زنجبيل

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ز-ن-ج1 sîga, 4 mücavir kök, 1 ayet, 1 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.زنجبيلمزجزَنْجَبِيلًاكأسكون

KökSîga 1Ayet 1Sure 1Mücavir 4

▶ Ağı aç (3B)

زنجبيل

ز - ن - ج

KÖK
  • 1 geçiş
  • 1 ayet
  • 1 sîga
  • 4 sözlük

“Neceb” ağaç kabuğudur. Özel bir bitkinin adı olarak kullanılmaktadır.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(4)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

“Neceb” ağaç kabuğudur. Özel bir bitkinin adı olarak kullanılmaktadır.

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR110 harf
الزَنْجَبيلُ معروفٌ. ,الزَنْجَبيلُ: الخمرُ. والزِئْجيلُ بالهمز: الرجلُ الضعيف البدن. ويقال الزِنجيلُ بالنون. ن
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR755 harf
الزَّنْجَبِيل: مما ينبت في بلاد العرب بأَرض عُمَان، وهو عروق تسري في الأَرض، ونباته شبيه بنبات الرَّاسَن وليس منه شيء بَرِّيًّا، وليس بشجر، يؤكل رطْباً كما يؤكل البَقْلُ، ويستعمل يابساً، وأَجوده ما يؤتى به من الزِّنْج وبلاد الصِّين، وزعم قوم أَن الخَمْر يسمى زَنْجَبيلاً؛ قال: وزَنْجَبِيل عاتِق مُطَيَّب وقيل: الزَّنْجَبِيل العود الحِرِّيف الذي يَحْذِي اللسان. وفي التنزيل العزيز في خَمْر الجَنَّة:
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR2.394 harf
زَنْجَبِيلٌ زَنْجَبِيلٌ ذ [Ginger; amomum zinziber;] a certain plant growing in the country of the Arabs, in the land of 'Omلn, (AHn, TA,) and in El-Yemen also; (TA;) well known: (S:) [or the root thereof;] a certain root, or roots, (accord. to different copies of the K,) creeping beneath the ground; (K, TA;) burning, or biting, to the tongue; (TA;) growing like the stalks of the papyrus, (K,
Tamamını oku

Sîgalar(1)

Mücavir kökler4 mücavir (5 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. مزج

    1 ortak ayet · Acı bademdir

  2. كأس

    1 ortak ayet · Bitki suyu demektir

  3. سقي

    1 ortak ayet · Sakiy: Kaba konmuş sudur

  4. كون

    1 ortak ayet · Kevn, tepe demektir

Geçtiği ayetler(1)

Sîga sayfası: زَنْجَبِيلًا
  1. وَيُسْقَوْنَ فِيهَا كَأْسًا كَانَ مِزَاجُهَا زَنْجَبِيلًا

    ZencefilOrada karışımı zencefil olan bir kadehten de içirilirler.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökزنجبيل
YapıAltılı isim
Özel DurumMuarrab (Arapçalaşmış) bitki adı
Bağlamsal Yakın Köklerكفر, سنم, سلسل
Zıt Kökحمم
Çekirdek Özet 1Toprak altında yetişen, keskin kokulu, ısıtıcı ve yakıcı lezzete sahip aromatik bitki kökü
Çekirdek Özet 2Cennet ehline sunulan kadehlerin mizacı olarak dengeli ısı, canlılık ve lezzet unsuru
Çekirdek Özet 3Nimetteki tat ve duyu çeşitliliğini tamamlayan, tekdüzeliği giderici uyarıcı mükemmellik
Kritik Hata RiskiKelimeyi yalnızca dünyevi bir baharat sayarak ayetteki mizaç ve letafet boyutunu göz ardı etmek

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
زنSıkışma, eklenme, belirginleşme ve gövdeye bitişik çıkıntı oluşturma; bu hareket زنم kökünde gövdeden sarkan fazlalık, زني kökünde ise meşru sınıra dışarıdan karışan yabancı unsur anlamında belirginleşirجSıkışık ve lifli kök yapısının toprağın içinde katılaşarak yumru haline gelmesini ve keskin tat barındırmasını sağlar
بلIslaklık, nem, tat ve bünyeye nüfuz eden tazelikيYumrunun özündeki yakıcı ve aromatik sıvının içeceklere tat ve canlılık veren bir mizaca dönüşmesini ifade eder

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
زKesici alet; kesme, ayırma, biçmeDilde ve damakta keskin, uyarıcı ve yakıcı bir lezzet hissi uyandırma
نFiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkToprak altında kök salarak ilerleme, canlılık ve tesir sürekliliği
جDeğnek, deve; taşıma, yol alma, toplamaÖzsuyunu ve bünyesindeki sert aromatik unsurları bünyesinde toplama
بEv, çadır; iç, barınma, içinde olmaKökün katmanları içine gizlenmiş yoğun şifa ve koku haznesi
يEl ve kol; iş, yapma, uzanmaKatıldığı meşrubata tesir etme, lezzeti dönüştürme ve nüfuz etme
لÇoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaİçeceğin kıvamını dengeleme, içimi tatlı bir yakıcılıkla sonuca ulaştırma
زنجبيلTopraktan beslenen keskin ve lifli gövdenin özündeki canlılığı içeceğe katarak onu uyarıcı bir mükemmelliğe kavuşturmasıKeskinlik, kalıcılık, derinlik ve içsel tesirin birleşimiyle içeceği sıradanlıktan arındıran dengeli mizaç

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamToprak altında düğümlü ve lifli biçimde gelişen, kurutulduğunda keskinliğini koruyan, çiğnendiğinde dili ısıran ve dimağı açan kokulu kök yumrusu.
Cahiliye şiiri kullanımıel-A‘şâ sevgilisinin ağız kokusunun ve nefesinin tatlılığını överken bu bitkiyi karanfil ve bal ile birlikte zikretmiştir: كأَن القَرنْفُلَ والزَّنْجَبِيـلَ باتا بِفيها، وأَرْياً مَشُورا
Erken Arapça kullanımArap Yarımadası'nda özellikle Umman ve Yemen ticaret limanları üzerinden Doğu Asya'dan getirilen, içeceklerin ve eski şarapların kokulandırılmasında kullanılan kıymetli bir lezzet ve şifa vasıtası.

Kaynak Lisān al-ʿArab, Kitābü'l-ʿAyn, Dīvânü'l-A'şâ.

Sami etimolojik katman

Arap dilinde yer alan زنجبيل kelimesi, kökeni itibarıyla Eski Hint-Ârî sahasına dayanan ve oradan Sami dilleri ile Akdeniz havzasına yayılan kültürlerarası bir ticaret terimidir. Kelimenin aslı Sanskritçe boynuz biçimli kök anlamına gelen śṛṅgavera sözcüğüne kadar geri gider. Bu form Pali ve Prakrit dillerinde siṅgavera biçimini almış, Orta Farsça (Pehlevice) singabēr üzerinden geçiş yaparak erken dönemde Arapçaya ve diğer Sami dillerine aktarılmıştır. Süryanicede zangabīl (ܙܢܓܒܝܠ) formunda tıp ve ticaret metinlerinde yer bulmuş, Batı dillerine ise Grekçe zingíberis (ζιγγίβερις) ve Latince zingiber üzerinden taşınmıştır. Arap dili bu yabancı ismi kendi fonetik kalıplarına uyarlayarak (ta‘rîb) müfessir ve lügatçilerin fe‘lelîl vezninde kabul ettikleri bir yapıya kavuşturmuştur. Erken Arap şiirinde lüks, temizlik, hoş koku ve ağız ferahlığı göstergesi olarak yer alması, kelimenin Kur'an nazil olmadan önce de yüksek bir itibar ve beğeni değerine sahip olduğunu göstermektedir.

Güven Kesin

Kaynak Arthur Jeffery (The Foreign Vocabulary of the Qur'an), Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönCâmid ve muarrab isim yapısıDoğrudan bir fiil kökünden türememiş olup yabancı dilden Arap fonetiğine uyarlanmış isimdir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiSüryanice zangabīlİpek ve Baharat Yolu ticareti vasıtasıyla Sami coğrafyasında ortak tıp ve koku terimi olarak yerleşmiştir.Kesin
Daha geniş dilsel ilişkiSanskritçe śṛṅgavera, Grekçe zingíberisHint-Avrupa dillerinden türeyerek Farsça aracılığıyla Yakındoğu ve Akdeniz dillerine aktarılmıştır.Kesin

Kaynak Arthur Jeffery, Manfred Ullmann, David Cohen.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
زنجبيلAnlamlıZencefil bitkisi ve köküİçeceklere lezzet katan kokulu, ısıtıcı, şifalı kökKur'an'da yalnız İnsân 76:17 ayetinde geçer

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
زنجبيلMerkezCennet içeceğinin ısıtıcı ve aromatik mizacıDamakta keskin, tatlı bir hararet ve canlılık bırakan lezzet dengesiİçeceğin tesirini ve içim hazzını artıran yakıcı aromatik katkı
كفرKomşuCennet içeceğinin serinletici mizacı (kâfûr)Soğukluk, mutlak arılık, koku ve serinlik veren katkıZencefilin ısıtıcılığı ile kâfûrun serinleticiliği birbirini dengeleyen iki zıt mizaçtır
سنمKomşuCennet meşrubatının en üst kaynağı (tesnîm)Yüksekten akıtılan, mukarreblerin saf olarak içtiği en üstün kaynakKarışım olmaktan öte bizzat kaynağın yüceliğini ve saflığını ifade eder
سلسلKomşuBoğazdan kolayca akan içecek niteliği (selsebîl)Pürüzsüzlük, boğazı yakmadan kayıp gitme ve içim kolaylığıZencefil lezzet ve hararet katarken selsebîl akışkanlık ve tatlılık kazandırır
حممZıtAzap içeceği olan kaynar su (hamîm)Boğazı ve bağırsakları parçalayan, azap verici yakıcı hararetZencefildeki lezzet veren latif sıcaklığa karşılık tahrip edici cehennem harareti

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaزنجبيلZencefil kökü ve aromasıKeskin, ısıtıcı, kokulu kök bitkisi ve içecek mizacıKesin
Latincezingiber, zingiberiZencefilDoğu'dan getirilen baharat ve tıbbi kökü karşılarKesin
İngilizcegingerZencefilBaharat ve tatlandırıcı anlamını karşılar; cennet içeceği mizaç boyutunu taşımazKesin
AlmancaIngwerZencefilBitki ve baharat boyutunu tam karşılar; soyut anlam içermezKesin
FransızcagingembreZencefilBitkisel ve gastronomik karşılığı verir; Kur'ani mizaç nüansını dışarıda bırakırKesin

Kaynak Oxford English Dictionary, Georges Latin Lexicon, Kluge Etymologisches Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
زَنْجَبِيلًا (İsim / Meful-i Sani veya Temyiz)Cennet kadehine katılan mizaç (ısıtıcı, tatlandırıcı katkı)Ebrârın cennetteki mükâfatı ve kadehlerin lezzet dengesi bağlamında; İnsân 76:17
زَنْجَبِيلًا (İsim / Özel kaynak adı)Cennetteki özel bir pınarın veya suyun adıBazı müfessirlerin tadı zencefili andıran müstakil bir pınar olarak nitelediği bağlamda; İnsân 76:17

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamAhiret nimetlerinin hakikatiCennetteki zencefilin dünyadakiyle sadece isim benzerliği mi yoksa mahiyet ortaklığı mı taşıdığıDünyevi maddelerin kusurlarından arındırılmış saf lezzet ve kemal hali
FıkıhEşyada asıl olan ibaha ilkesiHoş kokulu, sarhoş etmeyen baharat ve bitkilerin gıda ve tedavide kullanımıTemiz, sağlığa yararlı ve helal gıda niteliği
TefsirKur'an'daki yabancı kelimeler ve mecazKelimenin muarrab oluşu ve kâfûr ile zencefil arasındaki mizaç dengesiSoğukluk ile sıcaklık arasındaki mutlak itidal ve kadehlerin lezzet mükemmelliği
HadisTıbbu'n-Nebevî ve hediyeleşmeZencefilin şifa verici özellikleri ve krallardan gelen hediyeler bağlamındaki rivayetlerBedenin hararetini düzenleyen, sindirimi kolaylaştıran şifalı gıda

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniAhiret mükafatı ve nimet dengesiİlahi lütfun inceliğiRuhu ve bedeni ferahlatan lezzet dengesi kurmaCennet nimetlerinin sadece doymak değil, en yüksek estetik ve duyusal hazzı tatmak için var olduğunu gösterir.Kesin
İlmiTıp ve eczacılık (farmakoloji)Mizaç düzenleyici katalizörSoğukluğu kırma, sindirimi uyarma, dimağı kuvvetlendirmeKlasik hekimlikte soğuk mizaçlı gıdaların zararlarını gideren dengeleyici unsur olarak kabul edilir.Güçlü
SiyasiHükümranlık ve ikram protokolüYüksek zümreye has ağırlamaİkramın değerini ve muhatabın yüceliğini göstermeTarihte hükümdarların ve seçkinlerin misafirlerine sunduğu nadide ve pahalı bir ağırlama vasıtasıdır.Muhtemel
İktisadiKadim uluslararası ticaretKıymetli lüks emtiaUzak kıtalar arası ticaret ağlarını canlı tutmaDoğu'dan çöl kervanlarıyla taşınan, ağırlığına oranla getirisi son derece yüksek olan stratejik baharat türüdür.Güçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerTermodinamik denge ve reaksiyon katalizörüSoğuma eğiliminde olan bir sisteme kontrollü serbest enerji vererek durağanlığı kıran ve sistemi ideal reaksiyon ısısına ulaştıran aktivatör.Güçlü
Beşeri bilimlerSosyo-psikolojik motivasyon ve uyarımRutin ve tekdüze hale gelen toplumsal veya zihinsel süreçlere canlılık, heyecan ve hareket katarak dinginlik ile coşku arasındaki dengeyi sağlayan faktör.Muhtemel

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi sadece mutfakta kullanılan sıradan bir toz baharat veya kış çayı malzemesi seviyesine indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamKâfûrun temsil ettiği mutlak serinlik ve arılık ile zencefilin temsil ettiği canlı hararet ve lezzetin mükemmel itidalde buluştuğu yüksek cennet mizacı.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataCennet tasvirlerindeki hikmetli mizaç dengesini fark edememek; ayetteki teşbihi lüzumsuz bir detay zannederek manevi lezzetin duyusal kemalini kavrayamamak.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın muhataplarının bildiği en seçkin lezzet ve lüks unsurlarını kullanarak ahiretteki kusursuz nimet dengesini, zıt mizaçların (soğuk-sıcak, kâfûr-zencefil) uyumunu somutlaştırdığını anlamak için anahtar bir kelimedir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İnsân suresinde ebrârın (iyilerin) mükâfatlarını, cennet içeceklerinin kıvamını ve cennet ehlinin ağırlanma adabını tasvir eden ayetlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Cennet hayatını tekdüze, heyecansız ve lezzet derinliğinden yoksun bir soyutluk olarak gören yaklaşımları düzeltir; nimetin hem serinlik hem hararet boyutlarıyla tam bir bütünlük taşıdığını gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamToprak altında yumrular halinde gelişen, lifli yapısında yakıcı, hoş kokulu ve keskin bir özsu barındıran, içeceklere tat ve canlılık katan aromatik bitki kökü.
  • Soyut anlamDurgunluğu ve tekdüzeliği gideren, varlığa dengeli bir heyecan, dirilik ve tat katan uarıcı mükemmellik.
  • Sistematik karşılıkSoğuk ve sakinleştirici unsurlar (kâfûr) ile sıcak ve harekete geçirici unsurların (zencefil) bir araya gelmesiyle oluşan ideal itidal ve denge hali.
  • LaTeX modeliM=(1−λ)K+λZ,0<λ<1
  • LaTeX açıklamasıModelde nihai mizaç ve lezzet dengesi M harfiyle temsil edilir. Bu denge, serinletici ve teskin edici kâfûr bileşeni K ile ısıtıcı, canlılık verici zencefil bileşeni Z'nin belirli bir mizaç katsayısı λ vasıtasıyla birleşmesini gösterir. Katsayının sıfır ile bir arasında yer alması, içeceğin ne dondurucu bir soğukluğa ne de yakıcı bir ifrata kaçmadan tam bir lezzet itidali meydana getirdiğini sembolize eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ز