سأم

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: س-أ-م3 sîga, 56 mücavir kök, 3 ayet, 2 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.صغرعدلتَسْأَمُواسأمكبرأبيحضرعندسفهملل

KökSîga 3Ayet 3Sure 2Mücavir 56

▶ Ağı aç (3B)

سأم

س - أ - م

KÖK
  • 3 geçiş
  • 3 ayet
  • 3 sîga
  • 11 sözlük

Körleşmiş bıçaktır.devamı ›

Bu sayfa şu yazımları da kapsar: سءم

Notlarım

Sözlükler(11)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Körleşmiş bıçaktır.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR4.987 harf
باب السين والميم و و ا ي ء معهما س م و، س و م، و س م، و م س، م س و، م و س، م س ي، م ي س، س أ م، م أ س، أ س م، أ م س مستعملات سمو: سما الشيء يَسْمُو سُمُوّاً، أي ارتفع، وسما إليه بَصَرُي، أي ارتفع بَصَرُك إليه، وإذا رُفعَ لك شيءٌ من بعيدٍ فاستبنتَهُ قلت: سما لي شيءٌ، قال: سمالي فرسانٌ كأنّ وجوهَهم وإذا خرج القومُ للصَّيْد في قِفار الأَرْض وصَحاريها قلتَ: سَمَوْا، وهم السُّماةُ، أي الصّيّادون.
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR102 harf
أبو زيد: سَئِمْتُ من الشيء أَسْأَمُ سَأَماً وسَأْمَةً وسَآماً وسَآمَةً، إذا مَلَلْتَهُ. ورجلٌ سَئُومٌ.
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR281 harf
- السآمة: الملالة مما يكثر لبثه، فعلا كان أو انفعالا قال: ﴿وهم لا يسأمون﴾ [فصلت/38]، وقال: ﴿لا يسأم الإنسان من دعاء الخير﴾ [فصلت/49]، وقال الشاعر: *سئمت تكاليف الحياة ومن يعش **ثمانين حولا لا أبالك يسأم * (البيت لزهير بن أبي سلمى من معلقته، وهو في ديوانه ص 86؛ وشرح المعلقات 1/124)
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR124 harf
س أ م فيـه سـأم وسأمـة وسآمة وسآم‏.‏ وسئمه وسئم منه وأسأمتني‏.‏ ورجل سؤوم‏.‏ وتقول‏:‏ يغضب غضب سؤوم ثم يقضى قضاء سدوم‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR758 harf
سَئِمَ الشيءَ وسَئِمَ منه وسَئِمْتُ منه أَسْأَمُ سَأَماً وسَأْمَةً وسَآماً وسَآمةً: مَلَّ؛ ورجل سَؤُومٌ وقد أَسْأَمَهُ هو. وفي الحديث: إِن الله لا يَسْأَمُ حتى تَسْأَمُوا. قال ابن الأَثير: هذا مثل قوله لا يَمَلُّ حتى تَمَلُّوا، وهو الرواية المشهورة. والسآمةُ: المَلَلُ والضَّجَرُ. وفي حديث أُم زَرْعٍ: زَوْجي كَلَيْلِ تِهامة لا قُرٌّ ولا سَآمة أَي أَنه طَلْقٌ معتدِل في خُلُوِّه من أَنواع الأَذى
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR94 harf
* س أ م * * سَئِمَ * من الشيء من باب طرب و * سآما * بالمد و * سَأْمَةً * أي مله ورجل * سَئُومٌ
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR1.062 harf
| | ( *!سَئِم الشَّيءَ ، و ) سَئِم ( منه كَفَرِح ) | *!يَسْأَم ( *!سَأْماً ) بالفَتْح . ومنه حدِيثُ | عائشةَ رضي الله تعالى عنها | لليَهُود : عليكم *!السَّأْم والذَّأْم | قال اْبنُ الأَثِير : هكَذا رُوِي | بالهَمْزَة ، أي : إنّكم تَسْأَمون | دِينَكم ، والمَشْهُور فيه تَرْكُ الهَمْزَةِ ، | وسيَأْتِي ، ( *!وسَأَماً ) بالتَّحْريك | ( *!وسَآمَةً ) كَسَحابَةٍ ( *!وَسَآماً ) | كَسَحابٍ : ( مَلَّ )
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR1.678 harf
سَئِمَ مِنْهُ 1 سَئِمَ مِنْهُ ذ , (S, M, Msb, K,) and سَئِمَهُ, (M, Msb, K,) aor. سَاََ , (S, Msb, K,) inf. n. سَأَمٌ (S, M, K) and سَأْمٌ (K) and سَأَمَةٌ (S, M) and سَآمٌ and سَآمَةٌ, (S, Msb, K,) He turned away with disgust from it; was averse from it; was disgusted at it or with it; loathed, or nauseated, it; (S, M, Msb, K;) namely, a thing; (S, M, K;) syn. مَلَّ, (S, M, Msb, K,) and ضَجِرَ:
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR226 harf
Madde başı: سءمسَئِمَ سَئِمَ A ( n. ac. سَأْم 1 , سَأَم [ 4 ] , سَأَمَة 4t , سَآم [ 22 ] , سَآمَة 22t ) a. [ acc. or Min ], Loathed, detested; grew weary of. b. [ coll. ], Despaired of. أَسْءَمَ أَسْءَمَ IV , a. Disgusted, sickened.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR3.610 harf
Madde başı: سءمسءم سَئِمَ - يَسْأَمُ سَئِمَ - يَسْأمُ + كائن + من شيء: يمل ويضجرمن أمر أو كائن: يشعر في نفسه بالضيق وعدم الرضى والقبول تجاه موقف أو حال طالت مدة أثره وفعله أكثر مما ألف واعتاد عليه سَئِمَ - يَسْأَمُ + كائن + أن يفعل شيئاً: يمل ويضجر من عبء وثقل القيام بأمر أو فعل واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الكراهة وعدم الرغبة وعدم الميل للقيام بأمر
Tamamını oku

Sîgalar(3)

Mücavir kökler56 mücavir (74 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. كبر

    2 ortak ayet · Yaşlı adamdır

  2. دعو

    2 ortak ayet · Deav : Dua, gel gel anlamına kalkan eller demektir

  3. قنط

    1 ortak ayet · “Kart”, “karet” sıvının katılaşması, donması, kurumuş kan…

  4. عند

    2 ortak ayet · “Anid“ yulara gelmeyen devedir

  5. بخس

    1 ortak ayet · Çalgın ekin, cılız ekin demektir

  6. تجر

    1 ortak ayet · Vicar tilki ve sırtlan gibi hayvanların inleri demektir

  7. سفه

    1 ortak ayet · Sefih : “Sefh” dağ eteği demektir

  8. بيع

    1 ortak ayet · Bey’a elin bilekten sonraki kısmıdır

  9. يأس

    1 ortak ayet · Hayızdan kesilen kadın demektir

  10. أبي

    1 ortak ayet · İbiye sütten kesilen kadın manasındadır

  11. صغر

    1 ortak ayet · Küçük

  12. ملل

    1 ortak ayet · İnanç

Geçtiği ayetler(3)

  1. … الْأُخْرَى وَلَا يَأْبَ الشُّهَدَاءُ إِذَا مَا دُعُوا وَلَا تَسْأَمُوا أَنْ تَكْتُبُوهُ صَغِيرًا أَوْ كَبِيرًا إِلَى أَجَلِهِ ذَلِكُمْ …

    UsanmayınEy iman edenler; muayyen bir vaad ile borçlandığınız zaman, onu yazın. Aranızda bir katib de doğrulukla yazsın. Yazan; Allah’ın kendisine öğrettiği gibi yazmaktan çekinmesin, yazsın. Hak kendi üzerinde olan da yazdırsın. Rabbı olan Allah’tan korksun da ondan bir şey eksiltmesin. Şayet borçlu sefih, küçük veya kendisi söyleyip yazdıramayacak durumda ise; velisi dosdoğru yazdırsın. Erkeklerinizden iki de şahid yapın. Eğer ki erkek bulamazsa şahidlerden razı olacağınız bir erkek, biri unuttuğunda diğeri ona hatırlatacak iki kadın olabilir. Şahidler çağrıldıklarında çekinmesinler. Borç, büyük veya küçük olsun onu müddeti ile beraber yazmaktan üşenmesin. Bu, Allah yanında adalete daha uygun, şahidlik için daha sağlam, şüpheye düşmemenize de daha yakındır. Ancak aranızda peşin alış-veriş olursa onu yazmamanızda size bir günah yoktur. Alış-veriş yaptığınızda şahid tutun. Yazana da şehadet edene de zarar verilmesin. Şayet zarar verecek olursasanız; o zaman, kendinize dokunacak bir kötülük olur. Allah’tan korkun. Allah size öğretiyor. Allah her şeyi bilir.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökسأم
YapıÜçlü
Özel DurumHemzeli
Bağlamsal Yakın Köklerملل, ضجر, فتر
Zıt Kökنشط
Çekirdek Özet 1Uzun süre aynı duruma veya yüke maruz kalmanın doğurduğu körelme, içsel tükeniş ve bıkkınlık
Çekirdek Özet 2İbadette, duada ve hukuki sorumluluklarda monotonluk veya meşakkat sebebiyle yılgınlığa düşmeme
Çekirdek Özet 3Süreçlerin sürdürülebilirliğinde rutinleşmenin getirdiği aşınmayı irade ve bilinçle aşma hali
Kritik Hata RiskiBıkkınlığı anlık bir tembellik sanıp, uzun süreli tekrarın ruhta ve zihinde açtığı yapısal körelmeyi göz ardı etmek

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
سأBir hedefe doğru uzanma, isteme, talep etme ve bir boşluğu doldurmak üzere yönelme hareketi (karşılaştırınız: سأل kökündeki bilgi ve talep arayışı)مKuşatma, akış ve birikim bildiren harfin eklenmesiyle, bir eyleme veya meşakkate uzun süre maruz kalmanın getirdiği doygunluk, taşma ve ardından zihinsel veya ruhsal olarak körelip bıkkınlığa dönüşmesi

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
سDiken, destek; tutunma, dayanma, korumaBir duruma karşı gösterilen ilk direnç, tutunma ve dayanma payını temsil eder
أÖküz başı; güç, öncülük, başlangıçHareketi başlatan iradeyi, yönelimi veya eylemin taşıdığı asıl itici gücü ifade eder
مSu; akış, çokluk, derinlikSürecin uzamasını, tekrarın getirdiği yoğunluğu ve zamanla biriken yükü anlatır
سأمDirenç ve başlangıç gücünün zamanın akışı altında aşınmasıBaşlangıçtaki canlı iradenin ve tutunma direncinin, sürekli tekrar ve zaman baskısı altında aşınarak keskinliğini yitirmesi ve körelmesi hareketi

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamKesici bir aletin sürtünme ve kullanım sonucu keskinliğini yitirip körelmesi; nefsin uzun süren meşakkat altında aşınarak duyarlılığını kaybetmesi ve bezginliğe düşmesi
Cahiliye şiiri kullanımıZüheyr b. Ebî Sülmâ muallakasında seksen yıllık uzun bir hayatın getirdiği meşakkat ve yıpranmanın doğurduğu bıkkınlığı şöyle ifade eder: سَئِمتُ تَكاليفَ الحَياةِ وَمَن يَعِش / ثَمانينَ حَولاً لا أَبا لَكَ يَسأَمِ
Erken Arapça kullanımÜmmü Zer' hadisinde kadının kocasını överken Tihâme gecesine benzetmesi ve ne dondurucu bir soğuk ne de bıkkınlık ve usanç verici bir bunaltı taşımadığını beyan etmesi: زَوْجي كَلَيْلِ تِهامة لا قُرٌّ ولا سَآمة

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, el-Müfredât, Şerhu’l-Muʿallakāt.

Sami etimolojik katman

Arapça سأم kökü, uzun süreli maruziyet neticesinde duyarlılığın yitirilmesi, zihinsel veya ruhsal körelme ve bıkkınlık manasını taşıyan özgül bir semantik çekirdeğe sahiptir. Kökün Sami dilleri ailesinin diğer kollarındaki yansımaları oldukça sınırlıdır. İbranice ve Aramice gibi Kuzeybatı Sami dillerinde aynı üçlü harf dizilişiyle doğrudan örtüşen yaygın bir fiil kökü tespit edilememektedir; nitekim İbranicedeki bazı fonetik benzerlikler çoğunlukla bozulma, çürüme veya kötü koku bağlamındaki köklerle ilişkilendirilmiştir. Arapçada kök, özellikle bir sürecin uzaması ve monotonlaşması sebebiyle insanın veya organın işlevsel keskinliğini yitirmesi anlamında derinleşmiştir. Biliteral çekirdeğin taşıdığı yönelim ve talep boyutu, son sesteki nazal harf ile birleştiğinde doygunluğa ulaşma ve ardından tükenerek geri çekilme dinamiğini kazanmıştır.

Güven Muhtemel

Kaynak Lisān al-ʿArab, Brown-Driver-Briggs, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönSürekliliğin doğurduğu körelme ve bıkkınlıkBir durumun aralıksız sürmesi neticesinde nefsin canlılığını kaybetmesi ve işten el çekme temayülüKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiKuzeybatı Sami dillerinde sınırlı paralellikAkraba Sami dillerinde aynı kök çatısıyla doğrudan bir ruhsal bıkkınlık fiili nadirdir; Arapçada özelleşmiş bir iç gelişimi yansıtırMuhtemel
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıBelirgin ve güvenilir bir Afro-Asyatik veya harici dil ailesi kökeni tespit edilmediVeri bulunamadı

Kaynak Lisān al-ʿArab, David Cohen.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
سأمAnlamlıBıkmak, usanmak, körelmekBir şeyin uzun sürmesi sebebiyle içsel enerjinin tükenmesi ve bezginlikHedef kök; Kur'an'da geçer
سمأKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş için müstakil bir kullanım kaydedilmemiştir
أسمAnlamlıCesaret ve atılganlıkAslanın isimlerinden biri olan Üsâme (أُسامة) bu kökten türemiştirKur'an'da geçmez
أمسAnlamlıGeride kalma, geçmiş günDün anlamına gelen zaman zarfı (أَمْسِ) ve geçmişe nispetKur'an'da geçmez
مسأAnlamlıAkşam vaktine girmek veya uzatmakAkşamlamak, zamanı geciktirmek veya bir nesneyi çekip uzatmakKur'an'da geçmez
مأسAnlamlıBilemek, keskinleştirmek veya fitnelemekBıçağı keskinleştirmek, sertleştirmek veya insanlar arasını bozmakKur'an'da geçmez; hedef kökteki körelmenin zıttı olan bileme nüansıyla semantik temas taşır

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
سأمMerkezBıkkınlık ve körelmeUzun süreli tekrar ve yıpranmanın doğurduğu içsel duyarsızlaşma ve usançBir işe veya duruma aralıksız maruz kalmanın sonucunda ortaya çıkan derin isteksizlik
مللKomşuUsanç ve tatminsizlikBir şeyin çokluğundan çabuk doymak ve derhal başka bir şeye geçme arzusu duymakملل çabuk doymayı ve zevk alamamayı öne çıkarırken, سأم meşakkatin uzamasıyla oluşan yapısal yorgunluğu ve körelmeyi belirtir
ضجرKomşuSıkıntı ve darlıkGöğsün daralması, sabırsızlık ve tahammülsüzlüğün dışa vurması haliضجر öfke ve huzursuzlukla karışık bir iç darlığıyken, سأم sessizce ilerleyen bir duygu sönmesidir
فترKomşuGevşeme ve durulmaHızlı ve şiddetli bir hareketin ardından gelen yavaşlama ve güç kaybıفتر daha ziyade fiziksel hız ve enerjinin düşüşünü anlatırken, سأم iradi ve ruhsal bezginliği kapsar
نشطZıtCanlılık ve atiklikDüğümün çözülmesi gibi istekle, şevkle ve hızla harekete geçme haliنشط içsel bir dinamizmi ve kesintisiz hevesi ifade ederek yıpranma ve usancın zıddını kurar

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaسأمUsanmak, bıkmak, körelmekBir duruma uzun süre maruz kalmanın doğurduğu duygu sönmesini ve bezginliği tam karşılarKesin
Latincetaedium, fatigareBıkkınlık, yorgunluk, bezginlikTaedium monotonluğun getirdiği varoluşsal usancı karşılar; bıçağın körelmesi gibi eylem gücünü kaybetme nüansını dolaylı içerirGüçlü
İngilizceweariness, fatigue, ennuiBıkkınlık, bezginlik, yorulmaWeariness uzun süreli yükün getirdiği tükenişi, ennui iç sıkıntısını karşılar; aletin körelmesi mecazını tam yansıtmazGüçlü
AlmancaÜberdruss, ErmüdungUsanç, bıkkınlık, yorulmaÜberdruss bir şeyin fazlalığından ve tekrarından doğan bezginliği karşılar; iradi yıpranmayı içerirGüçlü
Fransızcalassitude, dégoûtBezginlik, bıkkınlık, bıkmaLassitude ruhi ve bedeni bezginliği karşılar; körelmişlikten ziyade takatsizlik hissine odaklanırGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré Dictionnaire de la langue française.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
لَا يَسْأَمُونَİbadette ve itaatte usanmama, kesintisiz sebatMeleklerin ontolojik sürekliliği, aralıksız tesbihi ve kulluk bilincinde yıpranma yaşamamaları; Fussilet 41:38
لَا يَسْأَمُ الْإِنْسَانُMenfaat ve dünyalık talebinde bıkmama, doyumsuzlukİnsanın hayır, sağlık ve zenginlik isteme konusundaki tükenmez hırsı ve dünyevi taleplerdeki gevşemezliği; Fussilet 41:49
وَلَا تَسْأَمُواHukuki kayıt altına almada üşenmeme, bıkkınlık göstermemeBorçlanma akitlerinde küçük veya büyük ayrımı yapmaksızın hakları koruma adına yazmaktan usanmama emri; Bakara 2:282

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamMeleklerin ve ilahi sıfatların tenzihiMeleklerin fıtratında taatten usanma zaafının olmaması; Allah hakkında acziyet veya bıkkınlık isnadının imkânsızlığıYaratılmışlara özgü psiko-fiziksel yıpranma ve usanç zaafından arınmışlık
FıkıhBorç ve sözleşmelerin tesciliBorç akitlerinde miktarın küçüklüğüne bakılmaksızın yazma külfetinden kaçınmanın yasaklanmasıHukuki güvenliğin temini için formalitelerin getirdiği rehavet ve usancı aşma zorunluluğu
Tefsirİnsan psikolojisindeki çelişkilerİnsanın dünyevi menfaat talebindeki doyumsuz enerjisi ile manevi yükümlülüklerdeki çabuk usanışı arasındaki karşıtlıkÇifte standartlı nefis yapısının ve melek melekûtundaki sürekliliğin tahlili
HadisAmelde itidal ve süreklilikKulun usanıp ameli terk etmesine kadar Allah'ın mükâfatı kesmeyeceğini bildiren rivayetlerBıkkınlığa ve körelmeye yol açacak aşırı yüklenmelerden kaçınarak ibadette dengeyi koruma

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKulluk ve dua sürekliliğiİçsel canlılığı korumaRutinleşmeyi önlemeİbadetlerde alışkanlığın ve tekrarın getirdiği duyarsızlaşmayı aşarak niyeti ve bilinci diri tutmakKesin
İlmiBilgi üretimi ve araştırmaZihinsel sebatYılgınlığa direnişVeri toplama, analiz ve uzun süreli zihinsel mesaide ortaya çıkan monotonluk ve bezginliği aşmakGüçlü
SiyasiKurumsal işleyiş ve bürokrasiİdari teyakkuzRehaveti engellemeDevlet mekanizmasındaki tekrarlayan rutinlerin yöneticilerde ve memurlarda oluşturacağı ihmalkârlığı önlemekGüçlü
İktisadiFinansal kayıt ve sözleşmelerŞeffaflık disipliniHak kaybını önlemeTicari muamelelerde küçük ayrıntıları dahi kaydetmekten üşenmeyerek piyasadaki anlaşmazlıkları engellemekKesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerMalzeme yorulması (material fatigue)Sürekli aynı döngüsel yüke ve basınca maruz kalan fiziksel bir yapının zamanla mikro düzeyde direnç ve elastikiyetini kaybederek kırılganlaşması veya kesme gücünü yitirmesiGüçlü
Beşeri bilimlerTükenmişlik sendromu ve rutin duyarsızlaşması (burnout and habituation)Bireyin uzun süre tekdüze stres veya aşırı sorumluluk altında kalarak içsel motivasyonunu yitirmesi, tepkisizleşmesi ve işlevsel yetisini kaybetmesiGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün anlamını yalnızca anlık bir can sıkıntısına veya geçici bir tembellik hissine indirgemek
Kur'an içi daha geniş anlamBir sürecin veya yükün uzun sürmesi neticesinde bilincin, iradenin ve organın işlevsel keskinliğini kaybetmesi; körelmiş bir bıçak gibi gayretsiz ve verimsiz hale gelmesi
Yanlış anlamanın doğuracağı hataBakara 2:282'deki "yazmaktan usanmayın" emrini ahlaki bir temenni sayıp hukuki ihmalin doğuracağı toplumsal çözülmeyi görememek; ayrıca insanın bencil doyumsuzluğu ile meleklerin sarsılmaz kulluk disiplini arasındaki farkı ıskalamak

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın insan hayatında ve toplumsal düzende sürdürülebilirliğe verdiği önemi gösterir; hakiki tehlikenin açık isyandan ziyade süreç içinde sinsice gelişen içsel körelme ve bıkkınlık olduğunu fark ettirir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Borçlanma hukukunun çerçevesini çizen ahkâm ayetinde (Bakara 2:282), meleklerin varoluşsal tesbihini anlatan ayetlerde (Fussilet 41:38) ve insanın tükenmez hırsını eleştiren nefis tasvirlerinde (Fussilet 41:49)
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Maneviyatın sadece anlık coşkularla değil, rutin ve meşakkat anlarında keskinliğini kaybetmeyen bir sebatla ayakta duracağını gösterir; bürokratik ve hukuki işlemlerin getirdiği usancın meşru bir mazeret olamayacağını bildirir

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamKesici aletin sürtünme ve kullanım sonucu keskinliğini yitirip körelmesi; nefsin uzun süren meşakkat altında aşınarak duyarlılığını ve canlılığını kaybetmesi.
  • Soyut anlamBir duruma veya tekrara uzun süre maruz kalmaktan doğan bıkkınlık, bezginlik, irade zayıflaması ve sürdürülebilirlik kaybı.
  • Sistematik karşılıkSürecin uzaması ve rutinleşmesi karşısında entropiye direnen, içsel motivasyonu ve hukuki-ahlaki disiplini kesintisiz koruma iradesi.
  • LaTeX modeliE(t)=E0e−λt  ⟹  lim⁡t→∞E(t)=0(λ>0)
  • LaTeX açıklamasıFormülde E0 bir işe veya ibadete başlarken sahip olunan başlangıç irade ve enerjisini, t eyleme maruz kalınan zamanı ve tekrar sıklığını, λ ise sürecin getirdiği yıpranma, monotonluk ve körelme katsayısını temsil eder. Yıpranma katsayısı pozitif olduğunda (λ>0), zaman ilerledikçe eylem enerjisi sıfıra yaklaşır (E(t)→0), bu da kökün temsil ettiği bıkkınlık ve körelme durumudur. Kur'an'ın "usanmama" (لَا يَسْأَمُونَ / لَا تَسْأَمُوا) talebi ise zihinsel ve iradi teyakkuzla bu yıpranma katsayısını sıfırlamayı (λ→0), böylece zaman ne kadar uzarsa uzasın başlangıçtaki canlılığın ve hukuki-ahlaki hassasiyetin korunmasını (E(t)=E0) hedefler.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: س