صلصل

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ص-ل-ص1 sîga, 11 mücavir kök, 4 ayet, 2 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.كونفخرصلصلحمأرببصَلْصَالٍسننقولبشرسجد

KökSîga 1Ayet 4Sure 2Mücavir 11

▶ Ağı aç (3B)

صلصل

ص - ل - ص

KÖK
  • 4 geçiş
  • 4 ayet
  • 1 sîga
  • 4 sözlük

“Silsile” zincir demektir. “Selsal” zincir halkaları gibi halka olan yılanın adıdır. Kur’an’da “hamele”(genler)nin dizildiği hücrelerde bulunan iplikçiğin (kromozom) adıdır.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(4)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

“Silsile” zincir demektir. “Selsal” zincir halkaları gibi halka olan yılanın adıdır. Kur’an’da “hamele”(genler)nin dizildiği hücrelerde bulunan iplikçiğin (kromozom) adıdır.

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR290 harf
الصُلْصُلُ بالضم: الفاخِتَةُ. والصُلصُلُ أيضاً: ناصية الفرس. والصُلْصُلُ أيضاً: بقيَّةُ الماء في الإدواةِ وفي أسفل الغَدير. والصَلْصالُ: الطينُ الحُرُّ خلط بالرمل فصار يَتَصَلْصَلُ إذا جفّ؛ فإذا طبخ بالنار فهو الفَخَّار. وصَلصَلةُ اللجام: صوته إذا ضُوعِف. وتَصَلْصَلَ الحُلِيُّ، أي صَوَّتَ.
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR263 harf
صَلْصَلَ صَلْصَلَ a. Resounded, re-echoed, reverberated, rang ( metal &.). صَلْصَاْل صَلْصَاْل 48 , a. Potter's clay, loam. - صَلْصَلَة صَلْصَلَة 51t , a. Reverberation. صُلْصُل صُلْصُل 54 , a. Ring-dove. b. Forelock ( of a horse ). c. Drinking-vessel.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR31.283 harf
صلصل صَلْصَلَ - يُصَلْصِلُ (صَلَّ - يَصِلُّ) - صَلْصَال صَلْصَلَ - يُصَلْصِلُ (صَلَّ - يَصِلُّ) + الكائن: يصدر صوت رنين خشن عندما يضرب، مثل رنين الفخار أو الصيني أو الطين اليابس شديد اليبوسة صَلْصَال: اسم فاعل صفة مشبهة من " صَلْصَلَ - يُصَلْصِلُ ": اسم آلة: الشيء أو الكائن الذي يصدر صوت " الصلصلة " ﴿خلق الإنسان من صلصال كالفخار﴾: صلصال
Tamamını oku

Sîgalar(1)

Mücavir kökler11 mücavir (16 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. حمأ

    3 ortak ayet · Hamiye Sık çamur demektir

  2. سنن

    3 ortak ayet · “Sin” dişler demektir

  3. خلق

    4 ortak ayet · Halk: Halk, deri veya bez parçası demektir

  4. بشر

    2 ortak ayet · Beşere derinin tüysüz dış yüzü demektir

  5. فخر

    1 ortak ayet · Fehr (hı) “Fehhar” çömlekçi demektir

  6. أنس

    2 ortak ayet · Ok tan yayın iç tarafna üns, dış tarafına vahş denemektedir

  7. سجد

    1 ortak ayet · Sacid, meyvesinin bolluğundan dolayı dalları veya gövdesi…

  8. ملك

    1 ortak ayet · Melekut, tüm kainatı mülk olarak varlığını ifade eder

  9. قول

    2 ortak ayet · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…

  10. ربب

    1 ortak ayet · Ribve, tümsek demektir

  11. كون

    1 ortak ayet · Kevn, tepe demektir

Geçtiği ayetler(4)

  1. وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ مِنْ صَلْصَالٍ مِنْ حَمَأٍ مَسْنُونٍ

    DNAAndolsun ki Biz; insanı, kuru bir çamurdan, şekillenmiş bir balçıktan yarattık.

  2. وَإِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلَائِكَةِ إِنِّي خَالِقٌ بَشَرًا مِنْ صَلْصَالٍ مِنْ حَمَأٍ مَسْنُونٍ

    DNAHani Rabbın meleklere demişti ki: Kuru bir çamurdan, şekillenmiş bir balçıktan bir insan yaratacağım.

  3. قَالَ لَمْ أَكُنْ لِأَسْجُدَ لِبَشَرٍ خَلَقْتَهُ مِنْ صَلْصَالٍ مِنْ حَمَأٍ مَسْنُونٍ

    DNABen, dedi: Kuru bir çamurdan, şekillenmiş bir balçıktan yarattığın insana secde etmem.

  4. خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ صَلْصَالٍ كَالْفَخَّارِ

    DNAİnsanı pişmiş çamur gibi kupkuru bir balçıktan yaratmıştır.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökصلصل
YapıDörtlü (mükerrer ikili kök)
Özel DurumMükerrer
Bağlamsal Yakın Köklerطين, حما, فخار
Zıt Kökماء
Çekirdek Özet 1Vurulduğunda çınlama sesi çıkaran, kurumuş ve sertleşmiş balçık
Çekirdek Özet 2İnsanın yaratılışında değişken çamurdan sertleşip ses veren kalıba geçiş evresi
Çekirdek Özet 3Amorf maddenin kuruyup katılaşarak rezonans veren yapısal bir dizilime kavuşması
Kritik Hata RiskiKelimeyi sadece alelade bir seramik çamuru sayıp biyofiziksel yapılaşma ve aşamalı yaratılış boyutunu göz ardı etmek

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
صلSertleşme, katılaşma, ses çıkarma veya kuruma; bu çekirdek صلب kökünde omurganın sertliği ve dayanıklılığı, صلد kökünde pürüzsüz sert taş, صلح kökünde bozulmaya dirençli sağlamlık olarak kendini gösterir.صلİkili çekirdeğin yinelenmesiyle katılık ve tınlama hareketi pekişmiş, vurulduğunda yankılanan, çatırdayan veya ritmik ses veren kesintisiz bir doku anlamına daralmıştır.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
صOlta, bitki; yakalama, peşine düşme, sıkıştırmaMaddenin toparlanıp sıkışması, tutunması ve yoğunlaşması.
لÇoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaSıkışan parçaların bir eksen boyunca bağlanması ve hizalanması.
صOlta, bitki; yakalama, peşine düşme, sıkıştırmaSıkışma ve tutunma hareketinin yinelenerek yapıyı pekiştirmesi.
لÇoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaBağlanma hareketinin ikinci kez kurularak kararlı bir zincir oluşturması.
صلصلSıkışma ve bağlanmanın ritmik tekrarıBirbirini sıkıca tutan ve bağlanan birimlerin katılaşarak vurulduğunda çınlayan, yapısal bir bütünlük meydana getirmesi.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamGüneşte kuruyup sertleştiği için dokunulduğunda veya vurulduğunda çanak gibi tınlayan, henüz fırına girmemiş kuru balçık; ayrıca suyun azalıp kokuşması veya metalin çarpışırken ses vermesi.
Cahiliye şiiri kullanımıVeri bulunamadı
Erken Arapça kullanımÇöl ve vaha hayatında killi toprağın kuruyup çatlaması ve üzerine basıldığında ya da vurulduğunda ses çıkarması صَلْصَالٌ olarak adlandırılmış; kılıç ve zırhların birbirine çarpmasından doğan çınlamaya da صَلْصَلَةٌ denilmiştir.

Kaynak Lisânü’l-ʿArab, Mekâyîsü’l-Luğa, et-Tehzîb.

Sami etimolojik katman

Sami dil ailesinde صل kökü ve bu kökten ikilemeyle türeyen ses yansımalı biçimler, öncelikle sert cisimlerin birbirine çarpmasıyla oluşan tınlama, çınlama ve madensel rezonans alanını karşılar. İbranicede צָלַל (ṣālal) fiili "çınlamak, kulak tınlamak" ve צֶלְצָל (ṣelṣāl) ismi "zil, tınlayan alet" anlamlarıyla düzenli fonetik ve semantik denklik sergiler. Süryanicede de ṣall kökü çınlama ve yankılanma bildirmektedir. Arapçada bu kök, ses yansımasının yanı sıra toprağın kuruyup sertleşmesi ve vurulduğunda rezonans vermesi, aynı zamanda organik bir maddenin kokuşup başkalaşması gibi fiziksel süreçlerle birleşerek insanın yaratılışındaki özel bir madde evresini ifade eden özgün bir semantik katman kazanmıştır.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Mekâyîsü’l-Luğa.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönÇınlama ve sertleşmeKuruyan çamurun tınlaması ile kokuşup başkalaşan organik balçık anlamlarının birleşimi.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiÇınlama ve rezonansİbranice ve Süryanicede zil, çan ve çınlama sesini bildiren akraba köklerle ortak onomatopeik yapı.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik ailenin diğer kollarında güvenilir doğrudan paralellik tespit edilmedi.Veri bulunamadı

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Lisânü’l-ʿArab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
صلصلAnlamlıÇınlamak, kuru balçıkKuruyup sertleştiği için tınlayan balçık ve ses yankılanması.Hedef köktür; Kur'an'da 4 defa geçer.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
صلصلMerkezÇınlayan kuru balçıkVurulduğunda ses veren, katılaşmış fakat pişmemiş çamur.İnsanın yaratılışında biçim ve sertlik kazanan ara evredir.
طينKomşuYaş balçıkToprak ile suyun ilk karışımı olan yumuşak ve yoğrulabilir kıvam.Henüz şekillenmemiş ve kurumamış ilk ham maddedir.
حماKomşuKokuşmuş kara çamurKararmış, fermantasyona uğramış ve değişken organik tortu.Balçığın kimyasal ve organik başkalaşım halidir.
فخارKomşuPişmiş seramikAteşte fırınlanarak taşlaşmış ve nihai sertliğe erişmiş toprak.İnsanın yaratılışında ulaşılan en son sertlik derecesinin benzetmesidir.
ماءZıtAkıcı sıvıKatılaşmanın, tınlamanın ve sabit formun aksine bütünüyle akışkan ve şekilsiz unsur.Katı taşıyıcı iskeletin karşıtı olan hayat verici sıvıdır.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaصلصلÇınlayan kuru balçıkKuruyup katılaştığı için ses veren çamur dokusu.Kesin
LatinceArgilla sonans, lutum aridumTınlayan kil, kuru balçıkSertlik ve ses çıkarma niteliğini verir; organik dönüşüm boyutunu içermez.Güçlü
İngilizceRinging clay, resonant dry clayTınlayan kuru balçıkFiziksel kuruluk ve sesi karşılar; Kur'an'daki ontolojik safha nüansını dışarıda bırakır.Güçlü
AlmancaKlingender Ton, getrockneter LehmÇınlayan balçık, kuru kilAkustik sertlik ve kil yapısını belirtir; hilkat sürecindeki ara bağlamı taşımaz.Güçlü
FransızcaArgile sonnante, glaise desséchéeSes veren kil, kurumuş balçıkMalzemenin tınlama vasfını yansıtır; yapısal dizilim fikrini eksik bırakır.Güçlü

Kaynak Lane’s Lexicon, Oxford Latin Dictionary.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
صَلْصَالٍ (Hicr bağlamı)Değişken organik çamurdan süzülen kuru ve biçimli balçıkİnsanın başkalaşmış kara balçıktan (حَمَإٍ مَسْنُونٍ) katı ve tınlayan bir yapıya dönüştürülüşü (Hicr 15:26, Hicr 15:28, Hicr 15:33).
صَلْصَالٍ (Rahmân bağlamı)Fırınlanmış seramik gibi tınlayan kuru balçıkİnsanın maddesel kökeninin cinlerin dumansız ateşten yaratılışıyla mukayese edildiği bağlam (Rahmân 55:14).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamHilkat ve bedenin teşekkülüİnsanın çamurdan ruh üflenme merhalesine kadar geçirdiği ontolojik ve fiziki safhalar.Maddi yapının ruha elverişli bir suret kazanması.
FıkıhVeri bulunamadıDoğrudan fıkhi bir hükmün konusu olmamıştır.Veri bulunamadı
TefsirYaratılış ayetleri tahliliKelimenin vurulduğunda ses veren kurumuş balçık mı yoksa kokuşmuş çamur mu olduğu tartışması.Çamurun kuruma, katılaşma ve çınlama vasfı.
HadisÂdem'in yaratılış tasviriRuh üflenmeden önce Âdem'in cesedinin kuru ve tınlayan bir surette bekletilmesi rivayetleri.Bedenin suret kazanmış cansız ara dönemi.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVarlık hiyerarşisiMaddi temelİnsana mütevazı başlangıcını hatırlatmaİnsanın kibrini kıran ve ilahi nefhayla değer kazanan balçık tabiatı.Kesin
İlmiİnorganikten organiğe geçişYapısal matrisCanlılığın üzerine kurulduğu mineral iskeletMinerallerin düzenli bir kafes ve dizi oluşturarak biyolojik moleküllere zemin hazırlaması.Güçlü
SiyasiVeri bulunamadıVeri bulunamadıVeri bulunamadıVeri bulunamadıVeri bulunamadı
İktisadiHammadde tasarımıŞekillenebilir kilMalzemenin dayanıklı araçlara dönüşme potansiyeliToprağın işlenerek kalıcı ve ses veren araçlara dönüştürülebilmesi.Muhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKristal kafes ve polimer zinciri rezonansıAmorf ve akışkan haldeki bir çözeltinin kuruyup suyunu kaybederek belirli bir simetri ve rezonans frekansına sahip sert bir kafese (makromoleküler zincire) dönüşmesi.Güçlü
Beşeri bilimlerKurumsal yapılaşmaBaşlangıçta gevşek ve biçimsiz olan toplumsal uzlaşıların zamanla katılaşarak yazılı yasalara, kurallara ve yankı bulan bağlayıcı kurumlara dönüşmesi.Muhtemel

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiİfadeyi yalnızca ilkel bir çömlekçi çamuru veya heykeltıraş malzemesi gibi kaba bir mekanik nesneye indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamKararmış ve kokuşmuş organik çamurdan (حَمَإٍ مَسْنُونٍ) süzülüp katılaşan, tınlayan ve ruhun üflenmesine hazır hale gelen biyofiziksel yapı iskelesi.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataYaratılışı biyofiziksel merhalelerden ve yapısal örgütlenmeden kopararak birdenbire yapılmış cansız bir heykel tasavvuruna hapsetmek; Kur'an'ın tedrici tasarım mantığını kavrayamamak.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?İnsanın ilk hilkatindeki ara formu, maddenin amorf halden tınlayan ve form kazanan katı bir yapıya geçişini gösterdiği için belirleyicidir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İnsanın ve Âdem'in topraktan yaratılış aşamalarını bildiren Hicr (15:26, 15:28, 15:33) ve Rahmân (55:14) surelerindeki ayetlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?İnsanın yaratılışını maddesiz veya ara evresiz sanma yanılgısını düzeltir; maddenin ilahi kudretle kademe kademe kararlı ve işlevsel bir organizasyona ulaştığını gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamKuruyup katılaşması sebebiyle vurulduğunda maden veya çanak gibi tınlayan sert balçık.
  • Soyut anlamŞekilsiz ve değişken bir yapının kuruma, düzenlenme ve bağlanma yoluyla rezonans üretebilen kararlı bir forma kavuşması.
  • Sistematik karşılıkİnorganik ve organik bileşenlerin üst bir varlık derecesine (canlılık ve ruh) temel oluşturacak biçimde kristalleşmesi ve zincirleşmesi.
  • LaTeX modeliM0→ΔtS  ⟹  ω(S)>0
  • LaTeX açıklaması

M0 başlangıçtaki akışkan ve değişken balçık kütlesini, Δt zaman içinde gerçekleşen kuruma ve biçimlenme sürecini, S ortaya çıkan katılaşmış yapıyı (صلصل), ω(S)>0 ise bu yapının belirli bir frekansta tınlama ve rezonans üretme yeteneğini temsil eder. Model, amorf bir maddeden tınlayan kararlı bir yapıya geçişi simgeler.

Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ص