عبأ
ع - ب - أ
KÖK- 1 geçiş
- 1 ayet
- 1 sîga
- 12 sözlük
Kur'an'daki karşılığı: Kullanır
Bu sayfa şu yazımları da kapsar: عبء
Notlarım
Sözlükler(12)
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.693 harfMadde başı: عبءباب العين والباء وواي معهما
ع ب ا، ع ب ء، ع ي ب، و ع ب، ب و ع، ب ع و، ب ي ع مستعملات عبا: العَباية: ضرب من الأكْيسة فيه خُطوط سُود كبار والجميع العَباء، والعَباءة لغة. وما ليس فيه خُطوطٌ وجِدّة فليس بعَباءة، قال:
نَجَا دَوْبَل في البئر واللَّيل دامِسٌ ولولا عباءته لزار المقـابـرا
والعَبا، مقصور، : الرجل العَبام في لغة وهو الجافي العَيُّ.
عبء:
العِبْء: كلّ حِمْلٍ من غُرْمٍ أو حَمالةٍ، والجميع
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR528 harfأبو زيد: عَبَأْتُ الطيبَ عَبْأً، إذا هَيَّأتُه وَصَنَعْتَهُ وَخَلَطْتَهُ. قال: وعَبَأْتُ المتاع عَبْأَ، لاإذا هيأته وعَبَّأْتُه تَعْبِئَةً وتعبيئاً. قال: كُلٌّ من كلام العرب. وعَبَّأْتُ الخيل تعبئة وتعبيئاً. قال: والعِبْءُ بالكسر: الحِمْلُ، والجمع الأعباء. وأنشد لزهير:
الحاملُ العبءَ الثقيلَ عَن جاني بغيرِ يَدٍ ولا شُكْرِ
ويقال لعِدْلِ المتاع: وعِبْءٌ، وهما عِبْآنِ. والأعباء: الأعدال. وعبء
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR11.982 harfباب العين والباء
عبأ ، عيب ، بعا ، بيع ، بوع ، وبع ، وعب : مستعملات .
عبأ : أمّا عبا فهو مهموز لا أعرف في معتلاَّت العين حرفاً مهموزاً غيره . ومنه قول الله جلّ وعزّ : ( قُلْ مَا يَعْبَؤُا بِكُمْ رَبِّى لَوْلاَ دُعَآؤُكُمْ فَقَدْ كَذَّبْتُمْ فَسَوْفَ يَكُونُ لِزَاماً ) ( الفرقان : 77 ) ، وهذه آية مشكِلة . ورَوَى ابن أبي نَجيح عن مجاهد أنه قال في قوله تعالى : ( قُلْ مَا يَعْبَؤُا بِكُمْ رَبِّى ( أي
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR14.001 harf(باب العين والباء وما يثلثهما)
(عبث) العين والباء والثاء أصلٌ صحيح واحد، يدلُّ على الخَلط يقال: عَبَثَ الأَقِط، وأنا أعبِثُه عَبْثاً، وهو عبيث، وهو يُخلَط ويجفَّف في الشَّمس. والعَبِيث: كلُّ خِلْط. ويقال: في هذا الوادي عَبِيثةٌ، أي خِلْطٌ من حَيَّيْن.
ومما قيسَ على هذا: العَبَثُ، هو الفعل لا يُفَعل على استواء وخُلوصِ صواب. تقول: عَبِثَ يعبَث عَبَثاً، وهو عابثٌ بما لا يَعْنيه وليس من بالِهِ([1])
Müfredât
Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR336 harf- ما عبأت به، أي: لم أبال به، وأصله من العبء، أي: الثقل، كأنه قال: ما أرى له وزنا وقدرا. قال تعالى: ﴿قل ما يعبؤ بكم ربي﴾ [الفرقان/77]، وقيل أصله من: عبأت الطيب، كأنه قيل: ما يبقيكم لولا دعاؤكم، وقيل: عبأت الجيش، وعبأته: هيئته، وعبأة الجاهلية: ماهي مدخرة في أنفسهم من حميتهم المذكورة في قوله: ﴿في قلوبهم الحمية حمية الجاهلية﴾ [الفتح/26].
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR232 harfع ب أ
عبأت الطيب إذا عملته وهيأته وعبأته.
وعبّأ الخيل وعبأها وكذلك كل شيء.
وهو حمال أعباء والعبء: الحمل الثقيل.
قال تأبط شراً: قذف العبء عليّ وولى أنا بالعبء له مستقلّ وما أعبأ به " قل ما يعبأ بكم ربي لولا دعاؤكم "
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR3.964 harfالعِبْءُ، بالكسرِ: الحِمْل والثِّقْلُ من أَي شيءٍ كان، والجمع الأَعْباء، وهي الأَحْمال والأَثْقالُ. وأُنشد لزهير: الحامِل العِبْء الثَّقِيل عن الـ * ـجانِي، بِغَيرِ يَدٍ ولا شُكْر ويروى لغير يد ولا شكر. وقال الليث: العِبءُ: كلُّ
حِمْلٍ من غُرْمٍ أَو حَمالةٍ. والعِبْءُ أَيضاً: العِدْل، وهما عِبْآنِ، والأَعْباء: الأَعدال. وهذا عِبْءُ هذا أَي مِثْلُه ونَظِيرُه. وعبْءُ الشَّيءِ كالعِدْلِ والعَدْلِ،
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR166 harf* ع ب أ * * عَبَأَ * الطيب والمتاع هيأه وبابه قطع و * عَبَّأَهُ تَعْبِئةً * مثله و * العِبْءُ * بالكسر الحِمل وجمعه * أعْباءٌ * وما * عَبَأَ * به ما بالى به وبابه قطع
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR3.416 harfالعبء بالكسر: الحمل من المتاع وغيره، وهما عبآن والثقل من أي شيء كان والجمع الأعباء وهي الأحمال والأثقال، وأنشد لزهير:
الحامل العبء الثقيل عن ال جاني بغير يد ولا شـكـر
ويروي: لغير يد ولا شكر، وقال الليث: العبء: كل حمل من غرم أو حمالة والعبء أيضا: العدل وهما عبآن، والأعباء: الأعدال والمثل والنظير، يقال: هذا عبء هذا أي مثله ويفتح أي الأخير كالعدل والعدل، والجمع
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR5.570 harfعَبَأَ
1 عَبَأَ ذ , aor. عَبَاَ , inf. n. عَبْءٌ, He packed up goods, or utensils; put them one upon another: (TA:) you say, عَبَأْتُ الشَّىْءَ فِى الوِعَآءِ [I packed the thing in the repository], aor. as above: and some allow also عَبَّيْتُ with teshdeed and ى [which is commonly used in the present day]: (Msb:) [and عَبَوْتُ also, inf. n. عَبْوٌ:] or عَبَأَ, (S, O, K,) aor. as above, (K,) and
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR560 harfMadde başı: عبءعَبَأَ
عَبَأَ A ( n. ac. عَبْء [ 1 ] ),
a. Prepared; made ready; arranged.
b. [Bi] , Heeded, regarded.
عَبَّأَ
عَبَّأَ II ,
a. see I (a) .
اِعْتَبَأَ
اِعْتَبَأَ VIII ,
a. Stuffed.
b. Grasped; obtained.
عَبْء
عَبْء 1 , ( pl. أَعْبَآء
a. [38] ), Like, equal.
b. Sunlight.
عِبْء
عِبْء 2 , ( pl. أَعْبَاْء 38 ),
a. Load, burden.
b. Bag.
c. see 1 .
مَعْبَأ
مَعْبَأ [ 17 ],
a. Way,
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR11.608 harfMadde başı: عبءعبء
عَبَأَ - يَعْبَأُ
عَبَأَ - يَعْبَأُ + كائن + بشيء: يصبح الكائن معُبَّأً بالشيء بحيث يثقله: يحمله في وعائه وينتقل به فيصير جزءاً من مسؤوليته وحمله فيُثْقِلُه: يستعمل اللفظ أيضاً بالعبء النفسي والفكري: أي يحمل الأمر ويدخله في مسؤوليته واهتمامه ويشكل له ثِقلاً وهماً أكثر من حاله من غيره
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الاستيعاب والانشغال
Sîgalar(1)
Mücavir kökler6 mücavir (11 toplam)
- لزم
1 ortak ayet · Birbirine bitişen iki şeyin bitiştiği yer demektir
- دعو
1 ortak ayet · Deav : Dua, gel gel anlamına kalkan eller demektir
- كذب
1 ortak ayet · Kizb, kumaşın boyanmasında kullanılan bir çeşit boya…
- ربب
1 ortak ayet · Ribve, tümsek demektir
- كون
1 ortak ayet · Kevn, tepe demektir
- قول
1 ortak ayet · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…
Geçtiği ayetler(1)
قُلْ مَا يَعْبَأُ بِكُمْ رَبِّي لَوْلَا دُعَاؤُكُمْ فَقَدْ كَذَّبْتُمْ فَسَوْفَ يَكُونُ لِزَامًا
KullanırDe ki: Duanız olmasaydı, Rabbım size değer verir miydi? Gerçekten yalanladınız. O halde azab yakanızı bırakmayacaktır.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | عبأ |
| Yapı | Üçlü (sülâsî) |
| Özel Durum | Mehmûzü'l-lâm (son harfi hemzeli) |
| Bağlamsal Yakın Kökler | بال, وزن, قدر, كتر |
| Zıt Kök | همل |
| Çekirdek Özet 1 | Ağır bir yükü kaldırmak, bir şeye ağırlık ve kıymet atfederek önemsemek, düzenleyip hazırlamak |
| Çekirdek Özet 2 | İnsanın varoluşsal ağırlık ve değerini Allah'a yöneliş ve kulluk bilinci (dua) üzerinden kazanması |
| Çekirdek Özet 3 | Varlık hiyerarşisinde değerin kütle veya nicelikle değil, yüke ve gayeye muhatap olma liyakatiyle ölçülmesi |
| Kritik Hata Riski | Kökün yalnızca zihinsel bir umursama sayılarak ontolojik ağırlık, değer ve sorumluluk boyutunun göz ardı edilmesi |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| عب | Yoğunlaşma, toplanma, doluluk ve baskı hissettiren bir kütle veya akış hali; nitekim عبث gayesiz bir yoğunlaşma ve taşkınlık, عبد boyun eğerek hizmete bağlanma ve kendini vakfetme, عبر doluluğu aşıp öteye geçme, عبس yüzün toplanıp gerilmesi ve sertleşmesi, عبقر ise kemale ermiş yoğun yetkinlik anlamı taşır. | أ | Çekirdeğin taşıdığı yoğunluk ve doluluk haline başlangıç, yöneliş ve tayin edici bir odaklanma ekleyerek, bir şeyi taşınmaya değer bir ağırlık, sorumluluk ve kıymet merkezi kılma anlamını oluşturmuştur. |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ع | Göz; görme, bilme, kaynak | Bir nesneye veya duruma dikkatle bakma, onu idrak merkezine alma ve kaynağını tespit etme hareketini başlatır. |
| ب | Ev, çadır; iç, barınma, içinde olma | Gözetilen ve algılanan içeriğin bir mahalde toplanması, tutulması ve muhafaza edilmesini sağlar. |
| أ | Öküz başı; güç, öncülük, başlangıç | Toplanan içeriğe kuvvet, asıl olma niteliği, taşınabilir bir güç ve tayin edici bir öncelik kazandırır. |
| عبأ | Dikkatle görülen bir ağırlığı içselleştirip güçle taşımak veya ona kıymet atfetmek | Varlığın bilincine varılan özünü bir kapta toplayıp ona ağırlık, değer ve taşıma sorumluluğu yükleme eylemini ifade eder. |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Bir binek veya insanın yüklendiği ağır yük, denge sağlayan denkler (idlü'l-himl), güzel kokuların karıştırılıp kıvamına getirilmesi ve ordunun düzenli saflar halinde donatılıp sefere hazırlanması. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Züheyr b. Ebî Sülmâ bir beytinde diyeti üstlenen cömert kişiyi överken kökün fiziksel ağırlık anlamını şöyle dile getirir: الحامِل العِبْء الثَّقِيل عن الـ / ـجاني، بِغَيرِ يَدٍ ولا شُكْر |
| Erken Arapça kullanım | Muhadram şair Taabbata Şerran zorlu bir yükü ve tehlikeyi üstlenişini şu beyitle tasvir eder: قذف العبء عليّ وولى / أنا بالعبء له مستقلّ |
Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab ve Asās al-Balāgha.
Sami etimolojik katman
Arapça عبأ kökü, Sami dil ailesinde hemzeli ve zayıf lamel varyantlarıyla ağırlık, yüklenme, donatma ve hazırlama semantik matrisi içinde yer alır. İbranicede ʿ-b-y (עבה) kökü kalınlaşmak, yoğunlaşmak, kütlece ağırlaşmak anlamındadır ve ʿăḇî kütle veya yoğunluk bildirir. Süryanicede ʿ-b-y kökü yoğunlaşma, kalınlaşma ve kabarma çizgisiyle benzer bir somut tabana dayanır. Erken Sami katmanında fiziksel bir kütlenin yoğunlaşması ve yer tutması anlamı, Klasik Arapçada hem mehmûz عبأ hem de nakıs عبو / عبي köklerinde korunmuş; bir nesneyi kütlece ağır sayma, ona değer ve ihtimam gösterme (mâ aba'tü bihî), ordunun kanatlarını tanzim etme (ta'biye) ve kokuyu karıştırarak yoğunlaştırma türevlerini doğurmuştur. Arapça, kökün taşıdığı fiziksel yük (el-ıb') anlamını ahlaki, zihni ve varoluşsal itibar kategorisine yükselterek özgün bir semantik alan inşa etmiştir.
Güven Güçlü
Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith ve Maqāyīs al-Lugha.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | عبأ ve عبي / عبو | Fiziksel bir yükü (el-ıb') yüklenmekten, orduyu ve eşyayı tanzim etmeye (ta'biye), oradan da bir şeyi tartıya gelir bir ağırlık sayıp önemsemeye geçiş. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice ʿ-b-y (עבה), Süryanice ʿ-b-y | Kalınlaşmak, kütlesel yoğunluk kazanmak ve hacimce ağırlaşmak tabanında ortak semantik miras. | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik hipotezler | Yoğunlaşma ve kütle artışı bildiren ikili kök paralellikleri bulunmakla birlikte dil ailesi dışı doğrudan ödünçleme tespit edilmemiştir. | Muhtemel |
Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab ve David Cohen.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| عبأ | Anlamlı | Ağır yük, önemsemek, hazırlamak | Bir şeye ağırlık atfedip değer vermek, yüklenmek ve düzenlemek. | Hedef kök; Kur'an'da geçer. |
| عأب | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik lügatlerde bu ses dizilimine ait müstakil bir kök kullanımı kaydedilmemiştir. | Kur'an'da geçmez. |
| بعأ | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik lügatlerde bu harf dizilimi mühmel kabul edilmiştir. | Kur'an'da geçmez. |
| بأع | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Mühmel ses dizilimi; Klasik lügatlerde kayıtlı türevi bulunmamaktadır. | Kur'an'da geçmez. |
| أعب | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Klasik lügatlerde mühmel sayılan terkip. | Kur'an'da geçmez. |
| أبع | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Mühmel ses dizilimi; kök düzeyinde kullanım tespit edilmemiştir. | Kur'an'da geçmez. |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| عبأ | Merkez | Değer verme, yük sayma | Bir şeyi taşınması gereken bir ağırlık ve kıymet olarak görüp hesaba katmak. | Varlığa ontolojik ağırlık ve itibar tanımayı ifade eder. |
| بال | Komşu | Zihinsel dikkat, umursama | Bir durumu zihinde dert edinmek, kalbi meşgul etmek; fiziksel yük çağrışımı taşımaz. | Kalbi ve zihni bir yöneliştir, doğrudan yüklenme veya ontolojik ağırlık içermez. |
| وزن | Komşu | Tartma, denge | Nesnenin somut veya soyut kütlesini ölçü aletiyle net olarak belirlemek. | Ölçüm ve adalet dengesine odaklanır; kişisel değer atfından ziyade nesnel tespittir. |
| قدر | Komşu | Miktar, kıymet biçme | Bir şeyin sınırını, kabiliyetini ve haddini tayin ederek ona değer takdir etmek. | Güç, ölçü ve takdir merkezlidir; taşınan bir yük fikrini doğrudan barındırmaz. |
| كتر | Komşu | Dert edinme, aldırış etme | Çoğunlukla olumsuz sîgada (كترث) bir olayı ağırlık sayıp sarsılmak. | Bir hadisenin kişiye ağır gelip onu etkilemesini anlatır, tanzim boyutu zayıftır. |
| همل | Zıt | Başıboş bırakma, yok sayma | Bir şeyi gözetimsiz, korumasız ve hiçbir ağırlığı veya gayesi yokmuş gibi terk etmek. | Değer atfetmenin, yük saymanın ve hesaba katmanın tam karşıtıdır. |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | عبأ | Değer vermek, ağırlık tanımak | Bir şeyi ağır bir yük ve kıymet kabul ederek ciddiye almak, hesaba katmak. | Kesin |
| Latince | Gravare, curare, aestimare | Ağırlık yüklemek, özen göstermek, kıymet biçmek | Gravare kütle ve ağırlığı, curare özen ve ihtimamı karşılar; kökün her iki yönünü birlikte verir. | Güçlü |
| İngilizce | To reckon with, to care for, to attach weight to | Hesaba katmak, ağırlık vermek, önemsemek | "To attach weight to" ibaresi kökün fiziksel yük (el-ıb') tabanından gelen değer atfetme boyutunu tam karşılar. | Kesin |
| Almanca | Gewicht beimessen, sich kümmern | Ağırlık atfetmek, hesaba katmak | Gewicht beimessen ifadesi yük ve değer ilişkisini dilsel olarak doğrudan yansıtır. | Güçlü |
| Fransızca | Faire cas de, attacher de l'importance | Değer vermek, hesaba katmak | Bir kimseyi veya nesneyi göz önünde tutulmaya değer bir ağırlık saymayı ifade eder. | Güçlü |
Kaynak Oxford Latin Dictionary ve Lane's Arabic-English Lexicon.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| Mâ ya'be'u (مَا يَعْبَأُ) | Varlık hiyerarşisinde değer ve ağırlık tanımama, hesaba katmama | İnkârcı ve kibirli muhatapların Allah katında hiçbir değer ve kıymet taşımadıklarını, insanın yegâne kıymetinin kulluk ve yönelişle (dua) kaim olduğunu bildiren bağlam (Furkan 25:77). |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | İnsanın ontolojik değeri ve ilahi irade | Allah'ın insana muhataplık tanımasının bir zorunluluktan değil, insanın O'na yönelişi (dua ve ibadet) vesilesiyle gerçekleşen bir lütuf olduğu meselesi. | Zatî bir değer değil, nisbî ve kulluğa bağlı bir kıymet ve itibar. |
| Fıkıh | Hukuki sorumluluk ve mükellefiyet (ıb' kökünden türeyen a'bâ) | Hak süjesinin borçlanma ehliyeti ve yüklendiği mali veya cezai kefaletlerin (el-ıb') ifası tartışmaları. | Hukuki külfet, borç ve tazminat yükümlülüğünün üstlenilmesi. |
| Tefsir | Furkan suresinin son ayetinin tevili | Ayetteki "dua" kavramının ibadet, tevhid, iman veya Allah'ın insanı dine daveti anlamlarından hangisine tekabül ettiği tartışması. | İnsanın ilahi nizamda tartıya gelir bir varlık olmasının yönelişe bağlanması. |
| Hadis | Rivayetlerdeki kayıtsız kalmama ve önemseme kullanımları | Bir kimseyi veya durumu önemsememe (mâ ye'be'u bi-şey') veya ordu düzenleme bağlamındaki haberler. | Bir nesneye kıymet ve itibar atfetmeme, onu ağırlıksız sayma. |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Yaratıcı-kul irtibatı | Varoluşsal kıymet | İnsana ilahi nazar ve lütuf celp etme | Kulun duası ve yönelişi yoksa, ilahi nizamda hesaba katılacak bir ağırlığı kalmaz. | Kesin |
| İlmi | Bilgi teorisi ve epistemoloji | Anlamlı veri ve ağırlıklandırma | Veri setinde bir unsuru parametre sayma | Araştırmacının bir olguyu önemsiz gürültü saymayıp dikkate değer bir değişken kabul etmesi. | Güçlü |
| Siyasi | Yönetim ve kamu düzeni | Meşru muhataplık ve temsil | Toplumsal talepleri dikkate alma ve seferberlik (ta'biye) | İktidarın tebaayı veya bir grubu hesaba katması ve kriz anında güçleri organize etmesi. | Güçlü |
| İktisadi | Maliye ve değer kuramı | Külfet ve bilanço ağırlığı | Borç yükü (el-ıb') ve aktif değer tayini | Bir malın veya yükümlülüğün bilançoda göz ardı edilemeyecek bir maliyet veya kıymet oluşturması. | Kesin |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Kütleçekimsel etkileşim ve istatistiksel ağırlık (statistical weight) | Fizikte kütlesi sıfır veya ihmal edilebilir parçacıkların alan denkleminde tesir oluşturmaması; istatistikte ağırlığı sıfır olan verinin dağılımı değiştirmemesi gibi, kök de sisteme etki edecek bir kütleye sahip olmayı ifade eder. | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Sosyal tanınma ve itibar sermayesi (recognition capital) | Sosyolojide bir bireyin veya grubun kurumsal yapı tarafından meşru bir aktör ve talep sahibi olarak hesaba katılması (recognition); aksi halde yok sayılması (invisibility) haliyle tam örtüşür. | Güçlü |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökün yalnızca psikolojik bir umursama, duygusal bir ilgi veya alelade bir kayıtsızlık şeklinde anlaşılması. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kök, insanın kozmik ve ilahi düzlemdeki ontolojik varlık ağırlığını, sorumluluk kapasitesini ve ancak aşkın bir yöne yönelmekle kazanılan itibarını içerir. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | İnsanın zatından ötürü koşulsuz bir kozmik ağırlığı olduğu zannına kapılmak; duanın ve kulluğun ontolojik bir inşa edici değil, tali bir rica faaliyeti olduğu yanılgısına düşmek. |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | İnsanın kainattaki yerini ve ilahi huzurdaki kıymetini ontolojik bir teraziye koyduğu için hayati öneme sahiptir; insan kendinde müstakil bir değer kaynağı değil, Yaratıcı'ya yönelişi ölçüsünde tartıya gelen bir varlıktır. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | İnsanın yaratılış gayesini, ibadet ve duanın mahiyetini, inkârcıların amellerinin kıyamet günü tartıda ağırlık taşımayacağını bildiren ayet bağlamlarında belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | İnsanın salt biyolojik veya rasyonel varlığıyla kainatın mutlak efendisi olduğu yönündeki hümanist kibri ve ibadetsiz bir dindarlık tasavvurunu kökten tashih eder. |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamTaşınması gereken ağır bir yük, denge unsuru olan yük denki, bir amaca matuf olarak tertip edilip hazırlanan ordu veya kıvama getirilen koku.
- Soyut anlamBir varlığa itibar ve değer atfetmek, onu yok saymayıp hesaba katmak, varoluşsal ağırlık tanımak.
- Sistematik karşılıkİnsanın ilahi düzendeki kıymetinin zatî kütlesine değil, aşkın olana yönelişiyle (dua) oluşan etkileşim gücüne bağlı kılınması.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde insan öznesini, insanın aşkın kaynağa yönelik bilinçli yönelişini, kulluk ve dua fonksiyonunu, ilahi adalet ve rahmet nizamının tayin ettiği ağırlık katsayısını, ise öznenin ilahi nizamda hesaba katılan nihai ontolojik değer ve itibarını simgeler. Eğer olursa, haline gelir; yani yöneliş ve kulluk bulunmadığında insan ilahi düzlemde hiçbir ağırlık teşkil etmez.