كوي
ك - و - ي
KÖK- 1 geçiş
- 1 ayet
- 1 sîga
- 12 sözlük
Kur'an'daki karşılığı: Hemen dağlanır
Bu sayfa şu yazımları da kapsar: كوى
Notlarım
Sözlükler(12)
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR762 harfالكاف والواو والياء
ك و ي، ك ي و، و ك ي مستعملات
كوي: كَوَيْته أَكْوِيهِ كيّاً، أي: أحرقت جلده بنار أو بحديدة محماة.
والمِكْواةُ: الحديدة التي يُكْوَى بها، ويقال في المثل: "العير يضرط والمِكواة في النار" والكَوُّ والكَوَّةُ أيضاً، التأنيث للتصغير والتذكير للتكبير: تأليفها من كاف وواوين. فيه: فعلة، ومنهم من قال: تأليفها من كاف وواو وياء، كأن أصلها: كَوْيٌ، ثم أدغمت الياء في الواو، فجعلت واواً
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR330 harfMadde başı: كوىالكَيُّ معروف. وقد كَوَيْتُهُ فاكْتَوى هو. ويقال: آخرُ الدواء الكَيُّ، ولا تقل: آخر الداء الكَيُّ. وكَواهُ بعينه، إذا أحدَّ إليه النظر. وكَوَتْهُ العقرب: لدغته. وكاوَيْتُ الرجل، إذا شاتمته، مثل كاوحته. والمِكْواةُ: الميسم. والكَوَّةُ: نَقْب البيت، والجمع كِواءٌ بالمدّ، وكِوًى أيضاً مقصوراً. والكُوَّةُ بالضم لغة، وتجمع على كُوًى.
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR6.353 harfباب اللفيف من حرف الكاف
كوي ، كاء ، أك ، أيك ، وكي ، وكك ، وكوك ، وكا ، كي ، كيك ، كيا ، كأي ، أكي ، كوك .
كوي : قال الليث : كَوَى البَيْطَارُ وغيرُه الدَّابَّة وغيرَهَا بالمِكْوَاةِ يكْوِيها كيّاً وكَيَّةً .
والمِكْوَاةُ : الحديدة المُحْمَاةُ التي يكْوَى بها .
والكَوَاءُ : فَعَّالٌ من الكَاوِي .
واكْتَوَى يكْتَوِي اكْتِواءً ، فهو مُكْتَوٍ .
وفي الحديث : ( إنّي لأغْتَسِلُ مِنَ الجَنَابَةِ ثم
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR4.464 harf(باب الكاف والواو وما يثلثهما)
(كوي) الكاف والواو والياء أصلٌ صحيح، وهو كَوَيْتُ بالنَّار. وقد ذكرناه.
(كوب) الكاف والواو والباء كلمةٌ واحدة. وهي الكُوب: القَدَح لا عُروةَ ـله؛ والجمع أكواب. قال الله تعالى: ﴿وأَكْوَابٌ مَوْضوعَةٌ﴾ [الغاشية14]. ويقولون: الكُوبةُ: الطَّبلُ لِلَّعب.
(كود) الكاف والواو والدال كلمةٌ كأنَّها تدلُّ على التماسِ شيءٍ ببعض العَناء. يقولون: كادَ يكُود كَوْداً ومَكاداً.
Müfredât
Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR73 harfMadde başı: كوى- كويت الدابة بالنار كيا. قال: ﴿فتكوى بها جباههم وجنوبهم﴾ [التوبة/35]. و:
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR160 harfك و ي
نظرتْ من الكُوَّة والكَوَّة، ونظرنَ من الكُوَى والكِواء، وكَوَّيتُ في داري كُوًى. وكَوَاه بالمِكواة والمَكَاوي.
ومن المجاز: كوتْه العَقْرَب: لدغته.
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR2.919 harfالكَيُّ: معروف إِحراقُ الجلد بحديدة ونحوها، كواه كَيّاً. وكوَى البَيْطارُ وغيره الدابة وغيرها بالمِكْواة يَكْوِي كَيّاً وكَيَّة، وقد كَوَيْتُه فاكْتَوَى هو. وفي المثل: آخِرُ الطِّبِّ الكَيُّ. الجوهري: آخر الدَّواء الكيّ، قال: ولا تقل آخرُ الداء الكيّ. وفي الحديث: إَني (*
قوله«وفي الحديث اني لخ» في النهاية: وفي حديث ابن عمر اني لاغتسل إلخ) لأَغتسل من الجنابة قبل امرأَتي ثم أَتَكَوَّى بها أَي
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR440 harf* ك و ي * * كَوَاهُ * يكويه * كَيًّا * * فَأكْتَوَى * هو يقال آخر الدواء * الكَيُّ * ولا يقال آخر الداء الكي و * المِكْوَاةُ * الميسم و * الكَوَّةُ * بالفتح ثقب البيت والجمع * كِوَاءٌ * بالكسر ممدود ومقصور و * الكُوَّةُ * بالضم لغة وجمعها * كُوًى * و * كَيْ * مخففة لجواب لقول القائل لِمَ فعلت تقول كَيْ يكون كذا وهي للعاقبة كاللام وتنصب الفعل المستقبل ويقال كيمه في الوقف كما يقال لِمَه وتقول كان
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR1.826 harf: ( ي ( *!كَواهُ ) البَيْطارُ وغيرُهُ ( *!يَكْوِيهُ *!كَيًّا : أَحْرَقَ جِلْدَهُ بحدِيدَةٍ ونحْوِها ) ؛ ) ومنه قوْلُهم : آخِرُ الدَّواء *!الكَيُّ ؛ ولا تَقُلْ : آخِرُ الدَّاء ، كما في الصِّحاح .
( وهي ) ، أَي : الآلَةُ التي *!يُكْوَى بها ( *!المِكْواةُ ) ، بالكسْر ، حَدِيدَةٌ كانتْ أَو رَضْفةٌ ؛ ومنه المَثَلُ : قد يَضْرَطُ العَيْرُ *!والمِكْواةُ في النارِ ؛ يُضْرَبُ لمتَوَقِّعٍ امْرَاً قَبْل
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR163 harfMadde başı: كوىكَوَاهُ
1 كَوَاهُ ذ He (a veterinary, and any other, TA) cauterized him; i. e. burned his skin; with an iron, and the like: (K:) or he burned him with fire. (Mgh.)
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR781 harfكَوَى
كَوَى I ( n. ac. كَيّ [ 1I ] ),
a. Cauterized; seared, burned.
b. Stung ( scorpion ).
c. [ coll. ], Ironed ( linen ).
كَاْوَيَ
كَاْوَيَ III ,
a. Abused.
تَكَوَّيَ
تَكَوَّيَ V ,
a. Smarted.
اِكْتَوَيَ
اِكْتَوَيَ VIII ,
a. Pass. of I ( a ).
كَيّ
كَيّ [ 1I ],
a. Cauterization; cautery.
b. [ coll. ], Ironing.
كَيَّة
كَيَّة [ 1tI ],
a. Cauterized spot; burn.
مِكْوَاة
مِكْوَاة [
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR8.065 harfكوي
كَوَى - يَكْوِي، كُويَ - يُكْوَى
كَوَى - يَكْوِي + كائن + شيئاً أو كائناً: يلمسه بمعدن محمى بالنار، فينقل له حموه، أو يحرقه به حرقاً خفيفاً سطحياً
كُوِيَ - يُكْوَى: مبني للمجهول من " كَوَى - يَكْوِي"
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الأثر السطحي للنار على كائن بدرجاته المختلفة"، وهي:
كَوى - يَكْوِيْ، لَفَحَ - يَلْفَحُ، سَقَرَ - يَسْقُرُ،
Sîgalar(1)
Mücavir kökler11 mücavir (16 toplam)
- جبه
1 ortak ayet · Alın demektir
- حمي
1 ortak ayet · Pişiren
- كنز
1 ortak ayet · Servet
- جنب
1 ortak ayet · Yan demektir
- ظهر
1 ortak ayet · Arka demektir
- ذوق
1 ortak ayet · Sevik (Sin) özel bir un çorbasıdır
- جهم
1 ortak ayet · Cehennem tuğlanın pişirildiği kuyu demektir
- نور
1 ortak ayet · Ateş demektir
- نفس
1 ortak ayet · Dibağlamada kullanılan palamut, meşenin bir meyvesidir
- يوم
1 ortak ayet · “Yemm” durgun akan su demektir
- كون
1 ortak ayet · Kevn, tepe demektir
Geçtiği ayetler(1)
يَوْمَ يُحْمَى عَلَيْهَا فِي نَارِ جَهَنَّمَ فَتُكْوَى بِهَا جِبَاهُهُمْ وَجُنُوبُهُمْ وَظُهُورُهُمْ هَذَا مَا كَنَزْتُمْ لِأَنْفُسِكُمْ فَذُوقُوا مَا كُنْتُمْ تَكْنِزُونَ
Hemen dağlanırO gün cehennem ateşinde bunların üzeri kızdırılır ve bunlarla onların alınları, böğürleri ve sırtları dağlanır. İşte bu, kendiniz için biriktirdiğiniz, tadın biriktirmiş olduğunuzu, denir.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | كوي |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | İlletli (nakıs ve lefîf-i makrûn eğilimli) |
| Bağlamsal Yakın Kökler | وسم, حرق, لفح, سفع |
| Zıt Kök | برد |
| Çekirdek Özet 1 | Deriyi kızgın demir veya ateşle dağlama, yakarak derin iz ve damga bırakma |
| Çekirdek Özet 2 | Biriktirilen ve hapsedilen servetin bedene yapışan kalıcı azap damgasına dönüşmesi |
| Çekirdek Özet 3 | Tedaviden cezalandırmaya geçiş; dışlanan hakikatin fiziksel temasla tescili |
| Kritik Hata Riski | Eylemi sadece sıradan bir yanma sayarak iz bırakan ve damgalayan teşhir boyutunu gözden kaçırmak |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| كو | İçe doğru toplanma, bükülme, oyuklaşma ve odaklanmış yoğunluk barındırma; nitekim كوب derinliği olan kulpsuz kabı, كور sarılıp toplanmayı, كون varlığın yoğunlaşıp vücut bulmasını ifade eder. | ي | Soyut toplanma ve çukurlaşma hareketini el veya alet vasıtasıyla tek bir noktaya odaklanan, temas ettiği yeri büzüp dağlayan yakıcı bir fiile dönüştürür. |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ك | avuç içi; kavrama, eğme, kaplama | Bir nesneyi tutma, yüzeye baskı uygulama ve kapsayıcı bir temas kurma hareketini verir. |
| و | çengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturma | İki unsuru birbirine raptetme, teması sabit kılma ve ayrılmaz bir bağ oluşturma gücünü ekler. |
| ي | el ve kol; iş, yapma, uzanma | İradî müdahaleyi, fiilî uygulamayı ve enerjinin bir hedefe yöneltilerek tatbik edilmesini sağlar. |
| كوي | avucun kavradığı bir aletin hedefe bastırılarak bağlanması ve el marifetiyle oraya sabitlenmesi | Isıtılmış veya sivrilmiş bir nesnenin el marifetiyle yüzeye bastırılıp sabit bir iz bırakacak şekilde temas ettirilmesi hareketidir. |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Kızgın bir demir parçası veya kor ateşle canlı bedeninin, hayvanın ya da yaranın yakılarak dağlanması; kanamayı durdurmak yahut mülkiyet işareti basmak için yapılan derin yakma işlemi. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Erken dönem Arap bedevi hayatında develerin kabile aidiyetini belirlemek için dağlanması ve çaresiz kalınan hastalıklarda son çare olarak dağlama yapılması bağlamında yer bulur; bu durum darb-ı meselde dağlamanın hekimliğin son çaresi olduğunu bildiren ifadeyle şöhret bulmuştur: آخِرُ الدَّوَاءِ الكَيُّ |
| Erken Arapça kullanım | Klasik rivayetlerde ve erken darb-ı mesellerde dağlamanın acısından korkarak erkenden telaşa düşen kimseler için kızgın demir ateşteyken sıpası kaçışan eşek tasviri kullanılır: قَدْ يَضْرَطُ العَيْرُ والمِكْوَاةُ فِي النَّارِ |
Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.
Sami etimolojik katman
Arapça كوي kökü, deriyi veya dokuyu yakıcı bir temasla dağlamak ve büzüştürmek çekirdeğini taşır. İbranicede aynı anlamsal ve fonetik hatta yer alan כוה kökü doğrudan yakmak, ateşle dağlamak veya yangı izi bırakmak manasına gelir ve buradan türeyen isim formu dağlama izini ifade eder. Süryanicede de כוא biçimi yakma, dağlama ve kavurma anlam alanında korunmuştur. Sami dillerinin ortak hafızasında bu kök, kontrolsüz bir orman yangınından ziyade bir nesneye, bedene veya alete bilhassa yöneltilen, yerel dokuyu tahrip ederek mühürleyen odaklanmış termal teması gösterir. Arapçada bu fiil hem veterinerlikte mülkiyet damgalaması hem tıpta cerrahî dağlama hem de mecazen acı verici söz veya azap dokunuşu olarak semantik genişleme göstermiştir.
Güven Kesin
Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, Lisān al-ʿArab.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Ateş veya kızgın demirle deride iz bırakma eylemi | Fiziksel temasla dokuyu büzüştürme, kanamayı mühürleme ve mülkiyet damgası vurma yönünde gelişmiştir. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice כוה ve Süryanice כוא ile doğrudan ortak köken | Her iki dilde de yakarak dağlama, yanık izi oluşturma ve yakıcı temas anlamı tam bir fonetik ve anlamsal paralellikle mevcuttur. | Kesin |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik katmanda ısı ve yakıcı temas bildiren köklerle paralellik | Bazı Çad dillerinde yanma ve kül olma bildiren ikili seslerle benzerlik kaydedilse de doğrulanmış doğrudan miras sınırlıdır. | Muhtemel |
Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| كوي | Anlamlı | Dağlamak, yakmak | Kızgın bir cisimle temas ettirip yakarak derin iz bırakmak. | Hedef kök; Kur'an'da geçer. |
| كيو | Anlamlı | Gezegen adı / ada adı | Zuhal gezegenine verilen ad veya Basra körfezinde bir ada ismi olarak özel adlaşmıştır. | Kur'an'da geçmez. |
| وكي | Anlamlı | Ağzını bağlamak | Su tulumunun veya kabın ağzını iple sıkıca boğup bağlamak. | Kur'an'da geçmez; hedef kökle sıkılaştırma ve mühürleme ilişkisi taşır. |
| ويك | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir. |
| يكو | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Mühmel kombinasyon. |
| يوك | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Mühmel kombinasyon. |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| كوي | Merkez | Dağlama ve yakıcı iz bırakma | Kızgın bir vasıtayla bizzat dokuya temas ettirerek yakmak ve damgalamak. | Temas, lokal tahribat ve kalıcı iz esastır. |
| وسم | Komşu | Damgalamak, işaretlemek | Ateşle yapılabileceği gibi boya veya kesikle de yapılabilen her türlü genel işaretleme. | كوي kökünde yakıcılık ve acı şart iken وسم yalnızca tanıtıcı im koymayı hedefler. |
| حرق | Komşu | Yakmak, tutuşturmak | Ateşin temas ettiği şeyi tüketmesi, alevlendirmesi veya tahrip etmesi. | حرق genel yanmayı ve yok olmayı anlatır; كوي ise yüzeye odaklanmış temasla iz bırakmayı ifade eder. |
| لفح | Komşu | Ateşin veya sıcağın yüze vurması | Alevin veya sıcak rüzgarın yüzeyi yalayarak yakması. | كوي doğrudan nesnel temas gerektirir; لفح alevin veya havanın esip çarpmasıdır. |
| سفع | Komşu | Çarparak karartmak, yakmak | Ateşin veya sıcağın etkisiyle rengin değişmesi, kararması ya da tutup sürüklenmesi. | كوي derin dokusal baskı yaparken سفع yüzeysel renk değişimi ve çarpma içerir. |
| برد | Zıt | Soğutmak, teskin etmek | Isıyı düşürmek, ferahlatmak ve yangıyı gidermek. | Kızgın temasa ve yakıcı dağlamaya karşı serinlik ve dokunun sükunet bulmasıdır. |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | كوي | Dağlamak, yakmak | Kızgın maden veya ateşle deride iz açmak ve yarayı yakmak. | Kesin |
| Latince | Cauterizare, inurere | Dağlamak, yakarak mühürlemek | Tıbbî dağlama veya suçlunun/kölenin bedenine ceza yahut mülkiyet damgası vurulması. | Güçlü |
| İngilizce | Cauterize, brand | Dağlamak, damga basmak | Hem tıbbî yara dağlamasını hem de hayvanlara/suçlulara kızgın demirle vurulan mülkiyet damgasını karşılar. | Kesin |
| Almanca | Kauterisieren, einbrennen | Dağlamak, yakarak işlemek | Ateşle yakarak iz bırakma veya metal damga ile mühürleme ameliyesini kapsar. | Güçlü |
| Fransızca | Cautériser, marquer au fer rouge | Dağlamak, kızgın demirle işaretlemek | Dokuyu ateşle kapatma ya da kalıcı ceza damgası basma anlamını tam verir. | Kesin |
Kaynak Oxford Latin Dictionary, Lewis & Short, Grimm Deutsches Wörterbuch.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| فَتُكْوَى | Ahirette kenz edilen (yığılıp infak edilmeyen) servetin cehennem ateşinde kızdırılarak bedenin çeşitli uzuvlarına yapıştırılıp dağlanması | Servet biriktirip Allah yolunda harcamayanların cezalandırılma sahnesi; Tevbe 9:35. |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Ahiret ahvali ve amellerin tecessümü | Dünyada biriktirilip saklanan altın ve gümüşün bizzat cehennemde kızdırılarak azap vasıtası haline gelmesi ve cezanın amelin cinsinden olması. | Mülkiyet hırsının somut bir yakıcı madene ve bedensel damgaya dönüşmesi. |
| Fıkıh | Zekatın farziyeti ve tıbbî tedavi | Zekatı verilmeyen malların vebali; ayrıca tıpta son çare olarak dağlamanın cevazı veya mekruhluğu meselesi. | Birikimin cezai tescili ve beden bütünlüğüne yönelik cerrahi müdahale sınırı. |
| Tefsir | Tevbe Suresi 35. ayetin tefsiri | Ayette geçen alın, yan ve sırt uzuvlarının bilhassa zikredilme hikmeti; yoksula karşı yüz çevirme, yan çizme ve sırt dönme tavırlarının bedensel karşılığı. | Ahlakî kibrin ve cimriliğin fiziksel organlar üzerinde damgalanarak teşhir edilmesi. |
| Hadis | Dağlama ile tedavinin hükümleri ve zekat tehditleri | Şifanın üç şeyde olduğu, ancak dağlamanın ümmete tavsiye edilmediği rivayetleri ile kenz sahiplerine yönelik tehdit hadisleri. | Son çare olan acı verici müdahalenin kerahati ve cimriliğin dağlanma ile cezalandırılması. |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Uhrevî adalet ve ceza | Cezanın amele tam mutabakatı | Amelin cisimleşerek sahibine dönmesi | İnfaktan kaçırılan değerlerin sahibinin teninde mühür gibi yakıcı bir kimlik ifşasına dönüşmesi. | Kesin |
| İlmi | Fiziksel ve tıbbî etki | Termal doku mühürlemesi | Kanama ve enfeksiyonu yakarak durdurma | Yüksek ısının dokuyu pıhtılaştırarak sınırlandırması ve kalıcı yara dokusu üretmesi. | Güçlü |
| Siyasi | Hukukî aidiyet ve teşhir | Mülkiyet veya mahkumiyet damgası | Kişinin veya nesnenin statüsünü bedene kazıma | Otoritenin veya kabilenin aidiyeti belirlemek yahut suçluyu damgalayarak topluma ilan etmesi. | Güçlü |
| İktisadi | Servetin dolaşımı ve zekat | Kenzin (servet tekelinin) iptali | Dolaşımdan çekilen paranın cezalandırılması | İktisadi akışa girmeyip hapsedilen likiditenin, sahibini tüketen yakıcı bir yüke evrilmesi. | Kesin |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Termodinamik lokal ısı transferi ve faz değişimi | Yüksek enerjili bir kaynağın sınırlı bir temas yüzeyine anî ısı aktarımı yaparak o bölgedeki moleküler yapıyı geri dönüşsüz biçimde tahrip etmesi ve büzüştürmesi. | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Damgalama (stigmatizasyon) ve beden sosyolojisi | Toplumun veya otoritenin, norm dışı davranan ya da mülk sayılan öznenin bedenine geri alınamaz bir kimlik veya ceza izi kazıyarak onu görünür kılması. | Güçlü |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Eylemi sadece ilkel bir tıbbî tedavi yahut sıradan bir alev yanığı gibi düşünerek kavramın ardındaki derin mülkiyet, damgalama ve teşhir boyutunu ihmal etmek. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kur'an'da dağlama, dünyada yığılan ve toplumsal dolaşıma sokulmayan servetin sahibinin bedenine (alın, yan ve sırt) bizzat kazınarak ebedî bir zillet ve kimlik damgasına dönüştürülmesidir. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Tevbe 35'teki sahneyi yalnızca genel bir cehennem azabı tasviri sanmak; oysa burada cimrilik ve kibir gösteren organların, bizzat saklanan o servetle hedeflenerek damgalandığı gerçeğini gözden kaçırmak. |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Servetin zekat ve infak yoluyla topluma akıtılmayıp yığılmasının (kenz), ahirette soyut bir günah olarak kalmayıp bizzat biriktirilen madenler üzerinden somut, yakıcı ve damgalayıcı bir azaba dönüşeceğini gösterdiği için hayatîdir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | İktisadî adalet, servet ahlakı, kenz yasağı ve cehennemdeki cismanî azap tasvirlerinin işlendiği Tevbe Suresi bağlamında belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Paranın ve sermayenin yalnızca dünyevî bir iktisat meselesi olduğu yanılgısını yıkar; dolaşımdan alıkonan her birimin sahibinin ruhunda ve ahirette bedeninde derin bir dağlama izi bırakacağını bildirir. |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamKızgın bir aletin deriye bastırılarak dokunun yakılması, büzüştürülmesi ve kalıcı bir iz bırakılması.
- Soyut anlamSaklanan, dışa vurulmayan veya hapsedilen bir gücün/suçun, temas anında bedene yapışan geri dönüşsüz bir ifşa ve damga haline gelmesi.
- Sistematik karşılıkİktisadî dolaşımdan çekilip dondurulan zenginliğin, sahibine dönük yok edici ve tescil edici bir termal karşı-yüke dönüşmesi.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde hedeflenen doku veya bedensel yüzeyi, aktarılan yoğun termal enerjiyi (kızgın maden temasını), yüzeyde meydana gelen geri dönüşsüz tahribat ve büzüşmeyi, ise silinemez biçimde kalan damga ve tescil izini temsil eder. Enerjinin yüzeyle temas etmesiyle tahribat ve damgalanma eşzamanlı olarak gerçekleşir.