لؤلؤ

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ل-ؤ-ل5 sîga, 25 mücavir kök, 6 ayet, 6 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.وَلُؤْلُؤًالبساللُّؤْلُؤُلُؤْلُؤًاتحتلؤلؤحليدخلحررلُؤْلُؤٌمرجاللُّؤْلُؤِسورجريذهبغلم

KökSîga 5Ayet 6Sure 6Mücavir 25

▶ Ağı aç (3B)

لؤلؤ

ل - ؤ - ل

KÖK
  • 6 geçiş
  • 6 ayet
  • 5 sîga
  • 10 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: İnci

Bu sayfa şu yazımları da kapsar: لءلء · لءلأ · لألأ

Notlarım

Sözlükler(10)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR yok18.277 harf
Madde başı: لألأباب الّلفيف من الّلام لو،لا، لن، لولا إمّالا، لي، ألا، إلاّ، الألاء، لأي، ل أ ل أ، إلى، أيل، لام الاستغاثة، ألل، يلل، ليل، لوي، ولي، ويل، وأل أول، لات، أولى، أولاء، أولو، أولات مستعملات لو: لو: حرفُ أمنيّة، كقولك: لو قَدِم زيدٌ، "لو أنّ لنا كَرَّةً" فهذا قد يُكْتَفَى به عن الجواب. وقد تكون لو موقوفةً بين نَفْيٍ وأُمْنيّة إذا وُصِلَتْ ب لا. كقولك: لولا أكرمتني، أي: لم تُكرمني، ولا يكون جواب لو
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR237 harf
Madde başı: لألأقولهم: لا أفْعَلُهُ ما لأْلأَتِ الفورُ، أي بَصْبَصَتْ بأذنابها. وتلأْلأَ البرقُ: لَمَعَ. واللُّؤْلُؤَةُ: الدُرَّةُ، والجمع اللُؤْلُؤُ والَّلآلئُ. قال الفراء: سمعتُ العربَ تقول لصاحب اللؤْلُؤِ: لأّلٌ مثل لعَّال، والقياس لاّءٌ مثل لعَّاعٍ.
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR213 harf
- قال تعالى: ﴿يخرج منهما اللؤلؤ﴾ [الرحمن/22]، وقال: ﴿كأنهم لؤلؤ مكنون﴾ [الطور/24] جمعه: لآلئ، وتلألأ الشيء: لمع لمعان اللؤلؤ، وقيل: لا أفعل ذلك ما لألأت الظباء بأذنابها (انظر: اللسان (لألأ) ؛ ومجمع الأمثال 2/225).
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR703 harf
ل ؤ ل ؤ هو لآل بيّن اللثالة وهو بائع اللؤلؤ‏.‏ قال‏:‏ درّة من عقائل البحر بكر لم تخنها مثاقب اللآل وكأنها لؤلؤة الغوّاص وهذه قلادة لؤلؤٍ ولآليء‏.‏ وتلألأ النجم وتلألأت النار ولألأت النار إذا أرت لهبها وأبصرت لألاء السراج‏:‏ ضوءه‏.‏ ومن المجاز‏:‏ ‏"‏ لا أفعل ذلك ما لألأت الفور بأذنابها ‏"‏‏:‏ ما بصبصت الظّباء‏.‏ قال‏:‏ أحقاً عباد الله أن لست ناسياً سناناً طوال الدهر ما لألأ العفر ولألأت
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR1.472 harf
Madde başı: لألأاللُّؤْلُؤَةُ: الدُّرَّةُ، والجمع اللُّؤْلُؤُ والَّلآلِئُ، وبائعُه لأْآءٌ، ولأْآلٌ، ولأْلاءٌ. قال أَبو عبيد: قال الفرّاءُ سمعت العرب تقول لصاحب اللؤْلؤ لأْآءٌ على مثال لَعَّاعٍ، وَكرِهَ قول الناس لأْآلٌ على مثال لَعَّالٍ. قال الفارسي: هو من باب سبطر. وقال عليّ ابنُ حمزة: خالف الفرّاءُ في هذا الكلام العربَ والقياس، لإِن المسموع لأْآلٌ والقياس لُؤْلُؤِيٌّ، لإِنه لا يبنى من الرباعي فَعَّالٌ، ولأْآل
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR100 harf
Madde başı: لألأ* ل أ ل أ * * تَلأْلأَ * البرق لمع و * الُّلؤْلُؤَةُ * الدُّرة والجمع * الُّلؤْلُؤْ * و * الَّلالِئُ
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR3.813 harf
Madde başı: لألأاللؤلؤ لا نظير له إلا بؤبؤ وجؤجؤ وسؤسؤ ودؤدؤ وضؤضؤ: الدر سمي به لضوئه ولمعانه واحدة لؤلؤة بهاء والجمع اللآلئ وبائعه لأل حكاه الجوهري عن الفراء، وذكره أبو حيان في شرح التسهيل وقال أبو عبيدة: قال الفراء: سمعت العرب تقول لصاحب اللؤلؤ لأء على مثال لعاع، وكره قول الناس لأل على مثال لعال. ولألاء كسلسال غريب، قل من ذكره من أرباب التصانيف، وأنكره الأكثر، قاله شيخنا، قال علي بن حمزة: خالف الفراء في هذا
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR12 harf
Madde başı: لألأSee art. لأ.
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR603 harf
Madde başı: لءلألَأَلَأَ لَأَلَأَ a. Shone, glittered, glistened; sparkled; flashed; flickered, blazed ( fire ). b. Shed ( tears ). c. [ Bi ], Opened wide ( eyes ). d. [ Bi ], Wagged ( tail ). لَأَّلَ لَأَّلَ II , a. see I (a) . b. Undulated ( mirage ). لَأْلَآء لَأْلَآء [ 48 ], a. Joy; mirth, merriment. b. Seller of pearls. لُؤْلُؤَة لُؤْلُؤَة [ 54t ] , ( pl. laA=liY^ [ 47 ] , لُؤْلُؤ [ 54 ] ),
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR8.538 harf
Madde başı: لءلءلءلء لَأْلَأََ - يُلَأْلِئُ - لُؤْلُؤ لألأَ - يُلألِئُ + الكائن: يصد ويعكس الضياء والبريق بشكل متقطع معاود، فيلمع ويبرق ويتوقد ويتوهج بتحرك الضياء المنعكس عنه لُؤلُؤ: اسم فعل " لألأَ - يُلألِئُ ": البريق والتوهج المتقطع المعاود: وهو كذلك اسم آلة منه: الشيء ذو البريق واللمعان والتوهج المتقطع المعاود، وهو اللؤلؤ المعروف تلألأ - يتلألأ: على وزن "
Tamamını oku

Sîgalar(5)

Mücavir kökler25 mücavir (33 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. حلي

    2 ortak ayet · Hilye takı demektir

  2. حرر

    2 ortak ayet · Harir, ipek demektir

  3. كنن

    2 ortak ayet · Okların konduğu kap demektir

  4. سور

    2 ortak ayet · “Sare” inişli çıkışlı dağ silsilesidir

  5. لبس

    2 ortak ayet · “Lebas” kurulup gerilmiş ser yay, eğilmiş sert ağaç…

  6. طوف

    2 ortak ayet · Çeper demektir

  7. ذهب

    2 ortak ayet · Zihbe, ara ara yağan yağmur, gidip gelen yağış demektir

  8. نثر

    1 ortak ayet · “Nesir” sümkürük demektir

  9. مرج

    1 ortak ayet · مرج Hayvanların otlamak için serbest bırakıldığı yer…

  10. دخل

    2 ortak ayet · Dahl: Kuytu yer demektir

  11. عدن

    1 ortak ayet · “Firdevs“ özel mülkiyetli bahçedir, “aden“ ise yaz ve kış…

  12. غلم

    1 ortak ayet · Ğulam, Genç, delikanlı demektir

Geçtiği ayetler(6)

  1. إِنَّ اللَّهَ يُدْخِلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ يُحَلَّوْنَ فِيهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَلُؤْلُؤًا وَلِبَاسُهُمْ فِيهَا حَرِيرٌ

    Ve inciMuhakkak ki Allah; iman edip salih ameller işleyenleri altından ırmaklar akan cennetlere koyar. Orada altun bilezikler ve inciler takınırlar. Ve oradaki elbiseleri ipektendir.

  2. جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَهَا يُحَلَّوْنَ فِيهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَلُؤْلُؤًا وَلِبَاسُهُمْ فِيهَا حَرِيرٌ

    Ve inciAdn cennetleri. Oraya girerler. Orada altun bilezikler ve incilerle süslenirler ve orada elbiseleri de ipektendir.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökلؤلؤ
YapıDörtlü (mükerrer)
Özel DurumHemzeli, katlamalı
Bağlamsal Yakın Köklerدرر, مرجن, حلي
Zıt Kökكدر
Çekirdek Özet 1Işığın katmanlar arasında kırılmasıyla parıldayan, sedef içinde saklı doğal ve pürüzsüz inci
Çekirdek Özet 2İlahi yaratılışın derinliklerde sakladığı saf, dokunulmamış ve ışıltılı kemal halinin somut ve uhrevi temsili
Çekirdek Özet 3Korunmuşluk ve içsel arılık ile dışa yansıyan parlaklığın ve kıymetin yapısal bütünlüğü
Kritik Hata Riskiİnciyi yalnızca dünyevi bir süs veya lüks tüketim nesnesi sayarak Kur'an'daki korunmuşluk ve saflık teşbihini gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
لأTitreşen ışık yayma, parlama ve göz kamaştırıcı hareket sergilemeلIşıltının yön bulmasını, süreklilik kazanmasını ve hareketin tekrarlanarak akışa dönüşmesini sağlar
لأTitreşen ışık yayma, parlama ve göz kamaştırıcı hareket sergilemeءIşığın anlık ve keskin bir odaklanmayla merkezileşmesini, belirgin bir cevherde sabitlenmesini sağlar

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
لÇoban değneği, üvendire; yöneltme, bağlamaIşığın ve cevherin belli bir yöne ve odağa doğru toplanmasını sağlar
ءÖküz başı; güç, öncülük, başlangıçIşığın ani bir parlama ve keskin odakla merkezileşip kuvvet kazanmasını temsil eder
لÇoban değneği, üvendire; yöneltme, bağlamaOdaklanan ışığın ve biçimin ikinci bir hamleyle tanzim edilip süreklilik kazanmasını sağlar
ءÖküz başı; güç, öncülük, başlangıçOluşan küresel ve pürüzsüz yapının nihai parlama gücünü ve tamamlanmışlığını pekiştirir
لؤلؤDeğnek ve güç imgelerinin katlanarak titreşmesiBir kabuk içinde korunan cevherin ışığı toplayıp katmanlar halinde dışarıya parlak ve pürüzsüz biçimde yansıtması hareketini kurar

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamDeniz kabuklusu içinde katman katman oluşan, pürüzsüz, ışıldayan ve delinmemiş ham inci tanesi; ışığın titreşerek parlaması
Cahiliye şiiri kullanımıŞair, delinmemiş bakir inciyi kadının pürüzsüz güzelliğini ve zarafetini tasvir etmek için kullanmıştır: درة من عقائل البحر بكر لم تخنها مثاقب اللآل
Erken Arapça kullanımBir şeyin pırıltıyla titreşmesi ve ceylanın kuyruğunu sallayarak ışık oyunu yapması anlamında deyimleşmiştir: لا أفعل ذلك ما لألأت الفور بأذنابها

Kaynak Asâsü'l-Belâga, Kitâbü'l-ʿAyn, el-Müfredât.

Sami etimolojik katman

Sami dilleri ailesinde لؤلؤ formu, ışığın titreşerek parlamasını ve yanıp sönmesini ifade eden kök içi katlanma (reduplication) mekanizmasıyla türetilmiş onomatopeik bir yapı sergiler. Kökün türediği لألأ eylemi, alevin veya yıldızın titreşerek pırıldamasını (تلألؤ) tanımlarken, denizden çıkarılan inciye ad olması bu ışıltılı optik niteliğin somutlaşmasıyla gerçekleşmiştir. Doğu Akdeniz ve Mezopotamya havzasındaki deniz ticaretinde inciyi niteleyen soydaş kelimeler (Akatça lulû / lulītu, Süryanice lūlīthā) parıltı, zarafet ve süs eşyası kavramlarıyla semantik bir kesişim gösterir. Arapçada hemze ve lâm harflerinin mükerrer dizilişi, ışığın tek bir noktada sabit kalmayıp küre yüzeyinde sürekli titreşen bir parlaklık yaymasını morfolojik olarak yansıtır.

Güven Güçlü

Kaynak Payne Smith Compendious Syriac Dictionary, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Lisânü'l-Arab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönلألأ kökünden türeyen fualul vezninde isimAlevin ve yıldızın titreşerek pırıldaması hareketinden denizdeki inci cevherine ad aktarımıKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiSüryanice lūlīthā ve Akatça lulû ile anlamsal örtüşmeAntik Yakındoğu ve Sami havzasında kıymetli deniz süsü ve ışıltı anlam alanıGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıBelirgin ve kanıtlanmış bir Afro-Asyatik dışı kök akrabalığı tespit edilmediVeri bulunamadı

Kaynak Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Lisânü'l-Arab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
لؤلؤAnlamlıIşıldayan inciDenizden çıkarılan, pürüzsüz ve ışıltılı sedef cevheriKur'an'da geçer, hedef kök

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
لؤلؤMerkezIşıltılı ve pürüzsüz inci cevheriKatmanlı parlaklık, sedef içinde saklılık ve pürüzsüz küresellikDenizden çıkarılan ve saflığıyla öne çıkan inci
دررKomşuİri ve son derece parlak beyaz inciلؤلؤ türün genel adı ve saflık simgesi iken درر tanenin büyüklüğünü ve saçtığı bol ışığı vurgularBol süt ve yoğun ışık akışı kökünden gelen iri parlak inci
مرجنKomşuDenizden çıkarılan kırmızı kıymetli taşلؤلؤ beyazlık ve ışık geçirgenliği taşırken مرجن renkli, dallı ve kireçli yapısıyla ayrılırDeniz tabanında yetişen mercan cevheri
حليKomşuİşlenmiş süs eşyası ve takıلؤلؤ doğal ve saf cevherin kendisiyken حلي insan eliyle biçimlendirilmiş ziynettirTakılan ve güzelleştiren her türlü süs nesnesi
كدرZıtBulanıklık, saflık kaybı, tortulu olmaلؤلؤ pürüzsüzlük ve saf ışık yayılımıyken كدر ışığı engelleyen donukluk ve kirliliktirSaydamlığın ve ışıltının kaybolması, tortulanma

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
Arapçaلؤلؤİnci, sedef cevheriIşık saçan, pürüzsüz ve kabuk içinde yetişen kıymetli taşKesin
LatinceMargarita, perlaİnci, parıldayan değerli deniz tanesiMargarita özellikle deniz incisini karşılarken, kökün parıldama ve titreşme vurgusunu doğrudan içermezGüçlü
İngilizcePearlİnci, cevherFiziksel nesneyi ve değerini karşılar; katmanlı ışıldama fiil kökünü morfolojik olarak taşımazKesin
AlmancaPerleİnciBiyolojik cevheri ve mecazi kıymeti ifade eder; somut nesneye odaklanırKesin
FransızcaPerleİnci, göz alıcı taneMaddi cevheri karşılar; pürüzsüzlük ve nadide olma nitelemesi taşırKesin

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
lü'lü' / el-lü'lü'Dünyevi ve doğal deniz nimetiTuzlu sulardan çıkarılan ekonomik ve estetik değer bağlamı (Rahmân 55:22)
lü'lü'Uhrevi mükâfat ve cennet ziynetiCennet ehlinin arınmışlığını ve onurlandırılmasını anlatan bağlam (Hac 22:23, Fâtır 35:33)
lü'lü' meknûnKorunmuş, el değmemiş saflık teşbihiCennet ehlinin ve eşlerinin kirlenmemiş masumiyetini ve zarafetini tasvir eden bağlam (Vâkıa 56:23, Tûr 52:24)
lü'lü' mensûrSaçılmış inci taneleri; hareketli güzellikHizmet sunan gençlerin çeviklik, parlaklık ve tertibini tasvir eden bağlam (İnsân 76:19)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamCennet tasvirleri ve ahiret halleriUhrevi nimetlerin dünyevi benzerleriyle sadece isim ortaklığı mı yoksa mahiyet birliği mi taşıdığıSomut cevherden mutlak arılık ve ruhani yetkinlik simgesine dönüşme
FıkıhZekât ve deniz ürünleri hukukuDenizden çıkarılan lü'lü' ve benzeri kıymetli maden/taşların zekâta ve humusa tabi olup olmadığıTicari mal ve iktisadi servet unsuru
TefsirMecaz ve teşbih tahlilleriSedefinde saklı incinin (meknûn) günahsızlık ve korunmuş fıtratı; saçılmış incinin (mensûr) ise ahenk ve intizamı temsil edişiTeşbihte kusursuz saflık, korunmuşluk ve parlaklık
HadisZühd ve cennet vasıflarıDünyanın geçici süsüne karşı müminin kalbindeki hidayet ve imanın lü'lü' parlaklığıyla tasvir edilmesiManevi nur ve kıymet metaforu

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKalp ve fıtratın korunmasıSaf ve kirlenmemiş iman cevheriDış etkilere karşı içsel arılığı muhafaza etmeGünah ve şüphe tortularından arınmış özün ilahi nuru yansıtmasıGüçlü
İlmiHakikatin örtü altından çıkarılmasıZahirin altındaki derin hikmetAraştırma ve tefekkürle kıymetli bilgiye ulaşmaDerinliklere dalarak sedef içindeki gizli manayı elde etmeGüçlü
SiyasiToplumsal liyakat ve adaletDeğerli ve yetişmiş insan kaynağıSosyal yapıda güvenilir ve sağlam unsurları korumaToplumun bozulmamış, nitelikli bireylerini himaye ederek nizam kurmaMuhtemel
İktisadiEmek-değer ve helal kazançYüksek katma değerli doğal zenginlikMeşakkatli üretimle iktisadi refah üretmeDeniz derinliklerinden emekle çıkarılan temiz ticaret metasıKesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerİnce film girişimi ve kristal büyümesiSedef katmanlarının ışık dalgalarını kırarak yapısal renk ve pürüzsüz küresel form üretmesi süreciKesin
Beşeri bilimlerKurumsal koruma ve şahsiyet inşasıBireyin ahlaki özünü dış baskı ve yozlaşmalardan koruyarak olgunlaşmasını sağlayan koruyucu zırh modeliGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKavramı yalnızca gösterişli bir kadın takısına veya lüks bir tüketim metasına indirgemek
Kur'an içi daha geniş anlamDoğanın derinliğindeki nizamı, emeğin karşılığı olan bereketi ve özellikle korunmuş fıtratın lekesiz saflığını ifade eden estetik ve ahlaki değer
Yanlış anlamanın doğuracağı hataCennet tasvirlerini kaba bir dünyevi maddiyatçılıkla yorumlayarak ayetlerdeki masumiyet, himaye ve manevi ışıltı derinliğini kaybetmek

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın estetik dilini, nimet tasavvurunu ve gayb alemindeki mükemmelliği somut varlıklar üzerinden nasıl anlamlandırdığını kavramayı sağlar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Yaratılış delillerini sergileyen kozmolojik ayetlerde (Rahmân suresi) ve ahiret sahneleri ile cennet ehlinin hallerini tasvir eden ayetlerde (Tûr, Vâkıa, İnsân sureleri).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Değerli şeylerin sadece dışarıda ve görünürde olduğu zannını yıkar; gerçek değerin korunmuşluk, arılık ve sabırla oluşan bir iç derinlikte saklı olduğunu gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamSedef kabuğu içinde katmanlar halinde oluşan, pürüzsüz ve titreşen ışık saçan doğal inci.
  • Soyut anlamDış müdahalelerden korunmuşluk zemininde olgunlaşan safiyet, lekesizlik ve kemal ışıltısı.
  • Sistematik karşılıkBir sistemin öz değerini dış etkenlerden yalıtarak muhafaza etmesi ve bu korunmuşluğun dışarıya intizam ve ahenk olarak yansıması.
  • LaTeX modeliL=∮∂Ωκ(r) dr  ⟹  Φ(L)=lim⁡δ→0I0δ+σ2
  • LaTeX açıklamasıModelde ∂Ω koruyucu kabuğu (sedefi), κ(r) bu sınır boyunca katman katman biriken pürüzsüz kristal geometrisini, L oluşan saf inci cevherini temsil eder; Φ(L) cevherin yaydığı ışıltı fonksiyonudur; yüzey kusuru ve kirlilik parametresi olan σ2 ile dış etki payı δ sıfıra yaklaştıkça sistemin parlaklığı ve değeri en üst sınıra ulaşır.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ل