لك

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ل-ك11 sîga, 384 mücavir kök, 376 ayet, 74 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.نصحلَكَخيروَلَكُمُلكوَلَكَلَكِألهحللأَلَكُمُلَكُمَاعدوجعللَكُمْأكل

KökSîga 11Ayet 376Sure 74Mücavir 384

▶ Ağı aç (3B)

لك

ل - ك

KÖK
  • 439 geçiş
  • 376 ayet
  • 11 sîga
  • 3 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Size

Bu bir edat; komşulukları genel ve zayıf anlam taşır.

Notlarım

Sözlükler(3)

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR8.186 harf
باب الكاف واللام كل ، لك : مستعملان . كل : أبو العباس عن ابن الأعرابي : الكَلُّ : الصَّنَم . والكَلُّ : الثقيل الروح من الناس . والكَلُّ : اليتيم . والكَلُّ : الوكيل . وكَلَّ الرجُل : إذا أُتعِبَ . وكَلَّ : إذا تَوكَّلَ . وقال الليث : الكَلّ : الرجل الذي لا وَلد له ولا والد ، وقد كلَّ يَكلُّ كلالةً . والكَلُّ : اليتيم . وأنشد : أكولٌ لمالِ الكَلِّ قبلَ شَبابه إذا كان عَظمُ الكَلِّ غيرَ شديدِ قال
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR14.661 harf
(باب اللام وما بعدها في المضاعف والمطابق([1])) (لم) اللام والميم أصلُه صحيحٌ يدلُّ على اجتماعٍ ومقارَبَة ومُضامَّة. يقال: لَمَمْتُ شَعَثه، إذا ضممتَ ما كان من حالِهِ متشعِّثاً منتشِراً. ويقال: صخرةٌ ملَمْلَمَةً، أي صُلْبة مستديرة، وملمومة أيضاً. قال: * ملمومة لَمَّاً كظهر الجُنْبُلِ([2]) * ومن الباب ألمَمْتُ بالرّجُلِ إلماماً، إذا نزلتَ به وضامَمْتَه. فأمَّا اللَّمَم فيقال: ليس بمواقَعَة
Maddenin bağlantısı

(باب اللام وما بعدها في المضاعف والمطابق([1])) (لم) اللام والميم أصلُه صحيحٌ يدلُّ على اجتماعٍ ومقارَبَة ومُضامَّة. يقال: لَمَمْتُ شَعَثه، إذا ضممتَ ما كان من حالِهِ متشعِّثاً منتشِراً. ويقال: صخرةٌ ملَمْلَمَةً، أي صُلْبة مستديرة، وملمومة أيضاً. قال: * ملمومة لَمَّاً كظهر الجُنْبُلِ([2]) * ومن الباب ألمَمْتُ بالرّجُلِ إلماماً، إذا نزلتَ به وضامَمْتَه. فأمَّا اللَّمَم فيقال: ليس بمواقَعَة الذّنْب، وإنَّما هو مقاربتُه ثم ينحَجِزُ عنه. قال الله تعالى: ﴿الَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبَائِرَ الإثْمِ وَالفَوَاحِشَ إلا اللّمَمَ﴾ [النجم 32]، ويقال: أصابت فلاناً من الجنّ لَمَّة، وذلك كالمَسِّ. قال: * أُعِيذُه من حادثاتِ اللمَّهْ([3]) * ومن الباب اللِّمَّة، بكسر اللام: الشَّعَْر إذا جاوَزَ شحمةَ الأذنين، كأنَّه سمِّي بذلك لأنّه شامَّ المَنكِبَين وقارَبَهما. وكتيبة ملمومة: كَثُر عددُها واجتمع المِقْنَب فيها إلى المِقْنب. والمُلِمَّة: النَّازلة من نَوازِل الدُّنيا. فأمَّا العين اللاَّمَّة([4])، فيقال: الأصل مُلِمَّة، لمّا قُرِنت بالسّامّة قيل لامَّة، وهي التي تُصيب بالسُّوء. وهو ذلك القياس. فأمَّا "لم" فهي أداةٌ يقال أصلها لا، وهذه الأدواتُ لا قياسَ لها. (لن) اللام والنون. كلمةٌ أداة، وهي لن، تنفي الفعل* المستقبل وذكر عن الخليل أنّ أصل لنْ لا أَنْ. (له) اللام والهاء أُصَيلٌ يدلُّ على رِقَّة في شيءٍ وسَخافة. من ذلك اللَّهْلَه: الثَّوب الرديء النَّسج، وكذلك الكلام والشِّعر. ومن ذلك اللُّهْلُه: السَّراب المطَّرد([5]). قال: * ومخفِقٍ مِن لُهْلُه ولُهْلُهِ([6]) * والجمع لهالِهُ. (لو) اللام والواو كلمةٌ أداة، وهي لو، يُتمنَّى بها. وأهل العربية يقولون: لو يدلُّ على امتناع الشيء لامتناع غيره، ووقوعهِ لوقوع غيرهِ. نحو قولهم لو خرج زيد لخرجت. فإذا جعلت لو اسماً شدّدت، يقال أكثرتَ من اللَّوِّ. أنشد الخليل: ليتَ شعري وأين منِّيَ ليتٌ *** إنَّ لَيتاً وإنَّ لَوَّاً عناءُ([7]) (لأ) وأما اللام والهمزة فيدلُّ على صفاء وبريق. من ذلك تلألأت اللُّؤلؤة، وسمِّيت لأنَّها تَلأْلأ. والعرب تقول: "لا أفعله ما لألأت الفُور بأذنابها" أي ما حرّكَتْها ولَمَعَتْ بها. (لب) اللام والباء. أصلٌ صحيح يدلُّ على لزومٍ وثبات، وعلى خلوص وجَوْدة. فالأوَّل ألَبَّ بالمكان، إذا أقام به، يُلبُّ إلبابا. ورجلٌ لَبٌّ بهذا الأمر، إذا لازَمه وحكى الفرّاء: امرأةٌ لَبَّةٌ: مُحِبَّةٌ لزوجها، ومعناه أنَّها ثابتة على وُدِّه أبداً. ومن الباب التلبية، وهو قوله: لَبَّيْك. قالوا: معناه أنا مقيمٌ على طاعتك. ونُصِب على المصدر، وثنّي على معنى إجابةً بَعْد إجابة. واللّبيب: المُلبِّي. قال الشَّاعر([8]): فقلت لها فِيئي إليكِ فإنَّني *** حرامٌ وإنِّي بعدَ ذاكِ لبيبُ أي مُحْرِم مُلَبٍّ، ومن الباب لبْلَبَ من الشَّيء: أشفق، فهو ملبلب. وقال: * مِنّا المُلَبلِبُ والمشبِلُ([9]) * ويكون ذلك من الثَّباتِ على الوُدّ. والمعنى الآخر اللُّب معروف، من كلِّ شيء، وهو خالصه وما يُنتَقَى([10]) منه، ولذلك سمِّيَ العقلُ لُبَّاً. ورجل لبيب، أي عاقل. وقد لَبَّ يلبُّ([11]). وخالصُ كلِّ شيء لُبابُه. ومن الباب اللَّبَّة، وهو موضعُ القلادة من الصدر، وذلك المكانُ خالص. وكذلك اللَّبَب([12]). يقال: لببتُ الرّجُل: ضربت لَبَّتَه. ويقولون للمتحزِّم: متلبِّب، كأنَّه شدَّ ثوبَه إلى لَبَّتِه مشمِّراً. ولَبَبُ الفرسِ معروف. وعلى معنى التشبيه اللَّبَب من الرَّمل: ما كان قريباً من جبل متّصلاً بسهل. قال: بَرّاقة الجيدِ واللّباتُِ واضحةٌ *** كأنَّها ظبيةٌ أفضَى بها لَبَبُ([13])ومما شذَّ عن هذا قولهم: إن اللَّبَاب: الكلأ. واللَّبلاب: نَبْت. (لت) اللام والتاء كلمةٌ واحدة. يقال: لتَّ السّويقَ بالسَّمْن يلُتُّه لَتَّاً، والفاعل لاتٌّ. وذُكر عن ابن الأعرابيّ: لُتَّ فلانٌ بفلانٍ، إذا قُرِن به. فإن صح فهو من باب الإبدال، كأنَّ التاء مبدَلة من زاء. (لث) اللام والثاء أصلٌ صحيح، يدلُّ على إقامةٍ ودوام. يقال: ألثَّ المطر، إذا دام، والإلثاث: الإقامة. ولثلث بمعنى ألَثَّ. قال: * لا خيرَ في وُدِّ امرئٍ ملثلِث([14]) * أراد المتردِّدَ الذي لا خير فيه. وهو الذي يُلثلِِِث عن إقامة الودّ. ويقال: لثلثته عن حاجته: حبَستُه. وتَلثلثَ الرّجُلُ في الدَّقعاء([15]): تمرَّغَ. (لج) اللام والجيم أصلٌ صحيح يدلُّ على تردُّد الشيءِ بعضه على بعض، وترديد الشيء. من ذلك اللَّجاج، يقال لَجَّ يَلَجُّ، وقد لجِجتَ على فَعِلت لَجَجاً ولَجَاجاً. ومن الباب لُجُّ البحر، وهو قاموسُه، وكذلك لُجَّته، لأنَّه يتردَّد بعضُه على بعض. يقال التجَّ البحرُ التجاجاً. وفي الحديث: "مَن ركِب البحر إذا التجَّ فقد بَرِئتْ منه الذّمّة". والسَّيف يسمَّى لُجّاً، وإنَّما هذا على التشبيه، كأنَّه فُخِّم أمره فشبِّه بلُجّ البحر، ومن ذلك حديث طلحة: "فقدَّمُوا فوضعوا اللُّجَّ على قَفيَّ([16])". ويقال: لجلجَ الرّجُل المُضْغَة في فيه، إذا ردَّدها ولم يُسغْها. قال زهير: يلجلجُ مُضغةً فيها أنيض *** أصَلَّتْ فهي تحت الكشحِ داءُ([17])واللَّجلاج: الذي يلجلِجُ في كلامه لا يُعرِب. واللَّجَّة: الجَلبَة. قال أبو النَّجم: * في لَجَّةٍ أمسِكْ فُلاناً عن فُلِ([18]) * ويقولون: في فؤادِ فلانٍ لَجاجَةٌ، وهو أن يَخْفُِقَ لا يسكن من الجوع. وهو من* اللَّجَاجِ، واللَّجاجُ الظَّلام: اختلاطه، وهو مشبَّه بالتجاج البحر. ويستعار هذا فيقال عين مُلْتجَّة: شديدة السَّواد. (لح) اللام والحاء أصلٌ صحيح يدلُّ على ملازمةٍ ومُلازَّة. يقال: ألَحَّ على الشَّيءِ إلحاحاً، إذا أقبَلَ عليه ولم يَفتُر. ويقال: لَحِحَتْ عينُه، إذا التصقَتْ([19]). ومنه قولهم: هو ابنُ عَمِّه لَحَّاً، أي لاصق النَّسب. والمِلْحاح: القَتَبُ يَعَضُّ على غارب البعير. ويقال ألحّ السّحابُ، إذا دامَ مطرُه. وقال في القَتَب: * ألَحَّ على أكتافِهِمْ قَتَبٌ عُقَرْ([20]) * ويقال: تَلحلحَ القومُ، إذا أقاموا مَكانَهم لم يبرحوا. قال: * أقاموا على أثقالِهِمْ وتلَحْلَحُوا([21]) * ويقال: مكانٌ لاَحٌّ: ضيِّق. ورَحَىً مِلحاحٌ على ما تطحنه. ويقال: ألحَّ الجمل، كما يقال خَلأت النّاقة، وحَرَن الفرسُ، وذلك إذا لم يكد يَنْبعِثُ. (لخ) اللام والخاء أصلٌ صحيح يدلُّ على اختلاطٍ. يقال سكرانُ مُلْتَخٌّ، أي مختلط. والتَخَّ على القوم أمرُهم: اختلَط والتَخَّ عُشْبُ الأرض: اختلَط. ومن الباب: لَخَّتْ عينُه، إذا دام دمعُها، ويكون ذلك من كِبَر. قال: * وسال غَرْبُ عَينِه ولَخّا([22]) * ومن الباب اللَّخْلخانيَّة: العُجْمة في المَنطِق. (لد) اللام والدال أصلانِ صحيحان: أحدهما يدلُّ على خِصامٍ، والآخَر يدلُّ على ناحيةٍ وجانب. فالأول اللَّدَد، وهو شِدّة الخُصومة. يقال رجلٌ ألَدُّ وقَوم لُدٌّ. قال الله تعالى: ﴿وَتُنْذرَ بِهِ قَوْماً لُدَّاً([23])﴾ [مريم 97]. واللَّديدان: جانِبا العُنُق وصَفحتاه. ولَدِيدا الوادي: جانِباه، ولذلك يقال: تَلدَّد، إذا التفتَ يميناً وشِمالاً متحيِّراً. واللَّدُود: ما سُقِيَ الإنسانُ في أحد شِقّي وجهِه من دواء. وقد لُدَّ، والتدَدْتُ أنا. قال ابنُ أحمر: شرِبتُ الشُّكاعى والتَددْتُ ألِدَّة *** وأقبلتُ أفواهَ العروقِ المَكاوِيا([24])ومن الباب قولهم: ما أجِدُ دون هذا الأمرِ مُحْتدّاً ولا مُلتدّاً، أي لا أجِدُ عنه مَعْدِلاً. وإذا عَدَل عنه فقد صار في جانبٍ منه. ومن الباب: ما زِلتُ أُلاَدُّ عنك، أي أدافِع، كأنَّه يَعْدِل بالشَّرِّ عنه. ومما شذَّ عن هذا الباب: اللَّدُّ: الجُوَالِق، كذا قالوا، وأنشدوا: * كَأنَّ لَدَّيهِ على صَفْحِ جَبَلْ([25]) * ويمكن أن يقال هذا أيضاً لأنَّه يكون على جنب المحمول عليه إذا كانا عِدْلَين. (لذ) اللام والذال أصل صحيحٌ واحدٌ يدلُّ على طِيبِ طعمٍ في الشَّيء. من ذلك اللَّذّة واللَّذَاذَة: طيبُ طَعم الشَّيء. قال: ……………………………...............([26]). واللَّذُّ: النَّوم في قوله: * ولَذٍّ كَطَعم الصَّرخَدِيِّ([27]) * قال الفرّاء: رجلٌ لذٌّ: حسنُ الحديث. (لز) اللام والزاء أصلٌ صحيح يدلُّ على ملازمة ومُلاصَقة. يقال: لُزَّ به، إذا لَصِق به لَزَّاً ولَزَازاً. ولازَزْتُه: لاصقته. ورجلٌ لِزَازُ خَصمٍ، إذا كان يُلازُّه ولا يَكُِعُّ عنه. والملزَّزُ: المجتمِعُ الخَلْق. واللَّزّ: الطَّعن. وهو من قياس الباب. واللَّزائز: ما اجتمع من اللَّحم في الزَّور مما يَلِي المِلاط. قال: * ذي مِرفقٍ بانَ عن اللزائزِ([28]) * ومن الباب كَزٌّ لَزٌّ، ويجوز أن يكون لَزٌّ إتباعاً. (لس) اللام والسين أصيل يدلُّ على لحس الشَّيء. قال ابنُ الأعرابيّ: اللَّسُّ: اللحس، ويقال: ألَسَّتِ الأرضُ، إذا طلَعَ أوّلُ نباتِها. قال: وسمِّي بذلك لأنَّ المال يَلُسُّه. ولسَّتِ الدابّةُ الخَلاَ بلسانها تَلُسُّه لَسَّاً. قال: * قد اخضَرَّ من لسِّ الغَميرِ جحافُله([29]) * ويقال لذلك النَّبات اللُّساسُ أيضاً. قال: * في باقِلِ الرِّمثِ وفي اللُّساسِ([30]) * (لص) اللام والصاد أُصيلٌ صحيحٌ يدلُّ على ملازَّةٍ ومقاربةٍ . من ذلك اللَّصَص، وهو تقارُب المَنْكِبَين، يكادان يمسَّان الأذُنين. والألَصُّ: المتقارب الأضراس أيضاً. ويقال لُصِّصَ البُنيانُ مثل رُصِّص. ويقال إنَّ الجبهة الضيِّقة اللَّصَّاء. واللَّصَّاء من الغنم: التي أقبلَ أحد قرنَيها على الوجه. ومن الباب اللِّصُّ، لأنَّه يلصَق بالشَّيء يريد أخْذَه. وفِعلُه اللَّصُوصية بفتح اللام([31]) *ويقال أرضٌ مَلَصَّةٌ: كثيرة اللُّصوص. (لض) اللام والضاد، ذكر الخليل أنَّ اللَّضْلاضَ: الدَّليل. قال: ولَضلَضَتُهُ: التفاتُه وتحفُّظه. (لط) اللام والطاء أُصَيلٌ صحيح، يدلُّ على مقارَبة ومُلازَمَة وإلحاح من ذلك قولهم: ألَطَّ الرّجل، إذا اشتدَّ في الأمر. ويقال لطّ به: لَزِمه. وكلُّ شيءٍ سُتِرَ بشيءٍ فقد لُطَّ به. ولَطَّت النّاقةُ بذَنبِها، إذا جعلَتْه بين فخِذَيْها في مَسِيرها. واللَّطُّ: قِلادةٌ من حَنْظلٍ، وسُمِّيت لَطَّاً لملازمتِها النَّحر. والجمع لِطَاط. واللِّطَاط: حرف الجبل. ومِلطاط البعير: حرفٌ في وسَط رأسِه. والمِلطاط: حافَة الوادِي، وسمِّي كلُّ ذلك لأنَّه ملازِمٌ لا يُفارِق. واللِّطْلِط: العجوز الكبيرة، لأنها ملازمةٌ لمكانها لا تكاد تبرح. (لظ) اللام والظاء أصلٌ صحيحٌ يدلُّ على ملازَمَة. يقال: ألظَّ الرّجلُ بالشَّيء، إذا لازَمَه. وفي الحديث: "ألِظُّوا بياذَا الجلالِ والإكرامِ"، أي الزَموا هذا وأكثِروا منه في دعائكم. ويقال: ألَظَّ المطرُ: دام. ويقولون: الإلظاظ: الإشفاق على الشَّيء؛ وليس ببعيد القياسِ من الباب. (لع) اللام والعين أُصَيلٌ صحيح يدلُّ على اضطرابٍ وبَصْبصَة([32]). من ذلك اللَّعْلَع: السَّراب؛ ولعلعتُه: بَصبصتُه. وتَلعلع الشَّيء: اضطرَبَ حتَّى تكسَّر. ولَعْلعَ الكلبُ: دَلَع لسانَه. وامرأة لَعَّةٌ: خفيفة. وتلعلع من الجُوع: تضوَّر. واللَّعَاعة: بقلَة ناعمة. وألعَّتِ الأرضُ: أنبتَتَ اللُّعَاع؛ وتلعَّيتُ: أخذتُ اللعاع. وهذه الكلمةُ الأخيرة شاذة. (لغ) اللام والغين. ذكر بعضُهم: لَغْلغَ طعامَه: روَّاه بالدَّسَم. (لف) اللام والفاء أصلٌ صحيح يدلُّ على تلوِّي شيء على شيء. يقال: لفَفْتُ الشّيءَ بالشّيء لفَّاً. ولففت عِمامَتي على رأسي. ويقال: جاء القومُ ومَن لَفَّ لَفَّهم، أي من تأشَّبَ إليهم، كأنَّه التفَّ بهم. قال الأعشى: وقد ملأت قيسٌ ومن لَفَّ لَفَّها *** نُبَاكاً فَقوَّاً فالرَّجا فالنَّواعصا([33])ويقال للعَيِيِّ: أَلَفُّ، كأنَّ لسانَه قد التفَّ، [و] في لسانه لَفَفٌ. والألفاف: الشَّجرُ يلتفُّ بعضه ببعض. قال الله تعالى: ﴿وَجَنَّاتٍ ألْفَافاً﴾ [النبأ 16]. والألَفُّ: الذي تَدانى فَخِذاه من سِمَنه، كأنَّهما التفَّتا؛ وهو اللفَف. قال: عِِراض القَطَا ملتفّةٌ رَبَلاتُها *** وما اللُّفُّ أفخاذاً بتاركةٍٍ عَقْلا ويقال للرّجُل الثَّقيل البطيء: ألَفُّ. واللَّفيف: ما اجتمعَ من الناس من قبائلَ شتَّى. وألَفَّ الرّجلُ رأسَه في ثيابه، وألفَّ الطائرُ رأسه تحت جناحِه. وحكى بعضهم: في الأرض تلافيفُ من عُشْب. ولفَفْتُه حقه: منعته. (لق) اللام والقاف أصلٌ صحيح يدلُّ على صِياح وجَلَبة. من ذلك اللَّقلقَة: الصِّياح. وكذلك اللَّقلاق. واللَّقلَق: اللِّسان. وفي الحديث: "من وقِيَ شَرَّ لَقْلَقِه وقَبقَبِه وذَبْذَبِهْ فقد وُقي شِرَّةَ الشَّبابِ كلَّها". ولَقَّ عينَه، إذا ضرَبَها بيده، ولعلَّ ذلك للوَقع([34]) يُسْمَع. وأمَّا اللَّقْلَقة فالاضطراب، وهو قريبٌ من المقلوب، كأنَّه مُقَلقَل، وهو الذي لا يَقَِرُّ مكانَه. قال امرؤ القيس: * بطرفٍ مُلَقْلَقِ([35]) * (لك) اللام والكاف أُصَيلٌ يدلُّ على تداخُلٍ في الشَّيء. من ذلك اللَّكِيك: اللَّحم المتداخِلُ في العِظام. واللُّكالِك: البعير المكتنِزُ اللَّحم. ويقال: التكَّ القومُ: ازدحموا. واللُّكِّيُّ: الحادر([36]) اللَّحيم. ومما شذَّ عن الباب اللَّكيك([37]): شجرةٌ ضعيفة. وقال امرؤ القيس في اللَّحم اللكيك: فظل صِحابِي يَشتَوُون بنَعْمةٍ *** يصُفُّون غاراً باللَّكِيك الموشَّقِ([38]) --------------ـــ ([1]) في الأصل: "باب اللام والميم وما يثلثهما". ([2]) في الأصل: "الخيل" تحريف، وإنما هو الجنبل، وهو القدح الضخم. وأنشده في اللسان (لمم) منسوباً لأبي النجم العجلي، وفي (جنبل) بدون نسبة. ([3]) قائله عقيل بن أبي طالب، كما في اللسان (لمم). وبعده: *ومن مريد همه وغمه* قال في اللسان: "ووافق الرجز من غير قصد". ([4]) هي في حديث تعويذ الحسن والحسين: "أعيذكما بكلمات الله التامة، من كل شيطان وهامة، ومن شر كل عين لامة". ([5]) في اللسان أن اللهله: الأرض الواسعة يضطرب فيها السراب. ([6]) لرؤبة في ديوانه 166 واللسان (لهله). ([7]) لأبي زبيد الطائي في الخزانة (3: 382) وسيبويه (2: 32) والأغاني (4: 183) ومثله في الأغاني (19: 158) قول النمر بن تولب: علقت لوا تكررها *** إن لوا ذاك أعيانا ([8]) هو المضرب بن كعب، كما في الصحاح واللسان (لبب) والتاج (بعد) والقالى (2: 171). ([9]) سبق الاستشهاد بالكلمتين الأخيرتين في (شبل). وهو جزء من بيت للكميت، وهو بتمامه كما في اللسان (لبب، شبل): ومنا إذا حزبتك الأمور *** عليك الملبلب والمشبل ([10]) في الأصل: "يبتغي". ([11]) يقال من باب فرح وضرب، الأولى لأهل الحجاز والثانية لأهل نجد. ويقال أيضاً لببت تلب بضم باء الماضي وفتح لام المضارع. قال صاحب القاموس: ليس له نظير في كلامهم. قلت: أما قولهم في المضاعف عززت الشاة بضم الزاي، إذا قل لبنها، فليس نظيراً لهذا، لأن ماضيه تعز بضم العين لا فتحها. انظر ليس في كلام العرب لابن خالويه 9 واللسان (عزز). ([12]) في الأصل: "اللبيب"، تحريف. ([13]) لذي الرمة في ديوانه 3 واللسان (لبب). ([14]) لرؤبة في ملحقات ديوانه 171 واللسان (لثث). وليس شاهداً لما قبله، بل لما بعده. فاللثلثة في البيت معناها التردد. ([15]) الدقعاء، بالدال: عامة التراب، وقيل التراب الدقيق. وفي الأصل: "الرقعاء" بالراء، صوابه في المجمل واللسان. ([16]) في اللسان: "وفي حديث طلحة بن عبيد [الله]: إنهم أدخلوني الحش، وقربوا فوضعوا اللج على قفي". ([17]) وكذا ورد إنشاده في اللسان (لجج، أنض) مطابقاً لما مضى في (أنض)، ونبهت هناك على صواب روايته. انظر ديوان زهير 82. ([18]) أنشده في اللسان (لجج، فلن). ([19]) في الأصل: "التفت"، صوابه في المجمل واللسان. ([20]) للبعيث المجاشعي، كما في اللسان (لحح، عقر) وسبق إنشاده في (عقر). وصدره: * ألد إذا لاقيت يوماً بخطة * ([21]) لابن مقبل، في اللسان (لحح) وصدره: * بحي إذا قيل اظعنوا قد أتيتم * ([22]) اللسان (جلخ، لخخ) ومجالس ثعلب 451. وأنشده في أمالي الزجاجي 78 والخزانة (3: 104) رواية عن ثعلب. ونقل البغدادي نسبة الرجز إلى العجاج، وليس في ديوانه بل في ملحقاته 76. وفي الأصل: "وسار"، صوابه في المجمل والمراجع المتقدمة. ([23]) في الأصل: "لتنذر به"، تحريف. وهي الآية 97 من سورة مريم: "فإنما يسرناه بلسانك لتبشر به المتقين وتنذر به قوماً لدا". ([24]) أنشده في اللسان (شكع، لدد، قبل). ([25]) أنشده في اللسان (لدد)، وكذا في المجمل. ([26]) بياض في الأصل، ولعله يعني قول الربيع بن ضبع، في أمالي القالي (3: 215) والخزانة (3: 106) وسيبويه (1: 106، 293): إذا عاش الفتى مائتين عاماً *** فقد ذهب اللذاذة والفتاء وقد سبق إنشاد هذا البيت في (فتي). ([27]) للراعي، وهو بتمامه كما في اللسان (صرخد، لذذ): ولذ كطعم الصرخدي طرحته *** عشية خمس القوم والعين عاشقه برفع "عاشقه" لأن قبله: وسربال كتان لبست جديده *** على الرحل حتى أسلمته بنائقه وروى في اللسان بيتاً آخر مجهول القائل عنده، وهو: ولذ كطعم الصرخدي تركته *** بأرض العدى من خشية الحدثان وأنشد بعده الجاحظ في الحيوان (1: 662) يعني كلباً: ومبد لي الشحناء بيني وبينه *** دعوت وقد طال السرى فدعاني ([28]) لإهاب بن عمير، في اللسان (لزز). وأنشده في المجمل (لز). ([29]) لزهير في ديوانه 131 واللسان (غمر، لسس) والمخصص (10: 185). وصدره: * ثلاث كأقواس السراء وناشط * ([30]) أنشده في اللسان (لسس، هوس) والمخصص (10: 185). ([31]) ويقال بضمها أيضاً، كما في اللسان. ([32]) في الأصل: "وبصبص". ([33]) ديوان الأعشى 109 ومعجم البلدان (نباك، النواعص). ([34]) الوقع: صوت الضرب. وفي الأصل: "للوقوع". ([35]) قطعة من بيت لـه ليس في ديوانه المطبوع. وفي اللسان: "وجلاها بطرف ملقلق". وقد وجدته في مخطوطتي دار الكتب برواية الطوسي، وخرابنداذ، وهو بتمامه: رأى أرنباً فانقض يهوي أمامه *** إليها وجلاها بطرف ملقلق ([36]) في الأصل: "الحادل"، صوابه في المجمل. ([37]) لم يذكره في اللسان. وفي القاموس: "وكأمير: القطران، وشجرة ضعيفة، وموضع". ([38]) روي في ديوان امرئ القيس في مخطوطتي دار الكتب.

ـ

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR164 harf
لكَّهُ 1 لكَّهُ ذ He pushed him, or thrust him; like دَكَّهُ and صَكَّهُ. (As, TA in art. دك.) لِكَاكٌ لِكَاكٌ ذ A pressing, or crowding: see an ex. voce عَكَّهٌ.
Tamamını oku

Sîgalar(11)

Mücavir kökler384 mücavir (766 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. أله

    192 ortak ayet · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

  2. حلل

    18 ortak ayet · Helva olgunlaşmış tatlı meyve ve ya bunlardan yapılmış…

  3. نصح

    9 ortak ayet · Dikiş demektir

  4. جعل

    49 ortak ayet · Ceal sıcak tencerinin tutulması için kullanılan bez…

  5. خير

    34 ortak ayet · Hayr : At sürüsü demektir

  6. غير

    30 ortak ayet · Ğayr, Ğayr dışında demektir

  7. عدو

    23 ortak ayet · Mu’ted, “adeve”den iftial babından gelmektedir

  8. بين

    60 ortak ayet · Beyn topraktaki yarık demektir

  9. ليس

    19 ortak ayet · Bu kelime “late”den dönüşmüştür

  10. قول

    124 ortak ayet · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…

  11. سكن

    16 ortak ayet · “Sikkin” bıçak demektir

  12. أكل

    20 ortak ayet · Ekel pas demektir

Geçtiği ayetler(376)

Bu kök 376 ayette geçiyor; sure şeridinden daraltın.

  1. … مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقًا لَكُمْ فَلَا تَجْعَلُوا لِلَّهِ أَنْدَادًا وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ

    SizeO ki; yeryüzünü sizin için bir döşek, göğü de bir bina yaptı. Gökten su indirip onunla türlü türlü meyvelerden sizin için rızık çıkardı. O halde bile bile Allah’a eşler koşmayınız.

  2. هُوَ الَّذِي خَلَقَ لَكُمْ مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا ثُمَّ اسْتَوَى إِلَى السَّمَاءِ فَسَوَّاهُنَّ سَبْعَ سَمَوَاتٍ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ

    SizeYerde ne varsa hepsini sizin için yaratan, sonra göğe yönelip onları yedi gök halinde düzenleyen O’dur. O, her şeyi bilendir.

  3. … أَنْبِئْهُمْ بِأَسْمَائِهِمْ فَلَمَّا أَنْبَأَهُمْ بِأَسْمَائِهِمْ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكُمْ إِنِّي أَعْلَمُ غَيْبَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَأَعْلَمُ مَا تُبْدُونَ …

    SizeAllah: Ey Adem, onları`adları ile kendilerine bildir, dedi. Adem, adlarını söyleyince; Size demedim mi ki ben, göklerin de, yerin de gizliliklerini muhakkak bilirim. Ve sizlerin neyi açıklayıp neyi gizler olduğunuzu da bilirim, buyurdu.

  4. … الْعِجْلَ فَتُوبُوا إِلَى بَارِئِكُمْ فَاقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ عِنْدَ بَارِئِكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ

    SizeHani, Musa, kavmine: Ey kavmim, buzağıya tapınmakla nefsinize zulmetmiş oldunuz. Hemen yaradanınıza tevbe edip nefislerinizi öldürün. Bu yaradanınızın katında sizin için daha hayırlıdır, demişti. Allah da tevbenizi kabul etmişti. Muhakkak ki Tevvab, Rahim O’dur, O.

  5. وَإِذْ قُلْنَا ادْخُلُوا هَذِهِ الْقَرْيَةَ فَكُلُوا مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ رَغَدًا وَادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَقُولُوا حِطَّةٌ نَغْفِرْ لَكُمْ خَطَايَاكُمْ وَسَنَزِيدُ الْمُحْسِنِينَ

    SizeHani; şu kasabaya girin, dilediğiniz yerde istediğinizi bol bol yeyin, kapısından secde ederek girin, affet deyin, kusurlarınızı örtelim. İyilik

  6. … هُوَ أَدْنَى بِالَّذِي هُوَ خَيْرٌ اهْبِطُوا مِصْرًا فَإِنَّ لَكُمْ مَا سَأَلْتُمْ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ وَالْمَسْكَنَةُ وَبَاءُوا بِغَضَبٍ …

    SizeHani; siz, Ey Musa, biz bir çeşit yemeğe elbette dayanamayız. Rabbına dua et de bizim için yerde yetişen samısak, sebze, acur, mercimek ve soğan bitirsin, demiştiniz, Musa da; siz bayağı olan şeyle hayırlı olanı değiştirmek mi istiyorsunuz? Öyleyse bir şehre inin, istediğiniz şeyler vardır, demişti. Onların üstüne horluk ve yoksulluk vuruldu. Allah’ın gazabına uğradılar, şüphesiz ki bu; Allah’ın âyetlerini inkâr ettiklerinden, peygamberlerini de haksız yere öldürdüklerindendi. Bu, isyan ettiklerinden, aşırı gider olduklarındandı.

  7. أَفَتَطْمَعُونَ أَنْ يُؤْمِنُوا لَكُمْ وَقَدْ كَانَ فَرِيقٌ مِنْهُمْ يَسْمَعُونَ كَلَامَ اللَّهِ ثُمَّ يُحَرِّفُونَهُ مِنْ بَعْدِ مَا عَقَلُوهُ وَهُمْ يَعْلَمُونَ

    SizeOnların size inanacaklarını mı umuyorsunuz? Onlardan öyle bir zümre vardı ki, Allah’ın kelamını dinlerlerdi de akılları yattıktan sonra, bile bile bunu değiştirirlerdi.

  8. أَلَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ لَهُ مُلْكُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَلَا نَصِيرٍ

    SizeGöklerin ve yerin mülkünün gerçekten Allah’a ait olduğunu ve sizin için Allah’dan başka bir sahib ve yardımcı olmadığını bilmez misiniz?

  9. يَاأَيُّهَا النَّاسُ كُلُوا مِمَّا فِي الْأَرْضِ حَلَالًا طَيِّبًا وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ

    SizeEy insanlar; yeryüzünde bulunan helal ve temiz şeylerden yeyin. Şeytanın adımlarına uymayın. Şüphesiz ki o, sizin için apaçık bir düşmandır.

  10. … تَطَوَّعَ خَيْرًا فَهُوَ خَيْرٌ لَهُ وَأَنْ تَصُومُوا خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ

    SizeSayılı günler olarak. Sizden kim hasta veya seferde olursa, tutmadığı günler sayısınca diğer günlerde; gücü yetmeyenlere de bir yoksul doyumu fidye. Bununla beraber kim gönüllü olarak iyilik yaparsa bu; kendisi için

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökلك
YapıEdat veya işlev sözü
Özel DurumKur'an'da tahsis ve istihkak bildiren edat ile muhatap zamirinin kaynaşması; sözlükte ikili/katlamalı asıl
Bağlamsal Yakın Köklerعلي, عند, مع
Zıt Kökعلي
Çekirdek Özet 1Fiziksel düzeyde bir nesnenin diğerine kenetlenmesi, etin kemiğe yapışması ve iç içe geçmesi
Çekirdek Özet 2Kur'an'da hitap edilen özneye doğrudan yönelmiş lehte mülkiyet, yetki, hak ediş ve tahsis
Çekirdek Özet 3Bir yükümlülük, lütuf veya sorumluluğun doğrudan muhatabın zimmetine ve varlık alanına bağlanması
Kritik Hata RiskiFormun birleşik işlev yapısını gözden kaçırıp muhataba sağlanan imkânı mutlak bir keyfiyet veya hesapsız mülkiyet zannetmek

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
لكNesnelerin birbirine kenetlenmesi, yapışması ve bir varlığın bir alana sıkıca dahil olmasıلKök Kur'an'da bağımsız türemiş fiil olarak değil, yönelme ve tahsis edatı ل ile muhatap zamiri ك birleşimi olarak işlev görür; lehte aidiyet ve tahsis anlamını kurar

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
لÇoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaHareketi belirli bir hedefe yöneltme, raptetme, otorite kurma ve tahsis etme eğilimi
كAvuç içi; kavrama, eğme, kaplamaDoğrudan yüz yüze bulunulan nesneyi kavrama, sınırlandırma ve muhatap alma hareketi
لكYönlendirici değneğin kavrayıcı avuca erişmesiYöneltilen hakkın, hükmün veya faydanın doğrudan muhatabın tasarruf alanına kenetlenmesi ve teslim edilmesi

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamLügat düzeyinde etin kemiğe sıkıca kenetlenmesi ve dolgunlaşması; insanların birbirine geçecek derecede izdiham oluşturması
Cahiliye şiiri kullanımıİmruü’l-Kays, etin kemiğe kenetlenmiş sıkı ve dolgun halini nitelemek üzere bu kökü kullanmıştır: فظل صحابي يشتوون بنعمة / يصفون غارا باللكيك الموشق
Erken Arapça kullanımYöneltme ve aidiyet bildiren edat ile ikinci şahıs zamirinin kaynaşarak muhatabın lehine olan hak ve yetkileri ifade eden en temel hitap yapısına dönüşmesi

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Kitābü'l-ʿAyn ve Dîvân-ı İmriü'l-Kays.

Sami etimolojik katman

Arapça bünyede لك yapısı çift katmanlı bir tabiat sergiler. Saf sözlük katmanında katlamalı biçimlerle (لكك) akraba olup fiziki sıkılık, kenetlenme ve et dolgunluğu anlamı taşırken, Kur'an'daki yaygın ve fiili kullanımında yönelme, mülkiyet ve tahsis edatı olan lām harfi ile ikinci şahıs hitap zamiri olan kāf harfinin morfosentaktik bileşimidir. Bu iki harfli işlevsel yapı, Batı ve Doğu Sami dillerinde de harfiyen korunmuştur; İbranice ve Aramice/Süryanice yapılarda da yönelme edatı (l-) ile ikinci şahıs erillik eki (-ḵā) birleşerek muhataba ait kılma, fayda veya mülkiyet aktarma işlevini aynı sentaktik mantıkla yerine getirir. Erken Sami katmanında l- tabanı hedef gösterme ve tahsis, -k- tabanı ise muhatabın işaretlenmesi işlevine dayanır.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, HALOT ve Lane’s Lexicon.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönل edatı ve ك zamirinin birleşimi; sözlükte لكك ile fiziki kenetlenmeTahsis edatının doğrudan muhataba bağlanmasıyla lehine hüküm tesis eden işlevsel formKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ve Aramice l- ve -k morfofonolojik dizilimiSami dillerinde hedef gösterme ve ikinci şahsa yönelik mülkiyet/aidiyet bildiren ortak morfosentaktik yapıKesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik yönelme ve işaret kökleriBirinci yönelim edatının işaret zamiriyle kaynaşarak zamirsel nesne kurmasıGüçlü

Kaynak David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
لكAnlamlıBirbirine geçme, kenetlenme; muhataba tahsisSözlükte sıkı doku ve izdiham; kullanımda muhatap lehine aidiyetHedef kök
كلAnlamlıKuşatma, tamamlama, bütünleme, yorulmaParçaları içine alıp birleştiren bütünlük; zayıflık ve başkasına bağımlılıkKur'an'da geçer

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
لكMerkezLehte tahsis ve mülkiyetHakkın veya faydanın doğrudan muhataba tanındığını bildirirMuhatabın zimmetine tahsis
عليKomşuYükümlülük ve baskınlıkMuhatabın aleyhine olan borç, mecburiyet ve üstten kuşatmayı bildirirSorumluluk ve aleyhtelik
عندKomşuYanında bulunma ve nezdiyetHükmün veya nesnenin muhatabın yanında, katında olduğunu bildirirMekânsal veya itibarî yakınlık
معKomşuBeraberlik ve eşlikHükmün muhatapla birlikte gerçekleştiğini bildirirBirliktelik ve maiyyet
عليZıtAleyhte olma ve borç yüklemeلك muhatabın lehine fayda ve yetki tanımlarken, علي muhatabın aleyhine sorumluluk ve borç yüklerLehte ve aleyhte olma karşıtlığı

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaلكSana, size, sizin içinMuhataba tahsis edilmiş hak, fayda veya mülkiyetKesin
Latincetibi, vobis / pro te, pro vobisSana, size / senin için, sizin içinYönelme ve yararlanma hali; muhatabın lehine olanı karşılarKesin
İngilizceto you, for youSana, sizin içinYönelme ve tahsis bildirir; aidiyet ve fayda bağlamını aktarırKesin
Almancadir, euch / für dich, für euchSana, size / senin için, sizin içinDativ yönelme ve lehine olma işlevini eksiksiz ifade ederKesin
Fransızcaà toi, à vous / pour toi, pour vousSana, size / senin için, sizin içinMuhatabın zimmetine aktarılan yetki ve kazanımı karşılarKesin

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
Mülkiyet ve istifade hakkıVarlıkların insanın hizmetine sunulmasıİnsana bağışlanan nimetlerin ve yeryüzü imkânlarının tahsisi; Bakara 2:22
Yetki ve teşrîî izinMeşru kılma ve serbest bırakmaHelal kılınan fiiller ve hukuki muafiyetlerin bildirilmesi; Bakara 2:187
Hüccet ve ilzamMuhatabın aleyhine delil ikamesiSorumluluktan kaçamayacak şekilde açık delillerin muhataba yöneltilmesi; Âl-i İmrân 3:183
Sorumluluğun muhataba bırakılmasıKarşılığın ayrışması ve bağımsızlıkİnanç ve amelde herkesin kendi sonucuna sahip olması; Kâfirûn 109:6

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi hitap ve teklifİnsana yöneltilen emirlerin onun menfaatine mi yoksa sırf ilahi iradeye mi dayandığı meselesiMaslahat ve hak ediş
Fıkıhİbaha ve mülkiyet hükümleriHitaptaki lām harfinin mülkiyet, intifa veya salt ibaha ifade edip etmediği tartışmasıHukuki yetki ve tasarruf hakkı
TefsirHitap kipleri ve muhatap tayiniGenel hitapların müşriklere mi yoksa müminlere mi tahsis edildiğinin tespitiTahsis ve delalet alanı
HadisNebevi irşad ve ruhsatlarÜmmet lehine getirilen kolaylıkların ve bağışlanan hakların sınırlarıRuhsat ve kolaylık

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİlahi hitabın muhatabıTeklif ve emanet ehliyetiİnsanı doğrudan sorumlu ve alıcı kılmaİlahi mesajın genel değil doğrudan muhatabın benliğine tevdi edilmesiKesin
İlmiBilgi aktarımıİdrak ve kavrayış yetkisiDelilin muhatapta karşılık bulmasıBilginin nesnel olmaktan çıkıp öznenin zihnine mal edilmesiGüçlü
SiyasiHukuki muhataplıkVatandaşlık hakkı ve meşruiyetBireye kamusal alan ve hak tanımaYönetilenlerin siyasi iradeye ve hak talebine muhatap kılınmasıGüçlü
İktisadiHak sahipliğiMülkiyet ve kullanım hakkıİktisadi değerin zimmete tahsisiKaynakların atıl kalmayıp doğrudan bireyin istifadesine açılmasıKesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerVektörel yönelim ve hedef atamasıBir büyüklüğün belirli bir koordinat noktasına yönlendirilip o noktaya değer olarak atanması (x→y)Güçlü
Beşeri bilimlerHak ve yetki devriHukuk düzeninde bir ehliyetin veya mülkiyetin doğrudan muhatap şahsın zimmetine tescil edilmesiKesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiİfadeyi yalnızca sıradan bir hitap veya dolgu sözcüğü sayıp taşıdığı lehte tahsis ve mülkiyet gücünü göz ardı etmek
Kur'an içi daha geniş anlamMuhataba tanınan hakkın aynı zamanda ona ilahi bir emanet ve hesap sorumluluğu yüklediğini içeren kapsamlı teklif yapısı
Yanlış anlamanın doğuracağı hataNimeti karşılıksız ve sorumsuz bir mülkiyet sanarak, علي ile dengelenen mükellefiyet boyutunu iptal etmek

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın insanı pasif bir seyirci değil, doğrudan teklifin, nimetin ve hukukun muhatabı kıldığını gösteren anahtar sentaktik merkezdir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Yaratılış nimetlerinin sayıldığı ayetlerde, teşri ve ibaha bildiren hüküm ayetlerinde ve inanç ayrışmasını ilan eden hitaplarda
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Dinin insana sadece yük bindiren bir emirler manzumesi olduğu zannını yıkar; hükümlerin insanın lehine tesis edildiğini kanıtlar

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamİki unsurun birbirine sıkıca kenetlenmesi ve bir hedefin kavranarak tutulması.
  • Soyut anlamBir hükmün, mülkiyetin veya faydanın doğrudan muhatap öznenin lehine tahsis edilmesi.
  • Sistematik karşılıkHukuki ve ahlaki düzende hakkın ve yetkinin muhatabın zimmetine bağlanması.
  • LaTeX modeliF ⁣:S→λM+
  • LaTeX açıklamasıFormülde S kaynağı veya lütuf/teklif alanını, λ yönelme ve tahsis işlecini, M+ ise hükmün veya faydanın lehine bağlandığı pozitif muhatap zimmetini temsil eder; F bağıntısı kaynağın doğrudan muhatabın yararına tahsis edilmesini simgeler.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ل