لنا

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ل-ن-ا2 sîga, 132 mücavir kök, 74 ayet, 29 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.غفرلدنوَلَنَابقرلناقولرببخيرخطأجوز

KökSîga 2Ayet 74Sure 29Mücavir 132

▶ Ağı aç (3B)

لنا

ل - ن - ا

KÖK
  • 84 geçiş
  • 74 ayet
  • 2 sîga
  • 1 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Bize

Bu bir edat; komşulukları genel ve zayıf anlam taşır.

Notlarım

Sözlükler(1)

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR66 harf
ابن بري: اللُّنةُ جُمادى الآخرة؛ قال: من لُنةٍ حتى تُوافيها لُنَهْ
Tamamını oku

Sîgalar(2)

Mücavir kökler132 mücavir (368 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. قول

    56 ortak ayet · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…

  2. ربب

    33 ortak ayet · Ribve, tümsek demektir

  3. غفر

    16 ortak ayet · Ğafere, Hefere kelimesi ile akrabadır

  4. خطأ

    4 ortak ayet · Hata : Hatve, çizgi ve adım anlamına gelir

  5. بقر

    3 ortak ayet · Sığır

  6. كون

    27 ortak ayet · Kevn, tepe demektir

  7. خير

    9 ortak ayet · Hayr : At sürüsü demektir

  8. دعو

    9 ortak ayet · Deav : Dua, gel gel anlamına kalkan eller demektir

  9. طوق

    2 ortak ayet · Güç

  10. أمن

    19 ortak ayet · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir

  11. لدن

    3 ortak ayet · Katın

  12. جوز

    2 ortak ayet · Ceyeze vadinin girilen sırtı, su veya insanın geçtiği geçit…

Geçtiği ayetler(74)

  1. قَالُوا سُبْحَانَكَ لَا عِلْمَ لَنَا إِلَّا مَا عَلَّمْتَنَا إِنَّكَ أَنْتَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ

    BizeMelekler ise: Sana tesbih ederiz, bize öğrettiğinden başka bilgimiz yok. Alim, Hakim Sensin Sen, demişlerdi.

  2. … قُلْتُمْ يَامُوسَى لَنْ نَصْبِرَ عَلَى طَعَامٍ وَاحِدٍ فَادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُخْرِجْ لَنَا مِمَّا تُنْبِتُ الْأَرْضُ مِنْ بَقْلِهَا …

    BizeHani; siz, Ey Musa, biz bir çeşit yemeğe elbette dayanamayız. Rabbına dua et de bizim için yerde yetişen samısak, sebze, acur, mercimek ve soğan bitirsin, demiştiniz, Musa da; siz bayağı olan şeyle hayırlı olanı değiştirmek mi istiyorsunuz? Öyleyse bir şehre inin, istediğiniz şeyler vardır, demişti. Onların üstüne horluk ve yoksulluk vuruldu. Allah’ın gazabına uğradılar, şüphesiz ki bu; Allah’ın âyetlerini inkâr ettiklerinden, peygamberlerini de haksız yere öldürdüklerindendi. Bu, isyan ettiklerinden, aşırı gider olduklarındandı.

  3. … نَصْبِرَ عَلَى طَعَامٍ وَاحِدٍ فَادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُخْرِجْ لَنَا مِمَّا تُنْبِتُ الْأَرْضُ مِنْ بَقْلِهَا وَقِثَّائِهَا وَفُومِهَا وَعَدَسِهَا …

    Bizim içinHani; siz, Ey Musa, biz bir çeşit yemeğe elbette dayanamayız. Rabbına dua et de bizim için yerde yetişen samısak, sebze, acur, mercimek ve soğan bitirsin, demiştiniz, Musa da; siz bayağı olan şeyle hayırlı olanı değiştirmek mi istiyorsunuz? Öyleyse bir şehre inin, istediğiniz şeyler vardır, demişti. Onların üstüne horluk ve yoksulluk vuruldu. Allah’ın gazabına uğradılar, şüphesiz ki bu; Allah’ın âyetlerini inkâr ettiklerinden, peygamberlerini de haksız yere öldürdüklerindendi. Bu, isyan ettiklerinden, aşırı gider olduklarındandı.

  4. قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَنَا مَا هِيَ قَالَ إِنَّهُ يَقُولُ إِنَّهَا بَقَرَةٌ لَا فَارِضٌ وَلَا بِكْرٌ عَوَانٌ بَيْنَ ذَلِكَ فَافْعَلُوا مَا تُؤْمَرُونَ

    BizeOnlar, Bizim için Rabbına dua et de onu bize iyice bildirsin, demişlerdi. Musa da: Allah, o, ne çok kart, ne de çok körpedir. İkisi ortası dinç bir sığırdır, buyuruyor. Artık emrolunduğunuz şeyi yapın, demişti.

  5. قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَنَا مَا هِيَ قَالَ إِنَّهُ يَقُولُ إِنَّهَا بَقَرَةٌ لَا فَارِضٌ وَلَا بِكْرٌ عَوَانٌ بَيْنَ ذَلِكَ فَافْعَلُوا مَا تُؤْمَرُونَ

    BizeOnlar, Bizim için Rabbına dua et de onu bize iyice bildirsin, demişlerdi. Musa da: Allah, o, ne çok kart, ne de çok körpedir. İkisi ortası dinç bir sığırdır, buyuruyor. Artık emrolunduğunuz şeyi yapın, demişti.

  6. قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَنَا مَا لَوْنُهَا قَالَ إِنَّهُ يَقُولُ إِنَّهَا بَقَرَةٌ صَفْرَاءُ فَاقِعٌ لَوْنُهَا تَسُرُّ النَّاظِرِينَ

    BizeDediler ki: Bizim için Rabbına dua et de onun ne renk olduğunu bize iyice açıklasın. O da: Rabbım diyor ki: O bakanları rahatlatacak sapsarı renkli bir inektir, demişti.

  7. قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَنَا مَا لَوْنُهَا قَالَ إِنَّهُ يَقُولُ إِنَّهَا بَقَرَةٌ صَفْرَاءُ فَاقِعٌ لَوْنُهَا تَسُرُّ النَّاظِرِينَ

    BizeDediler ki: Bizim için Rabbına dua et de onun ne renk olduğunu bize iyice açıklasın. O da: Rabbım diyor ki: O bakanları rahatlatacak sapsarı renkli bir inektir, demişti.

  8. قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَنَا مَا هِيَ إِنَّ الْبَقَرَ تَشَابَهَ عَلَيْنَا وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللَّهُ لَمُهْتَدُونَ

    BizeDediler ki: Rabbına dua et, bize açıkça niteliğnin ne olduğunu bildirsin. Çünkü bizce sığırlar birbirine benziyor. Allah dilerse biz elbette hidayete erenlerden oluruz.

  9. قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَنَا مَا هِيَ إِنَّ الْبَقَرَ تَشَابَهَ عَلَيْنَا وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللَّهُ لَمُهْتَدُونَ

    BizeDediler ki: Rabbına dua et, bize açıkça niteliğnin ne olduğunu bildirsin. Çünkü bizce sığırlar birbirine benziyor. Allah dilerse biz elbette hidayete erenlerden oluruz.

  10. وَقَالَ الَّذِينَ اتَّبَعُوا لَوْ أَنَّ لَنَا كَرَّةً فَنَتَبَرَّأَ مِنْهُمْ كَمَا تَبَرَّءُوا مِنَّا كَذَلِكَ يُرِيهِمُ …

    BizeUyanlar dediler ki: Bizim için dönüş olsaydı da bizden uzaklaştıkları gibi, biz de onlardan uzaklaşsaydık. Böylece onların bütün yaptıklarını Allah hasretler halinde kendilerine gösterecektir ve onlar ateşten çıkacak değildirler.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökلنا
YapıEdat ve zamir terkibi (harf-i cer ve muttasıl zamir)
Özel DurumEdat ve zamir birleşimi, çekimli fiil kökü değildir
Bağlamsal Yakın Köklerلي, لك, له, علينا
Zıt Kökعلينا
Çekirdek Özet 1Bir şeyin birinci çoğul şahsa (bize) aidiyetini, tahsisini veya lehdarlığını bildirme
Çekirdek Özet 2İlahi hitapta ve kulların yakarışlarında kolektif sorumluluk, hak ediş ve aidiyet beyanı
Çekirdek Özet 3Mülkiyet, yetki ve sonuçların topluluğa izafesi; lehte olma ve himaye alanı oluşturma
Kritik Hata RiskiBize ait olan (lehimize) ile aleyhimize olan arasındaki farkı göz ardı edip salt yönelme zarfı saymak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
لنBağlantı, yönelme ve temas kurmaاAsli kök olmayıp tahsis bildiren ل edatı ile çoğul birinci şahıs zamiri نا terkibidir; uzatma harfi elif, kolektif aidiyet ve yönelişi pekiştirir.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
لçoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaBir hedefe, kişiye veya tarafa doğru yönelme, bağlanma ve tahsis edilme hareketini kurar.
نfiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkBireyden topluluğa doğru genişleyen canlı, sürekli ve kolektif failliği temsil eder.
اöküz başı; güç, öncülük, başlangıçSöz konusu kolektif yönelişi açık, görünür ve sabit bir hitap odağı haline getirir.
لناçoban değneği, çoğalma ve başlangıç imgelerinin birleşimiBir hükmün, mülkün, sorumluluğun veya sonucun doğrudan doğruya konuşan topluluğa yöneltilip ona tahsis edilmesi hareketidir.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamFiziksel bir nesne kökü olmayıp yönelme, mülkiyet ve menfaat tahsisini konuşan topluluğa bağlayan söz dizimsel işlev ifadesidir; lehdarlık ve aidiyet sınırını belirler.
Cahiliye şiiri kullanımıKabile övünmelerinde ve hak iddialarında şeref, zafer, su veya mülkiyetin topluluğa ait olduğunu bildirmek üzere sıkça kullanılmıştır; sözlüklerde ayrıca nadir bir isim olarak Cemâziyelâhir ayını ifade eden bir kullanıma da işaret edilir.
Erken Arapça kullanımİbn Berrî'nin naklettiği şiirde geçen şu kullanımda kelime ay adı olarak yer alır: من لُنةٍ حتى تُوافيها لُنَهْ / Bir aydan diğer aya kavuşuncaya kadar.

Kaynak Lisān al-ʿArab, Tāj al-ʿArūs, Kitābü'l-ʿAyn.

Sami etimolojik katman

Sami dillerinde yönelme, aidiyet ve datif işlevi kuran l- unsuru (Proto-Semitik *la / *li) ile birinci çoğul şahıs zamiri n- unsuru (Proto-Semitik *-nā) en kadim morfolojik katmana aittir. İbranicede lānū (לָנוּ), Aramice ve Süryanicede lan (ܠܰܢ), Fenikece ve Ugaritçede benzer biçimlerde konuşan topluluğa aidiyeti, mülkiyeti ve lehdarlığı ifade eder. Bu yapı bağımsız bir fiil kökünden ziyade, yönelme edatı ile şahıs ekinin birleşmesinden doğan ortak bir Sami mirasıdır. Arapçada da bu morfolojik kalıp bozulmadan korunmuş; ل edatı zamirle birleştiğinde fetha harekesi alarak لنا biçimine dönüşmüştür.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Brockelmann (Grundriss).

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönHarf-i cer ل ile mütekellim ma'al-ğayr zamiri نا terkibiİsimleşmiş tekil kök türetimi olmayıp lehte olma, aidiyet ve yetki tahsisi kuran söz dizimsel edattır.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice lānū, Süryanice lanBütün Sami dil ailesinde aynı morfolojik terkiple birinci çoğul şahsa aidiyet bildirir.Kesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik yönelme ve şahıs zamiri izleriDiğer Afro-Asyatik kollarda yönelme göstergeleri ve n- kökenli çoğul şahıs zamirleriyle paraleldir.Muhtemel

Kaynak Gesenius' Hebrew Grammar, Lane's Lexicon.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
لناAnlamlıBize, bizim içinBirinci çoğul şahsa aitlik ve yönelme bildiren edat terkibidir.Hedef yapıdır; Kur'an'da geçer.
لانAnlamlıYumuşamak, gevşemekSertliğin gitmesi, esneklik ve uysallık kazanma halidir.Kur'an'da geçmez; farklı kök yapısıdır.
نلاKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez.
نالAnlamlıUlaşmak, elde etmekBir hedefe ermek, pay almak veya bir şeye nail olmak demektir.Kur'an'da geçmez; farklı kök yapısıdır.
النKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez.
انلKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
لناMerkezKolektif aidiyet ve lehdarlıkBirinci çoğul şahsa menfaat, mülkiyet ve sorumluluk nispet eder.Doğrudan konuşan topluluğun lehine olanı bildirir.
ليKomşuTekil aidiyet ve lehdarlıkÇoğul yerine yalnızca birinci tekil şahsa (bana) tahsis eder.Yalnızca bireysel mülkiyet ve menfaati kurar.
لكKomşuMuhatap aidiyetiKonuşana değil dinleyen muhataba (sana) tahsis kurar.Muhatabın mülkiyet veya sorumluluk alanını belirler.
لهKomşuGaip aidiyetiÜçüncü şahsa (ona / Allah'a) aitlik ve lehdarlık bildirir.Konuşma dışındaki özneye tahsisi ifade eder.
عليناZıtKolektif aleyhtarlık ve yükümlülükLehte olma yerine borç, aleyhte olma ve ağır sorumluluk bildirir.Zararın, cezanın veya zorunluluğun topluluğa yüklenmesidir.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaلناBize, bizim için, bizimMenfaat, mülkiyet veya yönelişin konuşan topluluğa tahsisi.Kesin
Latincenobis, pro nobisBize, bizim içinDatif ve lehdarlık durumunu tam olarak karşılar.Kesin
İngilizceto us, for us, oursBize, bizim için, bizimkiHem yönelme hem de aitlik boyutunu ayrı ayrı verir.Kesin
Almancauns, für uns, unserBize, bizim için, bizimYönelme ve faydaya tahsis boyutlarını taşır.Kesin
Fransızcaà nous, pour nousBize, bizim içinTahsis ve lehdarlık ilişkisini kurar.Kesin

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
لَنَاİtiraf ve acziyet beyanıMeleklerin ve kulların ilahi ilim ve takdir karşısındaki sınırlarını ikrar etmesi (Bakara 2:32).
لَنَاKibir ve hak iddia etmeİnkârcıların mucize veya pay talep ederek kendilerine menfaat vehmetmesi (A'râf 7:131).
لَنَاHukuki ve ahlaki sınır bilinciMüminlerin iftira veya batıl söz karşısında konuşma yetkilerinin bulunmadığını belirtmesi (Nûr 24:16).
لَنَاMutlak ilahi mülkiyet ve tasarrufAhiretin ve dünyanın yalnızca Allah'a ait olduğunun teyidi (Leyl 92:13).
وَلَنَاOrtak amel ve karşılık beyanıEhlikitap ile tartışmada herkesin kendi sorumluluk ve ameline sahip olduğunu bildirme (Bakara 2:139).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamKesb ve amellerin kula nispetiİnsanların amellerinin kendilerine ait olması ve ilahi rububiyetle ilişkisi.Kulun fiillerindeki fail ve lehtar konumu.
FıkıhLeh ve aleyh ayrımıHakların lehe (le-nâ), borç ve vecibelerin aleyhe (aley-nâ) oluşu kaidesi.Hukuki menfaat ve yetki alanı.
TefsirDua ve münacat üslubuÇoğul zamirle yapılan dualarda ümmet bilinci ve kolektif sorumluluk.Ferdiyetten cemaatleşmeye geçişin ifadesi.
HadisŞefaat ve yetki ifadeleriKıyamet günü ümmetin lehine olacak durumların ve ortak hakların tarifi.Toplumsal güvence ve ilahi himaye talebi.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKul-Rab irtibatıOrtak münacat ve teslimiyetBireyi cemaat bilinciyle ilahi dergaha bağlamaDuada "bize" diyerek kolektif kulluk idrakine ulaşmaKesin
İlmiEpistemik sınırOrtak cehaleti ve ilim kaynağını ikrarBilgi iddiasında kibri kırmaYalnızca öğretilen kadar bilgiye sahip olunduğunu beyan etmeGüçlü
SiyasiToplumsal sözleşmeOrtak hak ve meşruiyetCemaat menfaatini tekil ihtiraslara karşı korumaYetki ve kararların ortak paydaya nispet edilmesiGüçlü
İktisadiMülkiyet ve tahsisOrtak kamu hakkı veya paydaşlıkMülkiyetin toplum yararına lehdarlık kurmasıHak edişlerin toplumsal tabana yayılmasıMuhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerVektörel yönelme ve küme aitliğiBir niceliğin veya fonksiyon çıktısının tanımlı bir elemanlar kümesine (S) yönlendirilmesi ve atanması işlemidir.Güçlü
Beşeri bilimlerKolektif çıkar ve lehdarlıkBireysel faillerin ortak bir tüzel kişilik altında birleşerek hak ve faydayı temsil etmesidir.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiİfadeyi yalnızca sıradan bir yer-yön veya edat eki sayıp taşıdığı "kolektif lehdarlık" ve "hukuki tahsis" derinliğini yok saymak.
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da mülkiyet, ilim, amel ve ceza ilişkilerinde konuşan topluluğun hak ve sınırlarını belirleyen temel bir aidiyet parametresidir.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetlerdeki cemaat ruhunu ferdi alana indirgemek; lehte olma hali ile aleyhte olma yükümlülüğü arasındaki dengeyi kaybetmek.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Vahyin muhataplarını tekil yalnızlıktan çıkarıp ortak bilinç, ortak amel ve ortak hesap verme idrakine taşıyan kolektif dili inşa ettiği için önemlidir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Müminlerin acziyet ve ilim itirafında bulunduğu ayetlerde, inkârcıların haksız hak iddialarında ve amel tartışmalarında belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Dini hayatın yalnızca bireysel bir tecrübe olduğu yanılgısını düzeltir; sorumluluğun ve rahmetin cemaat zemininde paylaşıldığını gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir fayda, mülk veya hükmün konuşan topluluğa (bize) yöneltilmesi ve bağlanması.
  • Soyut anlamKolektif aidiyet, lehdarlık, epistemik ve ahlaki sınırların ortaklaşa kabulü.
  • Sistematik karşılıkHukukta lehe olan haklar; kelamda amelin ve sorumluluğun topluluğa izafesi.
  • LaTeX modeliA→LG
  • LaTeX açıklamasıModelde A tahsis edilen ameli, hükmü veya mülkü temsil eder; G konuşan birinci çoğul şahıs kümesini (topluluğu) simgeler; L ise bu unsuru doğrudan topluluğun lehine ve mülkiyetine bağlayan tahsis edatını ifade eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ل