مطر

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: م-ط-ر8 sîga, 52 mücavir kök, 9 ayet, 9 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.علوسفلنذرسوأوَأَمْطَرْنَامطرأُمْطِرَتْحجرسجلفَأَمْطِرْمَطَرُأذيمَطَرَسلحنضدودي

KökSîga 8Ayet 9Sure 9Mücavir 52

▶ Ağı aç (3B)

مطر

م - ط - ر

KÖK
  • 15 geçiş
  • 9 ayet
  • 8 sîga
  • 12 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Yağmur

Notlarım

Sözlükler(12)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.489 harf
باب الطاء والراء والميم معهما ط ر م، ط م ر، ر ط م، ر م ط، م ط ر، م ر ط كلهن مستعملات طرم: الطِّرْمُ في قولٍ: الشَّهْد، وفي قولٍ: الزُّبد. قال الشّاعر: فمِنْهُنَّ من يُلْفَى كصابٍ وعَلْـقَـمٍ ومِنْهنَّ مِثْلُ الشَّهْد قد شِيب بالطِّرْمِ يعني: الزُّبد وقال: فأُتينا بزَعْيدٍ وحَتيٍّ بعد طِرْمٍ وتامِكٍ وثُمالِ والطُّرْمُ: الكانون. والطُّرْمة: البَثرة في وسط الشَّفَة السُّفْلَى، والتُّرفةُ في
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR573 harf
المَطَرُ: واحد الأمْطار. ومَطَرَتِ السماءُ تَمْطُرُ مَطْراً، وأمْطَرَها الله، وقد مُطِرْنا. وناسٌ يقولون: مَطَرَتِ السماء وأَمْطَرتْ بمعنًى. ومَطَرَ الرجلُ في الأرض مُطوراً، أي ذهب. وتَمَطَّرَ مثله. ويقال: ذهب البعيرُ فلا أدري من مَطَرَ به. ومرَّ الفرسُ يَمْطُرُ مَطْراً ومُطوراً، أي أسرع. والتَمَطُّرُ مثله. قال لبيد يرثي قيس بن جَزْء في قتلى هوازن: أَتَتْهُ المنايا فوق جَرداءَ شِطْبَةٍ تَدُفُّ
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR7.225 harf
ط ر م طرم ، طمر ، مرط ، مطر ، رطم ، رمط : مستعمل . طرم : قال اللّيث : الطِّرْمُ في قول : الشَّهْدُ . وفي قول : الزُّبد ، وأنشد : ومنهنَّ مثلُ الشّهْد قد شِيبَ بالطِّرْمِ قلت : الصوابُ : ومنهنّ مثلُ الزُّبد قد شِيبَ بالطِّرم وقال الليث : الطِّرْيمُ : اسمٌ للسحاب الكثيف ، قال رُؤبة : في مُكْفَهِرّ الطّرْيم الطَّرنبث وروى أبو العباس عن ابن الأعرابي أنه قال : يقال للنَّحل إذا ملأ أبنيته من العسل : قد
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR2.431 harf
(باب الميم والطاء وما يثلثهما) (مطل) الميم والطاء واللام أصلٌ صحيح يدلُّ على مدِّ الشَّيء وإطالته. ومَطَلْتُ الحديدةَ أمْطَلها مَطْلاً: مددتُها. والمَطْل في الحاجة والمماطَلَة في الحربِ مِنْه. (مطو) الميم والطاء والحرف المعتلّ أصلٌ صحيح يدلُّ على مدٍّ في الشَّيء وامتداد. ومطَوْتُ بالقوم أمْطُو مَطْواً: مددت بهم في السَّير. قال امرؤ القيس: مَطَوْتُ بهم حتَّى تَكِلَّ مَطيُّهمْ *** وحَتَّى الجيادُ
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR692 harf
- المطر: الماء المنسكب، ويوم مطير وماطر، وممطر، وواد مطير. أي: ممطور، يقال: مطرتنا السماء وأمطرتنا، وما مطرت منه بخير، وقيل: إن (مطر) يقال في الخير، و (أمطر) في العذاب، قال تعالى: ﴿وأمطرنا عليهم مطرا فساء مطر المنذرين﴾ [الشعراء/173]، ﴿وأمطرنا عليهم مطرا فانظر كيف كان عاقبة المجرمين﴾ [الأعراف/84]، ﴿وأمطرنا عليهم حجارة﴾ [الحجر/74]، ﴿فأمطر علينا حجارة من السماء﴾ [الأنفال/32]، ومطر، تمطر: ذهب في
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR865 harf
م ط ر مطرتهم السماء وأمطرتهم وسماء ماطرة وممطرة وممطار‏:‏ مدرار ووادٍ ممطور ومطير ووقعت مطرة مباركة ومطر وأمطار‏.‏ وفي مثل ‏"‏ يحسب كل ممطور أن مطر غيره ‏"‏ وخرجوا يستمطرون الله ويتمطّرونه‏.‏ وتمطّر الرجل‏:‏ تعرّض للمطر‏.‏ وخرج النّعمان متمطّراً‏:‏ متنزهاً غبّ المطر‏.‏ ومن المجاز‏:‏ أمطر الله عليهم الحجارة ومطر في الأرض وتمطر‏.‏ ومر الفرس يمطر مطراً ويتمطّر‏:‏ يعدو بشدّة كصوت المطر‏.‏ وأخذ
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR5.142 harf
المَطَرُ: الماء المنكسب من السَّحابِ. والمَطرُ: ماءُ السحابِ، والجمع أَمْطارٌ. وَمَطَرٌ: اسم رجل، سمي به من حيث سمي غَيْثاً؛ قال: لامَتْكَ بِنْتُ مطَرٍ، ما أَنت وابْنَةَ مَطرْ والمَطَرُ: فِعْل المَطَرِ، وأَكثر ما يجيء في الشعر وهو فيه أَحسن، والمَطْرَةُ: الواحِدَة. ومَطَرَتْهُم السماء تَمْطُرُهُمْ مَطْراً وأَمْطَرَتْهم: أَصابَتْهُم بالمطَرِ، وهو أَقبحهما؛ ومطَرتِ السماءُ وأَمْطَرها اللهُ وقد
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR216 harf
* م ط ر * * مَطَرَتِ * السماء من باب نصر و * أمْطَرَها * الله وقد * مُطِرْنا * وقيل * مَطَرَت * السماء و * أَمْطَرَت * بمعنى و * الاسْتِمْطارُ * الاستسقاء و * المِمْطَرُ * بوزن المِبْضع ما يُلبس في المطر يُتَوَّقى به
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR8.547 harf
المطر: ماء السحاب المنسكب منه، ج أمطار. مطر: اسم رجل سمي به من حيث سمي غيثا، قال: لامتك بنت مطـر ما أنت وابنة مطر ومطر الليثي روى ابن إسحاق حديثا فيه ذكره. مطر بن هلال له وفادة، ذكر خبره أحمد بن أبي خيثمة. مطر بن عكامس السلمي كوفي، روى عنه أبو إسحاق السبيعي، حديثه في سنن النسائي وحسنه: صحابيون، رضي الله عنه، هكذا أوردهم ابن فهد في معجمه والذهبي في الديوان:
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR7.856 harf
مَطَرَتِ السَّمَآءُ 1 مَطَرَتِ السَّمَآءُ ذ , aor. مَطُرَ , inf. n. مَطَرٌ, [The sky, or, as it sometimes means, the rain,] rained; as also ↓ أَمْطَرَت: (T, S, Msb:) but the former is said to relate to that which is sent in mercy, and the latter to that which is sent in punishment. (Msb.) See also what follows. ― -b2- [Both are also trans. You say,] مَطَرَتْهُمُ السَّمَآءُ, (A, K,) aor. مَطُرَ ,
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR2.088 harf
مَطَرَ مَطَرَ U ( n. ac. مَطْر 1 , مَطَر 4 ), a. rained; poured down rain upon. b. [ acc. & Bi ], Overwhelmed with, did to ( good ). c. Filled. d. ( n. ac. مَطْر 1 , مُطُوْر 27 ), Went quickly ( horse ). e. [ Fī ], Travelled through ( country ). f. Swooped down ( bird ). g. [ Bi ], Went away with, took. مَطِرَ مَطِرَ a. Rained. أَمْطَرَ أَمْطَرَ IV , a. see I(a) & ( مَطِرَ )
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR21.619 harf
مطر مَطَرَ - يَمْطُرُ - مَطَر - أَمْطَرَ - يَمْطِرُ - مُمْطِر مَطَرَ - يمْطُرُ + كائن + كائناً أو على كائن+ شيئاً أو سائلاً: يُسْقِطُ عليه من علٍ، الشيءَ أو السائلَ، ٍعلى شكل ذرات وقطع صغيرة مَطَر: اسم فعل " مَطَرَ - يَمْطُرُ ": وهو كذلك بمعنى مفعول: الشيء الذي يُسْقَط من علٍ على شكل ذرات وقطع صغيرة أَمْطَرَ - يَمْطِرُ: على وزن " أَفْعَلَ "
Tamamını oku

Sîgalar(8)

Mücavir kökler52 mücavir (72 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. حجر

    3 ortak ayet · Taş demektir

  2. سجل

    2 ortak ayet · Siccil kap veya kılıf demektir

  3. سفل

    2 ortak ayet · “Sufla” vadinin alt tarafına, “ulya” ise üst tarafına denir

  4. سلح

    1 ortak ayet · Silahlarınız

  5. سوأ

    3 ortak ayet · Sey’e(hemze): “Sivad” kara demektir

  6. ميل

    1 ortak ayet · Eyik ağaç anlamındadır

  7. نضد

    1 ortak ayet · Salkım demektir

  8. علو

    2 ortak ayet · “A’leve” kökünden fiilin ismi olmuş ve “gel !” anlamındadır

  9. ألم

    2 ortak ayet · Ürrem, erm çakıl taşları, azı dişi demektir

  10. عذب

    3 ortak ayet · Su yosunudur

  11. نذر

    2 ortak ayet · Savaşta veya yürüyüşteki öncüdür

  12. ودي

    1 ortak ayet · İki dağ arasındaki yamaçlardır

Geçtiği ayetler(9)

Sîga sayfası: وَأَمْطَرْنَا
  1. وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ مَطَرًا فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُجْرِمِينَ

    Ve yağdırdıkOnların üzerine öyle bir yağmur yağdırdık ki; bir bak, işte suçluların sonu nasıl olmuştur.

  2. فَلَمَّا جَاءَ أَمْرُنَا جَعَلْنَا عَالِيَهَا سَافِلَهَا وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهَا حِجَارَةً مِنْ سِجِّيلٍ مَنْضُودٍ

    Ve yağdırdıkEmrimiz gelince; oranın üstünü altına getirdik ve üzerine yığın yığın sert taşlar yağdırdık.

  3. فَجَعَلْنَا عَالِيَهَا سَافِلَهَا وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ حِجَارَةً مِنْ سِجِّيلٍ

    Ve yağdırdıkÜlkelerinin üstünü altına getirdi. Üzerlerine sert taş yağdırdık.

  4. وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ مَطَرًا فَسَاءَ مَطَرُ الْمُنْذَرِينَ

    Ve yağdırdıkÜzerlerine de bir yağmur yağdırdık. Uyarılanların yağmuru ne kötüdür.

  5. وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ مَطَرًا فَسَاءَ مَطَرُ الْمُنْذَرِينَ

    Ve yağdırdıkOnların üzerine bir yağmur yağdırdık. Ne kötü idi uyarılanların yağmuru.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökمطر
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerغيث, ودق, صيب, وبل
Zıt Kökقحط
Çekirdek Özet 1Buluttan veya yukarıdan aşağıya doğru suyun ya da nesnelerin yoğun, hızlı ve dökülürcesine inmesi; atın hızla koşması.
Çekirdek Özet 2Kur'an'da doğal yağışa yalnızca bir yerde eziyet/zaruret bağlamında işaret edip, çoğunlukla yukarıdan inen şiddetli azap, helak ve taş yağdırma olgusunu ifade etmesi.
Çekirdek Özet 3Fiziksel olarak yukarıdan boşalan nesnenin getirdiği sonuç; salt canlandırıcı rahmetten ziyade doğrudan hedefe isabet eden, kaçınılmaz ve etkili bir akış mekanizması.
Kritik Hata RiskiKökün Kur'an'daki kullanımını her zaman müjde ve bereket getiren rahmet yağmuru (غيث) ile bir tutarak, helak ve ceza bağlamlarındaki tehditkâr ve yıkıcı vurguyu gözden kaçırma yanılgısı.

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
مطBoyuna uzama, gerilme, akışkan bir hattın çekilerek ilerlemesi ve yayılması; مطو (adımı uzatarak hızlı yürüme), مطع (kaybolup uzaklaşacak derecede çekilip gitme) ve مطق (tatsal çekim ve sesle emme) köklerinde görüldüğü gibi bir çizgi boyunca uzanıp akma eylemi.رÇekirdekteki uzama ve akış hareketine ر harfinin getirdiği üstten alta yönelim ve tekrarlı süreklilik katılarak, suyun veya herhangi bir cismin yukarıdan aşağıya kesintisiz ve hızla boşalması anlamı özelleşmiştir.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
مSu; akış, çokluk, derinlikHarekete kaynaklık eden sıvıyı, kesintisiz dökülüşü ve kütlesel çokluğu temsil eder.
طSepet, çark; sarma, kuşatma, içine almaDökülen akışın belirli bir alanı veya hedefi bütünüyle çepeçevre sarıp etkisi altına almasını simgeler.
رİnsan başı; baş, ilk, üstEylemin en üst mevkiden, semadan veya yukarıdan aşağıya doğru yönelmesini ve başat etkisini ifade eder.
مطرYukarıdan kuşatıcı bir akışla inmeYüksek bir kaynaktan kopan kütlesel unsurların hedef alanı saracak ve kaplayacak biçimde hızla dökülüp boşalması hareketidir.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBuluttan yere hızla ve yoğun biçimde dökülen su; aynı zamanda bir atın yağmur gibi hızlı ve aralıksız koşması yahut bir kimsenin arazide süratle uzaklaşıp gitmesi.
Cahiliye şiiri kullanımıİmruü'l-Kays'a nispet edilen beyitte kök, atın süratli sıçrayışını ve adeta yağmur gibi kesintisiz akışını betimlemek üzere kullanılmıştır: لها وثبات كوثب الظباء / فواد خطاء وواد مطر
Erken Arapça kullanımErken dönem bedevi dilinde hem tabii yağış hem de atın koşu hızı için kullanılmış; Ru'be'nin الطَّيرُ تَهْوِي في السّماء مُطرَّا mısraında kuşların gökte hızla süzülüşü bu kökle anlatılmıştır. Ayrıca kuraklık anında yardım isteyen kimse için de bu kökten türetmeler yapılmıştır.

Kaynak Kitābü'l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Dīvânu İmrîi'l-Kays.

Sami etimolojik katman

Arapça مطر kökü, Kuzeybatı Sami ve Güney Sami dillerinde ortak bir yağış ve gökten inen su köküne dayanır. İbranicede māṭār (מָטָר) doğrudan yağmur anlamına gelirken, fiil formu olarak yukarıdan yağmur yağdırmayı ifade eder. Süryanicede miṭrā (ܡܛܪܐ) aynı fiziksel anlamı taşır ve gökten dökülen suyu niteler. Ugarit metinlerinde mṭr kökü Ba'al'ın bereketi veya fırtına eşliğinde inen yağış olarak geçer. Ge'ez (Eski Etiyopya) dilinde de kök benzer bir hidrolojik olguyu yansıtır. Sami dillerinin genelinde kök nötr veya bereketli bir yağışı karşılarken, Klasik Arapçada ve bilhassa Kur'an'ın semantik örgüsünde kök belirgin bir çatallaşma yaşamış; yalın form fiziki yağışı karşılarken, türetilmiş formlar (أمطر) çoğunlukla gökten gelen şiddetli felaket ve azap taşlarının indirilmesi yönünde anlamsal bir daralma ve yoğunlaşma kazanmıştır.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon, Payne Smith Syriac Dictionary, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönمطر ve أمطر ayrışmasıYalın biçimiyle gökten su inmesini ve hızlı koşuyu anlatırken, if'âl kalıbında yerleşik olarak azap, taş ve afet yağdırma manasına özelleşmiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice māṭār, Süryanice miṭrā, Ugaritçe mṭrMerkezi ve Kuzeybatı Sami havzasında gökten dökülen yağmurun en kadim ve yaygın adlandırmalarından biridir.Kesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik hidrolojik terimlerÇad veya Kuşitik dillerdeki bazı su ve akış kökleriyle muhtemel fonetik benzerlikler bulunsa da düzenli ses denklikleri sınırlıdır.Muhtemel

Kaynak Gesenius' Hebrew Grammar, HALOT, Lane's Arabic-English Lexicon.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
مطرAnlamlıYukarıdan dökülme, yağmurSuyun veya cisimlerin gökten aşağıya hızla ve yoğun biçimde boşalması.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
مرطAnlamlıYolma, soyma, tüysüz kalmaKıl, tüy veya yünün deriden çekilerek koparılması; kuraklıktan bitkisiz kalmış yer.Kur'an'da geçmez; sözlüklerde müsta'meldir.
طمرAnlamlıGizleme, gömme, sıçramaBir şeyi toprağa gömüp gizlemek veya yukarıya doğru hızla sıçramak.Kur'an'da geçmez; zıt yönlü hareket barındırır.
طرمAnlamlıBal, koyulaşma, karanlıkBal peteğinin dolması, koyu kıvam alma veya havanın kararması.Kur'an'da geçmez; yoğunlaşma eksenlidir.
رمطAnlamlıAğaç dalı toplama, çalıHayvanların otladığı çalı cinsi bodur bitki veya dalların bir araya gelmesi.Kur'an'da geçmez; sözlüklerde müsta'meldir.
رطمAnlamlıÇamura batma, saplanmaBir nesnenin veya canlının çıkamayacağı şekilde batağa ya da zor bir işe düşmesi.Kur'an'da geçmez; aşağı yönlü saplanmayı bildirir.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
مطرMerkezYukarıdan inen yoğun akış ve dökülüşKur'an'da çoğunlukla yıkıcı, cezalandırıcı ve başa bela olan göksel dökülmeyi anlatır.Fiziksel yağmur olabileceği gibi taş ve azap yağmuru şeklinde de tezahür eder.
غيثKomşuİmdada yetişen bereketli yağmurمطر kökünün aksine sadece rahmet, kurtuluş ve kuraklık sonrası diriliş için kullanılır.Çaresiz kalındığında yalvarılarak beklenen ve ferahlık getiren ilahi lütuftur.
ودقKomşuBulut arasından süzülen ince yağmurDökülme şiddetinden ziyade damlaların bulutun aralıklarından tek tek çıkışına odaklanır.Yağışın fiziksel süzülme ve damlama mekanizmasını ifade eder.
صيبKomşuAniden ve şiddetle boşalan sağanakYağmurun hedefe isabet edip oraya çökmesi, karanlık ve şimşekle birlikte inmesi.Gök gürültüsü ve dehşet unsurlarıyla birleşen yoğun sağanaktır.
وبلKomşuİri taneli, sert ve ağır yağmurDamlaların büyüklüğüne ve ağırlığına vurgu yapar; dolayısıyla ağır sorumluluk ve vebal ile de ilişkilidir.Şiddetiyle toprağı döven ve tahrip etme potansiyeli taşıyan ağır yağıştır.
قحطZıtYağışsızlık, kuraklık, kıtlıkYağmurun tamamen kesilmesi sonucu yeryüzünün kuruyup çoraklaşması durumu.مطر kökünün getirdiği yoğun dökülüşün tam yokluğu ve mahrumiyetidir.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaمطرGökten dökülen su veya azapHem tabii yağışı hem de metaforik ve ilahi taş/ceza dökülüşünü kuşatır.Kesin
LatincePluvia, Imber, PluereYağmur, sağanak, yağmur yağmasıDoğal yağış olayını karşılar ancak Kur'an'daki ilahi ceza ve taş yağdırma nüansını doğrudan içermez.Güçlü
İngilizceRain, Downpour, Pelt, Rain downYağmur, sağanak, gökten yağdırmakHem fiziki yağışı hem de gökten bir şeylerin yağdırılmasını fiil olarak verir.Güçlü
AlmancaRegen, NiederregnenYağmur, üzerine yağdırmakDoğal atmosferik olayı tam karşılar; bir şeyin üzerine yağması bağlamında mecazen kullanılır.Güçlü
FransızcaPluie, Pleuvoir, S'abattreYağmur, yağmak, üzerine inmekSuyun düşüşünü eksiksiz verir; felaketin gökten inmesi boyutu ikincil anlamlarla karşılanır.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Collins French-English Dictionary.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
مَطَرُ (Nisâ 4:102)Doğal yağmur, meşakkat ve zahmet vesilesiSavaş anında silahları bırakma ruhsatının gerekçesi olarak geçen fiziki yağış bağlamı.
وَأَمْطَرْنَا / أُمْطِرَتْ (A'râf 7:84, Hûd 11:82, Furkân 25:40)İlahi ceza, helak ve taş yağmuruLût kavminin üzerine pişirilmiş balçık ve taşların gökten indirilerek yok edilmeleri bağlamı.
مَطَرًا / مَطَرُ الْمُنْذَرِينَ (Şuarâ 26:173, Neml 27:58)Korkutulanların maruz kaldığı azapPeygamberlerin uyarılarını hiçe sayan kavimlerin tepesine inen dehşetli yıkım yağmuru bağlamı.
فَأَمْطِرْ (Enfâl 8:32)İnkârcıların meydan okuma talebiMüşriklerin hakikati kabul etmek yerine gökten üzerlerine taş yağdırılmasını istemeleri bağlamı.
مُمْطِرُنَا (Ahkâf 46:24)Yanılgı, azap bulutunun bereket sanılmasıÂd kavminin ufukta beliren helak fırtınasını kendilerine su getirecek bulut zannetmeleri bağlamı.

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi irade ve ceza adaletiLût kavmi ve diğer helak edilen toplulukların gökten yağdırılan taşlarla cezalandırılmasının adalet ve kudret sıfatlarıyla ilişkisi.Gökten gelen dökülüşün mutlak helak edici ilahi iradeye bağlanması.
FıkıhRuhsat ve namaz hükümleriYağmur sebebiyle silah taşımama, namazları cem etme veya cemaate gitmeme gibi kolaylaştırıcı hükümlerin tespiti.Yağmurun insan bedenine ve eşyaya meşakkat veren fiziksel bir engel olarak ele alınması.
TefsirSemantik ayrım (مطر ile غيث)Kur'an lügatinde غيث kelimesinin mutlak rahmet, مطر kökünün ise çoğunlukla azap için kullanıldığı kuralının incelenmesi.Sözcüğün tehdit, musibet ve göksel ceza manasında yoğunlaşması.
Hadisİstiskâ ve yağmur dualarıResûlullah'ın yağmur duası yaparken afetsiz, faydalı ve yıkımsız yağmur istemesi; yağmur sonrası şirk ve iman tartışmaları.Yağışın helak edici afet olmaktan çıkıp rahmete dönüşmesi yönündeki dua dili.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİlahi ceza ve uyarı sistemiSemavi yaptırımAhlaki çöküş yaşayan toplumlara fiziksel sınır tayin etmeYeryüzündeki azgınlığın gökten gelen karşı konulmaz bir felaketle sonlandırılması.Kesin
İlmiMeteorolojik ve jeolojik döngüAtmosferik boşalmaKütle çekimiyle havadaki yoğunlaşmış maddenin yere transferiYalnızca suyun değil, volkanik veya göksel parçacıkların yeryüzüne iniş mekanizması.Güçlü
SiyasiHukuki meşruiyet ve otoriteYargısal infazToplumsal fesadı temizleyen nihai müdahaleOtorite tanımayan sapkın yapıların meşru güç tarafından tamamen tasfiye edilmesi.Güçlü
İktisadiDoğal kaynak ve üretimDışsal risk / ŞokÜretim süreçlerini aksatan veya yok eden yıkıcı faktörAşırı yağışın ya da felaketin altyapıyı ve tarımsal kapasiteyi tahrip etmesi.Güçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerParçacık bombardımanı veya yüksek yoğunluklu kütle akışı (Flux / Particle bombardment)Üst bir potansiyelden alt bir yüzeye birim zamanda çok yüksek sayıda cismin kinetik enerjiyle yönelip çarpması olgusuyla birebir örtüşür.Güçlü
Beşeri bilimlerToplumsal travma ve ani dışsal şok (Exogenous crisis)Bir toplumun kendi iç dinamikleriyle savuşturamayacağı, tepeden inme ve yapı bozucu bir krizle yüzleşerek dağılması sürecini modeller.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün günümüz Arapçasındaki ve Türkçedeki yaygın anlamından ötürü yalnızca bildiğimiz bereketli yağmur olarak anlaşılması ve romantize edilmesi.
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da fiziki yağışın dahi bir zorluk (eziyet) bağlamında anılması; fiil formlarının tamamında gökten indirilen taş, çamur ve helak unsurlarının kastedilmesi.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataLût kavmine veya inkârcılara dair ayetlerde geçen yağdırma ifadelerinin ciddiyetinin kavranamaması ve Kur'an'ın semantik incelikle kurduğu rahmet (غيث) ile azap (مطر) zıtlığının silinmesi.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın kelime seçimindeki kusursuz hassasiyeti gösterir; zira Kur'an hiçbir zaman müjde ve diriliş yağmurunu ifade etmek için أمطر fiilini kullanmamış, bu kökü göksel ceza ve baskın için ayırmıştır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Geçmiş kavimlerin (özellikle Lût ve Âd kavimlerinin) helak sahnelerini anlatan kıssalarda ve inkârcıların peygamberlere meydan okuduğu ayetlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Kur'an çevirilerinde her göksel su inişine farksızca "yağmur" denilerek yapılan anlam düzleşmesini engeller; felaket ile rahmet arasındaki ontolojik ve ahlaki ayrımı netleştirir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamYüksek bir kaynaktan koparak alt mevkideki hedefe doğru süratle, yoğun ve kesintisiz biçimde dökülen kütle akışı.
  • Soyut anlamİnsan iradesinin engelleyemeyeceği, yukarıdan tayin edilmiş kaçınılmaz bir cezanın ve yıkıcı etkinin hedefe toptan çökmesi.
  • Sistematik karşılıkBir sistemin taşıma kapasitesini aşan, denge bozucu ve yok edici dış kaynaklı ani potansiyel yüklemesi.
  • LaTeX modeliM(t)=∫0tΦ(u) duvedEdt=−k⋅M(t)
  • LaTeX açıklamasıModelde M(t), üst kaynaktan alt yüzeye doğru t anına kadar gerçekleşen kümülatif kütle veya nesne akışını temsil eder. Φ(u) gökten inen parçacıkların ya da damlaların şiddet fonksiyonudur. E hedef nesnenin veya toplumun yapısal direncini ve enerjisini gösterir; −k⋅M(t) terimi ise inen yoğun akışın hedef yüzeyin direncini negatif yönde tüketerek kaçınılmaz bir çöküşe (helake) sürüklediğini sembolize eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: م