مور

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: م-و-ر2 sîga, 5 mücavir kök, 2 ayet, 2 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.أمنمورسموخسفتَمُورُأرض

KökSîga 2Ayet 2Sure 2Mücavir 5

▶ Ağı aç (3B)

مور

م - و - ر

KÖK
  • 3 geçiş
  • 2 ayet
  • 2 sîga
  • 11 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Sallanır

Notlarım

Sözlükler(11)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR6.922 harf
باب الرّاء والميم و و ا ي ء معهما ر و م، و ر م، م و ر، ر م ي، ر ي م، م ر ي، م ي ر، ي م ر، ر أ م، أ ر م، م أ ر، أ م ر، م ر أ مستعملات روم: الرَّوْمُ: طَلَبُ الشَّيْءِ. والمَرامُ: المَطْلَبُ. رام يروم روماً ومراما: طَلَبَ. ورم: الوَرَمُ: مَعروفٌ، وقد وَرِمَ يَرِم وَرَمأ فهو وارمٌ. ومَوْرِمُ الأضراس: أصول مَنابتها. مور: المَوْرُ: المَوْجُ.. والمَوْزُ: مصدر مار يمور، وهو الشّيء يَتَرَدَّدُ في
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR808 harf
مارَ الشيء يَمورُ مَوْراً: تَرَهْيَأَ، أي تحرَّك وجاء وذهب، كما تَكَفَّأُ النخلةُ العَيْدانة. والتمَوُّرُ مثله. وقوله تعالى: "يومَ تَمورُ السماء مَوْراً". قال الضحاك: تموج موجاً. وقال أبو عبيدة: تَكَفَّأُ. والأخفش مثله. وأنشد للأعشى: كأنَّ مِشْيَتَها من بيت جارتِـهـامَوْرُ السحابةِ لا رَيْثٌ ولا عَجَلُ ويقال: مارَ الدمُ على وجه الأرض. وأَمارَهُ غيره. والمائِراتُ: الدماءُ. والمَوْرُ: الطريقُ.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR yok33.014 harf
ر م ( وايء ) أمر ، رمى ، رام ، ريم ، مري ، مار ، مور ، مرأ ، أرم ، مرو ، ورم . رمى : اللَّيث : رَمَى يَرْمِي رَمْياً ، فهو رامٍ ؛ وقال الله تعالى : ( وَمَا رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ وَلَاكِنَّ اللَّهَ رَمَى ) ( الأنفال : 17 ) . قال أبو إسحاق : ليس هذا نَفْي رَمْي النبيّ ( صلى الله عليه وسلم ) ولكنّ العرب خُوطبت بما تَعْقل . ويُروى أنّ النبيّ ( صلى الله عليه وسلم ) قال لأبي بكر : ناوِلْني كَفّاً مِن
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR174 harf
- المور: الجريان السريع. يقال: مار يمور مورا. قال تعالى: ﴿يوم تمور السماء مورا﴾ [الطور/9] ومار الدم على وجهه، والمور: التراب المتردد به الريح، وناقة تمور في سيرها، فهي موارة.
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR449 harf
م و ر مار الشيء يمور إذا تردد في عرضٍ كالدّاغصة في الركبة‏.‏ والدم يمور على وجه الأرض إذا انصبّ فتردد عرضاً‏.‏ وجملٌ موّار الضّبعين‏.‏ وفرس موّار الظهر‏.‏ ومار السّنان في المطعون وأماره الطّاعن‏.‏ قال‏:‏ وأنتم أناس تقمصون من القنا إذا مار في أعطافكم وتأطّرا وأمار الدّهن والطّيب على رأسه‏.‏ قال الشماخ يصف قوساً ونبعة صفراء‏:‏ كأن عليها زعفراناً تميره خوازن عطّار يمانٍ كوانز وجاءت الريح
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR5.523 harf
مار الشيءُ يَمورُ مَوْراً: تَرَهْيَأَ أَي تحرّك وجاء وذهب كما تتكفأُ النخلة العَيْدانَةُ، وفي المحكم: تَردّدَ في عَرْض؛ والتَّمَوُّرُ مثله. والمَوْرُ: الطريق؛ ومنه قول طرفة: تُبارِي عِتاقاً ناجِياتٍ، وأَتْبَعَتْ وَظِيفاً وظِيفاً فَوْقَ مَوْرٍ مُعَبَّدِ تُبارِي: تُعارِض. والعِتاقُ: النُّوقُ الكِرامُ. والناجِياتُ: السريعاتُ. والوظيفُ: عظم الساق. والمُعَبَّدُ: المُذَلَّلُ. وفي المحكم: المَوْرُ
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR146 harf
* م و ر * * مارَ * من باب قال تحرَّك وجاء وذهب ومنه قوله تعالى ﴿يوم تمور السماء مَوْرا﴾ قال الضحاك تموج مَوْجا وقال أبو عُبيدة والأخفش تَكَفَّأُ
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR5.369 harf
مار الشيء يمور مورا: تردد في عرض، كتمور، كذا في المحكم، وزاد الزمخشري: كالداغصة في الركبة. والعرب تقول: ما أدري أغار أم مار? حكاه ابن الأعرابي وفسره فقال: غار: أتى الغور، ومار: أتى نجدا. وقيل في تفسيره: أي أتى غورا أم دار فرجع إلى نجد. وعلى هذا فيكون المور هو الدور. ومار الدم والدمع: سال وجرى، وفي حديث أبي هريرة رفعه: فأما المنفق فإذا أنفق مارت عليه وسبغت حتى تبلغ قدميه. قال الأزهري: مارت، أي
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR4.126 harf
مَارَ 1 مَارَ ذ , aor. يَمُورُ, inf. n. مَوْرٌ, It moved from side to side, (S, M, A, Msb, K,) like the knee-pan on the knee; (A;) or to and fro, like as the tall palm-tree moves; (S;) as also ↓ تموّر: (S:) it came and went; (T;) as also ↓ تموّر. (K.) You say of a camel, تَمُورُ عَضُدَاهُ The upper bones of his two arms move from side to side. (S, TA.) And مَارَ السِّنَانُ فِى المَطْعُونِ [The
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.568 harf
مَارَ مَارَ ( w ) U ( n. ac. مَوْر 1 ), a. Moved to & fro; went & came; moved about; oscillated; reeled. b. Was rough ( sea ). c. [ 'Ala ], Flowed, trickled ( blood ). d. Plucked, pulled out. e. Came to the high country. f. see IV (b) & VII. أَمْوَرَ أَمْوَرَ IV , a. Raised ( the dust: wind ). b. Made to flow ( blood ). c. [ acc. & Fī ], Made to move about in. تَمَوَّرَ
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok21.410 harf
مور 1.BAB مَارَ - يَمُورُ - مَوْر - مَوْرَاً مَارَ - يَمُوْرُ + الكائن أو الشيء: لا يثبت في مكانه: يتحرك متمايلاً متماوجاً بشدة، منخفضاً في جانب ومرتفعاً في آخر بشكل متردد معاود مَوْر: اسم فعل " مارَ - يَمُوْرُ " مَوْراً: حال من " مَوْر" واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الحركة والانتقال من مكان إلى آخر بشكل شبه موجي مرتبة من حيث درجة الالتصاق
Tamamını oku

Sîgalar(2)

Mücavir kökler5 mücavir (11 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. سمو

    2 ortak ayet · “Sem” hayvanın sırtı, “ard” da hayvanın karnıdır

  2. خسف

    1 ortak ayet · Hesf : Derin sulu çukurdur

  3. يوم

    1 ortak ayet · “Yemm” durgun akan su demektir

  4. أرض

    1 ortak ayet · Hayvanların sırtına sema, alt tarafına ard denir

  5. أمن

    1 ortak ayet · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir

Geçtiği ayetler(2)

  1. يَوْمَ تَمُورُ السَّمَاءُ مَوْرًا

    SallanırO gün; gök, sarsıldıkça sarsılır,

  2. أَأَمِنْتُمْ مَنْ فِي السَّمَاءِ أَنْ يَخْسِفَ بِكُمُ الْأَرْضَ فَإِذَا هِيَ تَمُورُ

    SallanırGökte olanın; sizi yerin dibine geçirmesinden emin mi oldunuz? O zaman yer, sarsıldıkça sarsılır.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökمور
YapıÜçlü
Özel DurumEcvef (orta harfi vâv)
Bağlamsal Yakın Köklerموج, رجج, ميد
Zıt Kökقرر
Çekirdek Özet 1Bir zeminin veya kütlenin enlemesine dalgalanması, çalkalanarak gidip gelmesi ve yerinden oynayarak akışkanlaşması
Çekirdek Özet 2Kozmik ve jeolojik nizamın sarsılıp akışkan bir dalgalanma içine girmesi
Çekirdek Özet 3Katılık, sükûn ve kararlılık vehmedilen yapıların ilahi kudret karşısında kontrolsüz bir akışkanlığa evrilmesi
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca sıradan bir sarsıntı veya zelzele sayarak dalgalanma, enlemesine salınım ve akışkanlaşma nüansını gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
موSu, akışkanlık, gevşeme, dalgalanma ve yayılma hareketi; موج (kabarıp çalkalanma), موه (sıvılaşma), مول (akıcı servet) köklerinde görüldüğü gibi sınırlayıcı katılığın çözülüşüرÇekirdekteki sıvımsı çalkantıya titreşim, tekrarlı enlemesine gidiş geliş ve savrulma boyutu eklenerek kütlenin bütünüyle dalgalanıp çalkalanması anlamı oluşmuştur

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
مSu; akış, çokluk, derinlikSüreklilik arz eden akışkanlık, yayılma potansiyeli ve sınır tanımayan dalga devinimi
وÇengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaUnsurların birbirine eklenerek bir hat boyunca peş peşe sürüklenmesi ve birbirini tetiklemesi
رİnsan başı; baş, ilk, üstHareketin tepede, yüzeyde ve kütlenin en üst tabakasında dalgalanma halinde belirmesi
مورSuyun yüzeyde birbirine bağlı titreşimlerle akmasıBir bütünün parçaları arasındaki katılığın çözülerek yüzey boyunca enlemesine, dalgalı ve kesintisiz bir salınım gerçekleştirmesi

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamDiz kapağı kemiğinin eklem içinde enlemesine gidip gelmesi, yere dökülen kanın yüzeyde dalgalanarak yayılması ve rüzgarın tozu savurarak dalga dalga yürütmesi
Cahiliye şiiri kullanımıTarafe b. el-Abd muallakasında bu kökten türeyen ismi yol anlamında kullanarak hızlı develerin ayak bastığı işlek yolu şöyle tasvir eder: تُبارِي عِتاقاً ناجِياتٍ وأَتْبَعَتْ / وَظِيفاً وظِيفاً فَوْقَ مَوْرٍ مُعَبَّدِ
Erken Arapça kullanımŞammâh b. Dırâr yay tasvirinde zaferan sürülüşünü ve kokunun yüzeyde dalgalanmasını bu kökle ifade eder: كأن عليها زعفراناً تميره / خوازن عطّار يمانٍ كوانز

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha, Şerhu Dîvâni Tarafe b. el-Abd.

Sami etimolojik katman

Arapça مور kökü, Sami dillerinde hareketlilik, akışkanlık, sıvının veya tozun dalgalanarak yer değiştirmesi semantik alanıyla ilişkilidir. İbranicede m-w-r (מוּר) kökü değişmek, yerinden oynamak, bir durumdan diğerine kaymak ve sarsılmak anlamlarını karşılar. Süryanicede m-w-r kökenli formlar benzer biçimde sarsılma, yer değiştirme ve tedirgin bir dalgalanma çizgisinde seyreder. Kökün Afro-Asyatik arka planında suyun veya rüzgarın taşıdığı taneciklerin oluşturduğu dalgalı salınım ana motiftir. Arapçada bu kök özellikle yatay eksende, enlemesine gidiş gelişler yapan akışkan sarsıntıyı ve kütlesel savrulmayı tanımlayarak diğer dillerdeki genel değişim ve sarsıntı anlamına kıyasla somut geometrisini çok daha belirgin biçimde muhafaza etmiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, HALOT, David Cohen.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönEnlemesine salınım ve çalkantılı akışDiz kemiğinin oynaması veya rüzgarın tozu savurması gibi somut fiziksel hareketten kütlesel sarsıntıya geçişKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice m-w-r, Süryanice mwrDeğişme, sarsılma, yerinden oynama ve nizamın çözülmesi ortak çekirdeğiGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik hareketlilik matrisiSıvı veya toz parçacıklarının dalga biçimli yer değiştirmesiMuhtemel

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab, Gesenius.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
مورAnlamlıDalgalanmak, çalkalanmakKütlenin enlemesine gidip gelerek akışkan biçimde sarsılmasıHedef kök; Kur'an'da geçer
مروAnlamlıÇakmaktaşı, sert beyaz taşSertlik, kıvılcım çıkaran taş yapısı ve sağlamlıkZıt kutup ilişkisi; Kur'an'da geçer
ومرKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş mühmel kabul edilmiştirKur'an'da geçmez
ورمAnlamlıŞişmek, kabarmakBeden dokusunun iltihap veya sıvı birikimiyle kabarmasıSıvı toplanması boyutuyla tematik yakınlık; Kur'an'da geçmez
رموKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıBu diziliş bağımsız kök hüviyeti kazanmamış, رمي köküne dönüşmüştürKur'an'da geçmez
رومAnlamlıTalep etmek, yönelmekBir hedefe doğru içsel arzuyla hareket etmekYöneliş hareketi; Kur'an'da geçer

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
مورMerkezDalgalı çalkantıKütlenin yatay eksende, enlemesine gidip gelerek akışkanlaşmasıDağılma ve nizamın akıcı biçimde bozulması
موجKomşuSıvı kabarmasıDoğrudan su kütlesinin yükselip alçalması ve üst üste binmesiYalnızca sıvıya veya sıvı gibi davranan yığına özgüdür
رججKomşuŞiddetli sarsıntıDikey ve yatay sert vuruşlarla sarsma, titretmeAkışkanlık şart değildir, mekanik sarsıntı öndedir
ميدKomşuBeşik gibi sallanmaÜzerindekileri düşürecek veya başını döndürecek biçimde eğilip bükülmeDengenin yitirilmesi ve eksenden sapma belirgindir
قررZıtKarar kılma, sükûnBir yerde sabit kalma, kımıldamama, sükûnet bulmaBütün dalgalanma ve sarsıntının tamamen durması

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaمورDalgalanarak çalkalanmaYatay eksende salınarak yerinden oynama ve akışkanlaşmaKesin
LatinceFluctuare, vacillareDalgalanmak, yalpalamakFluctuare su gibi dalgalanmayı, vacillare ise eksende yalpalamayı verirGüçlü
İngilizceTo heave, to fluctuate, to reelÇalkalanmak, dalgalanmakHeave kütlesel kabarıp salınmayı, fluctuate dalgalı değişimi karşılarGüçlü
AlmancaWogen, schwankenDalgalanmak, sallanmakWogen deniz gibi çalkalanmayı, schwanken dengesizce gidip gelmeyi ifade ederGüçlü
FransızcaOndoyer, vacillerDalgalanmak, sendelemekOndoyer dalga dalga yayılmayı, vaciller zeminin oynamasını belirtirGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
تَمُورُ السَّمَاءُ مَوْرًاKozmik çözülme ve semanın dalga dalga yarılıp çalkalanmasıKıyamet tasviri, semavi nizamın katı ve muhkem halini yitirerek duman veya sıvı gibi dalgalanması (et-Tûr 52:9)
فَإِذَا هِيَ تَمُورُYerin akışkanlaşıp üzerindekileri yutacak şekilde çalkalanmasıAzap ve kudret uyarısı, üzerinde sükûn bulunan arzın beşik gibi sallanıp akıcı bir anafora dönüşmesi (el-Mülk 67:16)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamKozmoloji ve kıyamet ahvaliGöğün ve yerin cevher/araz dengesinin çözülmesi, mekanın sükûn halinin yok oluşuMaddenin ilahi irade karşısında mutlak değişkenliği
FıkıhVeri bulunamadıBu kök doğrudan bir fıkhi hükme veya hukuki ıstılaha mesnet teşkil etmemiştirVeri bulunamadı
TefsirKıyamet ve azap sahneleriGöğün duman gibi dalgalanması veya feleklerin yörüngesinden çıkarak birbirine girmesiDüzenin akışkan bir kaosa dönüşmesi
HadisFitne ve kıyamet alametleriFitnelerin deniz dalgaları gibi insanları çalkalaması tasvirlerinde semantik yankıToplumsal dengenin altüst oluşu

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVarlık mertebeleri ve kıyametYaratılmış nizamın izafiliğiKozmik güven illüzyonunu yıkmaİnsanın sarsılmaz sandığı sema ve arzın Allah'ın emriyle akışkan hale gelmesiKesin
İlmiFizik ve jeolojiFaz değişimi ve sismik rezonansKatı formun kararsızlaşmasıKütlelerin belirli bir enerji eşiğinde katı özelliklerini yitirip dalga hareketi üretmesiGüçlü
SiyasiOtorite ve kamu düzeniKurumsal çözülme ve kargaşaSosyal yapının istikrarını kaybetmesiYasal ve idari tabanın sarsılarak toplumun kontrolsüzce çalkalanmasıMuhtemel
İktisadiPiyasa ve finansal zeminLikidite dalgalanması ve krizDeğer zeminlerinin oynamasıGüvenilir kabul edilen varlıkların ani fiyat ve güven dalgalarıyla sarsılmasıMuhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerAkışkanlar mekaniğinde yüzey dalgası ve salınımBir elastik veya akışkan ortamda enine dalgaların (transverse waves) ortama enerji aktararak kütleyi dalgalandırmasıKesin
Beşeri bilimlerToplumsal panik ve anomiToplumu bir arada tutan normatif zeminin çökmesiyle kitlelerin kontrolsüz yönlerde dalgalanmasıGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü basitçe deprem veya titreme kelimeleriyle karşılayıp geçmek
Kur'an içi daha geniş anlamKök yalnızca mekanik bir sarsıntıyı değil, katı kütlelerin akışkanlaşarak enlemesine bir deniz gibi dalgalanmasını ve dokunun çözülüşünü ifade eder
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetlerdeki tasvirin sıradan bir yer sarsıntısına indirgenmesi, semanın ve arzın geçireceği ontolojik faz değişiminin ve dehşetin gözden kaçırılması

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?İnsanoğlunun en sabit ve güvenli kabul ettiği iki kutbu (üstteki sema ve alttaki arz) ilahi kudret karşısında bir su zerresi gibi çalkalanabilir göstererek varlığın mutlak sahibini hatırlatır
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Kozmik kıyamet sahnelerinde (et-Tûr 52:9) ve insanın yeryüzündeki sahte emniyet hissini sarsan azap ihtarı bağlamlarında (el-Mülk 67:16)
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Yaratılışın durağan ve kendinden kaim bir mekanizma olduğu vehmini yıkar; fiziksel stabilitenin ancak ilahi tutuş ile baki kaldığını gösterir

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamDiz kapağının yuvasında oynaması veya rüzgarın tozu savurması gibi bir kütlenin enlemesine dalgalanarak çalkalanması.
  • Soyut anlamNizam, sükûn ve katılık vasıflarını yitiren bir yapının kararsız, akışkan ve dalgalı bir sürece girmesi.
  • Sistematik karşılıkFiziksel veya sosyal bir zeminin taşıyıcı direncini kaybederek dalga boyu üreten dinamik bir çalkantıya dönüşmesi.
  • LaTeX modeliS⃗(t)=∇×Ψ⃗(x,t)+Asin⁡(ωt−kx)
  • LaTeX açıklamasıFormüldeki S kütlenin toplam yer değiştirme ve dalgalanma durumunu gösterir; ∇×Ψ⃗ terimi katı dengenin çözülerek kütle içinde oluşan girdaplı ve akışkan hareketi sembolize eder; Asin⁡(ωt−kx) bileşeni ise kütlenin enlemesine, belirli bir genlik ve frekansta dalga dalga salınmasını temsil eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: م