هشم

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ه-ش-م2 sîga, 21 mücavir kök, 2 ayet, 2 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.قدرهَشِيمًانبتوحدهشمحظرموهذروضربكَهَشِيمِصيححييروحدنو

KökSîga 2Ayet 2Sure 2Mücavir 21

▶ Ağı aç (3B)

هشم

ه - ش - م

KÖK
  • 2 geçiş
  • 2 ayet
  • 2 sîga
  • 12 sözlük

Kuru ot demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(12)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Kuru ot demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR932 harf
باب الهاء والشين والميم معهما هش م، ه م ش، ش ه م مستعملات هشم: الهَشْمُ: كَسْرُ الشّيءِ الأجوف والشيء اليابس. هَشَمْتُ أَنفَه، أي: كَسَرت قَصبَتَهَ. والهاشمةُ: شَجّةٌ تكسِرُ العَظْم. والرّيحُ إذا كَسَرَتِ اليبيسَ، يقال: هَشَمَتْهُ. وتَهَشّم الشَّجر إذا يَبِس وتَكَسَّر، قال: إذا هَمَرْنا رأسَه تهشَّما أي: تكسّر. وهاشمٌ أبو عبد المُطّلب جدّ النبي صلى الله عليه وعلى آله، أوّل من ثَرَدَ الثَّريدَ
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR290 harf
الهَشْمُ: كسر الشيء اليابس. يقال: هَشَمَ الثريد. والهَشيمُ من النبات: اليابس المتكسِّر، والشجرة البالية يأخذها الحاطبُ كيف يشاء. ومنه قولهم: ما فلانٌ إلا هَشيمَةُ كرَمٍ، إذا كان سمحاً. ورجلٌ هَشيمٌ: ضعيف البدن. وتَهَشَّمَ عليه فلانٌ، إذا تَعَطَّفَ. واهْتَشَمَ ما في ضرع الناقة، إذا احتلبَه.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR5.952 harf
ه ش م هشم ، همش ، شهم ، مهش : مستعملة . شهم : قال الليث : الشَّهْم وجمعُه الشُّهُوم وهم السادَة الأنجاد الناقدُون في الأُمور ، وفرسٌ شَهْمٌ : سريعٌ نشِيطٌ قوِيٌّ ، وشَهَمْتُ الفَرَسَ ، فأَنا أَشْهَمُه ، والمشهُوم : كالْمَذْعُور سواء . أبو عبيد ، عن الأصمعيّ : الشَّهْم : الذَّكيُّ الفؤاد ، والمشهوم : الحديدُ الفؤاد ، وقال ذُو الرّمة يصف ثَوْراً وَحْشِيّاً : طَاوِي الحَشا قَصَّرَتْ عنه مُحَرَّجةٌ
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR881 harf
(باب الهاء والشين وما يثلثهما) (هشم) الهاء والشين والميم أصلٌ يدلُّ على كسْر الشَّيء الأجوفِ وغيرِ الأجوف وهشَمْتُهُ هَشْماً. والهاشِمَة: الشَّجَّة تَهْشِمُ عظمَ الرّأْس. ومُجْمَعٌ على أن هاشماً سمِّي به لأنَّه هَشَمَ الثرِيد، واسمه عَمرو. والهشيم من النَّبات: اليابس‏ المتكسِّر. ورجلٌ هشِيمٌ: ضعيف البَدَن. وربما قالوا: تهشَّمَ فُلانٌ على فلان، أي تعطَّفَ. وهو من الباب. واهتَشَمَ ما في ضَرع
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR486 harf
ه ش م شجّة هاشمة‏.‏ وهشم الرأس وكلّ شيء أجوف‏.‏ وهشم أنفه‏:‏ كسر قصبته‏.‏ وهشم الثريد‏.‏ ورعت الماشية الهشيم‏:‏ النبات اليابس المتكسّر‏.‏ ورأيت هشيمةً‏:‏ شجرة يابسة‏.‏ قال‏:‏ وإني لأستسقي لأصل هشيمة بأرض بني وقدان من سبل القطر كان يلتقي عندها وحبيبته وتهشّمت أغصانها‏.‏ ومن المجاز‏:‏ رجل هشيمٌ‏:‏ ضعيف‏.‏ وما هو إلا هشيمة كرم إذا لم يمنع شيئاً‏.‏ وتهشّم عليّ‏:‏ تعطّف وتهشّمته‏:‏ استعطفته
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR3.523 harf
الهَشْمُ: كَسْرُك الشيء الأَجْوَف واليابس، وقيل: هو كسْرُ العظام والرأْس من بين سائر الجسد، وقيل: هو كسْر الوجه، وقيل: هو كسر الأَنف؛ هذه عن اللحياني، تقول: هَشَمْتُ أَنفَه إذا كسرت القَصَبة، وقيل: هو كسْر القَيْض، وقال اللحياني مرة: الهَشْم في كل شيء، هَشَمه يَهْشِمُه هَشْماً، فهو مَهْشوم وهَشيم، وهَشَّمه وقد انهَشَم وتهشَّم. وفي حديث أُحُد: جُرِحَ وجهُ رسول الله، صلى الله عليه وسلم، وهُشِمَت
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR203 harf
* ه ش م * * الهَشْمُ * كسر الشيء الياس يقال * هَشَمَ * الثريد أي ثرده وبابه ضرب ومنه سمي * هَاشِمُ * بن عبد مناف واسمه عمرو و * الهَشِيمُ * من النبات اليابس المتكسر والشجرة البالية يأخذها الحاطب كيف يشاء
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR8.667 harf
| ( الهَشْمُ : كَسْرُ الشَّيْءِ اليَابِسِ ) ، كَمَا في الصِّحَاح ، أو الأَجْوَفِ ، أو كَسْرُ العِظَامِ ، والرَّأْسِ خَاصَّةً ) مِنَ بَيْنِ سَائِرِ الجَسَدِ ، ( أَوْ ) هُوَ كَسْرُ ( الوَجْهِ ، أَوْ ) كَسْرُ ( الأَنْفِ ) ، وَهذا قَوْلُ اللِّحْيانِيِّ ، ( أو ) الهَشْمُ في ( كُلِّ شَيْءٍ ) ، عَنِ اللِّحْيَانِيِّ أَيْضاً . وَقدْ ( هَشَمَهُ يَهْشِمُهُ ) هَشْمًا : إِذَا كَسَرَهُ ( فَهُوَ مَهْشُومٌ ،
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR549 harf
هَشَمَهُ 1 هَشَمَهُ ذ He crushed it. هَشَّمَهُ 2 هَشَّمَهُ ذ , inf. n. تَهْشِيمٌ, He broke it [much, or so crushed it]; (TA;) namely, a dry thing, and anything hollow, such as the head, and the like. (TA in art. شدخ.) تَهَشَّمَ 5 تَهَشَّمَ ذ It (a plant, or herbage,) became هَشِيم, i. e. dry, and broken in pieces. هَشِيمٌ هَشِيمٌ ذ A plant that is dry, and breaks, or is broken, in pieces.
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR732 harf
هَشَمَ هَشَمَ I ( n. ac. هَشْم 1 ), a. Broke; injured. هَشَّمَ هَشَّمَ II , a. see I . b. Honoured. تَهَشَّمَ تَهَشَّمَ V , a. Was broken & c. b. Was languid. c. Conciliated. d. Milked. e. Broke. f. [ 'Ala ], Was kind to. g. see II (b) . اِنْهَشَمَ اِنْهَشَمَ VII , a. see V (b) . اِهْتَشَمَ اِهْتَشَمَ VIII , a. see V (a) , ( d ). هَشَمَة هَشَمَة 4t , a. Mountain-goat.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR13.733 harf
هشم هَشَمَ - يَهْشِمُ - هَشِيْم هَشَمَ - يَهْشِمُ + كائن أو شيء + شيئاً: يحطمه ويكسره فيجعله قطعاً صغيرة متجمعة على بعضها هَشِيْم: على وزن " فعيل" اسم فعل بمعنى مفعول من " هَشَمَ - يَهْشِمُ " واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " التكسير والتهشيم "، وهي قَصَفَ - يَقْصِفُ، قََصَمَ - يَقْصِمُ، هَشَمَ - يَهْشِمُ، قَضَّ - يَقٌُضُّ، هَارَ - يَهُوْرُ،
Tamamını oku

Sîgalar(2)

Mücavir kökler21 mücavir (27 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. حظر

    1 ortak ayet · Hazir dikenli çalı demektir

  2. ذرو

    1 ortak ayet · Zirve dağın tepesi demektir

  3. خلط

    1 ortak ayet · Bulanık su demektir

  4. صيح

    1 ortak ayet · Sayha(sin) düzlüğe akıp yayılan sudur, bağırdığı zaman…

  5. نبت

    1 ortak ayet · Bitki

  6. صبح

    1 ortak ayet · Tan demektir

  7. روح

    1 ortak ayet · Reyhan kokulu çiçeğin adıdır

  8. كون

    2 ortak ayet · Kevn, tepe demektir

  9. ضرب

    1 ortak ayet · Örnek verdi

  10. موه

    1 ortak ayet · Su

  11. قدر

    1 ortak ayet · Kıdr kazandır

  12. دنو

    1 ortak ayet · Dünya : “Dena” kelimesi ecveften nakısa dönüşmüştür

Geçtiği ayetler(2)

  1. إِنَّا أَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ صَيْحَةً وَاحِدَةً فَكَانُوا كَهَشِيمِ الْمُحْتَظِرِ

    Ufalanmış gibiNitekim üzerlerine bir tek çığlık gönderdik de ağılcıların kullandığı kurumuş ot gibi oldular.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökهشم
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerحطم, قصف, رضض
Zıt Kökنبت
Çekirdek Özet 1İçi boş, kuru veya gevrek bir nesnenin ezilerek, kırılarak ufalanması
Çekirdek Özet 2Canlılığını, diriliğini ve nemini kaybetmiş varlığın ezilip rüzgârın savurduğu çer çöp haline gelmesi
Çekirdek Özet 3Mukavemetini yitiren fiziki veya toplumsal yapıların dış bir etkiyle dağılması ve ufalanması
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca sıradan bir kuruma veya basit bir bitki türü olarak daraltıp, bünyesindeki kırılma, ezilme ve ufalanma dinamizmini gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
هشGevşeklik, kuruluk, kırılganlık ve dokunulduğunda kolayca ufalanma veya yaprak silkeleme; nitekim هشش kökünde yaprak dökmek veya yumuşaklık anlamı esastırمToplama, sarma ve kapsama karakteri taşıyan mim harfinin eklenmesiyle gevrek ve kuru yapının bir bütün halinde basınca uğrayıp tamamen kırılması, ezilerek parçacıklara ayrılması ve un ufak hale gelmesi anlamı pekişmiştir

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
هKollarını kaldırmış insan; dikkat çekme, ortaya çıkma, soluk vermeVarlığın dışa doğru açığa çıkması, boşluk hissi ve hava/soluk alarak hacim kazanması
شDiş; parçalama, ısırma, keskin temasBütünlüğü bozan sert darbe, kesintiye uğratma, kırma ve ufalanma etkisi
مSu; akış, toplanma, madde yoğunluğuMaddenin nihai hali, toplanmış kütlenin darbe karşısında birikintiye ve ufantıya dönüşmesi
هشمİçi boşluklu veya nemini yitirip gevşemiş bir kütlenin darbe ile kırılarak ezilmesiKendi içinde mukavemeti zayıflamış veya boşluk barındıran nesnenin harici bir tesirle ezilip ufalanması hareketi

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamİçi boş (kafatası, burun kemiği gibi) veya kuru ve gevrek olan bir nesnenin (kuru ağaç dalları, kurutulmuş ekmek) ezilerek kırılması ve ufalanması
Cahiliye şiiri kullanımıKıtlık zamanında kuru ekmeği kırıp et suyunda ezerek tirit yapan Hâşim b. Abdümenâf için söylenen beyitte geçer: عَمرو العُلا هَشَمَ الثَّريدَ لِقَومه / ورِجالُ مَكَّةَ مُسْنِتون عِجاف
Erken Arapça kullanımUhud Gazvesi rivayetinde miğferin kırılıp ezilmesini anlatırken kullanılır: جُرِحَ وجهُ رسول الله صلى الله عليه وسلم وهُشِمَت البيضةُ على رأْسه

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

Sami etimolojik katman

Arapça هشم kökü, Sami dillerindeki gevşeklik, ezilme ve ufalanma bildiren köklerle anlamsal bir süreklilik arz eder. İbranicede doğrudan birebir üçlü kök denkliği sınırlı olmakla birlikte, gevrek dokunun ezilmesi ve kırılması manasını taşıyan ses benzeri köklerle (örneğin kırmak, ezmek bildiren yapılarla) semantik örtüşme görülür. Süryanicede de sert olmayan veya kuruyarak mukavemetini kaybetmiş maddelerin çatlayıp ezilmesini ifade eden kullanımlarla akrabalık sezilir. Arapçada kök; özellikle içi boşluklu kemiklerin kırılması (hâşime), kuru ekmeğin ufalanması ve kuruyan ekinin ayaklar altında yahut rüzgârla çiğnenip toz haline gelmesi ekseninde oldukça somut ve fiziksel bir uzmanlaşma kazanmıştır.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques), Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönهش ikili çekirdeğinden türemeKuruluk, gevreklik ve yumuşaklıktan hareketle ezilip ufalanan her türlü katı cismin kırılma eylemine geçişKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiBatı Sami / Güney Sami ezme ve kırma paralellikleriKuru, lifli veya boşluklu yapıların basınca dayanamayarak parçalanması semantiğinde ortaklıkGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik ses taklitli (onamatopeik) kırma kökleriÇıtırdayarak kırılma, ezilme sesini taklit eden fonetik yapıMuhtemel

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Dictionnaire des racines sémitiques.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
هشمAnlamlıİçi boş veya kuru olanı kırmak, ufalamakKuru ot, kırılmış tirit, kırılmış kemikHedef kök; Kur'an'da geçer
همشAnlamlıParmakları hızla hareket ettirmek, kaynaşmakKarışıklık, hareketlilik, hızlı el işiKur'an'da geçmez; ters permütasyon
شهمAnlamlıAtılgan, zeki, çevik ve yürekli olmakKeskin zekâ, nüfuz edicilik, sabır ve güçKur'an'da geçmez; semantik olarak güç ve keskinliğe kaymıştır
شمهKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir
مهشAnlamlıTırmalamak, hafifçe yaralamakCildin yüzeyini hafifçe çizmek veya sürtünmekKur'an'da geçmez; dar fiziksel temas
مشهKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
هشمMerkezEzilip ufalanmaİçi boş veya kurumuş nesnenin çıtırdayarak ezilip parçalanmasıKuruluk veya iç boşluk şartıyla gerçekleşen kırılma
حطمKomşuKırma, tahrip etmeKuru veya yaş fark etmeksizin sert bir darbeyle parçalamaKütlesel baskı ile çiğneyip kırma
قصفKomşuKırıp koparmaİnce, uzun ve gergin nesnelerin aniden çatırdamasıDal veya sopa gibi nesnelerin çıt sesiyle ayrılması
رضضKomşuEzme, öğütmeSert cisimler arasında döverek un ufak etmeİki taş veya sert yüzey arasında ufalanma
نبتZıtBitme, yeşermeTopraktan can bularak yeşil, diri ve taze çıkışCanlılık, nem, esneklik ve gelişme hali

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaهشمEzilip ufalanma, kırılmaKuru otun ve içi boş şeylerin çıtırdayarak dağılmasıKesin
LatinceConterere, friareUfalamak, kırıntı haline getirmekKuru veya ufalanabilir malzemenin basılarak parçalanmasını tam karşılarGüçlü
İngilizceTo crumble, chaff, debrisUfalanmak, kuru çer çöpKuruyarak lif lif dağılan bitki döküntüsünü ve kırılmayı ifade ederGüçlü
AlmancaZermalmen, zerkrümelnEzilip ufalanmak, kırıntılaşmakMukavemetini yitirmiş nesnelerin küçük parçalara dağılmasıGüçlü
FransızcaS'effriter, brindilles sèchesUfalanmak, kuru çalı çırpıFiziksel direncin çökmesiyle ufalanıp süprüntü haline gelmekGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane's Arabic-English Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
هَشِيمًاKuruyup ufalanmış, rüzgârın savurduğu ekin kırıntısıDünya hayatının geçiciliği, yeşilliğin ardından hızla kuruyup çöp haline gelmesi (Kehf 18:45)
كَهَشِيمِ الْمُحْتَظِرِAğıl sahibinin topladığı, ayaklar altında çiğnenip kırılmış kuru çalı çırpıİlahi azap karşısında helak olan Semûd kavminin kırılmış, ufalanmış ve ezilmiş döküntüye dönüşmesi (Kamer 54:31)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamDünya hayatının ontolojik faniliğiVarlıkların süreksizliği ve yok oluş (fenâ) sürecindeki kaçınılmaz dağılmaMaddi formun zevali ve ufalanarak aslî atomlarına/tozuna dönmesi
FıkıhDiyet ve yaralama hukuku (cinâyât)Kemik kırılmasına yol açan baş yaralanmalarının (şecce) tespiti ve tazminiBaş veya yüz kemiğini kırıp ezen yara anlamında «hâşime» terimi
TefsirTemsil ve teşbih tahliliDünyanın debdebesi ile akıbeti ve azabın dehşeti arasındaki somut zıtlıkDiri ve yeşil olanın birdenbire ayaklar altında ezilen ota dönüşmesi
HadisSavaş yaralanmaları ve tarih rivayetleriUhud günü Hz. Peygamber'in miğferinin kırılması ve atası Hâşim'in cömertliğiSert madenin veya kuru ekmeğin baskı altında kırılması

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVarlık ve ölüm bilinciFena ve geçicilikGurur ve kibri kırmaİnsanın ve dünyanın diriliğinin nihayetinde rüzgârın savurduğu bir enkaza dönüşeceğini hatırlatırKesin
İlmiFiziksel ve biyolojik çözünmeKırılganlık ve gevrek deformasyonMalzeme direncinin tükenmesiNem ve elastikiyet kaybının cisimleri kırılganlığa (fragility) sürüklemesiGüçlü
SiyasiMukavemetsiz iktidarların çöküşüKurumsal dağılmaDağılmış otoriteİç bütünlüğünü yitirmiş rejimlerin harici veya ilahi bir sarsıntıyla un ufak olmasıGüçlü
İktisadiTüketim ve servetin buharlaşmasıDeğersizleşen kütleSpekülatif krizGerçek üretim ve dayanaktan yoksun şişkin zenginliklerin kriz anında çöp haline gelmesiMuhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerGevrek kırılma (brittle fracture) ve entropik dağılmaMalzemenin plastik deformasyon göstermeksizin aniden un ufak olması ve yapının maksimum düzensizlik haline geçmesiGüçlü
Beşeri bilimlerToplumsal anomi ve kurumsal ufalanmaBir toplumu ayakta tutan ahlaki ve hukuki bağların kuruyup çözülmesi sonucu yapının harici bir şokla dağılmasıGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi sadece sıradan bir botanik terimi gibi «kuru saman» veya «çer çöp» olarak anlayıp durağan bir nesne ismi saymak
Kur'an içi daha geniş anlamBir zamanlar dipdiri, yeşil ve güçlü olan bir varlığın iç dinamizmini kaybederek kırılganlaşması ve dış darbeyle un ufak olup savrulması süreci
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetlerdeki kozmik ve ahlaki ikazın derinliğini kavramayıp, helak tasvirlerini yalnızca basit bir fiziksel kirlilik veya döküntü seviyesine indirgemek

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın fani olan ile baki olanı karşılaştırırken kullandığı en sarsıcı görsel ve dokunsal metaforlardan birini üretir; ihtişamın ardındaki kırılganlığı gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Dünyanın geçici süsünü anlatan mesel ayetlerinde (Kehf 18:45) ve ilahi cezaya uğrayan inkârcı toplumların akıbetini tasvir eden kıssalarda (Kamer 54:31).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Varlıkların kendi kendine yeten mutlak bir sertliğe veya ebedi bir güce sahip olduğu yanılsamasını kırar; kuruyan ve özünü kaybeden her şeyin ufalanmaya mahkûm olduğunu gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamİçi boş veya nemsiz kalarak gevrekleşmiş sert cisimlerin harici baskıyla çıtırdayarak kırılması, çiğnenip ufalanması ve çer çöp haline gelmesi.
  • Soyut anlamÖzünü, canlılığını ve mukavemetini yitiren metafizik, ahlaki veya toplumsal yapıların tek bir darbe ile paramparça olarak savrulma akıbeti.
  • Sistematik karşılıkNem ve esnekliğini (canlılık ve hakikat bağını) kaybeden her sistemin entropi karşısında kırılganlaşması ve nihayetinde toza dönüşmesi.
  • LaTeX modeliS(t)→ΔH→0Fb→σ>σc∑i=1ndi→v⃗w∅
  • LaTeX açıklamasıModelde S(t) zaman içindeki canlı sistemi temsil eder. ΔH→0 ifadesi nemin, canın veya manevi bağın sıfıra yaklaşmasını gösterir. Bu kayıp sistemi kırılgan duruma (Fb) dönüştürür. Sisteme etki eden harici gerilim (σ), malzemenin kritik kırılma sınırını (σc) aştığında bütünlük bozulur ve yapı ufalanmış parçacıkların toplamına (∑di) dönüşür. Son safhada rüzgâr vektörünün etkisiyle (v⃗w) bu ufantılar savrularak yokluğa ve dağınıklığa (∅) intikal eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ه