هو

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ه-و4 sîga, 318 mücavir kök, 426 ayet, 75 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.وليخيرسمولَهُوَوَهُوَرحمهوألهعززفَهُوَخلقهُوَحكمقدر

KökSîga 4Ayet 426Sure 75Mücavir 318

▶ Ağı aç (3B)

هو

ه - و

KÖK
  • 481 geçiş
  • 426 ayet
  • 4 sîga
  • 2 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: O

Bu bir edat; komşulukları genel ve zayıf anlam taşır.

Notlarım

Sözlükler(2)

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR14.904 harf
(باب الهاء وما بعدها في المضاعف والمطابق([1])) (هو) الهاء والواو ليست من شرط اللغة([2])، وهي من العربية، والأصل هاء ضُمّت إليه واوٌ. من العرب من يثقِّلها فيقول: هُوَّ([3]). ومنهم مَن يقول هُوْ([4]). (هي) الهاء والياء، والهاء والهمزة يجريان مَجرى ما قبلهما. على أنَّهُم يقولون: ما أدري أيّ هَيِّ بنِ بيٍّ هو. معناه أيُّ الناس هو. وهذا عندنا مما دَرَج عِلمُه. وكذلك قولهم: "لو كان ذاك في الهَِيئ
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR161 harf
هو: كناية عن اسم مذكر، والأصل: الهاء، والواو زائدة صلة للضمير، وتقوية له؛ لأنها الهاء التي في: ضربته، ومنهم من يقول: هو مثقل، ومن العرب من يخفف ويسكن، فيقال: هو.
Tamamını oku

Sîgalar(4)

Mücavir kökler318 mücavir (738 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. أله

    210 ortak ayet · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

  2. عزز

    37 ortak ayet · Yağmur suyu ile doymuş topraktır

  3. علم

    105 ortak ayet · Dağın sivri noktası demektir

  4. حكم

    45 ortak ayet · Gem demektir

  5. رحم

    52 ortak ayet · Rahim, bebeğin doğana kadar geliştiği yerdir

  6. شيأ

    64 ortak ayet · Şey

  7. خلق

    38 ortak ayet · Halk: Halk, deri veya bez parçası demektir

  8. خير

    33 ortak ayet · Hayr : At sürüsü demektir

  9. أرض

    60 ortak ayet · Hayvanların sırtına sema, alt tarafına ard denir

  10. حقق

    42 ortak ayet · Hokka, devlere yemin dağıtıldığı kaptır

  11. سمو

    45 ortak ayet · “Sem” hayvanın sırtı, “ard” da hayvanın karnıdır

  12. قدر

    25 ortak ayet · Kıdr kazandır

Geçtiği ayetler(426)

Bu kök 426 ayette geçiyor; sure şeridinden daraltın.

  1. هُوَ الَّذِي خَلَقَ لَكُمْ مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا ثُمَّ اسْتَوَى إِلَى السَّمَاءِ فَسَوَّاهُنَّ سَبْعَ سَمَوَاتٍ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ

    OYerde ne varsa hepsini sizin için yaratan, sonra göğe yönelip onları yedi gök halinde düzenleyen O’dur. O, her şeyi bilendir.

  2. فَتَلَقَّى آدَمُ مِنْ رَبِّهِ كَلِمَاتٍ فَتَابَ عَلَيْهِ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ

    OAdem, Rabbından kelimeler belleyip aldı. Bunun üzerine onun tevbesini kabul etti. Şüphesiz ki Tevvab, Rahim O’dur, O.

  3. … ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ عِنْدَ بَارِئِكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ

    OHani, Musa, kavmine: Ey kavmim, buzağıya tapınmakla nefsinize zulmetmiş oldunuz. Hemen yaradanınıza tevbe edip nefislerinizi öldürün. Bu yaradanınızın katında sizin için daha hayırlıdır, demişti. Allah da tevbenizi kabul etmişti. Muhakkak ki Tevvab, Rahim O’dur, O.

  4. … بَقْلِهَا وَقِثَّائِهَا وَفُومِهَا وَعَدَسِهَا وَبَصَلِهَا قَالَ أَتَسْتَبْدِلُونَ الَّذِي هُوَ أَدْنَى بِالَّذِي هُوَ خَيْرٌ اهْبِطُوا مِصْرًا فَإِنَّ لَكُمْ …

    OHani; siz, Ey Musa, biz bir çeşit yemeğe elbette dayanamayız. Rabbına dua et de bizim için yerde yetişen samısak, sebze, acur, mercimek ve soğan bitirsin, demiştiniz, Musa da; siz bayağı olan şeyle hayırlı olanı değiştirmek mi istiyorsunuz? Öyleyse bir şehre inin, istediğiniz şeyler vardır, demişti. Onların üstüne horluk ve yoksulluk vuruldu. Allah’ın gazabına uğradılar, şüphesiz ki bu; Allah’ın âyetlerini inkâr ettiklerinden, peygamberlerini de haksız yere öldürdüklerindendi. Bu, isyan ettiklerinden, aşırı gider olduklarındandı.

  5. … وَعَدَسِهَا وَبَصَلِهَا قَالَ أَتَسْتَبْدِلُونَ الَّذِي هُوَ أَدْنَى بِالَّذِي هُوَ خَيْرٌ اهْبِطُوا مِصْرًا فَإِنَّ لَكُمْ مَا سَأَلْتُمْ وَضُرِبَتْ …

    OHani; siz, Ey Musa, biz bir çeşit yemeğe elbette dayanamayız. Rabbına dua et de bizim için yerde yetişen samısak, sebze, acur, mercimek ve soğan bitirsin, demiştiniz, Musa da; siz bayağı olan şeyle hayırlı olanı değiştirmek mi istiyorsunuz? Öyleyse bir şehre inin, istediğiniz şeyler vardır, demişti. Onların üstüne horluk ve yoksulluk vuruldu. Allah’ın gazabına uğradılar, şüphesiz ki bu; Allah’ın âyetlerini inkâr ettiklerinden, peygamberlerini de haksız yere öldürdüklerindendi. Bu, isyan ettiklerinden, aşırı gider olduklarındandı.

  6. … أَشْرَكُوا يَوَدُّ أَحَدُهُمْ لَوْ يُعَمَّرُ أَلْفَ سَنَةٍ وَمَا هُوَ بِمُزَحْزِحِهِ مِنَ الْعَذَابِ أَنْ يُعَمَّرَ وَاللَّهُ بَصِيرٌ بِمَا …

    OAnd olsun ki; onları, insanlardan şirk koşanlardan daha çok hayata düşkün bulacaksın. Onlardan herbiri bin yıl ömür verilmesini ister. Halbuki çok yaşatılması onu azabtan uzaklaştıracak değildir. Allah onların ne yaptığını hakkıyla görendir.

  7. … النَّصَارَى حَتَّى تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ قُلْ إِنَّ هُدَى اللَّهِ هُوَ الْهُدَى وَلَئِنِ اتَّبَعْتَ أَهْوَاءَهُمْ بَعْدَ الَّذِي جَاءَكَ مِنَ …

    OSen, dinlerine uymadıkça Yahudiler de, Hristiyanlar da, senden asla hoşnud olmazlar. Allah’ın hidayeti asıl hidayetin ta kendisidir, de. Şayet sana gelen ilimden sonra, onların heveslerine uyacak olursan; and olsun ki senin için Allah tarafından ne bir yar bulunur, ne de bir yardımcı.

  8. وَلِكُلٍّ وِجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيهَا فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرَاتِ أَيْنَمَا تَكُونُوا يَأْتِ بِكُمُ اللَّهُ جَمِيعًا إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

    OHerkesin bri yönü vardır oraya döner. Öyleyse siz hayırlı işlerde birbirinizle yarışın! Nerede bulunursanız bulunun, Allah hepinizi birden getirir. Şüphesiz ki Allah her şeye kadir’dir.

  9. وَإِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الرَّحْمَنُ الرَّحِيمُ

    OSizin İlahınız bir tek ilahtır. O’ndan başka hiçbir ilah yoktur. Rahman’dır, Rahim’dir.

  10. وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ قُلْ هُوَ أَذًى فَاعْتَزِلُوا النِّسَاءَ فِي الْمَحِيضِ وَلَا تَقْرَبُوهُنَّ حَتَّى …

    OSana adet halinden de soruyorlar. De ki: O, bir ezadır. Onun için adet halinde kadınlarınızdan ayrılın. Temizleninceye kadar onlara yaklaşmayın. İyice temizlendikleri vakit, Allah’ın size emrettiği yerden onlara varın. Şüphesiz ki Allah; hem çok tevbe edenleri sever, hem de çok temizlenenleri sever.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökهو
YapıEdat veya işlev sözü
Özel Durumİki harfli munfasıl zamir yapısı, illetli harf bileşimi
Bağlamsal Yakın Köklerانت, هم, ذا
Zıt Kökانا
Çekirdek Özet 1Zihinde veya dış dünyada hazır bulunan tekil eril bir varlığa yönelme ve işaret etme
Çekirdek Özet 2Varlığın zâtına, mutlak tevhidine ve uluhiyetin aşkın merkezine yapılan zamirsel işaret
Çekirdek Özet 3Şahsın veya varlığın kimliğini başkalarından tefrik eden ontolojik işaretleme ve hüviyet tayini
Kritik Hata RiskiZamirin işaret ettiği merciin bağlamdan koparılarak mutlak soyut bir kavrama indirgenmesi

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
هوAçığa çıkarma ve nefes ile yönelme bildiren asıl zamir unsuruوİki harfli işlevsel bir edat olduğundan و harfi zamirin tekil eril formunu müstakil kılan ve ses akışını bağlayan pekiştirici unsurdur

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
هKollarını kaldırmış insan; dikkat çekme, ortaya çıkma, nefesVarlığı dikkat merkezine alma, nefesle dışa doğru sesleniş ve açığa çıkarma
وÇengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaBelirlenen varlığı zihinsel veya dildeki merciine raptetme, bağlama ve sabitleme
هوDikkat çekilen varlığı bağlama ve sabitlemeNefes ve tenbih ile işaret edilen varlığı zihindeki merciine eksiksiz bağlayarak belirginleştirme

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamKonuşanın karşısında bulunmayan veya zihinde hazır olan tekil eril varlığa nefes ve ses uzatımıyla yönelme
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem şiirinde üçüncü tekil şahsa işaret eden ve şahsın kimliğini tekit eden munfasıl zamir olarak kullanımı yaygındır
Erken Arapça kullanımKlasik lügatlerde asıl unsurun tenbih bildiren he harfi olduğu, pekiştirme ve sîgayı tamamlama amacıyla vav harfinin eklendiği kaydedilir

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, el-Müfredât.

Sami etimolojik katman

Sami dillerinde üçüncü şahıs zamir sistemi köklü bir morfolojik birliğe dayanır. Arapça هو biçimi, Proto-Sami üçüncü tekil şahıs eril zamirinden düzenli ses değişimleriyle intikal etmiştir. Bu yapı İbranicede hu (הוא), Ârâmîce ve Süryanicede hū (ܗܘ), Ugarit dilinde hw ve Ge'ez dilinde wə'ətu ile doğrudan soydaştır. Doğu Sami kolunda yer alan Akadcada üçüncü şahıs zamiri šū biçimine dönüşmüştür; bu durum Güney ve Batı Sami dillerindeki h sesinin Akadcada düzenli olarak sibilant ş sesine denk gelmesi kuralıyla tam uyumludur. Semantik çekirdek bütün bu dillerde konuşucunun ve muhatabın dışındaki üçüncü bir varlığı, mevcudiyeti zihnen veya fiilen bilinen bir şahsı imleme işlevini eksiksiz korumuştur.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, David Cohen.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönه ve و birleşimiAsıl zamir çekirdeği olan he harfine tekit ve telaffuz bağlayıcısı olarak vav eklenmiştirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiProto-Sami şahıs zamiriİbranice hu, Süryanice hū ve Akadca šū ile doğrudan ses denkliği gösteren soydaş yapıKesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik zamir katmanıMısır dili ve Berberi kollarındaki üçüncü şahıs işaret ve zamir morfemleriyle uzak akrabalıkMuhtemel

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Maqāyīs al-Lugha, David Cohen.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
هوAnlamlıÜçüncü tekil şahıs zamiriZihinde veya dışta belirlenmiş eril bir varlığa işaret eden munfasıl zamirHedef kelime; Kur'an'da çokça geçer
وهKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıBu dizilim klasik Arapçada bağımsız bir kök veya edat olarak oluşmamıştırKur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
هوMerkezZamir ve işaretGâib olan tekil eril varlığın zatına ve hüviyetine işaret ederKonuşan ve muhatap dışındaki mercii kasteder
انتKomşuHitap zamiriHazır bulunan ve kendisine doğrudan hitap edilen muhatabı belirlerGâib olanı değil doğrudan yüz yüze bulunulan şahsı gösterir
همKomşuÇoğul gâib zamiriÜçüncü şahıslar topluluğunu imlerTekil varlığı değil çoğul eril varlıkları hedefler
ذاKomşuİşaret ismiMekânsal veya zihinsel olarak hazır bulunan nesneye işaret ederZata doğrudan delalet etmekten ziyade işaret ufkunu belirler
اناZıtMütekellim zamiriBizzat konuşan öznenin kendi nefsini ifade ederDışarıdaki üçüncü şahsı değil bizzat hitabı üreten özneyi imler

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaهوÜçüncü tekil şahıs zamiriGâib tekil eril şahsı gösterir, teoloji bağlamında zâtın hüviyetini de yüklenirKesin
LatinceIlle, isO, şuEril üçüncü şahıs zamirini karşılar ancak ontolojik hüviyet boyutunu taşımazKesin
İngilizceHe, itOŞahıs ve nesne ayrımını gramatikal olarak yapar, Arapçadaki kuşatıcı zât anlamını vermezKesin
AlmancaErOEril şahıs zamirini gramer yönüyle karşılarKesin
FransızcaIl, luiOÜçüncü eril tekil şahsı karşılarKesin

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
هُوَUluhiyetin tekliğini ve zâtını bildiren zamirTevhid bağlamında zât-ı ilahiyyeye hasredilen zamir (örnek: İhlâs 112:1, Bakara 2:255)
وَهُوَHüküm, kudret ve yaratma tasarrufunu bağlayan zamirİlahî sıfatların ve kozmik eylemlerin zâta isnad edildiği bağlamlar (örnek: Bakara 2:29, Hûd 11:7)
فَهُوَDurum tespiti ve vasfın şahısta kesinleşmesiİman, hidayet veya dalalet halinin kişide tezahür ettiği bağlamlar (örnek: Bakara 2:184, Kasas 28:61)
لَهُوَKasem veya tekit ile kesinleşen hakikatHaberin veya vasfın şüphe götürmez biçimde o zâta ait olduğunu pekiştiren bağlamlar (örnek: Âl-i İmrân 3:62, Şuarâ 26:68)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamZât ve hüviyet bahsiBu ifadenin zât-ı ilahiyye için ism-i a'zam veya mutlak hüviyet ismi sayılıp sayılmayacağıVarlığı zatından ibaret olan mutlak teklik
Fıkıhİkrar ve vekâlet lafızlarıHükümlerde zamirin merciinin açıkça tespit edilmesi ve niyetle bağın kurulmasıZamirin merciine izafetle hükmün kesinlik kazanması
TefsirFasl zamiri ve hasr ifadeleriZamirin cümle içinde hasr, tahsis ve müpteda-haber uyumundaki fesahat işleviİsnadın tek bir merciye hasredilerek pekiştirilmesi
HadisZikir ve dua rivayetleriTevhid kelimelerinde ve tesbihatlarda zâtın mutlak birliği olarak anılmasıŞirkin nefyedilip mülk ve hamdin yalnız O'na ait kılınması

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid ve uluhiyetMutlak hüviyetZâtı bütün ortaklardan tecrit etmeVarlığın nihai ve tek merciinin yalnızca Allah olduğunu sabitlemeKesin
İlmiMantık ve göstergebilimMerci ve referansGösterileni zihinde tekilleştirmeÖnermelerde yüklemin yüklendiği özneyi belirsizlikten kurtarmaGüçlü
SiyasiHükümranlık ve merciiyetNihai otorite merciEgemenliğin kaynağını tayin etmeHükmün ve kanun koyma yetkisinin kime ait olduğunu belirlemeGüçlü
İktisadiMülkiyetin asıl kaynağıHakiki malikMülkün mutlak sahibini bildirmeZenginlik ve kaynakların nihai sahibine işaret ederek emanet bilincini kurmaMuhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerBirim fonksiyon veya kimlik operatörü (I)Bir elemanı doğrudan kendisine eşleyen, özdeşliğini koruyan ve referansını muhafaza eden operatörGüçlü
Beşeri bilimlerÖzdeşlik ve kimlik referansı (Identity reference)Toplumsal veya hukuki düzlemde bir failin diğerlerinden ayrışarak kendi varlığıyla tescil edilmesiGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiZamirin yalnızca sıradan bir gramer nesnesi olarak görülüp ontolojik ve teolojik hasr boyutunun göz ardı edilmesi
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da bu zamir salt bir üçüncü şahıs zamiri olmayıp uluhiyetin aşkınlığını, tevhidi ve her şeyin nihai merciini bildiren temel bir eksendir
Yanlış anlamanın doğuracağı hataÂyetlerdeki hasr ve tahsis vurgusu kaybolur; tevhid ve uluhiyet yüklemleri sıradan bir haber cümlesine dönüşür

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Varlığın, yaratılışın, mülkün ve gaybın nihai sahibini doğrudan zâta bağlayan en temel tevhid aracısıdır
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İhlas suresi başta olmak üzere tevhid, esmâ-i hüsnâ ve ilahî kudretin anlatıldığı âyet kümelerinde belirleyicidir
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Sebepler dünyasındaki faillerin bağımsız birer güç olduğu zannını yıkarak hakiki failin tekliğini sabitler

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamSes ve nefes akışıyla muhatabın dışındaki tekil bir varlığa doğru yönelme ve onu işaretleme.
  • Soyut anlamZihindeki veya dış dünyadaki bilinen bir varlığın kimliğini, hüviyetini başkalarından ayırarak özdeşliğini tescil etme.
  • Sistematik karşılıkMantıksal ve ontolojik düzlemde tüm niteliklerin, eylemlerin ve hükümlerin bağlandığı nihai referans noktası.
  • LaTeX modelif(x)=x∨x∈X  ⟹  R(x)=x
  • LaTeX açıklamasıFormüldeki x değişkeni işaret edilen varlığı, X varlıklar kümesini, f(x)=x ifadesi varlığın kendisine eşlenerek hüviyetinin korunmasını, R(x)=x fonksiyonu ise bütün isnad ve niteliklerin doğrudan ilgili zâtın kendi özdeşliğine rücu etmesini simgeler.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ه