وسط

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: و-س-ط5 sîga, 44 mücavir kök, 5 ayet, 4 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.أَوْسَطِلغووَسَطًافَوَسَطْنَطعموسطحفظأَوْسَطُهُمْكسوضيعصومعشر

KökSîga 5Ayet 5Sure 4Mücavir 44

▶ Ağı aç (3B)

وسط

و - س - ط

KÖK
  • 5 geçiş
  • 5 ayet
  • 5 sîga
  • 11 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Orta

Notlarım

Sözlükler(11)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.132 harf
باب السين والطاء و و ا ي ء معهما س ط و، س و ط، ط و س، و س ط، ط س ي، ط ي س، ط س أ مستعملات سطو: السَّطو: البَسْط على النّاس بقَهرِهم من فوق، يقال: سَطَوْتُ عليه وبه، قال الله عزّ وجلّ: "يكادون يسطون بالذّين يَتْلُون عليهم آياتِنا". والسُّطو: شدّة البطش، وإنما سُمِّي الفَرَسُ ساطياً، لأنّه يَسْطُو على سائر الخَيْل، فيقومُ على رِجليه، ويَسْطُو بيديه. والفَحْلُ يَسْطُو على طَروقته. والسَّطْو: أن
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR608 harf
وَسَطْتُ القومَ أسِطُهُمْ وَسْطاً وسِطَةً، أي توسَّطْتُهُمْ. وفلانٌ وَسيطٌ في قومه، إذا كان أوْسَطَهُمْ وأرفعَهُم مَحَلاًّ. قال العَرْجِيُّ: كأنِّي لم أكنْ فيهم وَسـيطـاً ولم تَكُ نِسْبَتي في آل عَمْرِو والإصبع الوُسْطى. والتَوْسيطُ: قطعُ الشيء نصفين. والتَوسُّط بين الناس، من الوَساطَةِ. والوَسَطُ من كلِّ شيء: أعدَلُهُ. قال تعالى: "وكذلكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً" أي عدلاً. ويقال أيضاً:
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR15.924 harf
س ط ر سطر ، سرط ، طرس ، وسط ، رطس . أمّا رَسَط ورَطَس : فإن ابن المظفَّر أهمَلهما . رسط : وأهلُ الشام يسمُّون الخمرَ : الرَّساطون ، وسائرُ العرب لا يعرفونه . وأراها روميّة دخلتْ في كلام مَن جاوَرَهم من أهلِ الشام . ومنهم من يقلب السين شيئاً ، فيقول : الرشاطون . رطس : قال ابن دُرَيد : الرَّطَسُ : الضَّرْبُ بَبَطْن الكفّ ، يقال : رطسَه رَطْساً ، قلت : ولا أحفظ الرّطس لغيره . طرس : قال شمر فيما
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR3.696 harf
(باب الواو والسين وما يثلثهما) (وسط) الواو والسين والطاء: بناءٌ صحيح يدلُّ على العَدل والنِّصف. وأعْدلُ الشَّيءِ: أوسَطُه ووَسَطُه. قال الله عزّ وجلَّ: ﴿أُمَّةً وَسَطاً﴾ [البقرة 143]. ويقولون: ضربتُ وَسَط رأسهِ بفتح السين، ووَسْطَ القوم بسكونها. وهو أوسَطُهم حَسَباً، إذا كان في واسطة قومه وأرفعِهِم محلاًّ. والوَسُوط: بيتٌ من بيوت الشَّعَر أكبرُ من المِظَلَّة. ويقال الوَسُوط من النُّوق كالصَّفوف
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR580 harf
و س ط جلس وسط الدار‏.‏ وضرب وسطه وأوساطهم‏.‏ وهو أوسط أولاده ووسطى بناته‏.‏ ووسط القوم وتوسّطهم‏:‏ حصل في وسطهم‏.‏ قال‏:‏ وقد وسطت مالكاً وحنظلاً وتوسّطت الشمس السماء‏.‏ ووسّطته القوم‏.‏ وتوسّط بين الخصوم‏.‏ ووسّطته‏.‏ وهي واسطة القلادة ووسائط القلائد‏.‏ ومن المجاز‏:‏ هو وسطٌ في قومه وسطةٌ ووسيطٌ فيهم وقد وسط وساطة وقوم وسطٌ وأوساط‏:‏ خيار‏.‏ ‏"‏ وكذلك جعلناكم أمة وسطاً ‏"‏‏.‏ وقال
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR yok14.597 harf
وسَطُ الشيء: ما بين طرَفَيْه؛ قال: إِذا رَحَلْتُ فاجْعلُوني وَسَطا، إِنِّي كَبِير، لا أُطِيق العُنّدا أَي اجعلوني وسطاً لكم تَرفُقُون بي وتحفظونني، فإِني أَخاف إِذا كنت وحدي مُتقدِّماً لكم أَو متأَخّراً عنكم أَن تَفْرُط دابتي أَو ناقتي فتصْرَعَني، فإِذا سكَّنت السين من وسْط صار ظرفاً؛ وقول الفرزدق: أَتَتْه بِمَجْلُومٍ كأَنَّ جَبِينَه صَلاءةُ وَرْسٍ، وَسْطُها قد تَفَلَّقا فإِنه احتاج إِليه فجعله
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR929 harf
* و س ط * * وَسَطَ * القوم من باب وعد و * سِطَةً * أيضا بالكسر أي * تَوَسَّطَهُم * والإصبع * الوُسْطى * معروفة و * التَّوْسِيطُ * أن يجعل الشيء في الوسط وقرأ بعضهم ﴿فَوَسَّطْنَ به جمعا﴾ بالتشديد و * التَّوْسِيط * أيضا قطع الشيء نصفين والتَّوَسُّط بين الناس من * الوَسَاطة * و * الوَسَط * من كل شيء أعدله ومنه قوله تعالى ﴿وكذلك جعلناكم أمة وسطا﴾ أي عدلا وشيء * وَسَطٌ * أيضا بين الجيد والردئ و *
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR18.479 harf
الوسط، محركة، من كل شيء: أعدله. ويقال: شيء وسط، أي بين الجيد والرديء، ومنه قوله تعالى: وكذلك جعلناكم أمة وسطا ، قال الزجاج: فيه قولان، قال بعضهم: أي عدلا، وقال بعضهم: خيارا. اللفظان مختلفان والمعنى واحد، لأن العدل خير، والخير عدل. وواسطة الكور، وواسطه، الأولى عن اللحياني: مقدمه، وعلى الثانية اقتصر الجوهري. وأنشد لطرفة: وإن شئت سامى واسط الكور رأسهاوعامت بضبعيها نجاء الخفيدد وأنشد
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR16.746 harf
وَسَطَ القَوْمَ 1 وَسَطَ القَوْمَ ذ , aor. يَسِطُ, inf. n. وَسْطٌ (S, Msb, K) [and وُسُوطٌ (as shown below)] and سِطَةٌ, (S, K,) He sat, [or was, or became,] in the middle, or midst, of the people, or company of men; (K;) or among them: (TA;) i. q. ↓ توسّطهُمْ; (S, K;) or بَيْنَهُمْ ↓ توسّط: (Msb:) and in like manner, وَسَطَ المَكَانَ [he was, or became, or sat, in the middle, or midst, of the
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR2.008 harf
وَسَطَ وَسَطَ a. [ يَسِطُ ] ( n. ac. وَسْط 1 , سِطَة [ وِسْطَة 2t ]), Was in, penetrated into the middle of; sat among. وَسُطَ وَسُطَ U ( n. ac. وَسَاْطَة 22t ), a. Was distinguished, influential. وَسَّطَ وَسَّطَ II , a. Placed, put in the middle. b. Halved, bisected. تَوَسَّطَ تَوَسَّطَ V , a. see I . b. Took, chose the medium quality. c. [ Bain ], Mediated, intervened between.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok54.219 harf
وسط وَسَطَ - يَسِطُ - وَسْط - وَسَط - وَاسِط - وَاسِطة - أَوْسَط - وُسْطَى وَسَط - يَسِطُ + كائن + مكاناً أو جمعاً: يتحرك نحوه أو فيه حتى يصير في مركزه: يدخل بين جمع من الكائنات أو الأشياء حتى يصير في وسط الجمع: يصير في موضع يبعد عن أطراف الجمع بأبعاد متقاربة من كل الاتجاهات وَسْط: اسم فعل " وَسَطَ - يَسِطُ ": الوصول والتمركز في المركز:
Tamamını oku

Sîgalar(5)

Mücavir kökler44 mücavir (62 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. حفظ

    2 ortak ayet · Hafız çanta demektir

  2. كسو

    1 ortak ayet · Sıvının zıddı katı demektir

  3. عقد

    1 ortak ayet · Düğüm demektir

  4. ضيع

    1 ortak ayet · Zayi eder

  5. لغو

    1 ortak ayet · Reğev, köpüktür

  6. حرر

    1 ortak ayet · Harir, ipek demektir

  7. صوم

    1 ortak ayet · “Sume” damga demektir

  8. حلف

    1 ortak ayet · Hilye süs demektir

  9. قنت

    1 ortak ayet · “Kart”, “karet” sıvının katılaşması, donması, kurumuş kan…

  10. رأف

    1 ortak ayet · Riyf : Sulak, suya yakın, bol verimli, bitkili yer demektir

  11. رقب

    1 ortak ayet · Rekabe Boyun demektir

  12. عشر

    1 ortak ayet · “On” demektir

Geçtiği ayetler(5)

Sîga sayfası: أَوْسَطُهُمْ
  1. قَالَ أَوْسَطُهُمْ أَلَمْ أَقُلْ لَكُمْ لَوْلَا تُسَبِّحُونَ

    Onların ortasıOrtancaları dedi ki: Ben size demedim mi? Tesbih etmeli değil miydiniz?

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökوسط
YapıÜçlü
Özel Durumİlletli (misâl kök)
Bağlamsal Yakın Köklerعدل, قصد, خير
Zıt Kökطرف
Çekirdek Özet 1İki uç, sınır veya kenar arasında tam dengede duran merkez nokta ve kuşatılmış konum
Çekirdek Özet 2Aşırılık ve gevşeklikten uzak, adaleti, dengeyi ve en üstün niteliği temsil eden vasat tutum
Çekirdek Özet 3Uçların yıpratıcı etkilerine karşı korunan, merkezî gözetim ve tanıklık sağlayan adil denge düzeni
Kritik Hata RiskiKökü uzlaşmacı pısıklık, ilkesiz tavizkârlık veya niteliksiz vasatlık olarak yorumlama yanılgısı

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
وسGenişleme, yayılma, taşıma ve kuşatma potansiyeli taşıyan hacimsel zemin; bu çekirdek genişlik ve imkân bildiren وسع, bir araya toplayıp yüklenme bildiren وسق, ulaşma ve vesile olma bildiren وسل ve iz bırakıp işaretleme bildiren وسم köklerinde ortak bir kapasite alanına işaret eder.طKuşatıcı ve toparlayıcı bir sınır getiren harfin eklenmesiyle, anlam serbestçe yayılmaktan çıkıp iki sınırın tam orta çizgisine yerleşerek dengeli, merkezî ve ölçülü bir konuma kilitlenmiştir.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
وÇengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaİki ayrı yakayı veya ucu birbirine bağlayan, kopmayı önleyip sabit bir eksen kuran rabıta hareketidir.
سDiken, destek; tutunma, dayanma, korumaDış baskılara karşı direnç gösteren, dik duruşu sağlayan ve merkezî omurgayı oluşturan destek kuvvetidir.
طSepet, çark; sarma, kuşatma, içine almaÇevreyi bütünüyle saran, uçları belirli bir sınır dairesi içinde toplayıp muhafaza eden kuşatma hareketidir.
وسطUçları birbirine bağlayan sağlam bir desteğin kuşatıcı bir daire içinde tam merkeze yerleşmesiİki tarafı birbirine bağlayarak savrulmayı engelleyen, dış sınırların tam ortasında kurulan korunaklı ve adil denge merkezidir.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir nesnenin iki ucu veya çevresi arasındaki tam orta nokta; kabilenin veya çadır topluluğunun rüzgârdan ve baskınlardan en iyi korunan merkezî çadırı; kolyenin tam ortasındaki en değerli ve iri inci tanesi.
Cahiliye şiiri kullanımıZüheyr b. Ebî Sülmâ, kabile reislerinin adaletini ve sığınılacak merkezî konumunu överken bu kökü hakemlik ve üstünlük bağlamında kullanır: هم وسط يرضى الأنام بحكمهم / إذا نزلت إحدى الليالي بمعظم
Erken Arapça kullanımİbn Abbas ve erken dönem lugat âlimleri, bir kabilenin en soylu ve dengeli şahsı için bu kökü kullanmış; devenin süt kabını taşıran en verimli dönemine ve çadırların en sağlam merkezine bu ad verilmiştir.

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Asās al-Balāgha ve Kitābü’l-ʿAyn.

Sami etimolojik katman

Arapça وسط kökü, merkeziyet, orta çizgi, adalet ve taraflar arasında arabuluculuk yapma semantik matrisini temsil eder. Batı Sami dillerinde bu çekirdek doğrudan orta ve merkez kavramıyla mevcuttur; İbranicede orta, iç kısım ve merkez anlamındaki kelimeler ile Süryanicede ortada bulunma ve arabuluculuk yapma fiilleriyle fonetik ve semantik denklik gösterir. Güney Sami grubunda (özellikle Eski Güney Arapçası ve Ge'ez / Klasik Habeşçe) kök, hem fiziki orta noktayı hem de cemaatin ileri gelenleri arasındaki saygın ve dengeli mevkiyi ifade eder. Sami dillerinde kenarlar ve uçlar çürümeye, yıpranmaya ve düşman saldırısına açık kabul edilirken, orta kısım korunaklılığı, sağlamlığı ve en seçkin cevheri temsil eder. Arapçada bu somut fiziksel korunaklılık, ahlaki ve hukuki planda ifrat ile tefritin dışlandığı mutlak adalet ve şahitlik makamına genişletilmiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith ve David Cohen semitik kök sözlükleri.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönÇadırın ortası, boyunbağının merkez incisi ve iki uç arası mesafeFiziksel konumdan ahlaki erdeme, oradan da adil şahitlik ve en üstün değer olma vasfına doğru genişleyen düzenli bir semantik seyir izler.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice orta ve merkez bildiren yapı ile Süryanice arabuluculuk kavramlarıKuzeybatı ve Güney Sami dillerinde fiziki orta yer ile taraflar arasında aracılık etme ve dengede tutma işlevi ortaktır.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik katmanda korunaklı merkez ve toparlanma alanıÇevreye karşı korunan iç alan ve merkezileşme tasavvuru kadim çöl ve vaha yerleşim mantığıyla uyumludur.Muhtemel

Kaynak Lane’s Lexicon, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
وسطAnlamlıOrta, merkez, adil, en hayırlıİki sınır arasındaki denge noktası ve en seçkin konumdur.Hedef köktür; Kur'an'da geçer.
وطسAnlamlıŞiddetle ezmek, ayak altına almak, fırınAğır bir cisimle veya ayakla yeri çiğnemek, tandırı yakmak anlamındadır.Kur'an'da geçmez; sert temas içerir.
سوطAnlamlıBirbirine karıştırmak, kırbaçMaddeleri birbirine katıp karıştırmak; vurulan kırbaç veya azap kamçısıdır.Kur'an'da geçer; karışım ve ceza bağı vardır.
سطوAnlamlıÜstüne atılmak, baskın yapmak, şiddetle yakalamakKudretle hâkim olup üzerine çullanmak, hücum etmek demektir.Kur'an'da geçer; merkezden dışa taşan güçtür.
طوسAnlamlıCilalamak, süslemek, güzellikTavus kuşu gibi parlak ve süslü olmak, yüzü temizleyip parlatmaktır.Kur'an'da geçmez; görünüş yetkinliğidir.
طسوKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu dizilim mühmel kabul edilmiştir.Veri bulunamadı

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
وسطMerkezDenge, merkez, adalet ve üstünlükİki aşırı ucun tam ortasında kalarak her iki tarafa da hâkim, adil ve korunaklı duruştur.Hem fiziksel hem ahlaki merkezîliği ve seçkinliği birleştirir.
عدلKomşuEşitlik, doğruluk ve hakkaniyetDoğrudan iki tarafı birbirine denk kılmaya ve hakkı sahibine vermeye odaklanır.وسط kökü bu dengenin mekânsal ve yapısal merkezini oluşturur.
قصدKomşuDoğru yönelme, ölçülülük ve itidalBir hedefe sapmadan, israf veya cimrilik yapmadan dosdoğru yönelmektir.وسط kökü yönelinen yolun bizatihi kendisindeki mükemmel duruştur.
خيرKomşuİyilik, seçkinlik ve üstün faydaMutlak mânada tercih edilen, hayırlı ve faydalı olanı gösterir.Araplar en seçkin olana vasat dedikleri için وسط hayrın en sağlam garantisidir.
طرفZıtUç, kenar, sınır ve aşırılıkMerkezin dışına kayarak yıpranmaya, düşmeye ve dengesizliğe açık hâle gelmektir.Merkezin koruyuculuğundan uzaklaşan radikal veya ihmalkâr uçları ifade eder.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaوسطOrta, adil, seçkinİki ucun dengeli ortası, aşırılıktan arınmışlık ve toplumun en hayırlı tabakasıdır.Kesin
LatinceMedium, medianus, justum mediumOrta nokta, merkez, altın oranFiziksel aralık ile ahlaki altın orta kavramını karşılar; merkezî tanıklık boyutunu tam vermez.Güçlü
İngilizceMiddle, center, median, golden meanOrta, merkez, adil dengeKonum ve matematiksel ortayı karşılar; kökteki izzet ve ahlaki üstünlük boyutu eksik kalır.Güçlü
AlmancaMitte, Mittelweg, AusgewogenheitMerkez, orta yol, denge durumuAşırılıklardan uzak durmayı ve merkeziyetçiliği iyi verir; şahitlik vasfını taşımaz.Güçlü
FransızcaMilieu, juste milieu, centreMerkez, dengeli orta yolAristotelesçi erdem dengesini ve orta noktayı karşılar; kabilevi soyluluk kökünü içermez.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Lewis & Short, Grimm Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
وَسَطًاAdil, dengeli, hayırlı ve şahit toplumÜmmetin aşırılıklardan arınmış adaletini ve insanlığa rehberliğini bildiren bağlam; Bakara 2:143.
الْوُسْطَىEn faziletli, en dengeli veya vakitçe tam ortadaki namazİbadetlerin muhafaza edilmesini emreden hukukî ve ahlakî bağlam; Bakara 2:238.
أَوْسَطِAilenin tükettiği yiyeceğin ne çok lüks ne de çok kıt olan ortalamasıYemin kefaretinin iktisadi ölçüsünü belirleyen fıkhî bağlam; Mâide 5:89.
أَوْسَطُهُمْAkılca, ahlakça ve adaletçe en üstün, en basiretli olanlarıBahçe sahiplerinin hırsına karşı hakkı ve tevhidi savunan bilge tavır; Kalem 68:28.
فَوَسَطْنَDüşman birliğinin veya toz bulutunun tam kalbine girmekGazve atlarının harp meydanındaki ani ve kararlı yarması; Âdiyât 100:5.

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamEhl-i Sünnet omurgası ve itikatCebir ile tefviz, teşbih ile ta'til arasındaki adil ve istikametli orta yol.İnançta ifrat ve tefritten arınmış hakikat merkezi.
FıkıhNafaka, kefaret ve ibadet vakitleriYemin kefaretinde ailenin yedirdiğinin ortalaması ve salât-ı vustânın tespiti.İfrat ile tefrit arası adil ölçü ve iktisadi itidal.
TefsirÜmmet-i vasat ve kıble değişimiMüslümanların insanlık üzerindeki şahitliği, kıblenin Kâbe ile merkezileşmesi.Seçkinlik, adalet, örneklik ve evrensel gözetim makamı.
HadisAhlakî düsturlar ve faziletİşlerin en hayırlısının aşırılıktan uzak orta yol oluşuna dair nebevî prensipler.Süreklilik arz eden, bıktırmayan dengeli amel çizgisi.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniÜmmetin konumu ve ibadet dengesiVasat ümmet ve salât-ı vustaHakikatin ifrat ve tefrite sapmadan korunmasıRuhbanlık ile maddecilik arasında fıtri dengenin kurulmasıdır.Kesin
İlmiMetodoloji ve epistemolojiObjektif adalet ve ölçülü muhakemeTarafgirlik ve şüphecilik uçlarından zihni arındırmaAşırı akılcılık ile nakil taassubu arasında hakikati bulma yöntemidir.Güçlü
SiyasiHukuk düzeni ve uluslararası adaletMerkezî adil şahitlik ve hakemlikKutuplaşmaları önleme ve denge unsuru olmaGüç sarhoşluğu ile zillet arasında hakka dayalı meşru otoritedir.Güçlü
İktisadiTüketim, harcama ve kefaretlerİtidal, vasat tüketim standardıİsraf ve cimriliği engelleyerek piyasayı dengelemeToplumun ortalama refahını koruyup ekonomik uçurumları kapatmaktır.Kesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerMedyan, ağırlık merkezi ve dinamik denge (homeostaz)Bir sistemin uç değerlerden (aykırı uçlar) etkilenmeden kararlılığını koruyan merkezî ekseni ve fiziksel ağırlık merkezidir.Kesin
Beşeri bilimlerAltın orta erdemi, toplumsal merkezleşme ve uzlaşmacı normToplumun aşırı uç kutuplara savrulmasını engelleyen, kolektif adaleti ve ortak aklı inşa eden merkezî normatif yapı.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKavramın, hiçbir şeye karışmayan silik bir vasatlık, niteliksizlik, omurgasızlık veya her iki tarafa eşit mesafede duran ilkesiz bir uzlaşmacılık sanılması.
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kök; cesaretle mücadelenin tam göbeğine atılmayı, hakkın en yetkin şahidi olmayı, ahlaken ve aklen en zirvede bulunmayı ifade eden dinamik bir üstünlüktür.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİslam toplumunun hakkı haykıran adil öncülüğünü terk edip, pasif, edilgen, suya sabuna dokunmayan ve küresel güç odaklarına teslim olan bir kitleye dönüşmesi tehlikesi.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın fert, ibadet, aile, iktisat ve toplum tasavvurunun temel eksenini oluşturan adalet ve denge ilkesinin anahtar kavramıdır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Ümmetin yeryüzündeki misyonunu açıklayan ayetlerde, kefaret ve nafaka hükümlerinde ve bahçe sahipleri kıssasında adaleti hatırlatan uyarılarda belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Dindarlığı dünyadan tamamen el etek çekmek veya dini tamamen dünyevileştirmek olarak gören iki aşırı ucu iptal ederek fıtri itidali kurar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamİki sınır veya uç arasında tam dengede duran korunaklı orta nokta, aşiret çadırının en emniyetli merkezi ve kolyenin en kıymetli orta incisi.
  • Soyut anlamAşırılık ve ihmalden arınmış, adaleti, hakkı, hakemliği ve zirve ahlaki erdemi temsil eden merkezî duruş ve tanıklık.
  • Sistematik karşılıkSistemin uç savrulmalara karşı kendini dinamik bir merkez etrafında koruduğu, dengeli dağılım ve adil yönetim nizamı.
  • LaTeX modeliW=arg⁡min⁡x∈D(∥x−e1∥−∥x−e2∥)2  ⟹  ∇f(W)=0
  • LaTeX açıklamasıFormülde D eylem ve imkân kümesini, e1 ifrat (aşırılık) ucunu, e2 ise tefrit (ihmal) ucunu simgeler. W noktası, her iki zıt uca olan uzaklık farkının mutlak sıfıra ulaştığı simetrik ve adil denge merkezini gösterir. Buradaki ∇f(W)=0 ifadesi, sistemin bu merkezî noktada dengesizlik kuvvetlerinden ve uç savrulmalardan arınarak mutlak dinamik istikrara (itidale) kavuştuğunu sembolize eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: و