وكز
و - ك - ز
KÖK- 1 geçiş
- 1 ayet
- 1 sîga
- 13 sözlük
Şamar, açık elin iç tarafıdır.devamı ›
Notlarım
Sözlükler(13)
★ Akevler SözlüğüTürkçe
Şamar, açık elin iç tarafıdır.
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR632 harfالكاف والزاي و"وايء" معهما
ك و ز، ز ك و، و ك ز، ز ك أ مستعملات كوز: الكُوزُ: معروف والجميع: الأكواز والكيزان.
زكو: الزَّكَوات: جمع الزّكاة. والزّكاة: زكاة المال، وهو تطهيره. زكّى يُزَكّي تزكيةً، والزكاة: الصلاح. تقول: رجل زكيٌّ تقي، ورجال أزكياءُ أتقياء.
وزَكَا الزرع يَزْكُو زَكاءً: ازداد ونما، وكل شيء ازداد ونما فهو يزكو زَكاءً.
وهذا الأمر لا يَزْكُو، أي: لا يليق، قال:
والمال يَزْكو بك مستكبراً
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR98 harfالأصمعي: وَكَزَهُ مثل نَكَزَهُ، أي ضربه ودفعه. ويقال: وَكَزَهُ أيضاً: ضربه بجُمْع يَدِهِ على ذقنه.
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR4.885 harfك ز ( وايء )
كوز ، كزا ، زوك ، زكأ ، زكا ، زأك ، وكز ، وزك : ( مستعملة ) .
كزا : أهمله الليث ، وروى أبو العباس عن ابن الأعرابي أَنَّه قال : كَزَا إذَا أَفْضَلَ عَلَى مُعْتِفِيهِ .
زوك : أهمله الليثُ .
وقال ابن السكيت : الزَّوْكُ : مِشْيَةُ الغُرَابِ ، وهو الخَطْوُ المُتَقَارِبُ في تَحَرُّكِ جَسَدِ الماشِي .
وقال أبو زيدٍ : زَاكَ يَزُوكُ زَوْكاً إذا مشى فَحَرَّكَ جسدَهُ وأَلْيَتَيْهِ ، وفَرّجَ ما
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR5.391 harf(باب الواو والكاف وما يثلثهما)
(وكل) الواو والكاف واللام: أصلٌ صحيحٌ يدلُّ على اعتمادِ غيرِكَ في أمرك. من ذلك الوُكَلة(1)، والوَكَل: الرّجُل الضّعيف. يقولون وُكَلَةٌ تُكَلَةٌ. والتوكُّل منه، وهو إظهار العَجْز في الأمر والاعتمادُ على غيرك. ووَاكَلَ فلانٌ، إذا ضَيَّع أمرَهُ مُتَّكِلاً على غيره. وسُمِّي الوكِيلُ لأنّه يُوكَلُ إليه الأمر. والوَِكال في الدّابّة: أن يتأخَّر أبداً خَلْفَ الدّوابّ، كأنّه
Müfredât
Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR78 harf- الوكز: الطعن، والدفع، والضرب بجميع الكف. قال تعالى: ﴿فوكزه موسى﴾ [القصص/15].
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR102 harfو ك ز
وكزه وكزة شديدة: ضربه بجمع كفّه " فوكزه موسى " وتقول: فلان لكّاز وكّاز كأنه حية نكاز.
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR905 harfوَكَزَهُ وَكْزاً: دفعه وضربه مثل نَكَزَه. والوَكْزُ: الطعن. ووَكَزَه أَيضاً: طعنه بجُمْعِ كفه. وفي التنزيل العزيز: فَوَكَزَه موسى فَقَضَى عليه، وقيل: وَكَزَه أَي ضربه بجُمْعِ يده على ذَقَنِه. وفي حديث موسى، عليه السلام: فَوَكَزَ الفِرْعَوْنِيَّ فقتله أَي نَخَسه. وفي حديث المعراج: إِذ جاء جبريل، عليه السلام، فَوَكَزَ بين كَتِفَيَّ؛ الزجاج: الوَكْزُ أَن يضرب بجُمْع كفه، وقيل: وكَزَه بالعصا. وروى
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR70 harf* و ك ز * * وكَزَهُ * ضربه ودفعه وقيل ضربه بجمع يده على ذقنه وبابه وعد
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR1.139 harfالوكز، كالوعد: الدفع والطعن مثل نكزه ونهزه، قاله الكسائي. ويقال: وكزه، إذا نخسه. الوكز أيضا: الضرب يقال: وكزه بالعصا، إذا ضربه بها، وقيل: هو الضرب بجمع الكف على الذقن، وبه فسر قوله تعالى: فوكزه موسى فقضى عليه قاله الزجاج. وقال غيره: ضربه بالعصا. الوكز: الملء، ومنه: قربة موكوزة، أي مملوءة. الوكز: الركز، وروى أبو تراب لبعض العرب: رمح مركوز وموكوز، بمعنى واحد، وأنشد للمتنخل:
حتى يجيء
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR800 harfوَكَزَهُ
1 وَكَزَهُ ذ , (S, Msb,) aor. يَكِزُهُ, (Msb,) inf. n. وَكْزٌ, (Msb, K,) He struck, or beat him, (S, Msb,) [with anything,] as, for ex., with a staff, or stick: (TA:) or it signifies, (Msb,) or signifies also (S) he struck, or beat, him with his fist upon his chin: (S, Msb:) or, accord. to Ks, i. q. لَكَمَهُ; (Msb;) [i. e.] he struck, or beat, him with his fist. (A, K.) ― -b2- He pushed,
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR310 harfوَكَزَ
وَكَزَ
a. [ يَكِزُ ] ( n. ac. وَكْز 1 ), Struck, thumped; drove away.
b. [ acc. & Bi ], Thrust with.
c. [ acc. & Fī ], Drove into ( the ground ).
d. Filled.
e. Ran.
تَوَكَّزَ
تَوَكَّزَ V
a. [ 'Ala ], Leant upon.
b. [ Min ], Filled himseir with ( food ).
c. [ La ], Inclined to ( evil ).
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR4.301 harfوكز
وَكَزَ - يَكِزُ
وَكَزَ - يَكِزً + كائن + كائناَ أو شيئاً: يلكمه: يضربه بجمع يده: يضربه بقبضة يده على ذقنه أو رأسه أو ما شابه
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " حركات الضرب والبطش واللكم على أجزاء الجسم لإحداث أذى نفسي وجسدي "، وهي:
بَطَشَ- يَبْطِشُ، سَطا - يَسْطُوْ، وَكَزَ - يَكِزً، جَلَدَ - يَجْلِدُ، سَفَعَ - يَسْفَعُ، صَكَّ - يَصُكُّ
وكز
Mücavir kökler18 mücavir (24 toplam)
- غيث
1 ortak ayet · Ğays (p.se), Yağmur suyu ile yetişen bitki demektir
- شيع
1 ortak ayet · Sarmaşık demektir
- حين
1 ortak ayet · İna (Elif) sütün sağıldığı kap demektir
- غفل
1 ortak ayet · Ğufl, “Ğefer” örtü demektir
- قضي
1 ortak ayet · “Kadb” kesici alet; “ba” “va”va dönüşmüş “kadeve” ve…
- رجل
1 ortak ayet · Rical ayak demektir
- شطن
1 ortak ayet · Şetan, kuyudan su çekilen uzun iptir
- عدو
1 ortak ayet · Mu’ted, “adeve”den iftial babından gelmektedir
- وجد
1 ortak ayet · Su birikintisidir
- دين
1 ortak ayet · Dane, inek yavrusuna denir
- دخل
1 ortak ayet · Dahl: Kuytu yer demektir
- أهل
1 ortak ayet · Hilal yeni ay demektir
Geçtiği ayetler(1)
… فَاسْتَغَاثَهُ الَّذِي مِنْ شِيعَتِهِ عَلَى الَّذِي مِنْ عَدُوِّهِ فَوَكَزَهُ مُوسَى فَقَضَى عَلَيْهِ قَالَ هَذَا مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ …
Hemen ona yumruk attıO, halkının haberi olmadığı bir sırada şehre girdi ve birbiriyle dövüşen iki adam gördü. Şu, kendi adamlarından, bu da düşmanlarındandı. Kendi tarafından olan, düşmanına karşı ondan yardım istedi. Bunun üzerine Musa düşmanına bir yumruk indirdi ve ölümüne sebep oldu. Bu, şeytanın işidir. Zira o, apaçık saptıran bir düşmandır, dedi.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | وكز |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Misâl vāvî |
| Bağlamsal Yakın Kökler | لكز, لهز, نكز |
| Zıt Kök | مسح |
| Çekirdek Özet 1 | Elin yumruk yapılarak veya avuç içiyle sert, odaklanmış ve itici bir biçimde hedefe vurulması |
| Çekirdek Özet 2 | Kasıt olmaksızın ölümle sonuçlanan ani, güçlü ve savurucu bedensel müdahale |
| Çekirdek Özet 3 | Meşru müdafaa ve zayıfı koruma kastıyla uygulanan fakat dozu aşılabilen ani kinetik tepki |
| Kritik Hata Riski | Eylemin taammüden öldürme amacıyla yapılmış bir darbe veya aletli bir saldırı zannedilmesi |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| وك | Bir nesne veya gücün hedefe dayanması, kuvvet bindirmesi ve ağırlık aktarması; bu çekirdek وكأ kökünde dayanıp yaslanma, وكد kökünde pekiştirip bağlama, وكع kökünde sertleşip darbe alma anlamlarında görülür. | ز | Kökün sonuna gelen harf, çekirdeğin taşıdığı ağırlık ve dayanma baskısını ani, delici, kesici ve noktasal bir fırlama hareketine dönüştürmüştür. |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| و | Çengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturma | Gücün bedensel bir merkezden çıkıp hedefe doğru kuvvetle raptedilmesini ve bağlanmasını simgeler. |
| ك | Avuç içi; kavrama, eğme, kaplama | Bedenin en temel çarpma uzvu olan elin toplanmasını, yumruk veya avuç formu alarak bir kabzaya dönüşmesini ifade eder. |
| ز | Kesici alet; kesme, ayırma, biçme | Darbenin geniş bir alana yayılmayıp belirli bir noktada aniden patlak vermesini ve hedefi kırıcı/delici biçimde sarsmasını temsil eder. |
| وكز | Bütünleşik eylem | Elin yumruk haline getirilip toplanan gücün hedefin belirli bir noktasına ani, sarsıcı ve savurucu bir darbe halinde yöneltilmesidir. |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Yumruğu sıkarak veya elin içiyle göğse, çeneye ya da buruna sertçe itici darbe indirmek; ayrıca mızrak veya sopayı diklemesine saplamak. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Cahiliye döneminde mızrağın veya dikilen sivri nesnenin yere ve hedefe saplanması anlamında kullanımı görülür; İbnü’l-Ferec mızrağın yere dikilmesi anlamındaki mevkûz kelimesini şahid göstererek topuğa batan diken için bu kökün kullanımını aktarır: والشوك في أخمص الرجلين موكوز |
| Erken Arapça kullanım | Erken dönem hadis rivayetlerinde fiziksel bir uyarı veya bedensel dürtme amacıyla kullanımı aktarılır; Cebrail’in miraç gecesinde iki kürek kemiği arasına yumruğuyla veya eliyle vurup uyarması anlatılırken bu kök kullanılmıştır: إذ جاء جبريل عليه السلام فوكز بين كتفي |
Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Tahdhīb al-Lugha.
Sami etimolojik katman
Arapça وكز kökü, somut bir temas ve ani darbe eylemini ifade eden arkaik bir köktür. Kuzeybatı Sami dillerinde ve Doğu Sami kolunda bu harf dizilişinin doğrudan üç harfli birebir karşılığı sınırlıdır; ancak biliteral çekirdek ve fonetik akrabalıklar bağlamında itme, kakma, dürtme ve sivri bir cisimle darbe vurma semantiği ortak köklerde mevcuttur. İbranicede benzer fonetik ve anlamsal yapılar mızrak veya kazık saplama, dürtme anlamını taşıyan köklerle kesişir. Arapçada kökün asıl semantik yoğunlaşması, bir nesneden ziyade insan elinin yumruk haline getirilerek hedefin zayıf noktasına (çene, göğüs, burun) itici bir kuvvetle indirilmesi şeklinde özelleşmiştir. Kökün mızrak saplamak anlamındaki ركز köküyle harf değişimi (ibdâl) yoluyla ilişkili olabileceği de klasik lügatçilerce kaydedilmiştir.
Güven Güçlü
Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | ركز ve نكز kökleriyle fonetik geçişlilik | Mızrak dikmek anlamına gelen kökle harf değişimi ve dürtmek anlamına gelen kökle yakın temas eylemi bulunur. | Güçlü |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İtme, saplama ve darbe semantiği | Batı Sami dillerinde çomakla dürtme veya saplama bildiren ikincil formlarla anlamsal paralellik gösterir. | Muhtemel |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Afro-Asyatik diğer kollarda doğrulanmış güvenilir bir kognat tespit edilememiştir. | Veri bulunamadı |
Kaynak Lisān al-ʿArab, Tahdhīb al-Lugha, David Cohen.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| وكز | Anlamlı | Yumrukla vurmak, itmek | Elin bütünüyle göğse veya çeneye sert darbe indirmek, dürtmek. | Hedef köktür; Kur'an'da geçer. |
| وزك | Anlamlı | Süratle ve kırılarak yürümek | Kısa adımlarla, aceleyle ve sarsılarak koşar adım gitmek. | Hedef kökteki sarsıcı hareket yürüyüşe aktarılmıştır; Kur'an'da geçmez. |
| كوز | Anlamlı | Toplamak, testi | Suyu toplamak için kullanılan dar boyunlu kulp veya bir şeyi derleyip toplamak. | Kök anlamında toplama ve bükme payı vardır; Kur'an'da geçmez. |
| كزو | Anlamlı | Büzüşmek, kasılmak | Soğuktan veya acıdan derinin toplanması, sertleşip gerilmesi. | Hedef kökteki yumruğun toplanmasıyla fiziksel gerilim bağı taşır; Kur'an'da geçmez. |
| زوك | Anlamlı | Kibirle sallanarak yürümek | Gövdeyi sarsarak, omuz kırarak adımlamak. | Hareketteki ani yön değişimini ifade eder; Kur'an'da geçmez. |
| زكو | Anlamlı | Artmak, arınmak, bereketlenmek | Maddi veya manevi büyüme, fazlalıklardan temizlenerek arı hale gelme. | Kur'an'da geniş yer tutar. |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| وكز | Merkez | Bedensel darbe | Yumruğun veya el ayasının sertçe göğse, çeneye itici darbesi | Karşı tarafı öldürmek kastı olmaksızın savurmak ve defetmek için vurulan ani yumruk. |
| لكز | Komşu | Bedensel darbe | Özellikle göğse yumrukla vurmak | Darbenin odak noktasının münhasıran göğüs kafesi olması ve peş peşe indirilmesi. |
| لهز | Komşu | Bedensel darbe | Yumrukla çeneye veya boğaza vurmak | Darbenin soluk borusunu ve alt çeneyi hedef alacak şekilde yukarı doğru indirilmesi. |
| نكز | Komşu | Bedensel darbe | Parmak ucu veya değnekle dürtmek | Öldürücü veya savurucu olmayan, uyarma veya kışkırtma amaçlı küçük temas. |
| مسح | Zıt | Bedensel temas | Eli yumuşakça yüzeyde gezdirmek, sıvazlamak | Darbe ve itme içermeyen, şefkat, teskin veya temizleme amaçlı pürüzsüz temas. |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | وكز | Yumrukla vurup itmek | Elin bütünüyle toplanarak ani ve itici bir kuvvetle hedefe çarpması. | Kesin |
| Latince | Pugnus infligere, impellere | Yumruk vurmak, itmek | Bir uzvun hedefe sertçe çarpmasını karşılar; ancak Arapçadaki savurucu itme vurgusunu tam vermez. | Güçlü |
| İngilizce | Punch, strike with fist, shove | Yumruklamak, iteklemek | "Punch" kapalı el darbesini karşılarken "shove" eylemin itici ve savurucu sonucunu tamamlar. | Güçlü |
| Almanca | Einen Faustschlag versetzen, stoßen | Yumruk indirmek, itmek | Fiziksel darbeyi karşılar, fakat darbenin kazaen ölüm getirecek şiddetteki aniliğini dışarıda bırakır. | Güçlü |
| Fransızca | Donner un coup de poing, repousser | Yumruk darbesi indirmek, geri itmek | Yumruk eylemini ve hedefi geri püskürtme boyutunu birlikte ifade eder. | Güçlü |
Kaynak Oxford Arabic Dictionary, Georges Latin-Deutsches Handwörterbuch, Lane’s Lexicon.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| فَعَلَ / فَوَكَزَهُ | Yumrukla vurup savurmak | Hz. Musa'nın, kavminden olan mazlumu korumak için zâlim Kıbtî'yi savuşturmak amacıyla indirdiği, ölüm kastı taşımayan fakat ölümle neticelenen ani darbe bağlamı (Kasas 28:15). |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Peygamberlerin ismet sıfatı | Hz. Musa'nın peygamberlik öncesi bir insanı öldürmüş olmasının ismet sıfatına halel getirip getirmediği tartışılmış; eylemin kast-ı katl (taammüt) değil hataen gerçekleştiği sonucuna varılmıştır. | Kasıtsız fiil, taammüdün zıddı olan ani fiziksel tepki. |
| Fıkıh | Katil türleri ve ceza hukuku | Aletsiz yapılan ve normalde öldürücü sayılmayan bir yumruk darbesiyle meydana gelen ölümün "şibh-i amd" (kasıt benzeri) mi yoksa "hataen katil" mi sayılacağı tartışılmıştır. | Öldürme kastı taşımayan fakat ölüme sebebiyet veren darbe. |
| Tefsir | Kıssa tahlili ve lafız tercihi | Ayette darbe için "darabe" yerine وكز lafzının seçilmesinin, eylemin planlı bir kavga değil, o anki bir savuşturma ve defetme refleksi olduğunu gösterdiği belirtilir. | Ani savuşturma, kaba güç kullanımı. |
| Hadis | Rivayetlerdeki fiziksel uyarı fiilleri | Cebrail'in veya Hz. Peygamber'in sahabeyi ikaz ederken kürek kemikleri arasına el veya yumrukla dokunması rivayetlerinde ıstılahî olmayan saf dilsel anlamda yer alır. | Dikkat çekme amaçlı itici vuruş. |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Bireysel mesuliyet ve tevbe | Hataen işlenen günah ve nedamet | Haddi aşan gücün farkına varıp derhal istiğfar etme | Kişinin zulmü engellemeye çalışırken kontrolsüz güç kullanarak haddi aşması ve anında ilahi affa sığınması. | Kesin |
| İlmi | Fiziksel kuvvet dinamikleri | Ani kinetik enerji transferi | Noktasal basınç uygulayarak kütleyi yerinden oynatma | Odaklanmış kuvvetin hedefin direnç sınırını aşarak yıkıcı biyomekanik sonuç doğurması. | Güçlü |
| Siyasi | Meşru müdafaa ve güç kullanımı | Orantısız güç / zapturapt refleksi | Ezileni korumak adına otoriteye karşı kontrolsüz müdahale | Devlet otoritesinin baskı aygıtına karşı mazlumu savunurken meşru müdafaa sınırının aşılması riski. | Güçlü |
| İktisadi | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Bu kökün iktisadi sistemle doğrudan kavramsal bir ilişkisi tespit edilememiştir. | Veri bulunamadı |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | İtme ve şok dalgası (İmpuls / ) | Çok kısa bir zaman diliminde uygulanan yüksek kuvvetin momentumda ani ve kırıcı bir değişim meydana getirmesi. | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Kasıtsız aşırı tepki (Excess of legitimate defense) | Hukuk ve kriminolojide zorbaya karşı müdahale ederken orantılılık ilkesinin istem dışı ihlal edilmesi durumu. | Kesin |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Eylemin taammüden bir suikast, silahlı bir saldırı veya basit bir tokat (şamar) gibi değerlendirilerek mahiyetinin eksik kavranması. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | وكز sadece sıradan bir vurma fiili değildir; karşıdaki saldırganı defetmek, savurmak amacıyla elin topyekûn gücünü yoğunlaştırıp odak noktasına yönelten ve neticesi öngörülemeyen ani bir savunma patlamasıdır. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Hz. Musa'nın bilerek cana kıydığı veya tam aksine hiçbir fiziki etki doğurmayacak önemsiz bir itişme yaşadığı zannedilerek kıssanın fıkhî ve ahlaki derinliğinin tahrif edilmesi. |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Bir peygamberin risalet öncesi beşerî zaafını, öfke ve adalet duygusu arasındaki hassas dengeyi ve kasıtsız bir fiziksel eylemin insanın vicdanında ürettiği sarsıntıyı tek bir kelimeyle resmettiği için hayati önem taşır. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Kasas Suresi'ndeki Hz. Musa kıssasında, peygamberlerin masumiyeti, adam öldürme suçunun fıkhi niteliği ve meşru müdafaada haddin aşılması meselelerini ele alan ayetlerde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Hz. Musa'nın taammüden adam öldüren bir katil olduğu iftirasını veya Kıbtî'nin eceliyle öldüğü iddiasını bertaraf eder; olayın kasıtsız ama kuvvetli bir fiziksel itme ve yumruk darbesi olduğunu tespit eder. |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamElin yumruk yapılarak hedefe odaklanmış sert, savurucu ve delici bir biçimde çarpması, mızrak gibi dikine saplanıp itilmesidir.
- Soyut anlamBir saldırıyı veya haksızlığı bertaraf etmek gayesiyle gösterilen, ancak kontrolsüz yoğunluğu sebebiyle hedefin taşıma kapasitesini aşarak yıkıma yol açan ani tepkidir.
- Sistematik karşılıkHukukta meşru müdafaa sınırının aşılması ve şibh-i amd; ahlakta ise haklı öfkenin orantısız güç kullanımına dönüşmesi neticesinde doğan vicdani sorumluluk ve tevbe halidir.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde uygulanan ani fiziksel kuvveti, eylemin gerçekleştiği son derece kısa temas süresini, bu çarpım ise hedefe aktarılan impuls miktarını yani momentum değişimini () temsil eder. hedefin biyolojik veya yapısal direnç eşiğidir. Aktarılan kuvvetin doğurduğu ani değişim hedefin direncini aştığında (), başlangıçta amaçlanmayan ölümcül veya yıkıcı bir sonuç () ortaya çıkmaktadır. Fiilin vehameti kuvvetin süresinden değil, aniliğinden ve yoğunluğundan kaynaklanmaktadır.