وكز

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: و-ك-ز1 sîga, 18 mücavir kök, 1 ayet, 1 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.دخلقضيرجلموسىوكزغيثدينفَوَكَزَهُشيعوجدغفلضللشطنأهل

KökSîga 1Ayet 1Sure 1Mücavir 18

▶ Ağı aç (3B)

وكز

و - ك - ز

KÖK
  • 1 geçiş
  • 1 ayet
  • 1 sîga
  • 13 sözlük

Şamar, açık elin iç tarafıdır.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Şamar, açık elin iç tarafıdır.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR632 harf
الكاف والزاي و"وايء" معهما ك و ز، ز ك و، و ك ز، ز ك أ مستعملات كوز: الكُوزُ: معروف والجميع: الأكواز والكيزان. زكو: الزَّكَوات: جمع الزّكاة. والزّكاة: زكاة المال، وهو تطهيره. زكّى يُزَكّي تزكيةً، والزكاة: الصلاح. تقول: رجل زكيٌّ تقي، ورجال أزكياءُ أتقياء. وزَكَا الزرع يَزْكُو زَكاءً: ازداد ونما، وكل شيء ازداد ونما فهو يزكو زَكاءً. وهذا الأمر لا يَزْكُو، أي: لا يليق، قال: والمال يَزْكو بك مستكبراً
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR98 harf
الأصمعي: وَكَزَهُ مثل نَكَزَهُ، أي ضربه ودفعه. ويقال: وَكَزَهُ أيضاً: ضربه بجُمْع يَدِهِ على ذقنه.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR4.885 harf
ك ز ( وايء ) كوز ، كزا ، زوك ، زكأ ، زكا ، زأك ، وكز ، وزك : ( مستعملة ) . كزا : أهمله الليث ، وروى أبو العباس عن ابن الأعرابي أَنَّه قال : كَزَا إذَا أَفْضَلَ عَلَى مُعْتِفِيهِ . زوك : أهمله الليثُ . وقال ابن السكيت : الزَّوْكُ : مِشْيَةُ الغُرَابِ ، وهو الخَطْوُ المُتَقَارِبُ في تَحَرُّكِ جَسَدِ الماشِي . وقال أبو زيدٍ : زَاكَ يَزُوكُ زَوْكاً إذا مشى فَحَرَّكَ جسدَهُ وأَلْيَتَيْهِ ، وفَرّجَ ما
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR5.391 harf
(باب الواو والكاف وما يثلثهما) (وكل) الواو والكاف واللام: أصلٌ صحيحٌ يدلُّ على اعتمادِ غيرِكَ في أمرك. من ذلك الوُكَلة(1)، والوَكَل: الرّجُل الضّعيف. يقولون وُكَلَةٌ تُكَلَةٌ. والتوكُّل منه، وهو إظهار العَجْز في الأمر والاعتمادُ على غيرك. ووَاكَلَ فلانٌ، إذا ضَيَّع أمرَهُ مُتَّكِلاً على غيره. وسُمِّي الوكِيلُ لأنّه يُوكَلُ إليه الأمر. والوَِكال في الدّابّة: أن يتأخَّر أبداً خَلْفَ الدّوابّ، كأنّه
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR78 harf
- الوكز: الطعن، والدفع، والضرب بجميع الكف. قال تعالى: ﴿فوكزه موسى﴾ [القصص/15].
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR102 harf
و ك ز وكزه وكزة شديدة‏:‏ ضربه بجمع كفّه ‏"‏ فوكزه موسى ‏"‏ وتقول‏:‏ فلان لكّاز وكّاز كأنه حية نكاز‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR905 harf
وَكَزَهُ وَكْزاً: دفعه وضربه مثل نَكَزَه. والوَكْزُ: الطعن. ووَكَزَه أَيضاً: طعنه بجُمْعِ كفه. وفي التنزيل العزيز: فَوَكَزَه موسى فَقَضَى عليه، وقيل: وَكَزَه أَي ضربه بجُمْعِ يده على ذَقَنِه. وفي حديث موسى، عليه السلام: فَوَكَزَ الفِرْعَوْنِيَّ فقتله أَي نَخَسه. وفي حديث المعراج: إِذ جاء جبريل، عليه السلام، فَوَكَزَ بين كَتِفَيَّ؛ الزجاج: الوَكْزُ أَن يضرب بجُمْع كفه، وقيل: وكَزَه بالعصا. وروى
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR70 harf
* و ك ز * * وكَزَهُ * ضربه ودفعه وقيل ضربه بجمع يده على ذقنه وبابه وعد
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR1.139 harf
الوكز، كالوعد: الدفع والطعن مثل نكزه ونهزه، قاله الكسائي. ويقال: وكزه، إذا نخسه. الوكز أيضا: الضرب يقال: وكزه بالعصا، إذا ضربه بها، وقيل: هو الضرب بجمع الكف على الذقن، وبه فسر قوله تعالى: فوكزه موسى فقضى عليه قاله الزجاج. وقال غيره: ضربه بالعصا. الوكز: الملء، ومنه: قربة موكوزة، أي مملوءة. الوكز: الركز، وروى أبو تراب لبعض العرب: رمح مركوز وموكوز، بمعنى واحد، وأنشد للمتنخل: حتى يجيء
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR800 harf
وَكَزَهُ 1 وَكَزَهُ ذ , (S, Msb,) aor. يَكِزُهُ, (Msb,) inf. n. وَكْزٌ, (Msb, K,) He struck, or beat him, (S, Msb,) [with anything,] as, for ex., with a staff, or stick: (TA:) or it signifies, (Msb,) or signifies also (S) he struck, or beat, him with his fist upon his chin: (S, Msb:) or, accord. to Ks, i. q. لَكَمَهُ; (Msb;) [i. e.] he struck, or beat, him with his fist. (A, K.) ― -b2- He pushed,
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR310 harf
وَكَزَ وَكَزَ a. [ يَكِزُ ] ( n. ac. وَكْز 1 ), Struck, thumped; drove away. b. [ acc. & Bi ], Thrust with. c. [ acc. & Fī ], Drove into ( the ground ). d. Filled. e. Ran. تَوَكَّزَ تَوَكَّزَ V a. [ 'Ala ], Leant upon. b. [ Min ], Filled himseir with ( food ). c. [ La ], Inclined to ( evil ).
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR4.301 harf
وكز وَكَزَ - يَكِزُ وَكَزَ - يَكِزً + كائن + كائناَ أو شيئاً: يلكمه: يضربه بجمع يده: يضربه بقبضة يده على ذقنه أو رأسه أو ما شابه واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " حركات الضرب والبطش واللكم على أجزاء الجسم لإحداث أذى نفسي وجسدي "، وهي: بَطَشَ- يَبْطِشُ، سَطا - يَسْطُوْ، وَكَزَ - يَكِزً، جَلَدَ - يَجْلِدُ، سَفَعَ - يَسْفَعُ، صَكَّ - يَصُكُّ وكز
Tamamını oku

Sîgalar(1)

Mücavir kökler18 mücavir (24 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. غيث

    1 ortak ayet · Ğays (p.se), Yağmur suyu ile yetişen bitki demektir

  2. شيع

    1 ortak ayet · Sarmaşık demektir

  3. حين

    1 ortak ayet · İna (Elif) sütün sağıldığı kap demektir

  4. غفل

    1 ortak ayet · Ğufl, “Ğefer” örtü demektir

  5. قضي

    1 ortak ayet · “Kadb” kesici alet; “ba” “va”va dönüşmüş “kadeve” ve…

  6. رجل

    1 ortak ayet · Rical ayak demektir

  7. شطن

    1 ortak ayet · Şetan, kuyudan su çekilen uzun iptir

  8. عدو

    1 ortak ayet · Mu’ted, “adeve”den iftial babından gelmektedir

  9. وجد

    1 ortak ayet · Su birikintisidir

  10. دين

    1 ortak ayet · Dane, inek yavrusuna denir

  11. دخل

    1 ortak ayet · Dahl: Kuytu yer demektir

  12. أهل

    1 ortak ayet · Hilal yeni ay demektir

Geçtiği ayetler(1)

  1. … فَاسْتَغَاثَهُ الَّذِي مِنْ شِيعَتِهِ عَلَى الَّذِي مِنْ عَدُوِّهِ فَوَكَزَهُ مُوسَى فَقَضَى عَلَيْهِ قَالَ هَذَا مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ …

    Hemen ona yumruk attıO, halkının haberi olmadığı bir sırada şehre girdi ve birbiriyle dövüşen iki adam gördü. Şu, kendi adamlarından, bu da düşmanlarındandı. Kendi tarafından olan, düşmanına karşı ondan yardım istedi. Bunun üzerine Musa düşmanına bir yumruk indirdi ve ölümüne sebep oldu. Bu, şeytanın işidir. Zira o, apaçık saptıran bir düşmandır, dedi.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökوكز
YapıÜçlü
Özel DurumMisâl vāvî
Bağlamsal Yakın Köklerلكز, لهز, نكز
Zıt Kökمسح
Çekirdek Özet 1Elin yumruk yapılarak veya avuç içiyle sert, odaklanmış ve itici bir biçimde hedefe vurulması
Çekirdek Özet 2Kasıt olmaksızın ölümle sonuçlanan ani, güçlü ve savurucu bedensel müdahale
Çekirdek Özet 3Meşru müdafaa ve zayıfı koruma kastıyla uygulanan fakat dozu aşılabilen ani kinetik tepki
Kritik Hata RiskiEylemin taammüden öldürme amacıyla yapılmış bir darbe veya aletli bir saldırı zannedilmesi

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
وكBir nesne veya gücün hedefe dayanması, kuvvet bindirmesi ve ağırlık aktarması; bu çekirdek وكأ kökünde dayanıp yaslanma, وكد kökünde pekiştirip bağlama, وكع kökünde sertleşip darbe alma anlamlarında görülür.زKökün sonuna gelen harf, çekirdeğin taşıdığı ağırlık ve dayanma baskısını ani, delici, kesici ve noktasal bir fırlama hareketine dönüştürmüştür.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
وÇengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaGücün bedensel bir merkezden çıkıp hedefe doğru kuvvetle raptedilmesini ve bağlanmasını simgeler.
كAvuç içi; kavrama, eğme, kaplamaBedenin en temel çarpma uzvu olan elin toplanmasını, yumruk veya avuç formu alarak bir kabzaya dönüşmesini ifade eder.
زKesici alet; kesme, ayırma, biçmeDarbenin geniş bir alana yayılmayıp belirli bir noktada aniden patlak vermesini ve hedefi kırıcı/delici biçimde sarsmasını temsil eder.
وكزBütünleşik eylemElin yumruk haline getirilip toplanan gücün hedefin belirli bir noktasına ani, sarsıcı ve savurucu bir darbe halinde yöneltilmesidir.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamYumruğu sıkarak veya elin içiyle göğse, çeneye ya da buruna sertçe itici darbe indirmek; ayrıca mızrak veya sopayı diklemesine saplamak.
Cahiliye şiiri kullanımıCahiliye döneminde mızrağın veya dikilen sivri nesnenin yere ve hedefe saplanması anlamında kullanımı görülür; İbnü’l-Ferec mızrağın yere dikilmesi anlamındaki mevkûz kelimesini şahid göstererek topuğa batan diken için bu kökün kullanımını aktarır: والشوك في أخمص الرجلين موكوز
Erken Arapça kullanımErken dönem hadis rivayetlerinde fiziksel bir uyarı veya bedensel dürtme amacıyla kullanımı aktarılır; Cebrail’in miraç gecesinde iki kürek kemiği arasına yumruğuyla veya eliyle vurup uyarması anlatılırken bu kök kullanılmıştır: إذ جاء جبريل عليه السلام فوكز بين كتفي

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Tahdhīb al-Lugha.

Sami etimolojik katman

Arapça وكز kökü, somut bir temas ve ani darbe eylemini ifade eden arkaik bir köktür. Kuzeybatı Sami dillerinde ve Doğu Sami kolunda bu harf dizilişinin doğrudan üç harfli birebir karşılığı sınırlıdır; ancak biliteral çekirdek ve fonetik akrabalıklar bağlamında itme, kakma, dürtme ve sivri bir cisimle darbe vurma semantiği ortak köklerde mevcuttur. İbranicede benzer fonetik ve anlamsal yapılar mızrak veya kazık saplama, dürtme anlamını taşıyan köklerle kesişir. Arapçada kökün asıl semantik yoğunlaşması, bir nesneden ziyade insan elinin yumruk haline getirilerek hedefin zayıf noktasına (çene, göğüs, burun) itici bir kuvvetle indirilmesi şeklinde özelleşmiştir. Kökün mızrak saplamak anlamındaki ركز köküyle harf değişimi (ibdâl) yoluyla ilişkili olabileceği de klasik lügatçilerce kaydedilmiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönركز ve نكز kökleriyle fonetik geçişlilikMızrak dikmek anlamına gelen kökle harf değişimi ve dürtmek anlamına gelen kökle yakın temas eylemi bulunur.Güçlü
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİtme, saplama ve darbe semantiğiBatı Sami dillerinde çomakla dürtme veya saplama bildiren ikincil formlarla anlamsal paralellik gösterir.Muhtemel
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik diğer kollarda doğrulanmış güvenilir bir kognat tespit edilememiştir.Veri bulunamadı

Kaynak Lisān al-ʿArab, Tahdhīb al-Lugha, David Cohen.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
وكزAnlamlıYumrukla vurmak, itmekElin bütünüyle göğse veya çeneye sert darbe indirmek, dürtmek.Hedef köktür; Kur'an'da geçer.
وزكAnlamlıSüratle ve kırılarak yürümekKısa adımlarla, aceleyle ve sarsılarak koşar adım gitmek.Hedef kökteki sarsıcı hareket yürüyüşe aktarılmıştır; Kur'an'da geçmez.
كوزAnlamlıToplamak, testiSuyu toplamak için kullanılan dar boyunlu kulp veya bir şeyi derleyip toplamak.Kök anlamında toplama ve bükme payı vardır; Kur'an'da geçmez.
كزوAnlamlıBüzüşmek, kasılmakSoğuktan veya acıdan derinin toplanması, sertleşip gerilmesi.Hedef kökteki yumruğun toplanmasıyla fiziksel gerilim bağı taşır; Kur'an'da geçmez.
زوكAnlamlıKibirle sallanarak yürümekGövdeyi sarsarak, omuz kırarak adımlamak.Hareketteki ani yön değişimini ifade eder; Kur'an'da geçmez.
زكوAnlamlıArtmak, arınmak, bereketlenmekMaddi veya manevi büyüme, fazlalıklardan temizlenerek arı hale gelme.Kur'an'da geniş yer tutar.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
وكزMerkezBedensel darbeYumruğun veya el ayasının sertçe göğse, çeneye itici darbesiKarşı tarafı öldürmek kastı olmaksızın savurmak ve defetmek için vurulan ani yumruk.
لكزKomşuBedensel darbeÖzellikle göğse yumrukla vurmakDarbenin odak noktasının münhasıran göğüs kafesi olması ve peş peşe indirilmesi.
لهزKomşuBedensel darbeYumrukla çeneye veya boğaza vurmakDarbenin soluk borusunu ve alt çeneyi hedef alacak şekilde yukarı doğru indirilmesi.
نكزKomşuBedensel darbeParmak ucu veya değnekle dürtmekÖldürücü veya savurucu olmayan, uyarma veya kışkırtma amaçlı küçük temas.
مسحZıtBedensel temasEli yumuşakça yüzeyde gezdirmek, sıvazlamakDarbe ve itme içermeyen, şefkat, teskin veya temizleme amaçlı pürüzsüz temas.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaوكزYumrukla vurup itmekElin bütünüyle toplanarak ani ve itici bir kuvvetle hedefe çarpması.Kesin
LatincePugnus infligere, impellereYumruk vurmak, itmekBir uzvun hedefe sertçe çarpmasını karşılar; ancak Arapçadaki savurucu itme vurgusunu tam vermez.Güçlü
İngilizcePunch, strike with fist, shoveYumruklamak, iteklemek"Punch" kapalı el darbesini karşılarken "shove" eylemin itici ve savurucu sonucunu tamamlar.Güçlü
AlmancaEinen Faustschlag versetzen, stoßenYumruk indirmek, itmekFiziksel darbeyi karşılar, fakat darbenin kazaen ölüm getirecek şiddetteki aniliğini dışarıda bırakır.Güçlü
FransızcaDonner un coup de poing, repousserYumruk darbesi indirmek, geri itmekYumruk eylemini ve hedefi geri püskürtme boyutunu birlikte ifade eder.Güçlü

Kaynak Oxford Arabic Dictionary, Georges Latin-Deutsches Handwörterbuch, Lane’s Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
فَعَلَ / فَوَكَزَهُYumrukla vurup savurmakHz. Musa'nın, kavminden olan mazlumu korumak için zâlim Kıbtî'yi savuşturmak amacıyla indirdiği, ölüm kastı taşımayan fakat ölümle neticelenen ani darbe bağlamı (Kasas 28:15).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamPeygamberlerin ismet sıfatıHz. Musa'nın peygamberlik öncesi bir insanı öldürmüş olmasının ismet sıfatına halel getirip getirmediği tartışılmış; eylemin kast-ı katl (taammüt) değil hataen gerçekleştiği sonucuna varılmıştır.Kasıtsız fiil, taammüdün zıddı olan ani fiziksel tepki.
FıkıhKatil türleri ve ceza hukukuAletsiz yapılan ve normalde öldürücü sayılmayan bir yumruk darbesiyle meydana gelen ölümün "şibh-i amd" (kasıt benzeri) mi yoksa "hataen katil" mi sayılacağı tartışılmıştır.Öldürme kastı taşımayan fakat ölüme sebebiyet veren darbe.
TefsirKıssa tahlili ve lafız tercihiAyette darbe için "darabe" yerine وكز lafzının seçilmesinin, eylemin planlı bir kavga değil, o anki bir savuşturma ve defetme refleksi olduğunu gösterdiği belirtilir.Ani savuşturma, kaba güç kullanımı.
HadisRivayetlerdeki fiziksel uyarı fiilleriCebrail'in veya Hz. Peygamber'in sahabeyi ikaz ederken kürek kemikleri arasına el veya yumrukla dokunması rivayetlerinde ıstılahî olmayan saf dilsel anlamda yer alır.Dikkat çekme amaçlı itici vuruş.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniBireysel mesuliyet ve tevbeHataen işlenen günah ve nedametHaddi aşan gücün farkına varıp derhal istiğfar etmeKişinin zulmü engellemeye çalışırken kontrolsüz güç kullanarak haddi aşması ve anında ilahi affa sığınması.Kesin
İlmiFiziksel kuvvet dinamikleriAni kinetik enerji transferiNoktasal basınç uygulayarak kütleyi yerinden oynatmaOdaklanmış kuvvetin hedefin direnç sınırını aşarak yıkıcı biyomekanik sonuç doğurması.Güçlü
SiyasiMeşru müdafaa ve güç kullanımıOrantısız güç / zapturapt refleksiEzileni korumak adına otoriteye karşı kontrolsüz müdahaleDevlet otoritesinin baskı aygıtına karşı mazlumu savunurken meşru müdafaa sınırının aşılması riski.Güçlü
İktisadiVeri bulunamadıVeri bulunamadıVeri bulunamadıBu kökün iktisadi sistemle doğrudan kavramsal bir ilişkisi tespit edilememiştir.Veri bulunamadı

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerİtme ve şok dalgası (İmpuls / J=Δp)Çok kısa bir zaman diliminde uygulanan yüksek kuvvetin momentumda ani ve kırıcı bir değişim meydana getirmesi.Güçlü
Beşeri bilimlerKasıtsız aşırı tepki (Excess of legitimate defense)Hukuk ve kriminolojide zorbaya karşı müdahale ederken orantılılık ilkesinin istem dışı ihlal edilmesi durumu.Kesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiEylemin taammüden bir suikast, silahlı bir saldırı veya basit bir tokat (şamar) gibi değerlendirilerek mahiyetinin eksik kavranması.
Kur'an içi daha geniş anlamوكز sadece sıradan bir vurma fiili değildir; karşıdaki saldırganı defetmek, savurmak amacıyla elin topyekûn gücünü yoğunlaştırıp odak noktasına yönelten ve neticesi öngörülemeyen ani bir savunma patlamasıdır.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataHz. Musa'nın bilerek cana kıydığı veya tam aksine hiçbir fiziki etki doğurmayacak önemsiz bir itişme yaşadığı zannedilerek kıssanın fıkhî ve ahlaki derinliğinin tahrif edilmesi.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Bir peygamberin risalet öncesi beşerî zaafını, öfke ve adalet duygusu arasındaki hassas dengeyi ve kasıtsız bir fiziksel eylemin insanın vicdanında ürettiği sarsıntıyı tek bir kelimeyle resmettiği için hayati önem taşır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Kasas Suresi'ndeki Hz. Musa kıssasında, peygamberlerin masumiyeti, adam öldürme suçunun fıkhi niteliği ve meşru müdafaada haddin aşılması meselelerini ele alan ayetlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Hz. Musa'nın taammüden adam öldüren bir katil olduğu iftirasını veya Kıbtî'nin eceliyle öldüğü iddiasını bertaraf eder; olayın kasıtsız ama kuvvetli bir fiziksel itme ve yumruk darbesi olduğunu tespit eder.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamElin yumruk yapılarak hedefe odaklanmış sert, savurucu ve delici bir biçimde çarpması, mızrak gibi dikine saplanıp itilmesidir.
  • Soyut anlamBir saldırıyı veya haksızlığı bertaraf etmek gayesiyle gösterilen, ancak kontrolsüz yoğunluğu sebebiyle hedefin taşıma kapasitesini aşarak yıkıma yol açan ani tepkidir.
  • Sistematik karşılıkHukukta meşru müdafaa sınırının aşılması ve şibh-i amd; ahlakta ise haklı öfkenin orantısız güç kullanımına dönüşmesi neticesinde doğan vicdani sorumluluk ve tevbe halidir.
  • LaTeX modeliF⋅Δt=Δp  ⟹  Δp>R  ⟹  Ω
  • LaTeX açıklamasıModelde F uygulanan ani fiziksel kuvveti, Δt eylemin gerçekleştiği son derece kısa temas süresini, bu çarpım ise hedefe aktarılan impuls miktarını yani momentum değişimini (Δp) temsil eder. R hedefin biyolojik veya yapısal direnç eşiğidir. Aktarılan kuvvetin doğurduğu ani değişim hedefin direncini aştığında (Δp>R), başlangıçta amaçlanmayan ölümcül veya yıkıcı bir sonuç (Ω) ortaya çıkmaktadır. Fiilin vehameti kuvvetin süresinden değil, aniliğinden ve yoğunluğundan kaynaklanmaktadır.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: و