ب

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: بالصيغ: ١٣ · الجذور المجاورة: ٤٦١ · الآيات: ٤٥٢ · السور: ٦٨؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».خسفشيأبِهَاكفربِنَاببِكُمْنزلبِيهزأبِهِمْبِكُمُحيقموهعدلبِهِ

الجذرالصيغ ١٣الآيات ٤٥٢السور ٦٨المجاورة ٤٦١

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

ب

جذر
  • الورود: ٥١٦
  • الآيات: ٤٥٢
  • الصيغ: ١٣
  • المعاجم: ٢

معناه في القرآن: Onu

هذا الجذر أداة؛ مجاوراته عامة وضعيفة الدلالة.

ملاحظاتي

المعاجم(٢)

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩بلا ترجمةالحروف: ٣١٬٨١٦
alphabetical letter ب ب The second letter of the alphabet: called بَآءٌ and بَا; (TA in باب الالف الليّنة;) the latter of which forms is used in spelling; like as are its analogues, as تا [and ثا] and حا [and خا and را] and طا [and ظا and فا and ها] and يا; because in this case they are not generally regarded as nouns, but as mere sounds: (Sb, M:) [these are generally pronounced with imáleh, i.
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٦١٠
ب ب a. Ba , the second letter of the alphabet. Its numerical value is Two, (2). ب ب ( a. prep. governing the gen. case; always prefixed ) In, at; by, with; for; about, concerning; during. بَاب بَاب a. see بَوَبَ بَابَا بَابَا ( pl. بَابَاوَات ) a. Papa. b. Pope. بَابَاوِيّ بَابَاوِيّ a. Papal. بَابَارِيّ بَابَارِيّ a. Black pepper. بَابِل بَابِل a. Babel; Babylon. b. [ yi ],
رابط المدخل

ب ب a. Ba , the second letter of the alphabet. Its numerical value is Two, (2).

ب ب ( a. prep. governing the gen. case; always prefixed ) In, at; by, with; for; about, concerning; during.

بَاب بَاب a. see بَوَبَ

بَابَا بَابَا ( pl. بَابَاوَات ) a. Papa.

b. Pope.

بَابَاوِيّ بَابَاوِيّ a. Papal.

بَابَارِيّ بَابَارِيّ a. Black pepper.

بَابِل بَابِل a. Babel; Babylon.

b. [ yi ], Babylonian; sorcery, magic.

بَابَُوْج بَابَُوْج P. , ( pl. بَوَاْ٢ِيْ٣ُ 66 ), a. Slipper.

بَابُوْنَج بَابُوْنَج P. , a. Camomile.

بُؤْبُو بُؤْبُو a. Source, origin, root.

b. Pupil ( of the eye ).

c. Baby.

الصيغ(١٣)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٤٦١ (الإجمالي: ٨٤٢)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. نزل

    الآيات المشتركة: ٥٦ · “Nezle” konaklama yeri demektir

  2. هزأ

    الآيات المشتركة: ١٨ · (he ze e) (Hezy) hezv kılıç yarası, hezeyan, hastanın…

  3. أمن

    الآيات المشتركة: ٩٨ · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir

  4. موه

    الآيات المشتركة: ٢١ · Su

  5. كفر

    الآيات المشتركة: ٧٠ · Hufre, çukur demektir

  6. أله

    الآيات المشتركة: ١٩٤ · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

  7. حيق

    الآيات المشتركة: ٨ · Havk Çalı süpürgesi demektir

  8. خسف

    الآيات المشتركة: ٧ · Hesf : Derin sulu çukurdur

  9. شرك

    الآيات المشتركة: ٣٠ · Tasma kayış demektir

  10. ليس

    الآيات المشتركة: ٢٢ · Bu kelime “late”den dönüşmüştür

  11. شيأ

    الآيات المشتركة: ٦٣ · Şey

  12. عدل

    الآيات المشتركة: ١١ · Denk tutuyorlar

الآيات التي ورد فيها(٤٥٢)

عدد الآيات التي يرد فيها هذا الجذر: ٤٥٢؛ ضيّق النطاق من شريط السور.

  1. … فِرَاشًا وَالسَّمَاءَ بِنَاءً وَأَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقًا لَكُمْ فَلَا تَجْعَلُوا لِلَّهِ أَنْدَادًا …

    Onu

  2. … رِزْقًا قَالُوا هَذَا الَّذِي رُزِقْنَا مِنْ قَبْلُ وَأُتُوا بِهِ مُتَشَابِهًا وَلَهُمْ فِيهَا أَزْوَاجٌ مُطَهَّرَةٌ وَهُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

    Onunla

  3. … كَفَرُوا فَيَقُولُونَ مَاذَا أَرَادَ اللَّهُ بِهَذَا مَثَلًا يُضِلُّ بِهِ كَثِيرًا وَيَهْدِي بِهِ كَثِيرًا وَمَا يُضِلُّ بِهِ إِلَّا …

    Onunla

  4. … أَرَادَ اللَّهُ بِهَذَا مَثَلًا يُضِلُّ بِهِ كَثِيرًا وَيَهْدِي بِهِ كَثِيرًا وَمَا يُضِلُّ بِهِ إِلَّا الْفَاسِقِينَ

    Onunla

  5. … يُضِلُّ بِهِ كَثِيرًا وَيَهْدِي بِهِ كَثِيرًا وَمَا يُضِلُّ بِهِ إِلَّا الْفَاسِقِينَ

    Onunla

  6. الَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مِيثَاقِهِ وَيَقْطَعُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَيُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ أُولَئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ

    Onu

  7. وَآمِنُوا بِمَا أَنْزَلْتُ مُصَدِّقًا لِمَا مَعَكُمْ وَلَا تَكُونُوا أَوَّلَ كَافِرٍ بِهِ وَلَا تَشْتَرُوا بِآيَاتِي ثَمَنًا قَلِيلًا وَإِيَّايَ فَاتَّقُونِ

    Onu

  8. … بَعْضٍ قَالُوا أَتُحَدِّثُونَهُمْ بِمَا فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ لِيُحَاجُّوكُمْ بِهِ عِنْدَ رَبِّكُمْ أَفَلَا تَعْقِلُونَ

    Onu

  9. … بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هَذَا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ لِيَشْتَرُوا بِهِ ثَمَنًا قَلِيلًا فَوَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا كَتَبَتْ أَيْدِيهِمْ وَوَيْلٌ …

    Ona karşılık

  10. بَلَى مَنْ كَسَبَ سَيِّئَةً وَأَحَاطَتْ بِهِ خَطِيئَتُهُ فَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

    Onu

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökب
YapıEdat (tek harfli cer edatı / işlev sözü)
Özel DurumBağımsız kök türetimi bulunmayan tekil cer harfi
Bağlamsal Yakın Köklerفي, ل, مع
Zıt Kökعن
Çekirdek Özet 1Bir şeye sımsıkı yapışma, fiziksel temas, bitişme ve ayrılmaz bağ kurma (ilsâk)
Çekirdek Özet 2Fiili veya ismi nesnesine bağlayarak vasıta, sebep, refakat ve geçişlilik işlevlerini yükleme
Çekirdek Özet 3Varlıklar ve eylemler arasında kurucu temas, aracılık ve organik süreklilik tesis eden temel bağlaç sistemi
Kritik Hata RiskiEdatın asıl kurucu anlamı olan yapışma ve temas (ilsâk) boyutunun unutulup yalnızca soyut bir vasıta veya basit bir yönelme eki sayılması

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
Veri bulunamadıTek harfli cer edatı olması sebebiyle biliteral çekirdek ve harf eklemlenmesi barındırmazVeri bulunamadıTek başına bağımsız bir fonem ve işlev sözü olarak temas ve bitişme anlamını taşır

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
بEv, çadır; iç, barınma, içinde olmaBir sınırın içine dahil olma, korunma, bir yere yerleşerek onunla doğrudan temas etme ve bitişme hareketini temsil eder.
بKuşatıcı barınak imgesinin sağladığı korunaklı temas ve yapışma eylemiFiil veya failin etki alanını doğrudan hedefe yapıştırarak onunla birleşmesini, barınak gibi ayrılmaz bir temas içine girmesini sağlar.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir nesnenin diğer bir nesneye elle, gövdeyle veya yapışkan bir maddeyle sımsıkı dokunması, tutunması ve ayrılmayacak biçimde temas etmesi (el-ilsâk el-hakîkî).
Cahiliye şiiri kullanımıVeri bulunamadı
Erken Arapça kullanımKlasik dilciler ve nahiv ekolü tarafından tüm ikincil anlamların (vasıta, sebebiyet, te'kid, kasem) kendisinden türediği asıl kurucu ilke olarak bir şeye doğrudan tutunma ve bitişme mânasıyla tespit edilmiştir.

المصدر el-Kitâb (Sîbeveyhi), el-Muğnî el-Lebîb (İbn Hişâm), Lisânü’l-Arab.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Proto-Sami dil ailesinin en arkaik ve evrensel unsurlarından biri olan ب harfi / edatı, hemen bütün Sami dillerinde birincil mekan bildiren ve araçsallık kuran edat olarak varlığını korumuştur. Ön-Sami biçimiyle *ba veya *bi köküne dayanan edat; İbranicede be- / bi- (בְּ) önekiyle konum, vasıta, zaman ve refakat bildirirken, Süryanicede b- (ܒ) biçiminde aynı temel temas ve içindelik işlevini sürdürür. Akadcada da benzer bir yerel-araçsal işlev bītu (ev) kökeniyle ve ina edatının temas alanıyla örtüşen bir çekirdeğe işaret eder. Arapçada bu edat, bünyesindeki piktografik ev ve içindelik boyutunu ilsâk (yapışma/temas) merkezine oturtmuş; hem fiziksel teması hem de mantıksal, hukuki ve ontolojik ilişkilendirmeyi tek bir harfin sesletimi üzerinden kuran en yoğun işlevsel araca dönüşmüştür.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, HALOT, Brockelmann (Grundriss).

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönİlsâk (bitişme, yapışma) eksenli cer edatıFiili mef‘ûlüne doğrudan bağlayan, geçişsiz fiili geçişli kılan ve temas kuran kurucu edatKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiProto-Sami *ba / *bi; İbranice בְּ, Süryanice ܒMekân, içindelik, vasıta ve beraberlik kuran ortak Sami ön-edatıKesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik yönelme ve konum bildiren temel öneklerDil ailesinin diğer kollarında yerellik ve aidiyet kuran en ilksel ses birimlerinden biriMuhtemel

المصدر Brown-Driver-Briggs, Grundriss der vergleichenden Grammatik der semitischen Sprachen.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
بAnlamlıBitişme, temas, aracılıkTek harfli cer edatı olarak fiil ile hedef arasında ayrılmaz bağ kurarKur'an'da sıklıkla geçer

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
بMerkezTemas, yapışma, aracılıkFiili nesneye doğrudan yapıştırır ve organik, kopmaz bir vasıta kılarDoğrudan temas ve ayrılmaz bağ (ilsâk)
فيKomşuZarfiyet, içindelikEylemi veya nesneyi bir kabın veya mekânın içine yerleştirir; dış kuşatmayı vurgularKap ve kuşatma ilişkisi, temas şart değildir
لKomşuİhtisas, mülkiyet, gayelikBir şeyin aidiyetini, kime tahsis edildiğini veya eylemin nihai amacını bildirirMülkiyet ve gaye bağı, fiziksel temas barındırmaz
معKomşuBeraberlik, musâhabetİki bağımsız unsurun aynı zaman veya mekânda yan yana bulunmasını ifade ederDışsal refakat; iki unsurun birbirine yapışması gerekmez
عنZıtUzaklaşma, tecâvüz, ayrılmaBir şeyden kopmayı, öteye geçmeyi ve aradaki temasın tamamen kesilmesini bildirirTemasın ve bitişikliğin mutlak biçimde sonlanması

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
Arapçaبİlsâk, istiane, musahabetNesneye doğrudan yapışma, onu araç kılma ve onunla birlikte olmaKesin
Latincecum, per, inBirlikte, vasıtasıyla, içindecum birlikteliği, per aracılığı, in ise konumu karşılar; tek bir edat hepsini tek başına üstlenemezGüçlü
İngilizcewith, by, in, atİle, vasıtasıyla, -de/-dawith vasıta ve refakati, by etkenliği ve aracılığı karşılar; ilsâk nüansı dışarıda kalırGüçlü
Almancamit, durch, beiİle, sayesinde, yanındamit birliktelik ve aracı, durch nedensel geçişi ifade eder; tam temas anlamını tam veremezGüçlü
Fransızcaavec, par, enİle, tarafından, içindeavec refakati, par fail ve aracıyı belirtir; bitişme hissi eksik kalırGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
İlsâk (gerçek veya mecazi temas)Doğrudan yapışma, temas etme, dokunmaAbdestte başı meshetme veya bir şeye doğrudan tutunma bağlamı (Mâide 5:6)
İstiâne ve sebebiyet (araç kılma)Bir vasıta veya sebeple eylemi gerçekleştirmeİlahi isimle başlama, su ile diriltme bağlamı (Fâtiha 1:1, Bakara 2:22)
Tadiye (fiili geçişli kılma)Eylemin etkisini nesneye doğrudan ulaştırmaNurun veya işitmenin giderilmesi, götürülmesi bağlamı (Bakara 2:17, Bakara 2:20)
Musâhabet (birliktelik ve refakat)Bir hal, durum veya vasıfla beraber bulunmaSelametle veya hamd ile birlikte olma bağlamı (Hûd 11:48, Hicr 15:98)
Zarfiyet (içindelik ve mekânsallık)Bir mekân veya zaman diliminin içinde yer almaSeher vaktinde veya Bedir'de bulunma bağlamı (Kamer 54:34, Âl-i İmrân 3:123)
Mukâbele ve ıvaz (karşılık olma)Bir bedel, değer veya karşılık ile takas edilmeDünya hayatını ahiret karşılığında satma bağlamı (Nisâ 4:74)
Te'kid ve zâidlik (pekiştirme)Vurguyu artırma, inkârı veya hükmü pekiştirmeOlumsuzlama cümlelerinde habere dahil olma bağlamı (Âl-i İmrân 3:182, Fussilet 41:46)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamBesmeledeki ب harfinin taalluku ve ilahi fiillerEdatın gizli bir fiile bağlanması üzerinden fiillerin Allah'ın ismiyle başlamasının varoluşsal anlamıİntisap, teberrük ve varlığın bütünüyle Hakk'ın ismine dayanması
FıkıhAhkam ayetlerindeki harf-i cer yorumlarıAbdest ayetinde başın meshedilmesindeki edatın teb'îz (bir kısmını) mi yoksa ilsâk (temas) mı bildirdiğiTemasın sınırları, yükümlülüğün asgari ve azami ölçüsünü belirleme
TefsirTadiye ve istiâne ayrımlarıFiilin harf-i cer ile geçişli kılınmasıyla bizatihi geçişli olması arasındaki belagat farkıManaya derinlik ve fiilin faile/mefule yapışmasını sağlama yoğunlaşması
HadisDua ve yemin lafızlarıAllah'a sığınma, O'nun adıyla yola çıkma ve O'nun adına ant içme kalıplarıSığınanın sığınılana mutlak yapışması ve O'nun koruması altına girmesi

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniUluhiyet ile ubudiyet arasındaki bağİntisap ve sığınma bağıKulu doğrudan ilahi rahmete ve kudrete raptetmeBesmele ve dualarda failin kendi gücünü nefyedip ilahi isme yapışmasıKesin
İlmiİlim ve amel birlikteliğiMetodolojik vasıta ve bağlayıcı unsurTeori ile pratiğin, alet ile nesnenin temasını sağlamaBilginin nesnesiyle doğrudan örtüşmesi ve aletin gayeye temas etmesiGüçlü
SiyasiMeşruiyet ve otorite kullanımıTemsil ve yetki bağıKarar ve eylemleri kurucu ilkeye dayandırmaİktidarın keyfilikten çıkıp meşru bir ilke adına ve onun vasıtasıyla icra edilmesiGüçlü
İktisadiMübadele ve ivaz ilişkileriKarşılıklılık ve bedel bağıMal ile bedelin el değiştirmesinde organik rabıta kurmaTicaret akitlerinde semen ile mebî arasındaki ayrılmaz denklik ve temellükGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerFonksiyonel operatör ve kenar bağıntısı (graph edge)İki ayrık düğüm (node) arasında yönlü veya yönsüz temas yolu kurarak enerjinin, bilginin veya kuvvetin iletimini sağlayan temel bağlaçGüçlü
Beşeri bilimlerToplumsal rabıta ve hukuki taallukBağımsız bireyler ve kurumlar arasında sözleşme, akrabalık veya vekalet yoluyla kurulan kopmaz temas ve sorumluluk bağıGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiEdatın yalnızca Türkçedeki «-ile» vasıta ekine veya «-de/-da» bulunma durumuna indirgenerek nesneler arası kuru bir araca dönüştürülmesi
Kur'an içi daha geniş anlamEylemi doğrudan nesnesine yapıştıran, faili hedefine ontolojik olarak rapteden, sığınma ve aidiyet üreten çok katmanlı bir bağlaç olması
Yanlış anlamanın doğuracağı hataÖrneğin Besmele'deki yapının yalnızca bir başlama sözü sanılması; oysa eylemin bizatihi ilahi isimle, O'nun gücüne yapışarak icra edildiği hakikatinin kaybolması

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın ilk harfi ve ilk irtibat unsurudur; insanın varlıkla, vahiy ile ve Allah ile kurduğu tüm bilişsel ve ameli temasın gramatik ve anlamsal taşıyıcısıdır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Besmele, yeminler, hidayet ve dalalet fiillerinin geçtiği ayetler ile abdest gibi mükellefiyet sınırlarını belirleyen ahkam ayetlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Varlıklar arasındaki ilişkilerin rastlantısal veya dışsal olduğu zannını yıkar; fiilin hedefine ulaşmasında vasıtanın ve temasın kurucu rolünü gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBir nesnenin diğerine doğrudan, boşluksuz biçimde yapışması, tutunması ve temas etmesi (ilsâk).
  • Soyut anlamBir eylemin, failin veya anlamın bir diğerine vasıta, sebebiyet, refakat veya aidiyet yoluyla organik olarak bağlanması.
  • Sistematik karşılıkAyrık iki varlık alanı (özne ve nesne, insan ve ilahi irade) arasında iletimi, geçişi ve meşruiyeti sağlayan bağlayıcı operatör.
  • LaTeX modeliT:(A×B)→Co¨yle kiA⟷BC
  • LaTeX açıklamasıFormülde A eylemi başlatan faili veya kaynak fiili, B aracı, vasıtayı veya iliştirilen harfi (ب), C ise eylemin yapıştığı hedefi temsil eder. Model, A'nın C'ye ancak B'nin kurduğu temas ve bağlaşım operatörü T üzerinden doğrudan bağlanabileceğini gösterir.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ب