حيد

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ح-ي-دالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ٥ · الآيات: ١ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».كونحيدسكرتَحِيدُموتحقق

الجذرالصيغ ١الآيات ١السور ١المجاورة ٥

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

حيد

ح - ي - د

جذر
  • الورود: ١
  • الآيات: ١
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ١٢

Hadid demir demektir. Hudud sınır demektir. Ahad sınırsız demektir. Bir demektir. Vahede sayılardan bir anlamındadır. Vav’ın yer değiştirmesiyle Havede, hayede fiil olarak tekleşme, sıvışarak izole olma anlamındadır.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Hadid demir demektir. Hudud sınır demektir. Ahad sınırsız demektir. Bir demektir. Vahede sayılardan bir anlamındadır. Vav’ın yer değiştirmesiyle Havede, hayede fiil olarak tekleşme, sıvışarak izole olma anlamındadır.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٣٬٤٩٣
باب الحاء والدال و واي معهما حدأ، حدو، حيد، دحو، دحي، دوح، وحد مستعملات حدأ: الحِدَأَة: طائر يَصيدُ الجِرْذَان، ويقال إنّها كانت تَصيدُ لسليمان بن داود وكانت أصيدَ الطير، فانقطع عنه الصيد لدعوة سليمان: "ربّ اغفِرْ لي وهَبْ لي ملكا لا ينبغي لأحدٍ من بعدي". قال العجاج: كأنَّهُنَّ الحِدأُ الأُوِيُّ والحَدَأُ، مهموز مقصور بفتح الحاء شِبْهُ فَأْسٍ تُنْفَرُ به الحِجارة مُحَدَّد الطَّرَف. قال
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٥٦٢
حادَ عن الشيء يَحيدُ حُيوداً وحَيْدَة وحَيْدودَةً: مال عنه. وقولهم: حيدي حَيادِ، هو كقولهم: فيحي فَياحِ. وحايدَهُ مُحايدةً وحِياداً: جانَبَهُ. وحِمارٌ حَيَدي، أي يحيد عن ظِلِّه لنشاطه، ويقال كثير الحُيودِ عن الشيء. والحَيْدُ بالتسكين: حَرْفٌ شاخِصٌ يَخْرُجُ من الجبل. يال: جَبَلٌ ذو حُيودٍ وأَحْيادٍ، إذا كانت له حروفٌ ناتِئَةٌ في أَغْراضِهِ لا في أَعاليهِ. والحَيْدَةُ: العُقْدَةُ في قَرْنِ
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٥٬١٠٨
(باب الحاء والياء وما يثلثهما) (حي) الحاء والياء والحرف المعتل أصلان: أحدهما خِلاف المَوْت، والآخر الاستحياء الذي [هو] ضِدُّ الوقاحة. فأمّا الأوّل فالحياة والحَيَوان، وهو ضِدُّ الموت والمَوَتَان. ويسمَّى المطرُ حياً لأن به حياةَ الأرض. ويقال ناقةٌ مُحْي ومُحْيِيَةٌ: لا يكادُ يموت لها ولد. وتقول: أتيتُ الأرضَ فأحييْتُها، إذا وجَدْتَها حَيَّةَ النّباتِ غَضَّة. والأصل الآخَر: قولهم استحييت منه
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٦٦
- قال عز وجل: ﴿ذلك ما كنت منه تحيد﴾ [ق/19] أي: تعدل عنه وتنفر منه.
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٤٦٢
ح ي د حاد عنه وحايده‏:‏ مال عنه حياداً‏.‏ قال رؤبة‏:‏ واخشى سهام القدر المصايدا والموت قرن يغلب المحايدا وتقـول‏:‏ مـا عليـه مزيـد ومـا عنـه محيد‏.‏ وحيدى حياد‏:‏ أمر بالحيدودة والروغان‏.‏ وما نظر إليّ إلا الحيدة وهي نظر سـوء فيـه حيـدودة‏.‏ وقعـد تحـت حيـد الجبـل وهـو نـادر كالجنـاح‏.‏ وفـي قـرن الظبـي حيـود وهـي عقـده‏.‏ وضربـه على حيدة رأسه اليمنى وعلى حيدتي رأسه وهما العجرتان في
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٣٬٧٤٢
الحَيْد: ما شخص من نواحي الشيء، وجمعه أحياد وحُيود. وحَيْد الرأْس: ما شخص من نواحيه؛ وقال الليث: الحَيْد كل حرف من الرأْس. وكل نُتوء في القَرْن والجبل وغيرهما: حَيْد، والجمع حُيود؛ قال العجاج يصف جملاً: في شَعْشَعانٍ عُنُق يَمْخُور، حابي الحُيُود فارِضِ الحنْجُور وحِيَد أَيضاً: مثل بَدْرة وبِدَرٍ؛ قال مالك بن خالد الخُناعي الهذلي: تاللَّهِ يَبْقَى على الأَيام ذو حِيَد، بِمُشْمَخِرٍّ به
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٩٠
* ح ي د * * حَادَ * عنه يحيد * حَيْدَةً * و * حُيُوداً * و * حَيْدُودَةً * أي مال عنه وعدل
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٤٬٥٦٧
حاد عنه يحيد حيدا، بقتح فسكون، وحيدانا، محركة على الأصل في المصادر ومحيدا تقول مالي عليه مزيد، ولا عنه محيد، وحيودا، كقعود وحيدة، بفتح فسكون وحيدودة، كصيرورة، عن اللحياني، وهو من المصادر القليلة: مال وعدل، ونقل ابن القطاع عن الفراء في قول العرب. طار طيرورة، وحاد حيدودة، وصار صيرورة: هو خاص بذوات الياء من بين الكلام إلا في أربعة أحرف من ذوات الواو، وهي: كينونة، وديمومة، وهيعوعة وسيدودة، وإنما جعلت
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٤٬٩٥٥
حَادَ عَنْهُ 1 حَادَ عَنْهُ حاد عنه حاد عنة , (S, A, Msb, K,) aor. يَحِيدُ, inf. n. حُيُودٌ and حَيْدَةٌ (S, Msb, K) and حَيْدٌ and حَيَدَانٌ and مَحِيدٌ (K) and حَيْدُودَةٌ, (S, K,) which last is originally حَيَدُودَةٌ, with the ى movent; this letter being afterwards made quiescent; for there is not in the language any word of the measure فَعْلُولٌ, except صَعْفُوقٌ; (S; [see the remarks on
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٥٤٦
حَادَ حَادَ ( y ) I ( n. ac. حَيْد 1 , حَيْدَة 1t , مَحِيْد [ 18 ] , حُيُوْد حُيُوْد [ 27 ] , حَيَدان [ 36 ] ) a. [ 'An ], Turned away from. حَيَّدَ حَيَّدَ II , a. Knotted. b. Held aloof, kept neutral. c. Put aside. حَاْيَدَ حَاْيَدَ III , a. Shunned, avoided. b. see II (b) . أَحْيَدَ أَحْيَدَ IV a. [ acc. & 'An ], Turned from. تَحَاْيَدَ تَحَاْيَدَ VI , a. see III (a) .
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١٣٬١٣٦
حيد حَادَ - يَحِيْدُ حاد َ - يَحِيْد ُ + كائن + من كائن أو شيء: يتنحى منه ليتفاداه: يغير موقعه فيبتعد من طريق ومسار الشيء لكي لا يصيبه: يغير موقعه ومكانه من موقع سابق يكون فيه عرضة لخطر أو أذى أو ضرر قريب إلى موقع جديد يكون فيه متجنباً وبعيداً عن ذلك الخطر واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ "حركة الزوغان وتفادي رمية أو عدو والنجاة منها"، وهي:
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٥ (الإجمالي: ٨)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. سكر

    الآيات المشتركة: ١ · Sükker seyrek taneli üzüm salkımı demektir

  2. موت

    الآيات المشتركة: ١ · Kış uykusundan uyanmış yılana hayy, kış uykusundaki yılana…

  3. جيأ

    الآيات المشتركة: ١ · Ceyee yağmur sularının toplanıp biriktiği yerdir

  4. حقق

    الآيات المشتركة: ١ · Hokka, devlere yemin dağıtıldığı kaptır

  5. كون

    الآيات المشتركة: ١ · Kevn, tepe demektir

الآيات التي ورد فيها(١)

  1. وَجَاءَتْ سَكْرَةُ الْمَوْتِ بِالْحَقِّ ذَلِكَ مَا كُنْتَ مِنْهُ تَحِيدُ

    Sıvışırsın

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökحيد
YapıÜçlü
Özel DurumEcvef (orta harfi yâ)
Bağlamsal Yakın Köklerميل, عدل, روغ, حيص
Zıt Kökاستقم
Çekirdek Özet 1Düz doğrultudan veya yüzeyden dışarı doğru sapma, yana eğilme, çıkıntı yapma
Çekirdek Özet 2İnsanın kaçınılmaz bir hakikatten (ölüm ve hesap) yana kıvrılarak kaçma veya sıvışma çabası
Çekirdek Özet 3Kaçınılmaz ontolojik sınırdan sapmanın imkânsızlığı; varoluşsal determinizm karşısında kaçışın beyhudeliği
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca sıradan bir korku ya da basit bir uzaklaşma sanarak fiziksel doğrultudan yana doğru sapma (çıkıntı/sapma) boyutunu ve kaçınılmaz gerçek karşısındaki yan çizme nüansını gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
حيCanlılık, devinim, hareketlilik ve mekânsal değişkenlik barındıran eylemler (حيص, حيف, حير, حيض)دDevinim ve yönelme hareketine kapı, sınır ve ani yön değişimi niteliği eklenerek hareketin doğrusal hattan yana doğru sapması, bir engelden kıvrılarak sıvışması veya çıkıntı oluşturması sağlanmıştır

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
حÇit, duvarÇevirme, sınır koyma, geçişi engelleyen veya yön değiştirmeye zorlayan bir set oluşturma
يEl ve kolİrade, hamle yapma, uzanma, bir tarafa yönelme veya manevra kabiliyeti
دKapıGeçiş aralığı, sınır eşiği, bir düzlemden diğerine açılan hareket noktası
حيدÇitle/engelle karşılaşan elin bir kapı veya açıklık arayarak yana doğru manevra yapmasıKarşılaşılan sert bir sınır veya engelden doğrudan geçemeyip doğrultuyu yana kırarak aradan sıvışma ve sapma hareketi

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamDağın ana gövdesinden öne veya yana doğru kanat gibi fırlamış sarp çıkıntı (حَيْد الجبل), ceylanın boynuzundaki düğümlü kıvrımlar ve düz çizgiden yana doğru sapıp eğrilme
Cahiliye şiiri kullanımıMâlik b. Hâlid el-Hünâî el-Hüzelî bir beytinde dağdaki sarp çıkıntıları ve sığınakları anlatırken bu kökü kullanır: تاللَّهِ يَبْقَى على الأَيام ذو حِيَد / بِمُشْمَخِرٍّ به الظَّيَّانُ والآسُ
Erken Arapça kullanımRu'be b. el-Accâc ölümden ve kader oklarından kaçmanın imkânsızlığını tasvir ederken kökü yana kaçma manasında kullanır: واخشى سهام القدر المصايدا / والموت قرن يغلب المحايدا

المصدر Kitābü'l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça حيد kökü, Sami dil ailesinde doğrusal bir eksenden sapma, yana eğilme, çıkıntı ve açı yapma semantiği üzerine kuruludur. İbranice ve Aramice/Süryanice katmanlarında doğrudan ses denkliği gösteren biçimler sınırlı olmakla birlikte, kökün çekirdek anlamı olan yana bükülme ve kaçınma motifi, Batı Sami dillerindeki kök varyasyonlarında ve özellikle çıkıntı/eğrilik bildiren morfolojik yapılarda karşılık bulur. Kökün asli fiziksel düzlemi, bir yüzeyin veya hattın düzgünlüğünü bozan çıkıntı (dağ burnu, boynuz boğumu) ve bu engele bağlı olarak yolcunun istikametini yana kırmasıdır. Erken Sami tasavvurunda doğrusal gidişatı kesintiye uğratan her sert engel, bir sapmaya (حيود) yol açar; Arapçada bu kök hem jeomorfolojik bir çıkıntıyı hem de canlı bir varlığın tehdit karşısında yana savrularak sıvışmasını ifade eden dinamik bir kavrama dönüşmüştür.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques), Lisān al-ʿArab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönح-ي-د ekseniDüz çizgiden sapma, dağ çıkıntısı, boynuz kıvrımı ve korkudan ötürü yan çizip sıvışmaKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiBatı Sami bükülme/sapma kökleriÇizgiden ayrılma, açı yapma ve çıkıntı oluşturma tabanıyla semantik akrabalıkGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik bükülme matrisiEngelle karşılaşınca kırılma ve yön değiştirme gösteren kök morfemleriyle paralellikMuhtemel

المصدر Maqāyīs al-Lugha, David Cohen, Lane's Lexicon.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
حيدAnlamlıDoğrudan sapma, çıkıntı yapma, sıvışmaDüz hattan yana kıvrılarak kaçma ve engelin oluşturduğu çıkıntıHedef kök; Kur'an'da geçer
حديAnlamlıSevketme, tahrik etme, yönlendirmeDeveleri şarkı ve sesle belirli bir istikamete sürmeKur'an'da geçmez; yön verme ilişkisi
يحدKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıArapçada kullanılmayan diziliş
يدحKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıArapçada kullanılmayan diziliş
دحيAnlamlıYayma, döşeme, yuvarlayarak açmaZemini düzleyip genişletme, yuvasını hazırlamaKur'an'da geçer (دحو); genişletme yönü
ديحKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKitābü'l-ʿAyn kaydında mühmel

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
حيدMerkezSapma ve sıvışmaKarşılaşılan kesin bir engele çarpmamak için yana kıvrılarak kaçmaKaçınılmaz bir hakikat karşısında yan çizme
ميلKomşuEğilmeBir tarafa fiziksel veya kalbî olarak meyledip ağırlık vermeÇıkıntı veya kaçış şartı olmaksızın yönelme
عدلKomşuYoldan çıkmaDoğru yoldan başka bir tarafa yönelme veya iki şeyi denk kılmaDoğruluk zıddı olarak istikameti terk etme
روغKomşuKurnazca sıvışmaAvcısını veya muhatabını yanıltmak için hileyle çark etmeTilki gibi aldatıcı manevralarla yön değiştirme
حيصKomşuKaçıp kurtulmaKuşatılmış bir alandan dar bir delik bularak firar etmeSıkışma anında sığınak veya kaçış yolu arama
استقمZıtDosdoğru olmaHiçbir tarafa sapmadan dosdoğru hat üzerinde sebat etmeEğrilik ve sapma tanımayan kararlı süreklilik

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaحيدYana sapmak, sıvışmakDoğrultudan açı yaparak kaçınmak veya çıkıntı oluşturmakKesin
Latincedeviare, declinareYoldan sapmak, yana eğilmekDüz bir yoldan veya amaçtan yana sapmayı karşılar; korkuyla kaçınma nüansı zayıftırGüçlü
İngilizceto swerve, to dodge, to deviateAni manevrayla sapmak, savuşturmakBir tehlike veya nesne karşısında yönü aniden kırma eylemini tam karşılarGüçlü
Almancaausweichen, abweichenKenara çekilmek, sapmakBir engelden veya yüzleşmeden yana doğru çekilerek kaçınmayı ifade ederGüçlü
Fransızcadévier, esquiverYön değiştirmek, savuşturmakKarşıdan gelen bir hamleden yana kıvrılarak kurtulma hareketini içerirGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane's Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
تَحِيدُ (Müzari fiil)Ölüm hakikatinden yana kaçıp sıvışma çabasıİnsanın hayatı boyunca yüzleşmekten çekindiği, yan çizerek savuşturmaya çalıştığı ölüm sarhoşluğunun kesin gelişi bağlamı (Kâf 50:19)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamEcel ve kader meselesiİnsanın ecelden ve ölüm vaktinden manevra yaparak kaçmasının (hıyâd) ontolojik imkânsızlığıİlahî takdirin ve ecel-i müsemmânın mutlak bağlayıcılığı karşısında beşerî iradenin sınırları
FıkıhHaktan sapma ve borçtan kaçınmaYükümlülükten, şahitlikten veya hak sahibinden yan çizerek kaçınma haliAhdi ihlal etmeksizin hile-i şer'iyye ile sorumluluktan sıvışma eğiliminin değerlendirilmesi
TefsirKâf suresi tefsiriKâf 50:19 ayetindeki ifadenin inkârcıya mı yoksa genel olarak insana mı yönelik olduğu tartışmasıİnsanın fıtraten ölüm acısından ve hakikatle yüzleşmekten yana doğru kaçma refleksi
HadisÖlüm ve fitne rivayetleriFitne anlarında tarafsız kalıp kenara çekilme veya ölüm hengamesinden kaçınma ifadeleriBir hadiseden uzak durmak, taraflardan birine bulaşmayıp kenara sıvışmak

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniOntolojik yüzleşmeKaçınılmaz ecel bilinciİnsanın dünyevi meşgalelerle ölümden sıvışma çabasını kırarak hakikate yöneltmeEcel gerçeği, insanın hiçbir yan manevrayla kurtulamayacağı nihai sınırdırKesin
İlmiYörünge ve istikametSapma (deflection)Bir vektörün dış etkiyle doğrusal hattından ayrılıp açı yapmasıKarşılaşılan engellerin yönü kırma parametrelerinin tespitiGüçlü
SiyasiKriz yönetimi ve diplomasiYansızlaşma veya yan çizmeİttifak veya çatışma ortamında taraf olmaktan kaçınarak kenara çekilmeSiyasi sorumluluktan kaçınma veya manevra alanı kazanma hamlesiGüçlü
İktisadiVergi ve borç yükümlülüğüMali yükümlülükten kaçınmaBireyin yasal açık veya hilelerle mali mükellefiyetten sıvışmasıVergiden kaçınma veya borç ödemekten yan çizme davranışıGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerSapma açısı ve yörünge kırılması (Deflection)Doğrusal ilerleyen bir parçacığın, güçlü bir çekim veya sert bir bariyerle karşılaştığında istikametini yana doğru kırmasıGüçlü
Beşeri bilimlerİnkar ve savunma mekanizması (Avoidance/Denial)Bireyin başa çıkamadığı ağır bir varoluşsal gerçeği bilinç düzeyinde tevil ederek veya görmezden gelerek savuşturmasıGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi sadece sıradan bir korku, nefret etme ya da basit bir kaçış olarak yorumlayıp kökün somut uzamsal sapma ve eğrilik dinamizmini göz ardı etmek
Kur'an içi daha geniş anlamKök, insanın bütün zihinsel, fiilî ve ahlaki varoluşunu kuşatan nihai bir determinizm sınırına işaret eder; ölüm sadece biyolojik bir son değil, insanın hayat boyu yan çizerek ertelediği çıplak hakikattir
Yanlış anlamanın doğuracağı hataKâf 50:19 ayetini sadece can çekişme sırasındaki fiziksel bir çırpınışa indirgemek; insanın tüm ömrü boyunca hakikatten kaçmak için kurduğu illüzyonların çöküşünü fark edememek

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'da tek bir yerde kullanılmasına rağmen, insanın nihai varoluşsal krizi (ölüm) karşısındaki refleksini en keskin uzamsal tasvirle (yan çizme, sıvışma) donduran anahtar bir fiil olması bakımından hayatidir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Ölüm sarhoşluğu, ecel, insanın dünyevi sarhoşluğu, hakikatten kaçış psikolojisi ve kıyamet sahnelerini ele alan Kâf suresi bağlamında belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Ölümden kaçışın sadece fiziksel bir mesafe alma olduğu zannını düzeltir; insanın zihnen, ahlaken ve fiilen hakikatin üzerinden yana kıvrılarak yaşama sahteliğini deşifre eder.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamDağın veya boynuzun yüzeyinden yana doğru çıkan sivri uzantı; doğrusal hattan yana doğru kırılarak sapma ve sıvışma hareketi.
  • Soyut anlamİnsanın kaçınılmaz bir varoluşsal sınır veya ontolojik hesaplaşma karşısında kurnazca veya korkuyla yön değiştirip yüzleşmeyi erteleme çabası.
  • Sistematik karşılıkKaçınılmaz bir akıbet vektörü karşısında alternatif yörünge arayışının sıfırlanması; mutlak sınıra çarpan iradenin manevra alanının tükenmesi.
  • LaTeX modelilim⁡t→te(v⃗(t)⋅n⃗⊥)=0ikenv⃗(t)→v⃗e
  • LaTeX açıklamasıModelde v⃗(t) insanın zaman içindeki hareket ve yönelim vektörünü, n⃗⊥ doğrusal istikamete dik olan yana kaçış ve sapma yönünü, te ise kaçınılmaz ecel anını temsil eder. İnsan hayatı boyunca dik eksende sapma göstererek hakikatten yana çizmeye çalışsa da, ecel anına yaklaşıldığında yana doğru manevra bileşeni sıfıra yaklaşır ve hareket zorunlu olarak kaçınılmaz ecel vektörüne (v⃗e) kilitlenir.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ح