روغ

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ر-و-غالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ٩ · الآيات: ٣ · السور: ٢؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».قولأكلأهلروغسمنفَرَاغَعجلألهيمنجيأ

الجذرالصيغ ١الآيات ٣السور ٢المجاورة ٩

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

روغ

ر - و - غ

جذر
  • الورود: ٣
  • الآيات: ٣
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ١٣

Önü ve arkası görülmeyen yol demektir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Önü ve arkası görülmeyen yol demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٣٬٤٥٦
باب الغين والراء و و ا ي ء معهما غ ر و، غ ر ي، غ و ر، غ ي ر، ر غ و، و غ ر، ر و غ مستعملات غرو، غري: لا غَرْوَ، أي: لاعَجَبَ. والغَرا: وَلَدُ البَقَرة. والغِراءُ: ما غَرَّيت به شيئا، مادام لونا واحدا. وأغريته أيضا. ويقال: مطلي مُغَرَّى، بالتشديد. والإِغراءُ: الإيلاعُ، قال الله تعالى: "فأغرينا بينهم" . وأما قول الحارث بن حلزة: لا تَخَلنْا على غَراتـك إنّـا قبلُ ما قد وَشَى بنا الأعداء فإن
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٦٩٥
راغَ الثعلب يَروغُ رَوغاً ورَوَغاناً. وفي المثل: روغي جَعارِ وانظري أينَ المفَرُّ. وجَعارِ: اسمٌ للضبع. ولا تقُل رُوغي إلاّ للمؤنث والاسم منه الرَواغُ بالفتح. وأَراغَ وارْتاغَ بمعنىً: طلب وأراد. تقول: أَرَغْتُ الصيدَ. وماذا تُريغُ، أي تريد وتطلب. وراغَ إلى كذا، أي مال إليه سِرّاً وحادَ. وطريقٌ رائِغٌ، أي مائلٌ. وقوله تعالى: "فراغَ عليهم ضَرْباً باليمين"، أي أقبل. قال الفراء: مالَ عليهم. وكأنَّ
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٤٬٣٥٣
باب الغين والراء غرا ، غور ، غير ، وغر ، رغا ، ريغ ، روغ ، غير . غرا : قال الليث : الغِراءُ ما غرَّيت به شيئاً ما دامَ لَوْناً واحداً ، ويقال أيضاً : أغْرَيتُهُ ، ويقال : مطليٌّ مُغَرًّى بالتشديد . وأخبرني الإياديُّ عن شمر : غرِيتُ به أي : أولعتُ به أَغْرَى بهِ غَراءً ، ممدودٌ . عن ابن الأعرابيِّ قال : وقال يونس : غَريَ بهِ غِراءً ، ممدُودٌ ، قال : ونقصه أبو الخطاب . وقال شمرٌ : الغراءُ ممدودٌ هو
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١٣٬٣٠٩
(باب الراء والواو وما يثلثهما) (روي) الراء والواو والياء أصلٌ واحد، ثمّ يشتق منه. فالأصل ما كان خِلافَ العَطَش، ثم يصرَّف في الكلام لحامِلِ ما يُرْوَى منه. فالأصل رَوِيتُ من الماء رِيّاً. وقال الأصمعي: رَوَيْت على أهلي أَرْوِي رَيّاً. وهو راوٍ من قومٍ رُواةٍ، وهم الذين يأتونهم بالماء. فالأصل هذا، ثمّ شبِّه به الذي يأتي القومَ بِعْلمٍ أو خَبَرٍ فيرويه، كأنَّه أتاهم برِيِّهم من ذلك. (روب)
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٣٣٢
- الروغ: الميل على سبيل الاحتيال، ومنه: راغ الثعلب يروغ روغانا، وطريق رائغ: إذا لم يكن مستقيما، كأنه يراوغ، وراوغ فلان فلانا، وراغ فلان إلى فلان: مال نحوه لأمر يريده منه بالاحتيال قال: ﴿فراغ إلى أهله﴾ [الذاريات/26]، ﴿فراغ عليهم ضربا باليمين﴾ [الصافات/93]، أي: مال، وحقيقته: طلب بضرب من الروغان، ونبه بقوله: (على) على معنى الاستيلاء.
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٧٠٤
ر و غ هو ثعلب روّاغ وهم ثعالب روّاغة وهو يروغ روغان الثعلب‏.‏ ومن المجاز‏:‏ فلان يروغ عن الحق‏.‏ وطريق زائغ رائغ‏.‏ ومالي أراك زائغاً عن المنهج رائغاً عن الحق الأبلج‏.‏ ولا يقال‏:‏ راغ عن كذا إلا إذا كان عدوله عنه في خفية‏.‏ ومازلت أراوغه على هذا الأمر فما راغ إليه أي أداوره‏.‏ وأراغت العقاب الصيد إذا ذهب الصيد هكذا وهكـذا وهي تتبعه وحقيقته حملته على الروغان ومنه‏:‏ إراغة الأمر‏.‏ يقال‏:‏
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٢٬٥٥٣
راغَ يرُوغُ رَوْغاً ورَوَغاناً: حادَ. وراغ إلى كذا أَي مالَ إليه سِرّاً وحادَ. وفلان يُراوِغ فلاناً إذا كان يَحِيدُ عما يُدِيرُه عليه ويُحايِصُه. وأراغَه هو وراوَغَه: خادَعَه. وراغَ الصْيدُ: ذهَب ههُنا وههنا، وراغَ الثعْلَبُ. وفي المثل: رُوغِي جَعارِ وانْظُرِي أَين المَفَرُّ، وجَعارِ اسم الضَّبُعِ، ولا تَقُلْ رُوغِي إلاَّ للمؤَنث، والاسم منه الرَّواغُ، بالفتح. وأَراغَ وارْتاغَ: بمعنى طَلَب
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٢٩٠
* ر و غ * * رَاغَ * الثعلب وبابه قال و * رَوَغانا * أيضا بفتحتين والاسم من ه * الرَّوَاغُ * بالفتح و * أَرَاغَ * و * ارْتَاغَ * أي طلب وأراد و * رَاغَ * إلى كذا مال إليه سرا وحاد وقوله تعالى ﴿فراغ عليهم ضربا باليمين﴾ أي أقبل قال الفراء مال عليهم وفلان * يُرَاوِغُ * في الأمر * مُرَاوَغَةً
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٣٬١٣٦
راغ الرجل والثعلب يروغ روغا وروغانا، الأخير بالتحريك، أي: مال وحاد عن الشيء. وراغ فلان إلى فلان: مال إليه سرا، ومنه قوله تعالى: فراغ إلى أهله فجاء بعجل سمين، وقوله تعالى: فراغ عليهم ضربا باليمين. كل ذلك انحراف في استخفاء، وقيل: أقبل، وقال الفراء: قوله:فراغ إلى أهله معناه: رجع إلى أهله في حال إخفاء منه لرجوعه، ولا يقال للذي رجع: قد راغ، إلا أن يكون مخفيا لرجوعه، وقال: في قوله تعالى: فراغ عليهم:
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٩٬٥٣٩
رَاغَ 1 رَاغَ ذ , (S, Msb, K,) aor. يَرُوغُ, (S, Msb,) inf. n. رَوْغٌ (S, Msb, K) and رَوَغَانٌ, (S, Mgh, Msb, K,) said of a fox, (S, Mgh, Msb, K,) and of a man, (K,) He turned aside or away from a thing: (K:) or went this way and that, (Mgh,) or to the right and left, quickly, (Msb,) and deceitfully, or guilefully: (Mgh, Msb:) [or turned aside to deceive him who was behind him: for] the primary
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٦١٩
رَاغَ رَاغَ ( w ) U ( n. ac. رَوْغ 1 , رَوَغَاْن 36 ), a. Turned aside; dodged about. b. [ Ila ], Turned aside, inclined to. c. [ 'Ala ], Came upon unexpectedly. رَاْوَغَ رَاْوَغَ III , a. Tried to outwit, deceive. b. [ coll. ], Put off. c. Wrestled with. أَرْوَغَ أَرْوَغَ IV , a. Sought after, desired; strove after. تَرَوَّغَ تَرَوَّغَ V , a. Rolled upon the ground. اِرْتَوَغَ
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١٠٬٨٣٥
روغ رَاغَ - يَرُوْغُ رَاغَ - يَرُوْغُ + الكائن: يراوغ: ينطلق ويذهب ويتحرك بميل ولف ودوران، وليس بشكل مباشر رَاغَ - يَرُوْغُ + كائن + إلى كائن أو شيء: ينطلق ويذهب ويتحرك متجهاً إليه، ولكن ليس مباشرة وإنما بحيد وميل ولف ودوران رَاغَ - يَرُوْغُ + كائن + على كائن أو شيء: ينطلق ويذهب ويتحرك هابطاً عليه ولكن ليس مباشرة وإنما بحيد وميل ولف
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٩ (الإجمالي: ١٢)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. سمن

    الآيات المشتركة: ١ · Yağ

  2. عجل

    الآيات المشتركة: ١ · Buzağı demektir

  3. ضرب

    الآيات المشتركة: ١ · Örnek verdi

  4. يمن

    الآيات المشتركة: ١ · Sağ yandır

  5. أكل

    الآيات المشتركة: ١ · Ekel pas demektir

  6. أهل

    الآيات المشتركة: ١ · Hilal yeni ay demektir

  7. جيأ

    الآيات المشتركة: ١ · Ceyee yağmur sularının toplanıp biriktiği yerdir

  8. قول

    الآيات المشتركة: ١ · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…

  9. أله

    الآيات المشتركة: ١ · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

الآيات التي ورد فيها(٣)

  1. فَرَاغَ إِلَى آلِهَتِهِمْ فَقَالَ أَلَا تَأْكُلُونَ

    Hemen gizlice yöneldi

  2. فَرَاغَ عَلَيْهِمْ ضَرْبًا بِالْيَمِينِ

    Hemen gizlice yöneldi

  3. فَرَاغَ إِلَى أَهْلِهِ فَجَاءَ بِعِجْلٍ سَمِينٍ

    Gizlice yöneldi

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökروغ
YapıÜçlü
Özel DurumEcvef (vâvî)
Bağlamsal Yakın Köklerميل, حيد, خفي
Zıt Kökقصد
Çekirdek Özet 1Doğrusal çizgiden kıvrak bir hareketle saparak gizlice ve sezdirmeden hedefe yönelmek
Çekirdek Özet 2İlahi tebliğ ve nezaket bağlamında hedefe hissettirmeden, taktiksel ve meşru bir yönelişle varmak
Çekirdek Özet 3Engelleri doğrudan çatışmadan aşmak üzere geliştirilen bilinçli, esnek ve örtülü eylem stratejisi
Kritik Hata RiskiKökü ahlaken yerilmiş bir kurnazlık, kaypaklık veya basit bir aldatma olarak daraltıp peygamberî eylemi zan altında bırakmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
روGeniş alanda gezinme, akış, arayış ve yayılma hareketi (روح, رود, روض, روع, روم)غÇekirdeğin açık ve yaygın hareketine kapalılık, örtünme ve derinlik katarak hareketi gözlerden sakınan kıvrak bir manevraya dönüştürmüştür

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
رİnsan başıBilinç, ilk adım, hedef tayini ve önderlik
وÇengel, çadır kazığıBağlantı kurma, hedefle bağı koparmama ve süreklilik
غGöz imgesinin perdelenmesi (ikiz harf ع üzerinden türetme)Kararma, gizlenme, derine dalma ve bakışlardan sakınma
روغBilinçli bir kararla (ر) belirlenen hedefe, aradaki irtibatı koparmadan (و) gözlerden gizlenerek ve kıvrılarak (غ) yönelme hareketi

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamTilkinin avcıdan veya köpekten kaçarken aniden yön değiştirmesi (روغان الثعلب), yoldan sapan eğri patika (طريق رائغ) ve lokmanın yağ içinde her yönüyle çevrilip döndürülmesi (ترويغ اللقمة بالسمن)
Cahiliye şiiri kullanımıŞairin kendisini vazgeçirmeye çalışanlara karşı gizli ve kararlı niyetini anlattığı beyit: يُدِيرُونَنِي عن سالِمٍ وأُرِيغُهُ / وجلدةُ بَيْنِ العَينِ والأنْفِ سالمُ
Erken Arapça kullanımRu'be b. el-Accâc'ın recezinde tozu toprağı savuran hızlı adım için رياغ kullanımı: وإن أثارتْ من رِياغ سَمْلَقا / تهوي حواميها به مُذَلَّقا. Ayrıca bir kimsenin kıvraklığını ifade eden Arap meseli: هو أَرْوَغُ من ثَعْلب

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça روغ kökü, Sami dillerinde genel olarak doğrusal olmayan hareket, yön değiştirme ve hedefe esnek yaklaşımları imleyen kök aileleriyle akrabalık gösterir. Kuzeybatı Sami dillerinde ve İbranicede açık bir ses denkliğiyle birebir aynı semantik alanı kuşatan birincil bir kök biçimi sınırlı olmakla birlikte; Güney Sami kolunda koşma, yönelme ve sıvışma bildiren morfolojik hareketlerle uzak semantik bağlar kurulabilmektedir. Kökün en belirgin morfolojik ve semantik gelişimi çöl ortamındaki av-avcı ilişkisi, iz kaybettirme ve tilki gibi kıvrak hayvanların manevraları üzerinden Arapça iç bünyesinde billurlaşmıştır. Kök, somut düzlemdeki zikzaklı kaçış hareketinden soyut düzlemdeki sezdirmeden plan kurma ve hedefe sessizce yönelme mânâsına doğru düzenli bir semantik kayma yaşamıştır.

درجة الثقة Muhtemel

المصدر David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques), Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönDoğrusal çizgiden kıvrılarak sapma ve hedefe yönelmeTilki kıvraklığından ve eğri yoldan hareketle niyet edilen şeye gizlice yönelme anlamına evrilmiştirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney Sami dillerinde hareket ve yönelim tabanlarıÇevik manevra ve hedefe yönelim çekirdeği korunmuş, Arapçada gizlilik ve strateji nüansı öne çıkmıştırMuhtemel
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik dil ailesi genel karşılaştırmalarıVeri bulunamadıVeri bulunamadı

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, David Cohen.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
روغAnlamlıGizlice ve kıvrılarak yönelmekHedefe sezdirmeden, stratejik bir rota izleyerek yönelmekHedef kök; Kur'an'da geçer
رغوAnlamlıKöpürmek, ses çıkarmakSütün veya sıvının köpürmesi, devenin boğazından ses çıkarmasıOrtak çekirdeğin kabarma boyutunu taşır; Kur'an'da geçmez
ورغAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKitābü'l-Ayn مستعمل sayar ancak kök kullanımı yaygın değildir; Kur'an'da geçmez
وغرAnlamlıKızışmak, öfkelenmekSıcağın şiddetlenmesi, göğüste kin ve öfkenin kaynamasıSıcaklık ve içsel kaynama alanı; Kur'an'da geçmez
غروAnlamlıYapışmak, şaşmamakBir şeye tutkun olmak, yapışkan maddeyle tutturmakBağlanma ve hayret etmeme anlamı; Kur'an'da geçer
غورAnlamlıDibe çökmek, içeri batmakSuyun yerin dibine çekilmesi, kuytuya girip saklanmaDerinleşme ve gizlenme yönüyle anlamdaş; Kur'an'da geçer

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
روغMerkezGizlice yönelme ve manevraFark ettirmeden, kıvrak bir sapmayla hedefe odaklanmakAmacı gizleyerek hedefe ulaşmayı sağlayan taktiksel eylem
ميلKomşuYönelme ve eğilmeBir tarafa fiziksel veya ahlaki olarak eğilmek; gizlilik şart değildirTaraf tutma, tabii eğilim gösterme veya dengeden sapma
حيدKomşuKaçınma ve uzaklaşmaKarşılaşılan bir zorluktan kaçmak için yoldan geri çekilmekAmaca varmaktan ziyade bir tehlikeden kaçınma odaklı sapma
خفيKomşuÖrtünme ve gizlenmeVarlığı veya eylemi tamamen görünmez kılmak; hareket şart değildirSalt görünmezlik ve kapalılık hali
قصدZıtDoğrudan ve dengeli yönelişSapmadan, eğrilik olmadan, dolaysız biçimde hedefe kilitlenmekAçık, net, dolambaçsız ve itidalli ilerleyiş

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaروغGizlice yönelmek, kıvrakça sapmakHareketi ve niyeti sezdirmeden hedefe kıvrılarak yönelmeKesin
Latincetergiversari, declinareManevra yapmak, yoldan sapmakTergiversari kaçınma ve manevrayı, declinare sapmayı verir; gizlice hedefe varma boyutunu tam karşılamazGüçlü
İngilizceto slink, to veer off secretly, to dodgeGizlice süzülmek, kıvrakça yönelmekSlink gizlice yaklaşmayı, dodge ani manevrayı verir; iki anlam kökte birleşirGüçlü
Almancasich heimlich wenden, ausweichenGizlice yönelmek, manevra yapmakAusweichen yön değiştirmeyi, sich heimlich wenden ise amaca hissettirmeden yönelmeyi karşılarGüçlü
Fransızcase faufiler, esquiverGizlice sıvışıp yönelmek, sıyrılmakSe faufiler fark ettirmeden bir yere yönelmeyi, esquiver ise doğrudan karşılaşmadan kaçınmayı anlatırGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch, Lane’s Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
فَرَٰغَ إِلَىٰMisafire hissettirmeden, nezaketle ikram hazırlığına yönelmeHz. İbrahim'in melek misafirleri mahcup etmemek ve bekletmemek için gizlice ailesinin yanına gidip semiz buzağı getirmesi; Zâriyât 51:26
فَرَٰغَ إِلَىٰŞirki bertaraf etmek üzere kimseye sezdirmeden putların yanına süzülmeHz. İbrahim'in kavmi bayram şenliğine gittiğinde gizlice putların bulunduğu mabede yönelmesi; Sâffât 37:91
فَرَٰغَ عَلَىٰKararlı bir darbeyle yıkmak üzere aniden ve kuvvetle üzerine çullanmaHz. İbrahim'in putları devirmek için sağ eliyle güçlü bir darbe indirmek üzere onların üzerine atılması; Sâffât 37:93

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamPeygamberlerin ismeti ve mücadele yöntemiHz. İbrahim'in putları kırma sürecindeki gizli manevrasının yalan veya aldatma sayılıp sayılamayacağı meselesiYüce bir gaye uğruna yapılan taktiksel gizliliğin nebevî ismet sıfatına zeval vermediği
FıkıhZiyafet âdâbı ve cihat stratejisiMisafire hissettirmeden ikram hazırlamanın müstehaplığı ve savaşta düşmana karşı taktik manevra cevazıİkramın misafiri tedirgin etmeden sunulması ve stratejide maslahatın gizlilikle temini
TefsirHarf-i cerlerin fiil anlamına etkisiFiilin إِلَى ile kullanımıyla عَلَى ile kullanımı arasındaki nüans farklarının tespitiإِلَى ile gizlice ve sakince yönelme; عَلَى ile aniden ve kahredici bir üstünlükle hücum etme
HadisAskeri strateji ve sünnetSavaşın bir taktik ve manevra sanatı olduğuna dair nebevî prensiplerHedefe doğrudan açık cepheden değil, zayiatı önleyecek dolaylı manevrayla yaklaşma

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid mücadelesi ve davetTaktiksel tedbir ve ketumiyetBatılın tahakkümünü doğrudan çatışmaya girmeden zayıflatmakŞirkin merkezine şartlar olgunlaştığında kimseye sezdirmeden müdahale etme yöntemiKesin
İlmiMetodoloji ve epistemolojiDolaylı gözlem ve tahlilDoğrudan gözlemin deneyi bozduğu durumlarda yan kanallardan bilgi toplamakOlayın tabii seyrine müdahale etmeden iç dinamiklerine nüfuz etme metoduGüçlü
SiyasiDiplomasi ve güç dengesiÖrtülü strateji ve manevraHasma açık hedef vermeden maslahatı ve toplumsal güvenliği temin etmekDüşmanın savunma hatlarını önden hissettirmeyen esnek hamlelerle boşa çıkarma sanatıGüçlü
İktisadiPiyasa hareketleri ve ikram ahlakıGizli maliyet yönetimi ve nezaketPiyasayı manipüle etmeden tedarik yapmak ve ikramı külfetsiz sunmakİhtiyacı karşılarken muhatabı minnet altında bırakmayan ve spekülasyon üretmeyen hareketMuhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDoğrusal olmayan (non-linear) yörünge ve en az direnç yoluFizikte bir parçacığın doğrusal engeli doğrudan aşmak yerine enerjisini koruyarak açı değiştirmesi ve en az direnç hattından hedefine ulaşmasıGüçlü
Beşeri bilimlerAskeri stratejide dolaylı tutum (indirect approach)Sosyoloji ve strateji biliminde doğrudan mukavemetle karşılaşmamak için hedefe niyet hissettirilmeden alternatif ve esnek güzergahlardan varılmasıKesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün gündelik Arapçadaki türevlerinden hareketle yalnızca ahlaksızca bir hilekarlık, tilkilik, kaypaklık ve sözünden dönme (mürafaa) manasına hapsedilmesi
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kök, yüksek bir ahlaki hedef ve nebevî zeka ile birleşir; misafire ikramda gösterilen derin nezaket (onlara hissettirmeden ziyafet hazırlamak) ve şirkle mücadelede uygulanan taktiksel olgunluk boyutunu ifade eder
Yanlış anlamanın doğuracağı hataHz. İbrahim'in putları kırmasını kaba bir vandalizm veya sinsi bir tuzak olarak değerlendirmek; aynı şekilde misafirperverlikteki o fevkalade inceliği sıradan bir gizlenme gibi görerek metnin ruhunu ıskalamak

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'da peygamberlerin sadece sözlü tebliğle yetinmeyip, amaca ulaşmak için yüksek bir zeka, stratejik ketumiyet ve sosyal nezaket ile eylemde bulunduklarını somutlaştırır
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Hz. İbrahim'in putperest kavmiyle olan mücadelesini ve melek misafirleri ağırlama sahnelerini anlatan kıssa ayetlerinde belirleyicidir (Sâffât ve Zâriyât sureleri)
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Hakikati savunmanın ve bâtılla mücadelenin yalnızca körü körüne bir doğrudan çatışmayla yürütüleceği yanılgısını; ayrıca misafirperverliğin gösterişle ve misafiri utandırarak yapılması gerektiği algısını düzeltir

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamDoğrusal çizgiden aniden ve kıvraklıkla saparak hedefe doğru fark ettirmeden yönelme.
  • Soyut anlamBir engeli aşmak veya amaca ulaşmak için niyet ve eylemi gizleyerek stratejik ve esnek bir rota izleme.
  • Sistematik karşılıkDoğrudan dirençle karşılaşmamak adına doğrusal vektörü saptırarak amaçlanan noktaya dolaylı ve örtülü manevrayla ulaşma mekanizması.
  • LaTeX modelix⃗(t)=x⃗0+v⃗∥t+v⃗⊥(t),x⃗(T)=x⃗g
  • LaTeX açıklamasıModelde x⃗0 başlangıç noktasını, v⃗∥ doğrudan doğrusal yönelimi, v⃗⊥(t) bakışlardan ve engellerden sakınmayı sağlayan yanal ve kıvrak manevra bileşenini temsil eder. Bu sapma bileşeni, T anında hedefe (x⃗g) doğrusal bir dirençle karşılaşılmadan varılmasını mümkün kılar.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ر