حيض

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ح-ي-ضالصيغ: ٢ · الجذور المجاورة: ٢٥ · الآيات: ٢ · السور: ٢؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».ريبيَحِضْنَحملحيضنسوحيثأمرالْمَحِيضِثلثيأسعددوضعيسر

الجذرالصيغ ٢الآيات ٢السور ٢المجاورة ٢٥

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

حيض

ح - ي - ض

جذر
  • الورود: ٤
  • الآيات: ٢
  • الصيغ: ٢
  • المعاجم: ١٢

Havd (dat) havuz demektir. Suyun toplandığı yer analmındadır. Hyd (dat) fiil olarak havuzu dolduran su, sel demektir. Aybaşı gelen kadına da adetli anlamında mahid denmektedir. Hayz (ha, dat), Hayz, meyvesi vişne gibi kırmızı olan ağacın adı olup kanın pıhtılaşmaya başladığı zaman aldığı hale de hayz denir. Mastar olarak aybaşı olmak anlamına gelmektedir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Havd (dat) havuz demektir. Suyun toplandığı yer analmındadır. Hyd (dat) fiil olarak havuzu dolduran su, sel demektir. Aybaşı gelen kadına da adetli anlamında mahid denmektedir. Hayz (ha, dat), Hayz, meyvesi vişne gibi kırmızı olan ağacın adı olup kanın pıhtılaşmaya başladığı zaman aldığı hale de hayz denir. Mastar olarak aybaşı olmak anlamına gelmektedir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٢٬٦٤٣
باب الحاء والضاد و وايء معهما ح ض ء، ض ح و، و ض ح، ح و ض، ح ي ض، ض ي ح مستعملات حضأ: يقال: حَضَأْتُ النّارَ إذا سَخَيْتُ عنها لتلتهبَ. قال: باتت همومي في الصّدر تَحْضَؤُها طَمْحاتُ دهرٍ ما كنتُ أَدْرَؤُهـا ضحو: الضَّحْوُ: ارتفاعُ النّهار، والضُّحى: فويق ذلك، والضّحاء- ممدود- إذا امتدّ النّهار، وكَرَب أن ينتصف. وضَحِيَ الرّجلُ ضَحًى: أصابه حرُّ الشّمس. قال الله تعالى: "لا تَظْمأ فيها ولا
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٥٥٥
حاضَتْ المرأةُ تَحيضُ حَيْضاً ومَحيضاً، فهي حائِضٌ وحائِضَةٌ أيضاً، عن الفراء. وأنشد: كحائِضَةٍ يُزْنها بها غَيْرَ طاهِرِ ونساءٌ حُيَّضٌ وحَوائِضُ. والحَيْضَةُ: المَرَّةُ الواحدةُ. والحيضَةُ بالكسر: الاسمُ، والجمعُ الحِيَضُ. والحيضَةُ أيضاً: الخِرقةُ التي تستَثْفِرُ بها المرأة. قالت عائشة رضي الله عنها: ليتني كنت حيضَةً مُلقاةً. وكذلك المِحْيَضَةُ، والجمع المَحايِضُ. واسْتُحيضَتِ المرأة، أي
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٥٬١٠٨
(باب الحاء والياء وما يثلثهما) (حي) الحاء والياء والحرف المعتل أصلان: أحدهما خِلاف المَوْت، والآخر الاستحياء الذي [هو] ضِدُّ الوقاحة. فأمّا الأوّل فالحياة والحَيَوان، وهو ضِدُّ الموت والمَوَتَان. ويسمَّى المطرُ حياً لأن به حياةَ الأرض. ويقال ناقةٌ مُحْي ومُحْيِيَةٌ: لا يكادُ يموت لها ولد. وتقول: أتيتُ الأرضَ فأحييْتُها، إذا وجَدْتَها حَيَّةَ النّباتِ غَضَّة. والأصل الآخَر: قولهم استحييت منه
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٥٥١
- الحيض: الدم الخارج من الرحم على وصف مخصوص في وقت مخصوص، والمحيض: الحيض ووقت الحيض وموضعه، على أن المصدر في هذا النحو من الفعل يجيء على مفعل، نحو: معاش ومعاد، وقول الشاعر: *لا يستطيع بها القراد مقيلا* (هذا عجز بيت، وشطره: *بنيت مرافقهن فوق مزلة* وهو للراعي في ديوانه ص 241؛ وكتاب سيبويه 2/247؛ والمخصص 1/55؛ والبحر 2/167) أي مكانا للقيلولة، وإن كان قد قيل: هو مصدر، ويقال: ما في برك مكيل ومكال
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٣١٥
ح ي ض حاضت المرأة حيضة واحدة وحيضة طويلة وثلاث حيض‏.‏ واستحيضت وتحيضت‏:‏ فعلت ما تفعل الحائض‏.‏ وفي الحديث ‏"‏ تلجمي وتحيضي ‏"‏‏.‏ ومن المجاز‏:‏ حاضت السمرة إذا خرج منها شبه الدم ويعرف بالدودم ويضمد به رأس المولد لينفر عنه الجان‏.‏ والعزل حيض الرجال‏.‏ وتقـول‏:‏ فلـان ديدنـه أن يحيـص ويحيـض ويوشـك أن يحيض‏.‏
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٤٬٠٤٥
الحَيْضُ: معروف. حاضَت المرأَة تَحِيضُ حَيْضاً ومَحِيضاً، والمَحِيض يكون اسماً ويكون مصدراً. قال أَُّو إِسحق: يقال حاضَت المرأَة تحِيضُ حَيْضاً ومَحَاضاً ومَحِيضاً، قال: وعند النحويين أَن المصدر في هذا الباب بابه المَفْعَل والمَفْعِل جَيِّدٌ بالغٌ، وهي حائض، هُمِزت وإِن لم تَجْر على الفعل لأَنه أَشبه في اللفظ ما اطرد همزه من الجاري على الفعل نحو قائم وصائم وأَشباه ذلك؛ قال ابن سيده: ويدلُّك على
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٤٥١
* ح ي ض * * حاضَت * المرأة من باب باع و * مَحِيضاً * أيضا فهي * حَائِضٌ * و * حَائِضَةٌ * أيضا عن الفراء ونساء * حُيَّضٌ * و * حَوَائِضُ * و * الحَيْضَةُ * بالكسر أيضا الخرقة التي تستثفر بها المرأة قالت عائشة رضي الله عنها ليتني كنت حيضة ملقاة وكذا * المِحَيضَةُ * والجمع * المَحَايِضُ * و * اسْتَحِيَضَتِ * المرأة استمر بها الدم بعد أيامها فهي * مُسْتَحَاضَةٌ * و * تَحَيَّضَتْ * قعدت أيام حيضها عن
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٣٬٥٨٦
حاضت المرأة تحيض حيضا ومحيضا ، زاد أبو إسحاق: ومحاضا، فهي حائض ، همزت وإن لم تجر على الفعل، لأنه أشبه في اللفظ ما اطرد همزه من الجاري على الفعل، نحو قائم وصائم، وأشباه ذلك. قال ابن سيده: ويدلك على أن عين حائض همزة وليست ياء خالصة، كما لعله يظنه كذلك ظان، قولهم: امرأة زائر، من زيارة النساء، ألا ترى أنه لو كانت العين صحيحة لوجب ظهورها واوا، وأن يقال: زاور، وعليه قالو: العائر للرمد، وإن لم يجر
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٦٬٩٦٧
حَاضَتْ 1 حَاضَتْ حاض حاضت , (S, A, Msb, K,) aor. تَحِيضُ, inf. n. حَيْضٌ and مَحِيضٌ (S, Msb, K) and مَحَاضٌ, (Aboo-Is-hلk, K,) said of a woman, (S, A, Msb, K,) She menstruated; i. e. her blood flowed; (A;) or [rather] blood came forth from her womb; (Mgh;) [not in consequence of disease nor of childbirth, nor before she had attained to puberty; as explained in the law-books of the Muslims;] as
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٩٢
حَاضَ حَاضَ ( y ) I ( n. ac. حَيْض 1 , مَحَاض [ 17 ] , مَحِيْض مَحِيْض [ 18 ] ), a. Overflowed ( torrent ). b. Menstruated ( woman ). حَيَّضَ حَيَّضَ II , a. Cause to flow. اِسْتَحْيَضَ اِسْتَحْيَضَ X , a. Was flooded ( a woman ). حَيْض حَيْض 1 , a. Menstrual-blood; menstruation.
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١٣٬٨٢٨
حيض حَاضَ - يَحِيضُ (حَاضَتْ - تَحِيضُ) - مَحِيْض حاضَ - يَحِيْضُ + الشيء أو السائل + من مكان + إلى مكان: خرج وتسرب وسال منه إلى مكان آخر: فاض وسال عنه ماؤه حَاضَت - تَحِيْضُ + الأنثى: يفيض ويسيل وينزل منها دم العادة الشهرية مَحِيْض: على وزن " مـَفـْعـَل " ( أصلها" مـَحيـَض): اسم مكان وزمان من " حَاضَ - يَحِيضُ (حَاضَتْ - تَحِيضُ) ": مدة أو
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٢)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٢٥ (الإجمالي: ٣٧)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. نسو

    الآيات المشتركة: ٢ · Kadınlar

  2. أمر

    الآيات المشتركة: ٢ · Murar acı bir ağacın adıdır

  3. عزل

    الآيات المشتركة: ١ · “A’zel(zal)” denk yapmak için bir torbada bulunanı iki…

  4. يأس

    الآيات المشتركة: ١ · Hayızdan kesilen kadın demektir

  5. شهر

    الآيات المشتركة: ١ · Kamer gökteki ayın kütlesi demektir

  6. أذي

    الآيات المشتركة: ١ · Başta saçlar arasında kepeklenmeyi yapan hastalığın adıdır

  7. وضع

    الآيات المشتركة: ١ · Koyar

  8. طهر

    الآيات المشتركة: ١ · Akar temiz sudur

  9. ثلث

    الآيات المشتركة: ١ · Sülle çokluk demektir

  10. حيث

    الآيات المشتركة: ١ · Hayese sürülmüş tarla demektir

  11. ريب

    الآيات المشتركة: ١ · “Ravb” kesik süt, “reyb” ise kesilip kesilmediği belli…

  12. يسر

    الآيات المشتركة: ١ · “Yüsr” sol kol; “u’sr”, yanın ayna dönüşmesi ile solak…

الآيات التي ورد فيها(٢)

  1. وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ قُلْ هُوَ أَذًى فَاعْتَزِلُوا النِّسَاءَ فِي الْمَحِيضِ وَلَا …

    Hayz

  2. … عَنِ الْمَحِيضِ قُلْ هُوَ أَذًى فَاعْتَزِلُوا النِّسَاءَ فِي الْمَحِيضِ وَلَا تَقْرَبُوهُنَّ حَتَّى يَطْهُرْنَ فَإِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوهُنَّ مِنْ …

    Hayz

  3. وَاللَّائِي يَئِسْنَ مِنَ الْمَحِيضِ مِنْ نِسَائِكُمْ إِنِ ارْتَبْتُمْ فَعِدَّتُهُنَّ ثَلَاثَةُ أَشْهُرٍ وَاللَّائِي …

    Hayz

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökحيض
YapıÜçlü
Özel DurumEcvef (yâî)
Bağlamsal Yakın Köklerطمث, نفس, قرا
Zıt Kökطهر
Çekirdek Özet 1Ağaç veya dokudan kırmızı bir sıvının periyodik veya tazyikli biçimde dışarı sızıp akması
Çekirdek Özet 2Kadının biyolojik döngüsü gereği rahminden belirli aralıklarla kan gelmesi ve bu döneme ait bedensel durum
Çekirdek Özet 3Üreme, temizlik ve iddet hukukunun vaktini ve meşruiyet sınırlarını belirleyen doğal-fıtri eşik
Kritik Hata RiskiBiyolojik bir boşalma ve arınma sürecini ahlaki bir kirlilik veya ontolojik bir kusur gibi algılamak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
حيCanlılık, içsel devinim, akışkanlık ve hareket kabiliyeti. Bu çekirdek حيي kökünde hayat ve dirilik, حيد kökünde merkezden saparak akma, حيص kökünde dar alandan kıvrılarak kaçma, حيف kökünde bir tarafa meyledip taşma anlamlarını kurar.ضCanlı bünyedeki akışkan hareket, baskı ve tazyik unsuru eklenerek doku veya kabuk dışına sızan, biriken basınçla dışarıya doğru boşalan bir kanama ve ifrazat hâline özelleşmiştir.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
حÇit, duvarCanlı bünyenin iç sınırını, rahim boşluğunu ve koruma altında tutulan iç mahalli temsil eder.
يEl ve kolİş, etkinlik, bünyenin kendi tabii fonksiyonunu icra etmesi ve içsel faaliyetin harekete geçmesi payını taşır.
ضOlta, yandan sıkıştırmaSâd harfinin ikizi olarak türetme imgedir; iç basıncın, sıkışmanın ve biriken nesnenin kenardan dışarıya doğru basınçla yarılıp sızmasını temsil eder.
حيضKorunan iç alandan sıkışma yoluyla dışarıya sıvı akışıKorunaklı bir mahalde (rahim veya gövde içi) tabii bir işlem sonucu biriken canlı kanın, basınçla sınırları aşarak dışarıya akması hareketini betimler.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamÇöl florasında yer alan semure (sakız/akasya) ağacının gövdesinden kırmızı renkli bir suyun veya reçinenin yarıklar arasından dışarı sızıp akması (حاضت السمرة).
Cahiliye şiiri kullanımıLisânü'l-Arab'da aktarılan şahitte adetten kesilmiş yaşlı kadının durumunu ve döngüsel kanamayı tasvir etmek üzere bu kökten türeyen form şu beyitte geçmektedir: رأيت حيون العام والعام قبله / كحائضة يزنى بها غير طاهر
Erken Arapça kullanımErken dönem rivayet ve deyimlerinde kadının döngüsel kanaması, lohusalık ve düşük hâlleri ile benzetme yoluyla bir erkeğin aciz kalıp geri çekilmesi durumunda kullanılmıştır; nitekim erken lügat kayıtlarında حاضت السمرة deyiminden çıkan دودم (ağaç kanı/reçinesi) maddesi çocukların korunmasında şifa unsuru olarak anılmıştır.

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, Lisānü’l-ʿArab, Asāsü’l-Belâga.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça حيض kökü, bünyeden dışarıya kırmızı bir sıvının salınması ve boşalması anlam matrisine dayanır. İbrancide benzer sesletimle koruma ve bölme duvarı ifade eden ח-י-ץ (ḥ-y-ṣ) kökü ve Arapça حوض (suyun toplandığı yer) ile olan vavey-yâî dönüşümü, kökün erken Sami katmanında «toplanıp sınırları aşan sıvı» kök fikriyle irtibatlı olduğunu düşündürmektedir. İbranicede adet kanaması için daha çok נדה (niddah) veya זוב (zav) kökleri kullanılırken, Arapça bu biyolojik süreci semure ağacının kırmızı reçine akıtması gibi doğrudan morfolojik bir dışavurumla adlandırmış ve ecvef-yâî yapıda bağımsız bir kök olarak billurlaştırmıştır. Kökün Süryanice veya Akadca doğrudan ses denkliği gösteren bir adet kanaması formu zayıf olup, Arapçada sıvı akışkanlığı ve basınçla yarılma semantiği üzerinden özgünleştiği görülmektedir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Lisān al-ʿArab, Brown-Driver-Briggs, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönحوض ve حيض geçişliliğiSuyun bir havuzda toplanması ile biriken kanın rahimden dışarıya taşması arasındaki ecvef harf değişimidir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ח-י-ץ ve arınma terimleriArapça kök doğrudan kırmızı sıvı akışını karşılarken, diğer Sami diller daha çok uzaklaşma ve akıntı kavramlarını kullanır.Muhtemel
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik dış kollarında bu fonetik dizilişte doğrulanmış doğrudan soydaş biçim tespit edilmemiştir.Veri bulunamadı

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Brown-Driver-Briggs.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
حيضAnlamlıRahimden kan gelmesi, sızmaSemure ağacının kızıl sıvı akıtması ve kadının aybaşı hâli.Hedef köktür; Kur'an'da geçer.
حضيKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıArapça sözlüklerde bu dizilişte kök kaydı yoktur.
يحضKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bağımsız kök olarak geçmez.
يضحKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik lügat geleneğinde mühmel kabul edilmiştir.
ضحيAnlamlıGüneşe çıkmak, belirmekKuşluk vakti, güneş ışığının yayılması ve kurban kesme vakti.Kur'an'da geçer; kök harfleri ters permütasyondur.
ضيحAnlamlıSütü suyla inceltmekYoğurt veya koyu süte su katılıp çalkalanarak seyreltilmesi.Kitābü'l-ʿAyn kaydında müsta‘meldir; Kur'an'da geçmez.

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
حيضMerkezBiyolojik periyodik kanamaBiriken kanın tabii döngü içinde rahimden dışarıya çıkması.Kadının ergenlikten menopoza kadar süren olağan kanamasıdır.
طمثKomşuCinsel temas ve ilk kanamaDokunma, cinsel ilişki ve bu yolla meydana gelen kanama veya iz.حيض olağan biyolojik döngüyü, طمث ise daha çok birleşme anındaki kanı/teması anlatır.
نفسKomşuDoğum sonrası kanamaDoğum eyleminin ardından gelen lohusalık akıntısı.حيض döngüsel adet iken, nifas doğum hadisesine bağlı kanamayı ifade eder.
قراKomşuTemizlik veya adet döngüsüBelirli aralıklarla toplanma ve vaktin dönüp gelmesi.Kur' kökü hem hayız hem temizlik dönemini kapsayan döngüsel zaman dilimidir.
طهرZıtKanamanın kesilmesi ve temizlikMaddi ve hükmi kirlilikten, akıntıdan bünyenin arınmış olma hâli.حيض kanın akış dönemini, طهر ise akıntının durup temizliğin başladığı evreyi kurar.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaحيضDöngüsel kanama, aybaşıCanlı dokudan kırmızı sıvının tabii aralıklarla akması hâlidir.Kesin
LatinceMenses, menstruatioAybaşı döngüsü, aylık akıntıZaman ve ay döngüsünü (mensis) merkeze alır; Arapçadaki ağaç reçinesi ve sızma somutluğunu dışarıda bırakır.Güçlü
İngilizceMenstruation, periodAdet görme, periyotBiyolojik döngüyü tam karşılar; ancak kökün fıkhi bir bekleme ve ibadet kısıtı getiren normatif boyutunu içermez.Güçlü
AlmancaMenstruation, RegelblutungKurala bağlı döngüsel kanamaSürecin periyodik ve nizami oluşunu vurgular; fiziksel ezâ ve sızma kök imgesini taşımaz.Güçlü
FransızcaMenstruation, règlesKurallar, aylık kanamaBiyolojik döngüyü karşılar; Arapçadaki havuzlanıp dışarı sızma semantiği yer almaz.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Robert Dictionnaire.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
الْمَحِيضِBiyolojik ezâ ve cinsel ilişkiden uzak durma hâliKadının adet dönemindeki bedensel sıkıntısını ve bu esnada eşler arası cinsel yaklaşımın yasaklanıp temizlenme şartının getirildiğini bildiren bağlam (Bakara 2:222).
الْمَحِيضِİddet hesabında yaşlılık sebebiyle döngünün kesilmesi (menopoz)Boşanma sonrası bekleme süresinin belirlenmesinde adetten kesilen kadınların iddetini tayin eden bağlam (Talâk 65:4).
يَحِضْنَHenüz fizyolojik olarak adet görmeme durumuYaş küçüklüğü veya biyolojik gecikme nedeniyle henüz adet kanaması yaşamamış olanların iddet süresini düzenleyen bağlam (Talâk 65:4).

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi emirlerin hikmeti ve teklif mükellefiyetiHayız hâlindeki kısıtlamaların bir ceza veya ontolojik düşüklük mü, yoksa fıtri bir arınma ve ruhsat mı olduğu meselesi.Kadının fıtri yaratılışının zati bir kirlilik taşımadığı, mükellefiyetin bedensel duruma göre esnetildiği fikri.
Fıkıhİbadet engeli, boşanma ve iddet hesabıHayzın en az ve en çok süreleri, bu dönemde namaz ve orucun düşmesi, cinsel ilişkinin haramlığı ve iddetin hesaplanması.Kökün tamamen ibadet, nikâh ve taharet ahkâmını belirleyen objektif ve takvimsel bir sınıra dönüşmesi.
Tefsirحيض kelimesinin ezâ olarak nitelenmesiBakara 2:222'deki ezâ (أذى) kelimesinin hem kadının çektiği fiziksel ağrı hem de hijyenik zarar olarak izahı.Kadının korunması, zorlamaya maruz bırakılmaması ve temizlik şartının ahlaki-bedensel boyutunun tefsiri.
HadisTaharet, hayız halleri ve müstehâza ayrımıAdet kanı ile damar çatlamasından gelen istihâza kanının rengi, kokusu ve hükmü bakımından ayrılması.Tabii hayız kanı ile patolojik kanamanın pratik işaretlerle birbirinden ayrıştırılması yoğunlaşması.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİbadet ve taharet düzeniİbadet muafiyeti ve tabii arınma süreciRitüel geçişkenliği askıya almaKadının bedenini zorlamadan ibadeti durdurarak fıtri ritme hürmet gösterme ilkesi.Kesin
İlmiBiyolojik tıp ve üreme döngüsüRahim duvarının yenilenmesi ve döngüsel atılımSağlıklı nesil üretimi için biyolojik yenilenmeDöllenmemiş yumurta ve dokunun periyodik olarak atılıp rahmin yeniden hazırlanması.Güçlü
SiyasiAile hukuku ve nesep güvenliğiİddet bekleme ve kamusal tescil eşiğiNesebin karışmasını önleme ve soy hattını korumaBoşanma veya ayrılıkta kamu düzeninin temeli olan soy belirliliğini biyolojik kanıtla teminat altına alma.Güçlü
İktisadiNafaka ve mehir haklarının vadesiİddet süresince geçim yükümlülüğüMali borç ve sorumluluk takvimiKadının iddet boyunca nafaka hakkının devamını ve evlilik sözleşmesinin mali tasfiyesini düzenleme.Güçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerPeriyodik dalgalanma ve eşik salınımı (Limit cycle)Biyolojik ve dinamik sistemlerde biriken enerjinin veya maddenin belirli bir periyotla tepe noktasına ulaşıp tahliye edilmesi ve sistemin sıfırlanarak yeni bir çevrime başlaması.Güçlü
Beşeri bilimlerHukuki askıya alma ve geçiş süreci (Moratoryum)Bir sözleşmenin veya kamusal ilişkinin, ortaya çıkan tabii bir durum sebebiyle belirli bir süre dondurulması ve yeni bir hukuki evreye geçmeden önce arınma/bekleme faslının işletilmesi.Güçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca kadınlara özgü hijyenik bir rahatsızlığa veya sadece boşanma fıkhının teknik bir detayına indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamCanlılığın devamı, neslin korunması, insanın beden sağlığı ve eşler arası ilişkinin fıtri-ahlaki sınırlarını çizen çok boyutlu bir ayet/işaret olması.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataKadını bu dönemde bütünüyle necis, dokunulmaz veya lanetli sayan eski pagan/tahrif edilmiş kültürlerin algısını İslam'a taşımak veya ezâ ifadesini kadının aleyhine bir aşağılama gibi yorumlamak.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın fıtrata, bedensel biyolojiye ve insan sağlığına verdiği değeri gösterir; ibadet ve aile hukukunun soyut kurallardan değil, insanın somut beden ritminden neşet ettiğini ortaya koyar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Aile hukuku, taharet, evlilik ahlakı ve boşanma sonrası iddet sürelerini tayin eden ahkâm ayetlerinde belirleyicidir (Bakara 2:222 ve Talâk 65:4).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Adet dönemini ontolojik bir eksiklik veya tecrit sebebi sayan anlayışları yıkar; durumun sadece fiziki bir ezâ ve geçici bir kısıt olduğunu, temizlenme gerçekleştiğinde fıtri hayatın kaldığı yerden devam edeceğini bildirir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamAğaçtan kırmızı reçinenin sızması veya dokudan birikmiş kanın tabii tazyikle dışarıya akması.
  • Soyut anlamCanlı bir sistemin kendini yenilemek üzere iç basınç ve birikintiyi belirli periyotlarla tahliye ederek arınması.
  • Sistematik karşılıkAile ve ibadet düzeninde ritüel ve hukuki ilişkileri askıya alan, nesep ve sıhhati güvenceye bağlayan biyolojik eşik.
  • LaTeX modeliΦ(t)={0,t≢t0(modτ)ΔE,t≡t0(modτ)  ⟹  R→ΔES
  • LaTeX açıklamasıModel, biyolojik sistemin zamana bağlı durumunu (Φ(t)) periyodik bir döngü çerçevesinde gösterir. τ adet periyodunun dalga boyunu, t0 kanamanın başladığı eşik zamanını temsil eder. Periyot vuku bulduğunda sistem dışarıya bir enerji/madde tahliyesi (ΔE) gerçekleştirir. Bu tahliye ile birlikte mevcut hukuki ve ritüel ilişki durumu (R), arınma ve bekleme statüsüne (S) dönüşerek askıya alınır. Tahliyenin sona ermesi ve temizlenmeyle sistem yeniden olağan çevrimine geri döner.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ح