طهر

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ط-ه-رالصيغ: ٢٤ · الجذور المجاورة: ٧٠ · الآيات: ٢٦ · السور: ١٨؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».موهأَطْهَرُلِيُطَهِّرَكُمْطهرزوجنسوتَطْهِيرًاتحتمُطَهَّرَةٌالْمُتَطَهِّرِينَقومصلووَأَطْهَرُأمن

الجذرالصيغ ٢٤الآيات ٢٦السور ١٨المجاورة ٧٠

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

طهر

ط - ه - ر

جذر
  • الورود: ٣١
  • الآيات: ٢٦
  • الصيغ: ٢٤
  • المعاجم: ١٣

Akar temiz sudur. Türkçe‘deki dere kelimesi de buradan gelmiş olabilir. Sonra temizlenme manasında fiil olmuştur. Tathir temizlemek demektir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Akar temiz sudur. Türkçe‘deki dere kelimesi de buradan gelmiş olabilir. Sonra temizlenme manasında fiil olmuştur. Tathir temizlemek demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٢٬١٨٤
باب الهاء والطاء والرّاء معهما ه ط ر،ه ر ط، ط ه ر، ر ه ط مستعملات ط ر ه، ر طه مهملان هطر: هَطَرَة يَهْطِرُه هَطْراً، كما يُهْبَجُ الكلبُ بالخَشَبة. هرط: نَعْجةٌ هِرْطةٌ، أي، مَهزولةٌ، ولا يُنْتَفَعُ بلحمِها غُثُوثةً. وفلانٌ يَهْرِطُ في كلامِه، إذا سَفْسَفَ وخَلَّطَ. والهَرْطُ لغة في الهَرْت. وهو المَزْق، ويقال: بل الهَرْطُ في الشِّدقين، والهَرْطُ في الأشياء، المَزْقُ العَنِيف. طهر: الطُّهْرُ:
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٥٩٥
طَهَرَ الشيء وطَهُرَ أيضاً بالضم، طَهارَةً فيهما. والاسم الطُهْرُ. وطَهَّرْتُهُ أنا تَطْهيراً. وتَطَّهَّرْتُ بالماء، وهم قوم يَتَطَهَّرونَ، أي يتنزَّهون عن الأدناس. ورجلٌ طاهِر الثياب، أي متنزِّه. وثيابٌ طَهارى، على غير قياسٍ، كأنَّهم جمعوا طَهْرانَ. قال الشاعر: ثيابُ بني عَوفٍ طَهارى نَقيَّةٌوأوجُهُم بيضُ المسافر غُرَّانُ والطُهْرُ: نقيض الحَيض. والمرأة طاهِرٌ من الحَيض، وطاهِرَةٌ من
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٨٬٥٦٩
ه ط ر طهر ، هطر ، هرط ، رهط : مستعملات . هطر : قال الليث : يقال : هَطَرَه يَهْطِرَه هَطْراً كما يُهْبَجُ الكلب بالخَشبة . ثعلب ، عن ابن الأعرابيّ قال : الهَطْرة تذلُّل الفقيرِ للغنيّ إذا سأله . هرط : قال الليث : نعجَة هِرْطَةٌ ، وهي المهزولةُ لا يُنتفعُ بلحمها غُثُوثة . ثعلب ، عن سلمة ، عن الفرَّاء قال : الهِرْطة : النعجة المهزولة ، ولحمها : الهِرْط بالكسر . قال : وقال ابن الأعرابي : لحمها
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٬٢٩١
(باب الطاء والهاء وما يثلثهما) (طهي) الطاء والهاء والحرف المعتل أصلٌ صحيحٌ يدلُّ على أمرين إمّا على معالجة شيء، وإما على رِقّة. فالأول: علاج اللحم في الطَّبْخ. والطَّاهي: فاعل، وجمعه طُهاة. قال: فَظَلَّ طُهَاةُ اللّحْمِ من بين مُنْضِجٍ *** صَفِيفَ شِواءٍ أو قديرٍ مُعَجَّلِ([1])وقال أبو هريرة في شيء سُئِلَ عنه: "فما طَهْوِي إذاً ـ أي ما عملي ـ إن لم أحْكِمْ ذلك". وحكى بعضُهم طَهَت الإِبلُ
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٣٬٨٨٢
- يقال: طهرت المرأة طهرا وطهارة، وطهرت (الفعل مثلث العين، يقال: طهر، وطهر، وطهر. انظر: الأفعال 3/273)، والفتح أقيس؛ لأنها خلاف طمثت، ولأنه يقال: طاهرة، وطاهر، مثل: قائمة وقائم، وقاعدة وقاعد. والطهارة ضربان: طهارة جسم، وطهارة نفس، وحمل عليهما عامة الآيات. يقال: طهرته فطهر، وتطهر، واطهر فهو طاهر ومتطهر. قال تعالى: ﴿وإن كنتم جنبا فاطهروا﴾ [المائدة/6]، أي: استعملوا الماء، أو ما يقوم مقامه، قال: {ولا
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٤٠٤
ط ه ر طهر وطهر واطّهر وتطهّر وقد طهرت طهوراً وطهوراً وما عندي طهور أتطهر به أي وضوء أتوضّأ به واطلب لي ماءً طهوراً‏:‏ بليغاً في الطهارة لا شبهة فيه وامرأة طاهر ونساء طواهر وطهرت من الحيض وهي ذات طهر وهن ذوات أطهار‏.‏ وتطهر بالماء‏:‏ استنجى به‏.‏ وعنده يحملن قدام الجآجيء في أساق كالمطاهر ومن المجاز‏:‏ تطهر من الإثم‏:‏ تنزه منه وطهره الله وهو طاهر الثياب‏:‏ نزه من مدانس الأخلاق والتوبة طهور
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٧٬٩٧٥
الطُّهْرُ: نقيض الحَيْض. والطُّهْر: نقيض النجاسة، والجمع أَطْهار. وقد طَهَر يَطْهُر وطَهُرَ طُهْراً وطَهارةً؛ المصدرانِ عن سيبويه، وفي الصحاح: طَهَر وطَهُر، بالضم، طَهارةً فيهما، وطَهَّرْته أَنا تطهيراً وتطَهَّرْت بالماء، ورجل طاهِر وطَهِرٌ؛ عن ابن الأَعرابي: وأَنشد: أَضَعْتُ المالَ للأَحْساب، حتى خَرجْت مُبَرّأً طَهِر الثِّيَابِ قال ابن جني: جاء طاهِرٌ على طَهُر كما جاء شاعرٌ على شَعُر، ثم
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٧٥١
* ط ه ر * * طَهُرَ * الشيء بفتح الهاء وضمها يطْهُر بالضم * طَهَارةً * فيهما والاسم * الطُّهْرُ * بالضم و * طَهَّرهُ تطْهِيراً * و * تَطَهَّر * بالماء وهم قوم يتطهرون أي يتنزهون من الأدناس ورجل * طَاهِرُ * الثياب أي مُنزَّه وثياب * طَهَارَى * بوزن حيارى على غير قياس كأنه جمع طهران و * الطُّهْرُ * بالضم ضد الحيض والمرأة * طاهِرٌ * من الحيض و * طَاهِرَةٌ * من النجاسة ومن العيوب و * الطَّهُورُ * بفتح
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٩٬٦٠٤
الطهر، بالضم: نقيض النجاسة، كالطهارة، بالفتح. طهر، كنصر وكرم طهرا وطهارة، المصدران عن سيبويه. وفي الصحاح: طهر وطهر، بالضم، طهارة فيهما فهو طاهر وطهر، ككتف، الأخير عن ابن الأعرابي، وانشد: أضعت المال للأحساب حتى خرجت مبرأ طهر الثـياب قال ابن جني: جاء طاهر على طهر، كما جاء شاعر على شعر، ثم استغنوا بفاعل عن فعيل، وهو في انفسهم وعلى بال من تصورهم، يدلك على ذلك تكسيرهم
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١١٬٢٤٨
١ 1 طَهَرَ ذ and طَهُرَ , (S, A, Msb, K,) aor. of each طَهُرَ , (Msb, K,) inf. n. طَهَارَةٌ, (S, Msb, K,) which is of each verb, (S, Msb,) and طُهْرٌ, (Sb, K,) or the latter is a simple subst., (S, Msb,) It was, or became, clean, free from dirt or filth, or pure. (A, * Msb, K. *) طهارة is of two kinds; [properly] corporeal and [tropically] spiritual. (TA.) ― -b2- And طَهَرَتْ, (M, Mgh, K,) or
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٨٧٥
طَهَُرَ طَهَُرَ U ( n. ac. طُهْر 3 , طَهَاْرَة 22t , طُهُوْر 27 ), a. Was clean, pure. b. A ( n. ac. طَهْر 1 ), Removed, sent away. طَهَّرَ طَهَّرَ II , a. Cleaned, cleansed, purified. b. Circumcised. تَطَهَّرَ تَطَهَّرَ V , اِطْتَهَرَ VIII ( T ), a. Was cleansed, purified; purified himself. طُهْر طُهْر 3 , a. Cleanness, cleanliness. b. Purity, chastity. طَهِر طَهِر 5 , a. see
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٣٩٬٠٩٥
طهر طَهُرَ- يَطْهُرُ - طَاهِر - أََطْهَر - طَهُوْر - طَهَّرَ - يُطَهِّرُ - مُطَهِّر- مُطَهَّر- مُطَهَّرون - مُطَهَّرة - تَطَهَّرَ - يَتَطَهَّرُ - مُتَطَهِّر - مُتَطَهِّرِيْن طَهُرَ- يَطْهُرُ + الكائن:يكون أو يصير طاهراً: كان فيه شوائب وعوالق ودرن، فصار نقياً خالصاً منها طَاهِر: اسم فاعل صفة مشبهة من " طَهُرَ- يَطْهُرُ ": من يصير في وضع جديد
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٢٤)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٧٠ (الإجمالي: ٢١٤)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. زوج

    الآيات المشتركة: ٥ · İlik ve düğme çiftinin her biridir

  2. نسو

    الآيات المشتركة: ٤ · Kadınlar

  3. بيت

    الآيات المشتركة: ٤ · Beyt ev demektir

  4. قوم

    الآيات المشتركة: ١٠ · Hayvanların ön ayaklarına denir

  5. ثوب

    الآيات المشتركة: ٣ · Sevb dış elbise demektir

  6. أبد

    الآيات المشتركة: ٣ · Badiye çöl demektir

  7. صلو

    الآيات المشتركة: ٤ · Namaz

  8. ركع

    الآيات المشتركة: ٢ · “Ruk’a” eğilerek bakılmadan dibi görülmeyen derin yer…

  9. تحت

    الآيات المشتركة: ٣ · Ayağın alt tarafı demektir

  10. زكو

    الآيات المشتركة: ٣ · “Zekiyye“ bol otlaklı arazi demektir

  11. موه

    الآيات المشتركة: ٣ · Su

  12. أمن

    الآيات المشتركة: ٩ · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir

الآيات التي ورد فيها(٢٦)

  1. … مِنْ قَبْلُ وَأُتُوا بِهِ مُتَشَابِهًا وَلَهُمْ فِيهَا أَزْوَاجٌ مُطَهَّرَةٌ وَهُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

    Temizlenen

  2. … جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَأَزْوَاجٌ مُطَهَّرَةٌ وَرِضْوَانٌ مِنَ اللَّهِ وَاللَّهُ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ

    Temizlenen

  3. وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا لَهُمْ فِيهَا أَزْوَاجٌ مُطَهَّرَةٌ وَنُدْخِلُهُمْ ظِلًّا ظَلِيلًا

    Temizlenen

صفحة الصيغة: الْمُتَطَهِّرِينَ

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökطهر
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerنظف, قدس, زكو
Zıt Kökنجس
Çekirdek Özet 1Maddi veya hükmî her türlü kirden, yabancı unsurdan ve pastan arınarak aslî berraklığına kavuşma
Çekirdek Özet 2İnsanın bedenini, ahlakını, ibadetini ve kalbini şirk, günah ve necasetten temizleyerek ilahî kabule hazır hale getirmesi
Çekirdek Özet 3Varlığın ontolojik, hukuki ve ahlaki dengesini bozan yabancı fazlalıkların giderilmesiyle ulaşılan aslî saflık nizamı
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca bedensel ve hijyenik temizliğe indirgeyerek vahiy, ahlak, akide ve toplum düzenindeki arındırma işlevini dışarıda bırakmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
طهBir şeyin yüzeye çıkması, kabarması, tortunun ve bulanıklığın çökerek durulması ve incelmesi; nitekim طهل suyunda dipteki çamurun ayrışması veya طهف bitkisinde tepenin arınması bu çekirdekle ilişkilidirرÇekirdeğin işaret ettiği durulma hareketine baş, akış ve kesintisiz süreklilik katarak kirin bütünüyle sıyrılmasını ve mutlak temizliği ifade eder

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
طsepet, çark; sarma, kuşatma, içine almaVarlığın dış çevresini, bedenini veya mahiyetini kuşatan sınır
هkollarını kaldırmış insan; dikkat çekme, ortaya çıkma, nefesİçerideki aslî cevherin ve canlılığın perdesiz şekilde meydana çıkması
رinsan başı; baş, ilk, üstKuşatılmış yapının en üst seviyeye, kusursuz başlangıç haline ve lekesiz tepeye erişmesi
طهرKuşatıcı bir çerçevenin içindeki kir ve yabancı unsurların defedilmesiyle aslî cevherin en üst seviyede ve dupduru biçimde açığa çıkması hareketi

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamSuyun yabancı maddelerden ve tortudan arı olması; kadının hayız kanının kesilerek tabii ve temiz haline dönmesi
Cahiliye şiiri kullanımıŞair بني عوف kabilesini överken kökü soy ve ahlak temizliğini ifade etmek üzere ثيابُ بني عوفٍ طَهَارَى نقيّةٌ / وأوجُهُهمْ عند المَسَافرِ غُرّانُ biçiminde kullanmıştır
Erken Arapça kullanımİbnü'l-A'râbî'nin naklettiği şiirde şair şerefini koruyup ayıptan uzak kaldığını anlatırken أَضَعْتُ المالَ للأَحْساب، حتى / خَرجْت مُبَرّأً طَهِر الثِّيَابِ demiştir; ayrıca Ebû Züeyb el-Hüzelî şiirinde bu kökü طَهِير kalıbıyla anmıştır

المصدر Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha ve Kitābü’l-ʿAyn.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça طهر kökü, Kuzeybatı Sami dillerinde de doğrudan arılık, paklık, kirlilikten kurtulma ve ritüel temizliği ifade eden köklü bir semantik mirasa dayanır. İbranicede טָהֵר (tahar/ṭāhēr) fiili hem fiziksel olarak kirlerden arınmayı hem de kurban, mabet ve ritüel sahasında hukuki/dini bakımdan temiz olmayı (tahor) bildirir. İki dildeki fonetik yapı ve sessiz harf dizilişi doğrudan örtüşmektedir. Arkaik Sami katmanında kök, özellikle su ile yıkama, kurban sunumu öncesi yabancı bulaşıklardan sıyrılma ve kutsal alana girişi engelleyen bedensel-manevi hallerin giderilmesi işlevine karşılık gelir. Arapça bu kökü korumuş; fiziksel temizliğin yanı sıra hayızdan arınma gibi bedensel-biyolojik döngülere ve ahlaki berraklığa teşmil ederek kapsamını genişletmiştir.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon, HALOT, Lisān al-ʿArab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönطهر kökünden türeyen طُهْر, طَهَارَة, طَهُور kelimeleriKirin, kanın veya manevi kusurun zevaliyle ortaya çıkan aslî saflık durumuKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice טָהוֹר ve טָהֵר biçimleriRitüel arılığı, kirlenmemiş olmayı ve dinsel temizliği bildiren ortak kökKesin
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik ailenin diğer kollarında doğrudan ve düzenli ses denkliği gösteren türev tespit edilmediMuhtemel

المصدر HALOT, Brown-Driver-Briggs, Maqāyīs al-Lugha.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
طهرAnlamlıArınmak, temizlenmekKirden, necasetten ve ayıptan uzak olmakHedef kök; Kur'an'da geçer
طرهKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştirKur'an'da geçmez
هطرAnlamlıVurmak, çarpmakBir şeye sopayla kuvvetlice vurarak sarsmakKur'an'da geçmez
هرطAnlamlıParçalamak, yırtmakEti, kumaşı veya bir kimsenin namusunu sözle parçalayıp yırtmakKur'an'da geçmez
رطهKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştirKur'an'da geçmez
رهطAnlamlıTopluluk, zümreSayısı ondan az olan insan grubu veya akraba zümresiKur'an'da geçer

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
طهرMerkezArınma ve berraklıkArızî kirin bütünüyle giderilerek nesnenin veya nefsin aslî arılığına dönmesiMaddi, hükmî ve ahlaki her türlü bulaşıktan temizlenmek
نظفKomşuGörünür temizlikطهر kökü hükmî ve manevi arınmayı da kapsarken نظف daha ziyade dış görünüşteki paklık ve kirsizliktirBedende ve giyside gözle görülen toz ve kirin bulunmaması
قدسKomşuKutsiyet ve tenzihطهر kirden arınmayı merkeze alırken قدس noksanlıktan yüce olmayı ve bereketli dokunulmazlığı bildirirİlahî olanın kusurdan münezzeh kılınması ve kutsanması
زكوKomşuBüyüme ve arılıkطهر pasif arınmayı ve tortunun atılmasını, زكو ise arınarak fazlalaşıp hayırda serpilmeyi öne çıkarırNefsin veya malın kirlerinden sıyrılarak verimli gelişimi
نجسZıtPislik ve mundarlıkطهر kökünün tam zıddı olup temas ettiği şeyi bozan, tiksinti veren ve ibadete engel olan kirlilikMaddi veya itikadi düzeyde uzak durulması gereken necaset

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaطهرTemiz olmak, arınmakMaddi kirlerden, manevi günahlardan ve hükmî engellerden sıyrılma haliKesin
Latincepurifico, purusTemiz, saf, arınmışMaddi ve manevi saflığı karşılar; fakat İslam fıkhındaki hükmî boyut (abdest/gusül) tam yer almazGüçlü
İngilizcepurify, clean, pureTemizlemek, arıtmakFiziksel ve ahlaki temizliği kapsar; ilahî arındırma fiilini tam olarak ancak bağlamla taşırGüçlü
Almancareinigen, lauter, reinArıtmak, lekesiz kılmakCevherin durulanmasını ve saflığını verir; ibadet için gereken hükmî arınmayı tam karşılamazGüçlü
Fransızcapurifier, purArındırmak, safLekeden kurtarmayı anlatır; Kur'an'daki ontolojik cennet temizliği boyutunu eksik bırakırGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
فَتَطَهَّرْنَ / فَاطَّهَّرُواBedensel ve hükmî temizlikHayız hali sonrasında yıkanma ve cünüplükten gusül yoluyla arınma bağlamı (Bakara 2:222, Mâide 5:6)
يَتَطَهَّرُونَ / الْمُطَّهِّرِينَGünahlardan ve çirkinliklerden uzak durmaLût kavminin ahlaksızlığından beri durma veya Kuba mescidi ehlinin nezihliği bağlamı (A'râf 7:82, Tevbe 9:108)
تُطَهِّرُهُمْMal ve nefis arınmasıSadaka ve zekat yoluyla günah yükünden ve cimrilik kirinden kurtulma bağlamı (Tevbe 9:103)
مُطَهَّرَةٌKusursuzluk ve cennet ehlinin arılığıCennette eşlerin bedeni ve ahlaki kusurlardan bütünüyle pak kılınmış olması (Bakara 2:25, Âl-i İmrân 3:15)
صُحُفًا مُطَهَّرَةً / الْمُطَهَّرُونَVahyin tahrif ve şüpheden beri oluşuVahiy metinlerinin ve sahifelerin şeytani müdahalelerden ve kirden korunmuşluğu bağlamı (Vâkıa 56:79, Abese 80:14, Beyyine 98:2)
مَاءً طَهُورًاBizatihi temiz ve arındırıcı suGökten indirilen ve hem temiz hem de arındırma kabiliyeti olan suyun vasfı (Furkân 25:48, Enfâl 8:11)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamPeygamberlerin ismeti ve ehl-i beytin günahlardan tebrie edilmesiAhzâb 33:33 ayetinde geçen arındırmanın cebri bir masumiyet mi yoksa lütuf ve tezkiye mi olduğuİtikadi şüphelerden ve manevi günah kirinden korunmuşluk
FıkıhTaharet bahsi; hadesten ve necasetten taharet hükümleriAbdest ve guslün geçerliliği, suların kısımları, hayız ve nifas hallerinin hükümleriİbadetin ifasına engel olan hükmî ve maddi pisliklerin giderilmesi
TefsirVâkıa 56:79 ve Tevbe 9:108 ayetlerinin teviliMushafa abdestsiz dokunulup dokunulamayacağı ve ayetteki مطهرون ifadesinin melekler mi yoksa müminler mi olduğuMaddi paklık ile manevi ihlas arasındaki irtibat
HadisTemizliğin imandaki yeri ve abdest faziletiAbdest azalarından günahların su damlalarıyla dökülmesi ve taharetin imanın yarısı sayılmasıİbadet öncesi maddi yıkamanın ruhi günah kefaretine dönüşmesi

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİbadetlerin ifası ve akidevi durulukTaharet nizamıİbadete hazırlık ve şirkten arınmaKulun ibadete yönelmeden önce bedenindeki necaseti, kalbindeki şirki ve niyetindeki riyayı defetmesiKesin
İlmiBilgi üretimi ve vahiy telakkisiEpistemik saflıkYanıltıcı verilerden ve zandan arınmaSahih bilginin heva, tahrif ve şüphe tortularından ayıklanarak berrak biçimde kavranmasıGüçlü
SiyasiKamu yönetimi ve adalet teşkilatıYozlaşmadan arınmaRüşvet, iltimas ve zulmün tasfiyesiİdare mekanizmasının haksız kazanç ve ahlaki çürümeden temizlenerek hukuki meşruiyetini korumasıGüçlü
İktisadiMülkiyet, ticaret ve zekat sistemiServetin tezkiyesiHaram kazancın ve haksız fazlalığın giderilmesiZekat ve infak ile maldaki kul hakkının ve kirliliğin sıyrılarak dolaşımın sıhhatli kılınmasıKesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKimyasal filtrasyon, distilasyon ve sinyal gürültü ayıklamasıBir çözeltideki yabancı çökeltilerin süzülmesi veya bir dalga boyundaki parazitlerin (gürültü) ayıklanarak saf sinyalin elde edilmesiGüçlü
Beşeri bilimlerHukuki ve ahlaki rehabilitasyon, kriminolojik ıslahToplumsal yapıyı veya bireyin benliğini lekeleyen suç, sapma ve ayıpların yaptırım veya telafiyle giderilip asli hukuki duruma dönülmesiGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKavramı yalnızca bakteriyolojik, hijyenik ve tıbbi beden temizliğine indirgemek
Kur'an içi daha geniş anlamBedeni necasetten temizlemenin ötesinde; zihni şirkten, ahlakı fuhşiyattan, malı haramdan ve vahyi tahriften koruyan bütüncül arınma nizamı
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİbadetlerin şekli temizliğini tamamlayıp ahlaki ve itikadi kirlilik içinde kalmayı meşru görmek; ayetlerdeki tezkiye ve ıslah vurgusunu etkisizleştirmek

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın ibadet, ahlak, aile ve toplum tasavvurunu "aslî fıtrata dönüş" ve "yabancı kirden arınma" ilkesi üzerine kurduğunu gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Abdest, gusül ve hayız hükümlerini bildiren fıkhi ayetlerde (Bakara 2:222, Mâide 5:6), Lût kavminin kıssasında (A'râf 7:82) ve zekat-arındırma irtibatında (Tevbe 9:103).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Dindarlığın sadece zahiri su ile yıkanmaktan ibaret olduğu zannını yıkarak malın, kalbin ve vahyî bilginin de bizzat temizlenmeye muhtaç olduğunu kavratır.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBir nesneye, suya veya bedene karışan yabancı tortunun, kirin veya kanın sıyrılarak o yapının lekesiz ve berrak haline kavuşması.
  • Soyut anlamİnsanın, vahyin ve toplumun varoluşsal dengesini bozan şirk, fısk, yalan ve haram unsurlardan bütünüyle soyutlanması hali.
  • Sistematik karşılıkBir sistemin verimli, meşru ve sürdürülebilir kalması için entropiye, kire ve asalak unsurlara karşı yürüttüğü sürekli ayıklama ve arınma mekanizması.
  • LaTeX modeliSt+1=St∖Dt  ⟹  lim⁡t→∞Dt=∅  ⟺  S≡S0
  • LaTeX açıklamasıFormülde St sistemin veya insanın belirli bir andaki durumunu, Dt sisteme dışarıdan bulaşan veya arız olan kir, günah ve yabancı unsurları temsil eder. Fark kümesi işlemi (∖), arındırma ve tathir sürecini simgeler. Zaman içinde yabancı unsurların sıfırlanması (∅), sistemin başlangıçtaki fıtrî ve berrak haline (S0) bütünüyle denk hale gelmesini ifade eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ط