خفض

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: خ-ف-ضالصيغ: ٢ · الجذور المجاورة: ١٥ · الآيات: ٤ · السور: ٤؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».أمنرببخَافِضَةٌخفضوَاخْفِضْجنحزوجصغرمتعذللقولحزنتبع

الجذرالصيغ ٢الآيات ٤السور ٤المجاورة ١٥

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

خفض

خ - ف - ض

جذر
  • الورود: ٤
  • الآيات: ٤
  • الصيغ: ٢
  • المعاجم: ١٢

Hafide (ha, dat) : Durgun akan su demektir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Hafide (ha, dat) : Durgun akan su demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٥١٠
باب الخاء والضاد والفاء معهما خ ض ف، خ ف ض، ف ض خ مستعملات خضف: البِطِّيخُ، أول ما يخرج يكون قعسراً، ثم خَضَفاً أكبر منه. ثم فِجّاً، والحَدَجُ يَجْمَعُها.. وهو طِبِّيخُ لغة فيه.. والخَضْفُ: الضَّرْطُ.. خفض: الخَفْضُ: نَقيضُ الرفع. وعيش خَفْضٌ: ذو دعةٍ وخِصْب ، وخفضت الشيء فانخفض واختفض. وخُفِضَتِ الجارية وختن الغلامُ. والتَّخفيضُ: مدك رأس البعير إلى الأرض لتركبه ، قال: يكاد يستعصي على
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٤٧٩
الخَفْضُ: الدَعَةُ. يقال: عيشٌ خافِضٌ. وهم في خَفْضٍ من العيش. والخَفْضُ: السَيرُ الليِّنُ، وهو ضدّ الرفْع. يقال: بيني وبينك ليلةٌ خافِضَةٌ، أي هيّنةُ السيرِ وخَفَضْتُ الجاريةَ، مثل خَتَنْتُ الغلامَ واخْتَفَضَتْ هي. والخافِضَةُ: الخاتِنَةُ. وخَفْضُ الصوتِ: غَضُّهُ. يقال: خَفِّضْ عليك القولَ، وخَفِّضْ عليك الأمر، أي هَوِّنْ. والخَفْضُ والجرُّ واحدٌ، وهما في الإعراب بمنزل الكسر في البناء في
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٣٬٩٣٤
خ ض ف خضف ، خفض ، فضخ : مستعملة . خضف : أبو عبيد ، عن الأصمعي : خضَفَ بها وغَضَفَ بها _ إذا ضَرِطَ . وقال أبو الهيثم : خضَفَ خَضْفاً _ إذا ضَرِطَ . وأنشد : إنَّ عُبَيْداً خَلَفٌ بِئْسَ الْخَلَفْ عَبْدٌ إِذَا مَا نَاءَ بِالْحِمْلِ خَضَفْ وقال الليث : البِطِّيخُ _ أولَ ما يخرُجُ _ يكون قعْسَراً صغيراً ، ثم يكون خَضَفاً أكْبَرَ من ذلك ، ثم يكون فِجّاً قبل أن يَنْضَجَ والحَدَجُ يجمعها . خفض : قال
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٩٩
- الخفض: ضد الرفع، والخفض الدعة والسير اللين وقوله عز وجل: ﴿واخفض لهما جناح الذل﴾ [الإسراء/24]، فهو حث على تليين الجانب والأنقياد، كأنه ضد قوله: ﴿ألا تعلو علي﴾ [النمل/31]، وفي صفة القيامة: ﴿خافضة رافعة﴾ [الواقعة/3]، أي: تضع قوما وترفع آخرين، فخافضة إشارة إلى قوله: ﴿ثم رددناه أسفل سافلين﴾ [التين/5].
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٧٩٤
خ ف ض خفض الشيء ورفعه فانخفض‏.‏ وهو في حال رفعة وحال خفضة‏.‏ وختن الغلام وخفضت الجارية‏.‏ وفلانة خافضة‏.‏ ونعمت الخافضة‏!‏ وخفض رأس البعير إلى الأرض‏.‏ قال‏:‏ يكـاد يستعصـي علـى مخفضـه ومن المجاز‏:‏ خفض صوته ورفعه‏.‏ وكلام مخفوض وخفيض‏.‏ وخفض له جناحه‏:‏ تواضع له‏.‏ ولفلـان جنـاح مخفـوض وخفيض‏.‏ وهو منقاد لك خافض الجناح‏.‏ وهو خافض الطير وواقع الطير وساكـن الطيـر‏:‏ وقـور‏.‏ وخفضـت
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٤٬٥٩٧
في أَسماء اللّه تعالى الخافِضُ: هو الذي يَخْفِضُ الجبّارِينَ والفراعنة أَي يضَعُهم ويُهِينُهم ويخفض كل شيءٍ يريد خَفْضَه. والخَفْضُ: ضِدُّ الرفْع. خَفَضَه يَخْفِضُه خَفْضاً فانْخَفَضَ واخْتَفَضَ. والتَّخْفِيضُ: مدّك رأْس البعير إِلى الأَرض؛ قال: يَكادُ يَسْتَعْصي على مُخَفِّضِهْ وامرأَة خافِضَةُ الصوت وخَفِيضَةُ الصوت: خَفِيَّتُه لَيِّنَتُه، وفي التهذيب: ليست بسَلِيطةٍ، وقد خَفَضَتْ وخَفَضَ
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٢٨٥
* خ ف ض * * الخَفْضُ * الدعة يقال عيش * خافِضٌ * وهم في خفض من العيش و * خَفَضَ * الضوت غضَّه وبابه ضرب يقال خفض عليك القول وخفض عليك الأمر أي هون و * الخَفْضُ * الجر وهما في الإعراب بمنزلة الكسر في البناء في مواضعات النحويين و * الانْخِفاضُ * الانحطاط والله يُخفض من يشاء ويرفع أي يضع
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٤٬٢٠٣
الخفض: الدعة ، كما في الصحاح والعباب، وزاد غيرهما، والسكون، واللين. زاد في الأساس: والانكسار. وفي اللسان: العيش الطيب. وكل ذلك متقارب. ويقال: هم في خفض من العيش. من المجاز: عيش خافض ، كعيشة راضية، كما في الأساس، وقد خفض عيشهم ككرم ، وأنشد الصاغاني: لا يمنعنك خفض العيش في دعة نزوع نفس إلى أهل وأوطـان تلقى بكل بلاد إن حللت بـهـا أهلا
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٢٬٨٢١
خَفَضَهُ 1 خَفَضَهُ خفض خفضه خفضة , [aor. خَفِضَ ,] inf. n. خَفْضٌ, He lowered it; depressed it; namely, a thing; contr. of رَفَعَهُ. (A.) ― -b2- He (God) abased him; (S, Msb;) namely, an unbeliever. (Msb.) You say, اَللّٰهُ يَخْفِضُ مَنْ يَشَآءُ وَيْرفَعُ (assumed tropical:) God abaseth whom He will, and exalteth.. (S.) ― -b3- خَفَضَ جَنَاحَهُ He (a bird) [lowered or] relaxed his wing, and
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٨٠٧
خَفَضَ خَفَضَ I ( n. ac. خَفْض 1 ), a. Lowered; humbled, humiliated. b. Marked the final letter with Kasra. c. [ Bi ], Rested, stayed in. خَفُضَ خَفُضَ U ( a. n. ac خَفْض 1 ), Was low, soft, gentle ( voice ). b. Was tranquil, at ease. خَفَّضَ خَفَّضَ II , a. see I (a) . b. Calmed, quieted. تَخَفَّضَ تَخَفَّضَ V , a. Was or became easy. b. see VII . اِنْخَفَضَ اِنْخَفَضَ VII ,
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ١٥٬٠٤٩
خفض خَفَضَ - يَخْفِضُ - خَافِض- خَافِضَة خَفَضَ - يَخْفِضُ + كائن + شيئاً: ضد " رفع ": يغير موقعه نحو الأسفل: يحرك الشيء من موقع مكاني يعتبر أعلى إلى موقع يعتبر أدنى وأقرب وأخفض، وذلك نسبة لمستوى مكاني يعتبر مرجعاً للمقارنة يخفض جناحه: ينزله للأسفل: يخفض أعلى جسده بحركة معبرة عن الترحيب والملاطفة، فالجناح في البشر: هو العضو المسؤول عن تغيير
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٢)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١٥ (الإجمالي: ٢٤)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. جنح

    الآيات المشتركة: ٣ · Kanat demektir

  2. صغر

    الآيات المشتركة: ١ · Küçük

  3. ربو

    الآيات المشتركة: ١ · Rebbe’deki be vav’a dönüşmüş, gelişmek, evrimleşmek anlamı…

  4. ذلل

    الآيات المشتركة: ١ · Zeyl etek denektir

  5. رفع

    الآيات المشتركة: ١ · Raf’, üzerine bir şeylerin konduğu yer, raftır

  6. مدد

    الآيات المشتركة: ١ · Kiriş demektir

  7. حزن

    الآيات المشتركة: ١ · “Huzal (he, ze)” zayıf hayvan, semizin zıddı demektir

  8. عين

    الآيات المشتركة: ١ · Ayn göz, “evya” göze demektir

  9. متع

    الآيات المشتركة: ١ · Mut’a, üzerine ev eşyasını konduğu yüksekçe yer; sonra…

  10. زوج

    الآيات المشتركة: ١ · İlik ve düğme çiftinin her biridir

  11. أمن

    الآيات المشتركة: ٢ · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir

  12. تبع

    الآيات المشتركة: ١ · İnek yavrusu, dana demektir

الآيات التي ورد فيها(٤)

  1. لَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلَى مَا مَتَّعْنَا بِهِ أَزْوَاجًا مِنْهُمْ وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَاخْفِضْ جَنَاحَكَ لِلْمُؤْمِنِينَ

    Ve alçalt

  2. وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُلْ رَبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرًا

    Ve alçalt

  3. وَاخْفِضْ جَنَاحَكَ لِمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ

    Ve alçalt

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökخفض
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerوضع, حطط, ذلل, هون
Zıt Kökرفع
Çekirdek Özet 1Bir şeyi yukarıdan aşağıya doğru indirmek, devenin başını binilmek üzere yere eğmek, ses ve harekette şiddeti yumuşatıp dindirmek
Çekirdek Özet 2Müminlere ve ebeveyne karşı şefkat, tevazu ve himaye ile kanat indirmek; kıyamet günü ise kibirlenenleri alçaltıp cezalandırmak
Çekirdek Özet 3Yüksekliğin, kibrin ve katı direncin kırılması; varlığın iradi tevazu veya ilahi adaletle aşağı bir seviyeye çekilmesi
Kritik Hata RiskiKökün yalnızca fiziksel alçalma veya zillet olarak anlaşılıp, iradi şefkat, koruyucu tevazu ve ontolojik denge kurucu boyutunun göz ardı edilmesi

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
خفHafiflik, ağırlığın gitmesi, sesin veya hareketin gizlenip incelmesi, belirginliğin azalması (خفف, خفت, خفي)ضBünyeye dahil olan baskı, sıkıştırma ve temas harfi ile hafifleme ve incelme eylemi, bir cismin, başın veya sesin aşağıya doğru bastırılıp alçaltılması ve kontrol altına alınması biçiminde somut bir inişe dönüşmüştür.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
خÇit veya engel düzleminde yoğunlaşma (ikiz harf ح üzerinden türetilmiş pürüzlü sürtünme)Ayrılma, yüzeyden kopma veya araya koyulan ince mesafeyi gösterir.
فAğız; açıklık, soluk verme, dışa doğru yayılmaSesin, nefesin veya kanadın dışa doğru hafifçe açılmasını ve salınmasını ifade eder.
ضBitki veya yan kenar düzleminde yoğunlaşma (ikiz harf ص üzerinden türetilmiş yatay baskı)Zemine doğru eğilme, yere yaklaştırma, sıkıştırarak alçaltma hareketini temsil eder.
خفضÇevrelenmiş bir alandan dışa açılarak zemine doğru eğilme ve baskıyı yatıştırmaYüksekte ve gergin duran bir organın, kanadın veya sesin yumuşatılarak aşağıya, emniyetli ve sakin bir zemin seviyesine indirilmesi hareketini kurar.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamDevenin binilebilmesi için başının yere doğru eğilmesi ve çekilmesi; ayrıca sert, yüksek ve gürültülü durumun yerine gelen rahat, sakin ve bolluk içindeki yaşam tarzı
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem bedevi deyişlerinde ve şiirde devenin başını eğmesi bağlamında aktarılan şu kullanımda geçer: يَكادُ يَسْتَعْصي على مُخَفِّضِهْ
Erken Arapça kullanımYumuşak, dingin ve huzurlu bir maişeti ifade etmek üzere عَيْشٌ خَفْضٌ terkibi; sesin kısılması ve inceltilmesi durumunda ise خَفْضُ الصَّوْتِ ifadesi yaygın olarak kullanılmıştır.

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, Tehzîbü’l-Luğa.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça خفض kökü, merkezi Sami dil gövdesinde özellikle alçaltma, yumuşatma, dinginleştirme ve baş eğdirme anlam örgüsüyle belirginleşen bir yapıya sahiptir. Kökün biliteral tabanı olan خف unsuru, genel Afro-Asyatik katmanda hafiflik, sükûnet ve gizlilik ekseninde gelişirken, son sese eklenen sert diş-damak ünsüzü ile birlikte Arapçada somut bir fiziksel yönelişe kavuşmuştur. İbranice ve Aramice gibi kuzeybatı Sami dillerinde bu üçlü dizilim aynı ses dizilişiyle doğrudan kökleşmek yerine, kavramsal olarak hafifleme, boyun eğme ve alçalma anlamları خفف veya benzeri fonetik varyantlar üzerinden karşılanmıştır. Arapçada kökün kazandığı özgün semantik katman, hem devenin başını yere doğru eğdirerek itaate hazırlamayı hem de hayat şartlarının sertlikten arınıp rahat ve dingin bir akışa kavuşmasını bir arada barındırmasıdır.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Lisān al-ʿArab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönخف kök ailesi ile irtibatHafiflik ve ses kısıklığı (خفت) kökünden türeyerek yüksekliği ve sertliği aşağı doğru çekme fiiline dönüşmüştür.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiKuzeybatı Sami dillerindeki hafifleme ve yatışma kökleriDoğrudan üçlü harf denkliği sınırlı olmakla birlikte, biliteral tabandaki hafiflik ve sükûnet anlam matrisi ortaktır.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik hafiflik ve aşağı inme matrisiVeri bulunamadıVeri bulunamadı

المصدر David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Lisān al-ʿArab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
خفضAnlamlıAlçaltmak, indirmekYüksekte olanı aşağı çekmek, sesi kısmak, tevazu göstermek.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
خضفAnlamlıGaz çıkarmak, ses çıkarmakAniden sesli veya sessiz gaz çıkarma, patlama sesi verme.Hedef kökle zıt veya uzak çağrışım; Kur'an'da geçmez.
فخضKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıSözlüklerde mühmel kabul edilir; Kur'an'da geçmez.
فضخAnlamlıYarmak, kırmakİçi boş bir nesneyi (kafa, karpuz vb.) ezerek kırmak, suyunu çıkarmak.Sert darbe ile çökertme ilişkisi taşır; Kur'an'da geçmez.
ضخفKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıSözlüklerde mühmel kabul edilir; Kur'an'da geçmez.
ضفخKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıSözlüklerde mühmel kabul edilir; Kur'an'da geçmez.

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
خفضMerkezAlçaltma, indirmeYüksekliği veya sertliği şefkat, tevazu veya denge amacıyla aşağı çekmekFiziksel inişin yanında incelik, sükûnet ve koruma anlamı taşır.
وضعKomşuKoyma, düşürmeBir şeyi bulunduğu yüksek yerden tamamen bırakmak, yere koymakNesnenin irtifa kaybetmesi ve konulması esastır; şefkat nüansı içermez.
حططKomşuİndirme, yükü boşaltmaYükü sırttan indirmek, ağırlığı veya günahı düşürmekAğırlığın tahliyesi ve seviyenin düşürülmesi ön plandadır.
ذللKomşuBoyun eğdirme, zilletDirenci kırarak itaate zorlamak, boyun büktürmekZorlama veya zayıflık kaynaklı bir alçalmayı ifade eder.
هونKomşuKolaylaşma, basitleşme, hakir olmaDeğer ve itibar kaybıyla önemsizleşmekVarlığın değer planında hafif ve kıymetsiz görülmesini anlatır.
رفعZıtYükseltme, kaldırmaAşağıda olanı yukarı taşımak, mertebesini ve sesini artırmakخفض kökünün tam zıddı olup dikey eksende yukarı yönlü hareketi kurar.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaخفضAlçaltmak, kanat indirmek, sakinleştirmekYüksekliği kırmak, merhamet ve tevazu ile seviyeyi aşağı çekmek.Kesin
LatinceDemittere, humiliareAşağı bırakmak, alçaltmakDemittere fiziksel inişi, humiliare ise tevazu ve boyun eğmeyi karşılar; şefkatle kanat germe nüansı eksiktir.Güçlü
İngilizceLower, abase, subdueAşağı indirmek, alçaltmak, dindirmekLower genel dikey inişi, subdue gürültü ve sertliği yatıştırmayı verir; kanat indirme istiaresini tam kapsamaz.Güçlü
AlmancaSenken, herablassen, dämpfenİndirmek, eğmek, kısmakSenken fiziksel inişi, dämpfen ses ve şiddetin kısılmasını karşılar.Güçlü
FransızcaAbaisser, adoucirAlçaltmak, yumuşatmakAbaisser seviye düşüşünü, adoucir ses ve tavırdaki yumuşamayı ifade eder.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch, Lane's Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
وَاخْفِضْ جَنَاحَكَMüminleri himaye, şefkat ve kol kanat germePeygamber'in müminlere karşı koruyucu, kapsayıcı ve alçakgönüllü davranması emri (Hicr 15:88, Şuarâ 26:215)
وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّAnne babaya karşı hürmet, tevazu ve boyun eğmeEvladın ebeveyni karşısında kibir ve sertlikten arınarak teslimiyet ve merhamet göstermesi (İsrâ 17:24)
خَافِضَةٌ رَافِعَةٌKibir ehlini ve inkârcıları aşağılayıp cezalandırmaKıyametin gerçekleşmesiyle dünyadaki sahte hiyerarşilerin yıkılıp zalimlerin alçaltılması, müminlerin yükseltilmesi (Vâkıa 56:3)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamEsma-i Hüsna ve ahiret halleriAllah'ın el-Hâfıd ismi üzerinden zorbaları, firavunları ve kibirlileri zelil kılması; kıyametteki nihai adalet dengesiİlahi iradenin adaleti tecelli ettirerek haksız yükselişleri iptal etmesi
FıkıhEbeveyn hakları ve muamelat ahlakıAnne babaya karşı tevazu göstermenin farziyeti, fıkhi sorumlulukta edep sınırlarıŞiddet ve tahakkümün haram kılınarak nefsin boyun eğdirilmesi
TefsirKanat indirme istiaresiKuşun yavrularını korumak için kanatlarını yere doğru yayması temsilinden hareketle tevazu ve himaye analiziİstiare yoluyla kibrin tasfiyesi ve koruyucu merhametin tesisi
HadisMizan ve adalet anlatımlarıAllah'ın adaleti ve rızkı temsil eden tartıyı indirip kaldırması (القسط) rivayetleriNizamın ve dengenin ilahi takdirle sürekli ayarlanması

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniAhlak ve kulluk şuuruİradi tevazu ve şefkatKibri kırarak nefsi ilahi emre ve müminlerin hukukuna tabi kılmakBireyin iç dünyasında fıtri merhameti hâkim kılarak dikey benlik iddiasını yatıştırır.Kesin
İlmiİletişim ve pedagojiSesin ve üslubun yumuşatılmasıBilgi aktarımında baskı ve tahakkümü ortadan kaldırıp zihni teskine kavuşturmakSert ve yüksek perdeden hitap yerine dinleyeni kuşatan dingin bir aktarım sağlar.Güçlü
SiyasiYönetim ve tebaa ilişkisiKoruyucu liderlik ve himayeİktidar gücünün zayıflara karşı baskı aracına dönüşmesini engellemekGüç sahibinin toplumun kırılgan kesimlerine kol kanat gererek onları koruma altına almasıdır.Güçlü
İktisadiFiyat ve piyasa dengesiEnflasyonist baskının ve aşırı kâr hırsının düşürülmesiFiyatların veya maliyetlerin toplumun lehine aşağıya çekilmesiDurgun ve bereketli bir maişet ortamı (عيش خفض) kurarak tekelleşmiş kibri dizginler.Muhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerPotansiyel enerjinin düşürülmesi veya genliğin sönümlenmesi (damping)Yüksek enerjili veya aşırı titreşimli bir sistemin, dengeli ve kararlı bir alt enerji düzeyine çekilmesiGüçlü
Beşeri bilimlerHiyerarşik mesafenin azaltılması ve koruyucu sosyal politikaİktidar ve statü sahiplerinin alt sınıflarla olan dikey ayrımını kapatıp onları himaye etmesiGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün yalnızca edilgen bir zillet, aşağılanma veya psikolojik eziklik olarak tercüme edilmesi
Kur'an içi daha geniş anlamKökün aynı zamanda kuşatıcı bir şefkat, koruyucu bir merhamet, iradi bir tevazu ve kozmik bir adalet hamlesi olması
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİsrâ 17:24 ayetindeki kanat indirme emrinin onursuz bir köleleşme gibi algılanması ve Vâkıa 56:3 ayetindeki ontolojik tasfiyenin basit bir intikam sanılması

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'da güç, iktidar ve hiyerarşi ilişkilerinin merhamet ve adalet ekseninde nasıl dönüştürüldüğünü, hakiki büyüklüğün iradi inişle mümkün olduğunu gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Peygamberi tavrın açıklandığı toplumsal rehberlik ayetlerinde (15:88, 26:215), aile hukuku ve evlat edebinde (17:24) ve kıyamet sahnelerinde (56:3) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Tevazunun bir acziyet veya zafiyet olduğu yanılgısını düzeltir; aksine gücü elinde tutanın muhtaç olana doğru bilinçli bir lütuf ve himaye ile eğilmesi olduğunu öğretir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamYüksekte duran bir nesneyi, devenin başını veya bedeni aşağıya doğru eğmek; sertlik, gürültü ve yüksekliği dindirip ortamı sakin ve yumuşak kılmak.
  • Soyut anlamİktidar, güç ve büyüklük iddiasından iradi olarak vazgeçerek zayıflara şefkatle kanat germek; ilahi adalet gününde ise kibirlenenlerin konumunu sıfırlayıp alçaltmak.
  • Sistematik karşılıkSistemin yüksek enerji ve tahakküm üreten dikey gerilimini, koruyucu ve kucaklayıcı bir taban seviyesine indirgeyerek toplumsal ve ahlaki dengeyi kurma mekanizması.
  • LaTeX modeliH(t)→  ΔE  Hmin⁡  ⟹  Φ(x)=Ψkoruma(x)
  • LaTeX açıklamasıFormülde H(t) belirli bir andaki yüksek irtifa, sertlik veya kibir durumunu; ΔE iradi tevazu veya ilahi müdahale ile gerçekleşen irtifa kaybını; Hmin⁡ ulaşılan dingin, alçakgönüllü ve dengeli alt seviyeyi temsil eder. Bu geçişin sonucu olan Φ(x) ise zayıf olanı kuşatan ve koruma altına alan şefkat potansiyelini ifade eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: خ