رمح

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ر-م-حالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ١٥ · الآيات: ١ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».شيأألمعلمرمحوَرِمَاحُكُمْصيدعذبنيلبعدغيبخوفألهأيي

الجذرالصيغ ١الآيات ١السور ١المجاورة ١٥

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

رمح

ر - م - ح

جذر
  • الورود: ١
  • الآيات: ١
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ١٣

Remh mızrak demektir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Remh mızrak demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٦٬٦٠٢
باب الحاء والراء والميم معهما ح ر م، ح م ر، م ح ر، م ر ح، ر ح م، ر م ح كلهن مستعملات حرم: الحَرَمُ: حَرَمُ مَكّةَ وما أحاط بها إلى قريبٍ من المَواقيت التي يُحْرِمُون منها، مَفصول بين الحِلِّ والحَرَم بمِنىً. والمُحَرَّم في شعر الأعشى هو الحَرَم حيث يقول: بأجْيادَ غربيَّ الصَّفا والمُحَرَّمِ وقال النبيُّ- صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: مَكَّةُ حَرَمُ إبراهيم، والمدينةُ حَرَمي. والمُحَرَّم هو
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٦٥٧
الرُمْحُ جمعه رماح وأَرْماح. ورمَحَه فهو رامِحٌ: طعنه بالرُمْحِ. ورجُلٌ رامِحٌ، أي ذو رُمْح؛ ولا فِعل له. وثورٌ رامِحٌ: له قَرْنان. قال ذو الرمَّة: وكائنْ ذَعَرْنا من مَهاةٍ ورامِحِبلادُ العِدى لَيْسَتْ له بِبِـلادِ والسِماكُ الرامِحُ: نَجْمٌ قُدّام الفَكَّةِ، وهو أَحَدُ السِماكَيْن، سمِّي بذلك لكوكب يُقْدُمُه يقولون هو رُمْحُه، وليس من منازل القمر. ورَمَحَهُ الفَرَسُ والبَغْلُ والحمار، إذا
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠بلا ترجمةالحروف: ٢٦٬٤٧٦
باب الحاء والراء مع الميم حرم ، حمر ، رحم ، رمح ، مرح ، محر : مستعملة . حرم : قال شَمِر قال يحيى بنُ ميسرةَ الكلابيُّ : الحُرْمَةُ : المَهَابةُ . قال : وإذا كان للإنسان رَحِمٌ وكنَّ نستحي منه قلنا : له حُرْمَةٌ . قال : وللمسلم على المسلم حُرْمَةٌ ومهابَةٌ . وقال أبو زيد : يقال : هو حُرْمَتُك ، وهما حُرْمَتُك ، وهم حُرْمَتُك ، وهي حُرْمَتُك ، وهُنَّ حُرْمَتُك ؛ وهم ذوو رَحِمه وجارُه ومن يَنْصرُه
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٩٬٨٤٩
(باب الراء والميم وما يثلثهما) (رمن) الراء والميم والنون كلمة واحدة، وهي الرُّمَّان. والرُّمَّانتان: هَضْبتان في بلادِ عَبْسٍ. قال: * على الدّار بالرُّمَّانَتين تعوجُ * (رمي) الراء والميم والحرف المعتل أصلٌ واحد، وهو نَبْذ الشَّيء. ثم يحمل عليه اشتقاقاً واستعارة. تقول رَمَيْتُ الشيء أرمِيه. وكانت بينهم رِمِّيَّا، على فِعِّيلَى. وأرمَيْتُ على المائة: زِدْتُ عليها. فإن قيلَ فهذه الكلمة ما
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٤٤٦
- قال تعالى: ﴿تناله أيديكم ورماحكم﴾ [المائدة/94]، وقد رمحه أصابه به، ورمحته الدابة تشبيها بذلك، والسماك الرامح (قال ابن منظرو: والسماك الرامح: السماكين، وهو معروف من الكواكب، قدام الفكة، ليس من منازل القمر، سمي بذلك لأن قدامه كوكبا كأن له رمح، وقيل للآخر: الأعزل؛ لأنه لا كوكب أمامه. انظر: اللسان (رمح) )، وسمي به لتصور كوكب يقدمه بصورة رمح له. وقيل: أخذت الإبل رماحها: إذا امتنعت عن نحرها بحسنها،
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬١٥٤
ر م ح رمحته‏:‏ طعنته بالرمـح ورجـل رامـح نابـل وهـذا رمّـاح‏:‏ حـاذق فـي الرماحـة ورامحـه مرامحـة وترامحـوا وتسايفـوا ولهـم رماح وأرماح‏.‏ ورمحته الدابة ودابة رماحة‏:‏ عضّاضة ورموح‏:‏ عضوض‏.‏ ومـن المجـاز‏:‏ طلـع السمـاك الرامح‏.‏ وركض الجندب ورمح‏:‏ ضرب الحصى برجله‏.‏ وأخذت الإبل رماحها‏:‏ منعت بحسنها أن تنحر‏.‏ قال النمر‏:‏ أيـام لم تأخذ إليّ رماحها إبلي بجلتها ولا أبكارها وإبل ذوات رماح
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٤٬٨٨٧
الرُّمْحُ: من السلاح معروف، واحد الرِّماحِ، وجمعه أَرْماح؛ وقيل لأَعرابي: ما الناقة القِرْواح؟ قال: التي كأَنها تمشي على أَرماح؛ والكثيرُ: رِماحٌ. ورجل رَمَّاحٌ: صانع للرِّماح متخذ لها وحِرْفته الرِّماحة. ورجل رامِحٌ ورَمَّاح: ذو رُمْح مثل لابنٍ وتامِرٍ، ولا فعل له. ورَمَحه يَرْمَحُه رَمْحاً: طعنه بالرُّمْح، فهو رامِح. وفي الحديث: السلطانُ ظِلُّ الله ورُمْحُه؛ استوعب بهاتين الكلمتين نَوْعَيْ ما
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٢٦٠
* ر م ح * جمع * الرُّمْحِ * رماح و * رَمَحَهُ * طعنه بالرمح من باب قطع ورجل * رَامحٌ * ذو رمح ولا فعل له كلابن وتامر و * رَمَحَ ُ * الفرس والحمار والبغل ضربه برجله من باب قطع أيضا و * الرَّمَّاحُ * بالفتح والتشديد الذي يتخذ الرماح وصنعته * الرِّمَاَةُ * بالكسر
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٥٬٣٨٤
الرمح من السلاح م ، وهو بالضم، وإنما أطلقه لشهرته، ج رماح وأرماح . وقيل لأعرابي: ما الناقة القرواح? قال: التي تمشي على أرماح. ورمحه كمنعه يرمحه رمحا: طعنه به ، أي بالرمح، فهو رامح نابل، وهو رماح حاذق في الرماحة. ورامحه مرامحة. وترامحوا وتسايفوا. وهو ذو رمح ورماح. والرماح: متخذه ، أي الرمح وصانعه. وصنعته وحرفته الرماحة ، بالكسر. من المجاز: الرماح: الفقر والفاقة . الرماح بن ميادة
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٩٬١٦٠
رَمَحَهُ 1 رَمَحَهُ ذ , (S, A, L, K,) aor. رَمَحَ , (L, K,) inf. n. رَمْحٌ, (L,) He thrust him, or pierced him, with a رُمْحٌ [i. e. spear, or lance]. (S, A, L, K.) ― -b2- And رَمَحَ, aor. and inf. n. as above, He (a solid-hoofed animal) struck with his hind leg. (Msb.) You say, of a horse, (S, A, K,) and of an ass, and of a mule, (S, A, *) or any solid-hoofed animal, (TA,) رَمَحَهُ, (S, A, K,)
رابط المدخل

رَمَحَهُ 1 رَمَحَهُ ذ , (S, A, L, K,) aor. رَمَحَ , (L, K,) inf. n. رَمْحٌ, (L,) He thrust him, or pierced him, with a رُمْحٌ [i. e. spear, or lance]. (S, A, L, K.) ― -b2- And رَمَحَ, aor. and inf. n. as above, He (a solid-hoofed animal) struck with his hind leg. (Msb.) You say, of a horse, (S, A, K,) and of an ass, and of a mule, (S, A, *) or any solid-hoofed animal, (TA,) رَمَحَهُ, (S, A, K,) aor. as above, (K,) and so the inf. n., (TA,) He kicked him; (K;) or struck him with his hind leg, (S, A, TA,) or with both his hind legs: (TA:) and accord. to Az, it is sometimes metaphorically said of a camel, (Msb, TA,) and رَمَحَتْ is sometimes said of a she-camel. (TA.) ― -b3- [In the vulgar modern language, it means He (a horse or the like) galloped.] ― -b4- [Hence,] said of the [locust termed] جُنْدَب, (tropical:) It struck the pebbles: (so in three copies of the S:) or it struck the pebbles with its hind leg, (L and A, and so, accord. to the TA, in the S,) or with its two hind legs. (K.) ― -b5- And, said of lightning, (tropical:) It gleamed (A, K) with gleams slight and near together. (A.)

رامحهُ 3 رامحهُ ذ , inf. n. مُرَامَحَةٌ, He contended with him in thrusting, or piercing, with the spear, or lance. (A, TA. [The meaning is indicated in both, but not expressed.])

ترامحوا 6 ترامحوا ذ They contended, one with another, in thrusting, or piercing, with the spear, or lance. (A, TA. [The meaning is indicated in both, but not expressed.])

رُمْحٌ رُمْحٌ ذ A certain weapon, (L, TA,) well known; (L, Msb, K;) [i. e. a spear, or lance; one with which one thrusts, not which one casts; accord. to El-Hareeree, (cited by De Sacy in his “ Chrest. Ar, ” sec. ed., ii. 332,) not so called unless having its iron head mounted upon it:] pl. رِمَاحٌ and أَرْمَاحٌ, (S, L, Msb, K,) the former of mult. and the latter of pauc. (L.) [Hence the saying,] كَسَرُوا بَيْنَهُمْ رُمْحًا [lit. They broke a spear between them, or among them; meaning] (tropical:) evil, or mischief, [or enmity, or contention,] happened between them, or among them. (A, TA.) And مُنِينَا بِيَوْمٍ كَظِلِّ الرُّمْحِ (tropical:) We were tried with a long and distressing day. (A, TA.) And هُمْ عَلَى بَنِى فُلَانٍ رُمْحٌ وَاحِدٌ (tropical:) [They are in league against the sons of such a one as one man]. (A, TA.) And كَأَنَّ عَيْنَيْهِ فِى رُمْحَيْنِ [As though his two eyes were upon two spears] is said of one in fear and fright, and looking hardly, or intently; and sometimes of one in anger. (TA.) [The dim. is ↓ رُمَيْحٌ. And hence the saying,] أَخَذَ رُمَيْحَ أَبِى سَعْدٍ (assumed tropical:) He (a man, K, TA, or an old man, TA) stayed himself upon a staff by reason of extreme old age, or decrepitude: by ابوسعد is meant Lukmلn the Sage, (K, TA,) who is mentioned in the Kur-لn: (TA:) or Marthad Ibn-Saad: or it is a surname applied to old age, and decrepitude. (K, TA.) ― -b2- See also رَامِحٌ. ― -b3- [As a measure in astronomy, accord. to modern Arabian astronomers, it is Four degrees and a half; the eightieth part of a great circle; and accord. to various works on practical law, it consists of twelve أَشْبَار (or spans): but there is reason to believe that ancient usage differed from the modern, with respect to both these measures, and was not precise nor uniform: in an instance mentioned voce زُبَانَى, it appears to be about twice the measure stated above; i. e., about nine degrees; and to consist of five cubits, a measure perhaps equal to twelve spans.] ― -b4- أَخَذَتْ رِمَاحَهَا, said of the [species of barley-grass called] بُهْمَى, (T, S, A, TA,) and of any similar pasture, (T, TA,) (tropical:) It assumed, or put forth, its prickles, (A, * TA,) or became dry in its prickles, (T, TA,) and thus (T, A, TA) resisted the attempts of animals to pasture upon it. (T, S, A, L, TA.) Also, said of camels, (tropical:) They became fat, (S, K, TA,) or yielded milk plentifully; (S, TA;) as though they prevented one's slaughtering them; (K;) or because their owner is prevented from slaughtering them: (S:) or they became goodly in the eye of their owner so that he was prevented from slaughtering them; (A, * TA;) and so أَخَذَتْ أَسْلِحَتَهَا. (TA.) One says also نَاقَةٌ ذَاتُ رُمْحٍ (tropical:) A fat she-camel; and اـِبِلٌ ذَوَاتُ رِمَاحٍ (tropical:) fat camels; because their owner, when desiring to slaughter them, looks at their fatness and their goodly appearance, and is prevented from slaughtering them. (A, * TA.) ― -b5- رِمَاحُ الجِنِّ (tropical:) [The pestilence termed] الطَّاعُونُ. (A, K.) [See the following verses.] ― -b6- رِمَاحُ العَقْرَبِ i. q. شَوْلَاهَا [evidently a mistranscription for شَوْلَاتُهَا, i. e. (assumed tropical:) The stings of scorpions, with which they strike; العقرب being here used, as it seems to be in some other instances, as a coll. gen. n.: that such is the case is shown by the verses here following, quoted in the TA as an ex. of رِمَاحُ الجِنِّ]. (K.) A poet, cited by Th, says, لَعَمْرُكَ مَا خَشِيتُ عَلَى أُبَىٍّ رِمَاحَ بَنِى مُقَيِّدَةِ الحِمَارِ وَلٰكِنِّى خَشِيتُ عَلَى أُبَىٍّ رِمَاحَ الجِنِّ أَوْ اـِيَّاكَ حَارِ [By thy life, or by thy religion, I feared not, for Ubeي, the stings of the scorpions; but I feared, for Ubeي, the pestilence, or thee, O Harith; حَارِ being for حَارِثُ]; by بنى مقيّدة الحمار he means the scorpions. (TA.) ― -b7- [The dim.] ↓ رُمَيْحٌ is a proper name of (assumed tropical:) The penis; (K, * TA;) like as شُرَيْحٌ is a proper name for “ the vulva of a woman. ” (TA.) ― -b8- ↓ ذُو الرُّمَيْحِ means (assumed tropical:) A species of jerboa, (K, TA,) long in the hind legs, in the middle [?] of each وَظِيف [here meaning metacarpus] having a nail in excess [of those of the hind feet; for the fore feet have each five toes of which one only has no nail, and the hind feet have each but three toes, all of which have nails]: or it means any jerboa: and its رمح [evidently a mistranscription for رُمَيْح] is its tail. (TA. [It is there added, ورماحه شولاتها; another mistranscription, and an obvious solecism; or probably some words which should have preceded these have been omitted by the copyist.])

رَمْحَةٌ رَمْحَةٌ ذ : see رَمَّاحٌ: ― -b2- and see also the paragraph here following.

رِمَاحٌ رِمَاحٌ ذ a pl. of رُمْحٌ. (S &c.) -A2- Also [The vice of kicking, or striking with the hind leg or with both the hind legs;] a subst. from رَمَحَ said of any solid-hoofed animal: (Msb, TA:) it is a vice for which an animal that has been sold may be returned. (TA.) One says, هُوَ ذُو رِمَاحٍ [He has a vice of kicking]. (A.) And أَبْرَأُ اـِلَيْكَ مِنَ الجِمَاحِ وَالرَّمَاحِ [I am irresponsible to thee for the vice of overcoming the rider and running away with him, and the vice of kicking]. (TA.) [And ↓ رَمْحَةٌ, in like manner, signifies A trick of kicking: see an ex. voce جَمْحَةٌ.]

رَمُوحٌ رَمُوحٌ ذ and ↓ رَمَّاحٌ [A horse, or the like, that has a habit of kicking]. You say دَابَّةٌ رَمُوحٌ عَضُوضٌ and عَضَّاضَةٌ ↓ رَمَّاحَةٌ, [A kicking, biting, beast]. (A.) And نَاقَةٌ رَمُوحٌ (tropical:) A kicking she-camel. (TA.)

رُمَيْحٌ رُمَيْحٌ ذ : see رُمْحٌ, [of which it is the dim.], in three places.

رِمَاحَةٌ رِمَاحَةٌ ذ , The art of making رِمَاح [spears, or lances]. (S, A, * K.) See the next paragraph.

رَمَّاحٌ رَمَّاحٌ ذ A maker of رِمَاح [spears, or lances]. (S, A, * Msb, K.) You say, هُوَ رَمَّاحٌ حَاذِقٌ فِى ↓ الرِّمَاحَةِ [He is a maker of spears or lances, skilful in the art of making them]. (A.) ― -b2- See also رَامِحٌ. -A2- See also رَمُوحٌ, in two places. ― -b2- قَوْسٌ رَمَّاحَةٌ A bow that propels [the arrow] vehemently. (K.) The word رمّاحة used [app. in this sense, without a subst.,] by Tufeyl El-Ghanawee is expl. by some as meaning A thrust, or piercing, with the رُمْح; but no way of resolving this is known, unless it be used in the place of ↓ رَمْحَةٌ, as the inf. n. of un. of رَمَحَ. (L.) -A3- Also (tropical:) Poverty, need, or want. (K, TA. [This meaning is erroneously assigned in Freytag's Lex. to رُمْحٌ.])

رَامِحٌ رَامِحٌ ذ Thrusting, or piercing, another with a رُمْح [i. e. spear, or lance]. (S, Msb.) ― -b2- Also (S [in the Msb “ or ”]) A man having a رُمْح [spear, or lance]; (S, Msb, K;) and so ↓ رَمَّاحٌ: (L:) the former an epithet [of the possessive kind,] similar to لَابِنٌ and تَامِرٌ, having no verb. (S.) ― -b3- السِّمَاكُ الرَّامِحُ is the name of (tropical:) [The star Arcturus;] a certain star, before, or preceding, الفَكَّة [or Corona Borealis], preceded by another star, [the star η in the left leg of Bootes,] which is called its ↓ رُمْح [or spear, i. e. رُمْحُ السِّمَاكِ and simply الرُّمْحُ], (S, K,) whence its name: it is one of two stars which are together called السِّمَاكَانِ; and is not one of the Mansions of the Moon: (S:) it is also called السِّمَاكُ المِرْزَمُ: (Az, TA:) the other سماك [is Spica Virginis, the Fourteenth Mansion of the Moon, and] is called الأَعْزَلُ, because it has no star [near] before it: الرامح is more red. (TA.) ― -b4- رَامِحٌ also signifies (tropical:) A bull; so called because of his pair of horns: (A:) [i. e.] a wild bull; thought by ISd to be so called because of his horn: (TA:) or ثَوْرٌ رَامِحٌ signifies a [wild] bull having a pair of horns. (S, K.)

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٣٩٨
رمَحَ رمَحَ A ( n. ac. رَمْح 1 ), a. Thrust, pierced with a lance. b. Kicked. رُمْح رُمْح 3 , ( pl. رِمَاْح 23 , أَرْمَاْح 38 ), a. Lance, spear. رَاْمِح رَاْمِح 21 , a. Spearman. b. Horned ( bull ). c. Arcturus ( constellation ). رِمَاْح رِمَاْح 23 , a. Vice of kicking. رَمَّاْح رَمَّاْح 28 , a. Maker of spears. b. Spearman. رَمَّحَ N. P. رَمَّحَ II , a. Striped ( garment ).
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ١٦٬٢٦٣
رمح رَمَحَ - يَرْمَحُ - رُمْح - رِمَاح رَمَحَ - يَرْمَحُ + كائن + كائناً: طعنه وغرز الرمح فيه: يشكه ويطعنه ويغرز فيه شيئاً رُمْح: على وزن " فـُعـْل" اسم فعل من " رَمَحَ - يَرْمَحُ ": اسم آلة منه: أية وسيلة للدفاع عن النفس تؤذي إلى جرح ووخز وطعن آخر والنيل منه: وهي اصطلاحاً الآلة المعروفة في القتال والمبنية من عود غليظ من الخشب ينتهي بنهاية
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١٥ (الإجمالي: ٢٠)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. صيد

    الآيات المشتركة: ١ · Av

  2. نيل

    الآيات المشتركة: ١ · Erişirler

  3. بلو

    الآيات المشتركة: ١ · Biley taşı

  4. غيب

    الآيات المشتركة: ١ · Ğayb, Uzaktan bakıldığında arazide kapalı kalmış yere, dibi…

  5. ألم

    الآيات المشتركة: ١ · Ürrem, erm çakıl taşları, azı dişi demektir

  6. عدو

    الآيات المشتركة: ١ · Mu’ted, “adeve”den iftial babından gelmektedir

  7. خوف

    الآيات المشتركة: ١ · Havf : “Hafe” korkulduğu zaman saklanmak için takınılan…

  8. يدي

    الآيات المشتركة: ١ · El ve kol demektir

  9. بعد

    الآيات المشتركة: ١ · Baid uzak demektir

  10. عذب

    الآيات المشتركة: ١ · Su yosunudur

  11. شيأ

    الآيات المشتركة: ١ · Şey

  12. أيي

    الآيات المشتركة: ١ · Evye kuş yuvası demektir

الآيات التي ورد فيها(١)

  1. … آمَنُوا لَيَبْلُوَنَّكُمُ اللَّهُ بِشَيْءٍ مِنَ الصَّيْدِ تَنَالُهُ أَيْدِيكُمْ وَرِمَاحُكُمْ لِيَعْلَمَ اللَّهُ مَنْ يَخَافُهُ بِالْغَيْبِ فَمَنِ اعْتَدَى بَعْدَ …

    Ve sizin mızraklarınız

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökرمح
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerطعن, نبل, سيف
Zıt Kökجنن
Çekirdek Özet 1Uzaktan dürtmek, saplamak ve itmek için kullanılan sivri uçlu uzun sırık ve mızrak
Çekirdek Özet 2İnsanın erişim ve etki menzilini aşarak avı veya hedefi yakalama vasıtası
Çekirdek Özet 3Gücün ve meşru sınırın aletle genişletilmesi, uzatılmış güç üzerinden sınanma
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca doğrudan savaş aleti sayıp av, erişim ve denetim menzili boyutunu göz ardı etmek

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
رمBir nesneyi uzağa fırlatma, savurma, temas sınırının ötesine geçirme veya tüketici bir uç noktaya ulaştırma hareketidir; nitekim رمي kökünde atma ve fırlatma, رمز kökünde işaretle uzaktan imleme, رمد ve رمم köklerinde ise nesnenin aşınarak sınırına dayanması ve ufalanması görülür.حBoğazın derinliğinden gelen sürtünmeli ve kesici ses niteliğiyle, savurma veya erişme hareketini belirli bir noktaya saplanan, delici, sert ve fiziksel bir vuruşla son bulan mızraklama eylemine dönüştürür.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
رİnsan başıHareketin başlangıç noktası, önde olma, yönelme ve hedef tayin eden bilinçli sevk.
مSu dalgası, akışKesintisiz uzanma, dalga boyu gibi mesafeyi katetme ve kesilmeden ilerleme.
حÇit, duvarBir sınıra, cisme çarpıp saplanma, dış sınırı belirleme veya engeli delip geçme.
رمحHedefe yönelerek mesafeyi aşan ve temas noktasında sert bir sınır koyan delici atılımİnsan elindeki gücün bir sırık boyu uzatılarak hedefe yöneltilmesi, aradaki mesafeyi katetmesi ve sert bir engelleme veya delme ile son bulması hareketini betimler.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamUcu demir veya sertleştirilmiş sivri bir parçayla donatılmış uzun ahşap sırık (mızrak); ayrıca binek ve av hayvanının arka ayaklarıyla geriye doğru sert ve doğrudan çifte atması (tepmesi).
Cahiliye şiiri kullanımıTufayl el-Ganevî atının koşudaki süratini ve ayaklarının sertliğini mızrak darbesine benzeterek anar; ayrıca Huşeyr b. Cündeb el-Hüzelî bir şiirinde devenin teklemesini ve hızını mızrağın saplanışına benzetir: بطَعْنٍ كرَمْح الشَّوْلِ أَمسَتْ غَوارِزاً / حَواذبُها تَأْبَى على المـتُـغَـبِّـرِ
Erken Arapça kullanımKuraklıkta biken dikenli otların sertleşip hayvanların otlamasına izin vermemesi durumu için Araplar otun mızrağını kuşanmasını kasteden bir deyim kullanmıştır: أَخَذَتِ البُهْمَى رِماحَها. Ayrıca çöl çekirgesinin sıçrarken arka ayaklarıyla sert zemini dövmesi için رَمَحَ الجُنْدُبُ denilmiştir.

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Dīvānü’l-Hüzeyliyyîn.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dil ailesinin batı ve güney kollarında رمح kökü açık ve ortak bir askeri-av terimi olarak mevcuttur. İbranicede mızrak ve kargı anlamındaki rōmaḥ (רוֹמַח), Süryanicede aynı silahı karşılayan rumḥā (ܪܘܡܚܐ) ve Ge'ez dilinde benzer delici sırığı ifade eden biçimler kökün Proto-Sami ortak kelime dağarcığında uzatılmış delici alet çekirdeğine dayandığını gösterir. Kök, vurucu ve itici bir gücün bir uzuv veya alet vasıtasıyla hedefe iletilmesini anlatır; bu ilksel anlam Arapçada hem üretilmiş silaha (mızrak) hem de hayvanın arkasındaki hedefe ayağıyla doğrudan ve sertçe vurmasına (çifte atma) isim olmuştur. Fonetik denklikler düzenlidir ve anlam alanı neredeyse hiçbir sapmaya uğramadan korunmuştur.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith Syriac Dictionary, Brockelmann Lexicon Syriacum, Maqāyīs al-Lugha.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönUzatma ve delmeDoğrudan elle erişilemeyen mesafeye bir vasıta (sırık veya ayak) uzatarak darbe indirme eylemidir; bu sebeple hem silaha hem de hayvanın çifte darbesine ad olmuştur.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice rōmaḥ, Süryanice rumḥāBatı Sami dillerinde delici ve fırlatılabilir uzun mızrak türünü adlandıran ortak arkaik isim köküdür.Kesin
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami dilleri haricinde Afro-Asyatik diğer kollarda doğrulanabilir doğrudan bir kökteş tespit edilememiştir.Muhtemel

المصدر Koehler-Baumgartner Hebräisches und Aramäisches Lexikon, Lisān al-ʿArab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
رمحAnlamlıMızrakla dürtmek, çifte atmakUcu sivri aletle uzaktan saplama yapmak veya hayvanın ayağıyla sertçe vurması.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
رحمAnlamlıKoruyucu yakınlık, acıma, ana rahmiKuşatıcı bir şefkatle sarmalama, neslin kaynağı olan organ ve lütuf.Kur'an'da geçer; رمح kökündeki delici dışa vuruşa karşı içe alıcı yumuşaklığı ifade eder.
مرحAnlamlıTaşkınlık, şımarıklık, aşırı sevinçCanlılığın ve gücün kontrolsüzce dışa taşarak haddi aşması, böbürlenme.Kur'an'da geçer; fiziksel enerjinin disiplinsiz saçılımıdır.
محرAnlamlıBir şeyi delmek, sıyırmak, hızla sürmekSıcak rüzgarın esmesi, geminin suyu yarması veya nesnenin içinin oyulması.Kur'an'da geçmez; delme ve sürtünme yönüyle رمح ile çekirdek bağı taşır.
حرمAnlamlıYasaklamak, dokunulmaz kılmakBir nesne veya alanın etrafına sınır çekerek ihlalini engelleme, mahrum bırakma.Kur'an'da geçer; mızrağın koyduğu koruma ve savunma sınırıyla kavramsal paralellik taşır.
حمرAnlamlıKırmızı renk, deriyi soymaKan rengi, bir şeyin dış örtüsünü kazıyarak açığa çıkarma veya eşeğe ad olma.Kur'an'da geçer; yaralanma ve açığa çıkma hareketidir.

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
رمحMerkezUzaktan dürtme ve saplama aletiBelirli bir menzildeki hedefe sırık marifetiyle doğrudan nüfuz etme aracıdır.Hem elde tutularak dürtülen hem de fırlatılabilen uzun namlulu delici gücü gösterir.
طعنKomşuSaplama ve yarma eylemiرمح nesnenin adı iken طعن bu nesneyle veya benzeri bir aletle yapılan fiili saplama darbesidir.Eylemin hedefte delik açma ve yaralama hareketine odaklanır.
نبلKomşuAtılan ok ve fırlatma silahıرمح elde tutulup dürtmeye de yararken نبل yay vasıtasıyla tamamen elden çıkarılarak atılan küçük delici vasıtadır.Menzil farkı bulunur; ok daha uzak, mızrak ise orta menzillidir.
سيفKomşuKesici yakın dövüş silahıرمح delme ve dürtme işlevi görürken سيف kesme, biçme ve doğrudan temas mesafesinde çarpışma aletidir.Geometrisi ve tahribat biçimi farklıdır; biri doğrusal deler, diğeri dairesel keser.
جننZıtÖrtme, gizleme, kalkan olmaرمح uzanıp delen, açığa vuran ve saldıran iken جنن zırh ve kalkan gibi içeri çeken, örten ve koruyan unsurdur.Saldırı ve nüfuz etmeye karşı savunma ve saklanma zıtlığıdır.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaرمحMızrak, süngü, kargıUcu sivri ahşap savaş ve av aleti; uzaktan itme ve delme gücü.Kesin
LatinceHasta, LanceaMızrak, kargıHasta ağır piyade mızrağını, lancea ise daha hafif ve fırlatılabilir av mızrağını karşılar; Arapçadaki çifte atma mecazını içermez.Güçlü
İngilizceSpear, LanceMızrak, kargıSpear genel delici mızrak türünü, lance süvari kargısını karşılar; uzaktan etki kurma fikrini taşır ancak tepme yan anlamından yoksundur.Kesin
AlmancaSpeer, LanzeMızrak, kargıSpeer av ve atış mızrağı, Lanze süvari silahıdır; delici ve mesafe kapatıcı yönü tam verir.Kesin
FransızcaLanceKargı, mızrakDelici ve uzaktan hedefe yöneltilen sırık; modern dillerde fırlatma mekanizmalarına isim olmuştur.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Kluge Etymologisches Wörterbuch, Lane's Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
رِمَاح (çoğul)İnsanın erişim menzilini artıran av ve savunma vasıtasıİhramlı iken avlanma yasağı bağlamında, elin ve mızrağın kolayca erişebileceği mesafeye gelen avlarla sınanma; Mâide 5:94.

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi imtihan ve mükellefiyet nazariyesiİnsanın gücünün ve imkanının tam yettiği, arzusunun en çok kabardığı anda ilahi buyrukla iradenin dizginlenmesi imtihanı.İradesel sınırın mızrak boyu yakınlığa inen imkan üzerinden tartışılması.
FıkıhHac ve av hükümleri (saydü'l-harem ve'l-ihrâm)İhramlının el ve mızrak erişimindeki yaban hayvanını doğrudan veya vasıtayla avlamasının haramlığı ve kefareti.Av aletinin menzili, temas hukuku ve mızrağın mülkiyet/avlanma aracı sayılma şartları.
TefsirTemsil ve mecaz tahliliAyetteki el ve mızrak ifadesinin insanın yakın ve orta menzilli tüm eylem ve müdahale gücünü temsil eden ikili bir kuşatıcılık kurması.Kudret ve imkanın en somut aletler üzerinden kinaye yoluyla beyanı.
HadisCihad, rızık ve kamu düzeni rivayetleriRızkın mızrağın gölgesi altında kılınması ve idarecinin mazlumlar için Allah'ın mızrağı olması gibi mecazlar.Gücün caydırıcılığı, meşru savunma ve kamu otoritesinin koruyucu kalkan-mızrak dengesi.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİbadet ve ihram disipliniNefsin erişim gücünün dizginlenmesiSınır testiİnsanın tam vurabileceği ve mızrağıyla yetişebileceği meşru olmayan menfaatten ilahi emirle el çekmesi.Kesin
İlmiAlet ve teknoloji felsefesiBeden uzvunun aletle genişletilmesiMenzil artırımıİnsan elinin yetişemediği fiziksel mesafeyi mekanik bir uzantı ile kapatma ve etki alanını büyütme tekniği.Güçlü
SiyasiKamu güvenliği ve caydırıcılıkDevletin dış sınırları koruma gücüCaydırıcı müdahaleSaldırıyı kendi merkezine ulaşmadan sınır boyunda karşılama ve düşmanı uzaktan püskürtme kapasitesi.Güçlü
İktisadiAv ve tabii kaynakların hasadıTemel üretim ve avlanma sermayesiKaynağa erişim aracıDoğadaki serbest kaynağı insan emeği ve alet gücüyle yakalayıp iktisadi değere dönüştürme vasıtası.Muhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerDoğrusal vektör ve menzil artırımıMerkezden çıkan bir kuvvetin yön, doğrultu ve büyüklük kazanarak belirli bir skaler mesafeyi katetmesi ve temas noktasında kinetik enerjisini aktarması dinamiğidir.Güçlü
Beşeri bilimlerMüdahale yetkisi ve etki alanıBireyin veya kurumun kendi fiziksel varlığının ötesine geçerek kurallar, araçlar veya yetkiler vasıtasıyla uzaktaki süreçlere doğrudan müdahale edebilme gücüdür.Güçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiرمح kelimesini yalnızca antik bir savaş aleti sayarak güncelliğini yitirmiş tarihsel bir nesne düzeyine indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamKök, insanın kendi doğal beden sınırlarını aşan aletsel erişim gücünü ve bu güçle elde edebileceği cazip hedefler karşısındaki ahlaki ve hukuki sorumluluğunu ifade eder.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataMâide 5:94 ayetindeki sınanmayı sadece tarihsel bir grup bedevinin av macerası zannedip, modern insanın teknolojiyle uzanan erişim araçlarıyla işlediği haram ve ihlalleri ayetin bağlamı dışında bırakmak.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?İnsanın ahlaki sorumluluğunun sadece çıplak elle değil, geliştirdiği araç ve silahlarla eriştiği tüm etki alanını kapsadığını tek bir somut imge üzerinden ilan ettiği için önemlidir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İhram, hac yasakları, helal-haram sınırları ve insanın en kolay yoldan elde edebileceği menfaatler karşısında sınandığı mükellefiyet ayetlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Yasakların sadece erişilemeyen veya zor ulaşılan şeyler için geçerli olduğu zannını yıkar; aksine ayet, avın mızrakların ucuna kadar sokulduğu en kolay erişim anındaki itaati talep eder.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamUcu sivriltilmiş, uzaktan fırlatılan veya dürtülen sert sırık (mızrak) ve hayvanın ayağıyla geriye doğru indirdiği sert darbe.
  • Soyut anlamİnsanın doğal fiziksel uzanımını alet marifetiyle aşması, uzaktaki hedefe doğrusal ve delici bir müdahale gücü tesis etmesi.
  • Sistematik karşılıkGüç ve teknoloji vasıtasıyla menzili genişleyen öznenin, ulaştığı bu yeni etki alanında tabi olduğu ilahi ve ahlaki sınır kontrolü.
  • LaTeX modeliM(r)=r0+Δr  ⟹  ∀x∈[r0,M(r)],Φ(x)≤C
  • LaTeX açıklamasıModelde r0 insanın çıplak eliyle eriştiği doğal menzili, Δr ise mızrak gibi araçlarla kazanılan ek erişim mesafesini simgeler; böylece M(r) genişletilmiş toplam müdahale menzilini gösterir. İkinci kısım ise bu genişletilmiş menzil içindeki her bir hedefe (x) yönelik eylemin keyfi olmadığını, ilahi bir sınır fonksiyonu (Φ) ve meşruiyet eşiği (C) ile kısıtlandığını matematiksel olarak ifade eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ر