روع
ر - و - ع
جذر- الورود: ١
- الآيات: ١
- الصيغ: ١
- المعاجم: ١٣
Uçurumun başı demektir. Yukarıdan aşağıya bakarken insanın hissettiği duyguya rva denir.المزيد ›
ملاحظاتي
المعاجم(١٣)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
Uçurumun başı demektir. Yukarıdan aşağıya bakarken insanın hissettiği duyguya rva denir.
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٠٬٠٥٧باب العين والرّاء والواو معهما
ع ر و، ع ر ي، ع و ر، ع ي ر، ر ع و، ر ع ي، و ر ع، ر و ع، ر ي ع، و ر ع، ي ع ر
عرو:
عري:
عراه أمرٌ يَعْرُوه عَرْواً إذا غشيه وأصابه، يقال: عراه البرد، وعَرَتْهُ الحُمَّى، وهي تَعْروه إذا جاءته بنافض، وأخذته الحُمَّى بعُرَوائها.
وعُرِيَ الرّجلُ فهو مَعْروّ، واعتراه الهمّ. عامّ في كلّ شيء، حتى يقال: الدّلف يعتري الملاحة. ويقال: ما مِنْ مؤمنٍ إلا وله ذَنْبٌ يعتريه قال
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٧١٣الرَوْعُ بالفتح: الفَزَعُ. والرَوْعَةُ: الفَزْعَةُ. ومنه قولهم: أفزعَ رَوْعُهُ، أي ذهب فَزعُه وسكَن. والروعُ بالضم: القلبُ والعقلُ. يقال وقع ذلك في رُوعي، أي في خلدي وبالي. وفي الحديث: "إن روحَ القُدْسِ نفث في رُوعي". ورُعْتُ فُلاناً ورَوَّعْتُهُ فارْتاعَ، أي أفزعته ففزع. وتَرَوَّعَ، أي تَفَزَّعَ. وقولهم: لا تُرَعْ، أي لا تَخَفْ ولا يلحقْك خوفٌ. قال أبو خِراش:
رَفَوني وقالوا يا خُوَيْلِدُ لم
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٣٨٬٢٢٣باب العين والراء
عرى ، عرا ، عير ، عور ، رعي ، روع ، ريع ، ورع ، وعر ، يعر ، يرع .
عرا : قال الله جلّ وعزّ : ( إِن نَّقُولُ إِلاَّ اعْتَرَاكَ بَعْضُ ءَالِهَتِنَا بِسُو ( صلى الله عليه وسلم )
1764 ءٍ ) ( هُود : 54 ) قال الفراء : كانوا كذّبوه يعني هوداً ثم جعلوه مختلِطاً ، وادَّعَوا أن آلهتهم هي التي خَبَّلته لعيبه إيّاها . فهنالك قال : ( إِنِّى ( صلى الله عليه وسلم )
1764 أُشْهِدُ اللَّهِ
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١٣٬٣٠٩(باب الراء والواو وما يثلثهما)
(روي) الراء والواو والياء أصلٌ واحد، ثمّ يشتق منه. فالأصل ما كان خِلافَ العَطَش، ثم يصرَّف في الكلام لحامِلِ ما يُرْوَى منه.
فالأصل رَوِيتُ من الماء رِيّاً. وقال الأصمعي: رَوَيْت على أهلي أَرْوِي رَيّاً. وهو راوٍ من قومٍ رُواةٍ، وهم الذين يأتونهم بالماء.
فالأصل هذا، ثمّ شبِّه به الذي يأتي القومَ بِعْلمٍ أو خَبَرٍ فيرويه، كأنَّه أتاهم برِيِّهم من ذلك.
(روب)
المفردات في غريب القرآن
الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٥٧٩- الروع: الخلد، وفي الحديث: (إن روح القدس نفث في روعي) (الحديث عن عبد الله بن مسعود عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: (إن روح القدس نفث في روعي أن نفسا لن تموت حتى تستكمل رزقها، ألا فاتقوا الله وأجملوا في الطلب) أخرجه الشهاب القضاعي في مسنده 2/185)، والروع: إصابة الروع، واستعمل فيما ألقي فيه من الفزع، قال: ﴿فلما ذهب عن إبراهيم الروع﴾ [هود/74]، يقال: رعته وروعته، وريع فلان، وناقة روعاء: فزعة.
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٦٦٨ر و ع
رعته وروعته وارتعت منه.
وأصابته روعة الفراق وروعات البين.
قال جرير: ألا حيّ أهل الجوف قبل العوائق ومن قبل روعات الحبيب المفارق ووقـع ذلـك فـي روعـي: فـي خلـدي.
وثـاب إليـه روعـه إذا ذهـب إلى شيء ثم عاد إليه.
ورجل أروع وامرأة روعاء وناقة روعاء.
وهو ذكاء الروع.
قال يصف ناقته: رأتنـي بجبليهـا فصـدّت مخافـة وفي الحبل روعاء الفؤاد فروق وناقة رواع الفؤاد حرة الوجه عطل
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٦٬٩٢٣الرَّوْعُ والرُّواع والتَّرَوُّع: الفَزَعُ، راعَني الأَمرُ يَرُوعُني رَوْعاً ورُووعاً؛ عن ابن الأَعرابي، كذلك حكاه بغير همز، وإِن شئت همزت، وفي حديث ابن عباس، رضي الله عنهما: إِذا شَمِطَ الإِنسانُ في عارِضَيْه فذلك الرَّوْعُ، كأَنه أَراد الإِنذار بالموت. قال الليث: كل شيء يَروعُك منه جمال وكَثرة تقول راعني فهو رائع. والرَّوْعةُ: الفَزْعة. وفي حديث الدعاء: اللهم آمِنْ رَوعاتي؛ هي جمع رَوْعة وهي
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٣٦٢* ر و ع * * الرَّوْعُ * بالفتح الفزع و * الرَّوْعَةُ * الفزعة و * الرُّوعُ * بالضم القلب والعقل يقال وقع ذلك في روعي أي في خلدي وبالي وفي الحديث ﴿إن الروح الأمين نفث في روعي﴾ و * رَاعَهُ * من باب قال * فارْتَاعَ * أي أفزعه ففزع و * رَوَّعَهُ تَرْويعا * وقولهم لا * تُرَعْ * أي لا تخف و * راعَهُ * الشيء أعجبه وبابه قال و * الأرْوَعُ * من الرجال الذي يعجبك حسنه
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٩٬١٥٤الروع: الفزع، راعه الأمر يروعه روعا، وفي حديث ابن عباس، إذا شمط الإنسان في عارضيه فذلك الروع. كأنه أراد الإنذار بالموت. وقال الليث: كل شيء يروعك منه جمال وكثرة تقول: راعني فهو رائع، كالارتياع، قال النابغة الذبياني يصف ثورا:
فارتاع من صوت كلاب فبـات لـه طوع الشوامت من خوف ومن صرد ويقال: ارتاع منه، وله. والتروع قال رؤبة:
ومثل الـدنـيا لـمـن تـروعـا
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٣٬٢٧٢رَاعَهُ
1 رَاعَهُ ذ , (IAar, Az, S, Msb, K, *) aor. يَرُوعُ (Mgh,) inf. n. رَوْعٌ (Msb, TA) and رُوعٌ and رُوُوعٌ and رُؤُوعٌ, (IAar, TA,) [He, or it, affected his رُوع, i. e. heart, or mind, with fright, or fear;] fear of it (namely an affair or event) reached his رُوع; (Az, TA;) he, or it, (a man, S, or an affair or event, IAar, TA, or a thing, Msb,) frightened him; put him in fear; made him
رَاعَهُ 1 رَاعَهُ ذ , (IAar, Az, S, Msb, K, *) aor. يَرُوعُ (Mgh,) inf. n. رَوْعٌ (Msb, TA) and رُوعٌ and رُوُوعٌ and رُؤُوعٌ, (IAar, TA,) [He, or it, affected his رُوع, i. e. heart, or mind, with fright, or fear;] fear of it (namely an affair or event) reached his رُوع; (Az, TA;) he, or it, (a man, S, or an affair or event, IAar, TA, or a thing, Msb,) frightened him; put him in fear; made him afraid; (S, Mgh, Msb, K;) as also ↓ روّعهُ, (S, Msb, K, *) inf. n. تَرْوِيعٌ: (TA:) or its beauty and abundance or multitude frightened him: (Lth, TA:) and ↓ the latter also, it frightened him by its abundance or multitude, or its beauty. (TA.) Hence the saying, in a trad., اـِذَا شَمِطَ لاـِنْسَانُ فِى عَارِضَيْهِ فَذٰلِكَ الرَّوْعُ, as though meaning [When the man becomes grizzled in the hair of the two sides of his face, that is] the warning of death. (TA.) You say also, [using the pass. form,] رِيعَ, aor. يُرَاعُ, (TA,) inf. n. رَوْعٌ, (S, K,) He was, or became, frightened, or afraid; or he feared; (S, * K, * TA;) as also ↓ ارتاع, and ↓ تروّع. (S, K, TA.) And رَاعَ مِنْهُ, aor. يَرُوعُ, inf. n. رَوْعٌ, He was, or became, frightened at it, or afraid of it; or he feared it. (TK. [But I know of no authority on which this is founded, except a prov. (cited in art. جعر) , in which some read رُوعِى جَعَارِ instead of رُوغِى.]) To a man, you say, لَا تُرَعْ [Be not thou frightened;] fear not thou; let not fear overtake thee: and to a woman, لَا تُرَاعِى. (S, TA.) And hence the saying, in a trad., لَنْ تُرَاعَوْا مَا رَأَيْنَا مِنْ شَىْءٍ [Ye shall not be frightened, or afraid: we saw not, or have not seen, anything]. (TA.) You also say, مِنْهُ ↓ ارتاع and لَهُ He was, or became, frightened at, or afraid of, him, or it; or he feared him, or it. (TA.) ― -b2- (tropical:) [It affected his رُوع, i. e. heart, or mind, with a sudden surprise; it took him by surprise.] One says, مَا رَاعَنِى اـِلَّا مَجِيؤُكَ meaning (tropical:) [Nothing took me by surprise but thy coming; i. e. I was surprised by thy coming; or] I knew not save thy coming; as though he said, nothing struck my رُوع but thy coming. (TA.) And خَرَجْتُ وَ مَا رَاعَنِى اـِلَّا فُلَانٌ لِالبَابِ (assumed tropical:) [I went forth, and nothing took me by surprise but such a one at the door]; which is equivalent to saying, and lo, such a one was at the door. (Har p. 207.) And it is said in a trad. of I'Ab, فَلَمْ يَرُعْنِى اـِلَّا رَجُلٌ آخِذٌ بِمَنْكِبِى, i. e. I knew not [save a man taking hold of, or seizing, my shoulder-joint]; as though he came upon him suddenly, or unexpectedly, without any previous appointment, and without knowledge, and so that event frightened him. (TA.) ― -b3- [It affected his رُوع, i. e. heart, or mind, with admiration, or pleasure;] it excited his admiration and approval; it pleased him, or rejoiced him; (S, Msb, K;) said of beauty [&c.]. (Msb.) It is said in a trad., describing the people of Paradise, فَيَرُوعُهُ مَا عَلَيْهِ مِنَ اللِّبَاسِ And what is upon him, of apparel, excites his admiration &c., by its beauty. (TA.) ― -b4- [It (drink) cooled it, (namely, the heart,) or allayed its thirst.] A poet says, سَقَتْنِى شَرْبَةً رَاعَتْ فُؤَادِى سَقَاهَا اللّٰهُ مِنْ حَوْضِ الرَّسُولِ [She gave me to drink a draught that cooled, or allayed the thirst of, my heart: may God give her to drink from the pool of the Apostle in Paradise]. (TA.) You say also, هٰذِهِ شَرْبَةٌ رَاعَ بِهَا فُؤَادِى [which may be rendered This is a draught by which he has cooled, or allayed the thirst of, my heart; and it is implied in the TA that this is the right meaning: or it means] this is a draught by which the thirst, or vehement thirst, of my heart has been allayed: (so accord. to the pointing in the copies of the K:) mentioned by Az. (TA.) -A2- The verb from رَوَعٌ [q. v. infrà] is one and the same [whether trans. or intrans.; i. e., you say رَاعَهُ, aor. يَرُوعُ, inf. n. رَوْعٌ, meaning “He,” or “it, excited his admiration and approval,” &c., as expl. above; and رَاعَ, app. with the same aor. and inf. n., meaning He possessed the quality of exciting admiration and approval by his beauty and the pleasingness of his aspect, or by his courage, &c.; and in like manner, رَاعَتْ, said of a woman]; the trans. verb [in this case] being like the trans. [in other cases], and the intrans. [in this case] like the intrans. [in other cases]: but the regular form, accord. to Az, of the [intrans.] verb hence derived is رَوِعَ, aor. يَرْوَعُ, inf. n. رَوَعٌ. (TA.) -A3- رَاعَ فِى يَدِى كَذَا: see art. ريع. ― -b2- And رَاعَ, aor. يَرُوعُ, and يَرِيعُ, inf. n. of the former رُوَاعٌ, and of the latter رَيْعٌ: see art. ريع.
2 رَوَّعَ see 1, first sentence, in two places.
5 تَرَوَّعَ see 1, in the former half of the paragraph.
8 اـِرْتَوَعَ see 1, in the former half of the paragraph, in two places. ― -b2- ارتاع لِلْخَيْرِ i. q. ارتاح لَهُ [He was affected by alacrity, cheerfulness, briskness, liveliness, or sprightliness, disposing him to promptness to do good; he inclined to, and loved, doing good]. (AZ.)
رَوْعٌ رَوْعٌ ذ [see 1, of which it is an inf. n. ― -b2- ] Fright, or fear; (S, K;) as also ↓ رَوعٌ [accord. to some, but this seems to be little known]. (TA.) Hence the saying, أَفْرَخَ رَوْعُهُ His fright, or fear, departed. (S.) Az says, All the lexicologists whom I have met say أَفْرَخَ رَوْعُهُ, with fet-h to the ر [in روعه], except El-Mundhiree, who informs me that AHeyth used to say, It is only ↓ افرخ رَوْعُكَ, with damm. (TA.) Accord. to different relations of a trad., you say, ↓ أَفْرَخَ رُوعُكَ, meaning Fright, or fear, hath departed from thy heart; or may fright, or fear, depart from thy heart; (K, TA;) thus expl. by AHeyth; (TA;) and افرخ رَوْعُكَ, with fet-h; or this latter, only, is the right, and means what thou fearest hath quitted thee, and departed from thee, and become removed; or may what thou fearest quit thee, &c.; as though it were taken from the young bird's going forth from the egg, (K, TA,) and the darkness' becoming removed from it; thus expl. by Aboo-Ahmad El-Hasan Ibn-' Abd-Allah Ibn-Sa'eed El-' Askeree; and AO says that افرخ روعك [thus in the TA, without any syll. signs,] means let thy fright, or fear, depart, for the case is not as thou fearest it to be. (TA.) It is also said, in a trad. of Mo'لwiyeh, that he wrote in a letter to Ziyلd, ↓ لِيُفْرِخْ رُوعُكَ, with damm; (K, TA;) but the opinion commonly obtaining with the leading lexicologists is, that it is with fet-h; except AHeyth, who relates it thus, with damm; (TA;) meaning Dismiss thou the رَوْع from thy رُوع; (K, TA;) i. e., the fright, or fear, from thy heart: (TA:) for you say أَفْرَخَتِ البَيْضَةُ when the young bird quits the egg; and رَوْع is fright, or fear, which does not depart from itself, but from its place, which is the رُوع, with damm; (AHeyth, K;) the رَوْع in the رُوع being like the young bird in the egg: in like manner also one says أَفْرَخَ فُؤَادُ الرَّجُلِ when a man's fright, or fear, departs: but Dhu-r-Rummeh, though knowing the meaning, has made an inversion, saying, قَدْ أَفْرَخَتْ عَنْ رُوعِهِ الكُرَبُ [for قَدْ أَفْرَخَ عَنِ الكُرَبِ رُوعُهُ His heart had freed itself from griefs]. (AHeyth, TA.) AHeyth adds, (TA,) one also says, عَنِ الأَمْرِ ↓ أَفْرِخَ رُوعَكَ, or عَلَى الأَمْرِ, [accord. to different copies of the K, the latter being the reading in the TA, but the former probably the right,] meaning [Free thy heart from the affair; i. e.] be thou tranquil, and without fear. (K, TA.) Az observes, What AHeyth says is clear; but I am averse from it because of his being alone in his saying; though sometimes later authorities correct things in which the earlier have erred; therefore the correctness of AHeyth may not be [absolutely] denied in this matter, seeing that he had an ample share of knowledge. (TA.) [See also art. فرخ, in several places.] ― -b3- Also (tropical:) War, or battle; as in the phrase, شَهِدَ الرَّوْعَ (tropical:) [He witnessed, or was present at or in, war, or battle]. (TA.) [See also an ex. in a verse cited voce سَعَفٌ.]
رُوعٌ رُوعٌ ذ The heart: (S, Msb, K:) or the part thereof which is the place of رَوْع, i. e. fear: (K, * TA:) or the سَوَاد [or core, &c.,] thereof: (K:) and the mind: (S, Msb, K, * TA:) and the understanding; or intellect. (S, K.) See رَوْعٌ, in five places. You say, وَقَعَ ذٰلِكَ فِى رُوعِى That came into my mind. (S, Msb, * TA.) And it is said in a trad., اـِنَّ الرُّوحَ نَفَثَ فِى رُوعِى [Verily the Trusted, or Trusty, Spirit (meaning Gabriel) inspired into my mind, or heart]. (S.) You say also, ثَابِ رُوعُهُ, meaning (assumed tropical:) He went to [app. a mistake for from] a thing, and then returned to it. (TA.)
رَوَعٌ رَوَعٌ ذ The quality of exciting admiration and approval by beauty (S, K) and pleasingness of aspect, or by courage; (K;) the quality denoted by the epithet أَرْوَعُ, applied to a man, (S, K, *) and رَوْعَآءُ, applied to a woman. (S.) [See also 1, near the end of the paragraph.]
رَوِعٌ رَوِعٌ ذ : see رَائِعٌ; last sentence.
رَوْعَةٌ رَوْعَةٌ ذ A fit of fright or fear: (S, K, TA:) pl. رَوَعَاتٌ; (TA;) which is applied by Tarafeh to the frights occasioned by a stallion-camel to a she-camel when he desires to cover her. (EM, p. 66.) It is said in a trad., فَأَعْطَاهُمْ بِرَوْعَةِ الخَيْلِ, meaning And he gave them something for the fright occasioned to their women and their children by the horsemen. (TA.) ― -b2- A trait, or sign, or mark, of beauty [that affects the رُوع, or heart]: (IAar, K:) beauty that excites admiration and approval, or pleases, or rejoices. (TA.)
رُوَاعُ الفُؤَادِ رُوَاعُ الفُؤَادِ ذ and رُوَاعَةُ الفُؤَادِ, applied to a she-camel, Quick, spirited, vigorous; sharp in spirit; syn. شَهْمَةٌ ذَكِيَّةٌ: (K:) and [in like manner] ↓ رَوْعَآءُ, applied to a she-camel and a mare, (S, K,) but not to a male [in this sense, i. e. its masc. form, أَرْوَعُ, is not thus used], (S,) sharp in spirit; syn. حَدِيدَةُ الفُؤَادِ: (S, K:) in the T, رُوَاعٌ, without ة, is applied as an epithet to a mare: and IAar says that ↓ رَوْعَآءُ, thus applied, is not from رَائِعَةٌ, but means one that is as though she were fearful, by reason of her sharpness, and briskness, or lightness, of spirit: he says also, that ↓ أَرْوَعُ, applied to a horse, is like this epithet applied to a man; and IB says, in art. عجس, that, applied to a man, it signifies quickly frightened or afraid: it is also applied to a heart, meaning that is frightened, [or startled,] by reason of its sharpness, at everything that is heard or seen; and so رُوَاعٌ. (TA.) [See also رَائِعٌ, and أَرْوَعُ mentioned and expl. therewith.]
رَائِعٌ رَائِعٌ ذ [act. part. n. of رَاعَهُ, q. v.,] Frightening; putting in fear; making afraid; [and particu- larly] by its beauty and abundance or multitude. (Lth, TA.) ― -b2- Applied to beauty, That excites admiration and approval in the رُوع [i. e. heart, or mind,] of him who beholds it, and pleases him, or rejoices him. (TA.) Applied to a man, (K, * TA,) as also ↓ أَرْوَعُ (S, K, TA) so applied, (S, TA,) Who excites admiration and approval by his beauty (S, K, TA) and pleasingness of aspect, (K, TA,) with generousness, or nobleness, and excellence, and lordly condition; (TA;) or by his courage: (K, TA:) or the former, beautiful in countenance, who excites admiration and approval by his pleasingness of aspect and by the goodliness of his form or figure or state of apparel and the like: or, as some say, who frightens men by his aspect, inspiring reverence or awe: but the former explanation is the more reasonable: and ↓ the latter epithet, a beautiful man, who excites admiration and approval in him who beholds him: or, as some say, sharp; lively in spirit, and sharp in intellect: (TA:) [see also the next preceding paragraph:] the fem. of the former is with ة: (TA:) that of the latter, ↓ رَوْعَآءُ: (S:) the pl. of رَائِعٌ is أَرْوَاعٌ, (K, * TA,) applied to men, like as رَوَائِعُ [the pl. of رَائِعَةٌ] is to women: (TA:) and the pl. of أَرْوَعُ and رَوْعَآءُ is ↓ رُوعٌ, (K, TA,) applied to men and to women. (TA.) You say also, فَرَسٌ رَائِعٌ A beautiful horse, that frightens (يُرُوعُ, i. e. يُخَوِّفُ, [or rather startles, but better rendered excites admiration and approval in, or pleases, or rejoices,]) the beholder by his beauty: (Mgh:) and فَرَسٌ رَائِعَةٌ, and ↓ رَوْعَآءُ, [but see, respecting the latter, a remark of IAar in the next preceding paragraph,] a mare that excites admiration and approval, or pleases, or rejoices, (تَرُوعُ,) by her generousness, or excellence, or high blood, and her description. (TA.) [See also art. ريع, to which, as well as to the present art., رَائِعٌ, applied to a horse, is said, in the TA, to belong.] And زِينَةٌ رَائِعَةٌ Beautiful ornament. (TA.) And كَلَامٌ رَائِعٌ (tropical:) Surpassing, or excelling, speech, or language. (TA.) -A2- Also Frightened, or afraid; and so ↓ رَوِعٌ, with the و unaltered, as though it were of the measure فَعِيلٌ: [or both signify having fright or fear: for] each is a possessive epithet: or the former may be of the measure فَاعِلٌ in the sense of the measure مَفْعُولٌ [and therefore have the signification first given]. (TA.)
أَرْوَعُ أَرْوَعُ ذ : fem. رَوْعَآءُ: pl. رُوعٌ: see the two paragraphs next preceding; the former in three places; the latter, in five.
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٦٩٠رَاعَ
رَاعَ ( w ) U ( n. ac. رَوْع 1 , رُوْع 3 , رُؤُوْع [ 27 ] ),
a. Frightened, terrified; startled, alarmed, scared.
b. Surprised, astonished; delighted.
c. [ Min ], Was afraid of, frightened at.
d. Was quenched, allayed, slaked ( thirst ).
رَوَّعَ
رَوَّعَ II ,
a. see I (a) .
أَرْوَعَ
أَرْوَعَ IV ,
a. Scared; drove along ( sheep ).
تَرَوَّعَ
تَرَوَّعَ V , اِرْتَوَعَ VIII ,
a.
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٤٣٬٣٨٧روع
1.BAB
رَاعَ - يَرُوْعُ - رَوْع
رَاعَ - يَرُوْعُ + الكائن + من أمر أو شيء أو كائن: يشعر في نفسه بالفزع والرعب والخوف
رَوْع : على وزن " فـَعـْل" اسم فعل " رَاعَ - يَرُوْعُ ": وهو كذلك ما يكون بفعل " رَاعَ - يَرُوْعُ ": الشعور في النفس بالخوف والفزع
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الشعور النفسي بالرعب والروع والجزع "، وهي:
هَلِعَ -
الجذور المجاورةالمجاورة: ٧ (الإجمالي: ١٠)
- جدل
الآيات المشتركة: ١ · Cedle havan tokmağı demektir
- لوط
الآيات المشتركة: ١ · “Liyat” sıva harcı demektir
- ذهب
الآيات المشتركة: ١ · Zihbe, ara ara yağan yağmur, gidip gelen yağış demektir
- إبراهيم
الآيات المشتركة: ١ · İbrahim
- بشر
الآيات المشتركة: ١ · Beşere derinin tüysüz dış yüzü demektir
- جيأ
الآيات المشتركة: ١ · Ceyee yağmur sularının toplanıp biriktiği yerdir
- قوم
الآيات المشتركة: ١ · Hayvanların ön ayaklarına denir
الآيات التي ورد فيها(١)
فَلَمَّا ذَهَبَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ الرَّوْعُ وَجَاءَتْهُ الْبُشْرَى يُجَادِلُنَا فِي قَوْمِ لُوطٍ
Korku hissi
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | روع |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Ecvef (vâvî) |
| Bağlamsal Yakın Kökler | فزع, خوف, رعب, وجل |
| Zıt Kök | أمن |
| Çekirdek Özet 1 | Kalbe ansızın çarpan ani ürperti, heyecan verici sarsıntı ve bu duygunun yerleştiği iç merkez |
| Çekirdek Özet 2 | Beklenmedik bir durum karşısında nebevi fıtratta beliren geçici irkilme ve zihni toparlama hâli |
| Çekirdek Özet 3 | Şiddetli sarsıntı ve hayranlık uyandıran baskının akıl ve teenni ile yatışıp güvene dönüşmesi |
| Kritik Hata Riski | Kökü sürekli bir korkaklık veya yılgınlık sanmak; hayranlık ve kalbi uyanıklık boyutunu ıskalamak |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| رو | Hızlı hareket, geniş alana yayılma, dalgalanma ve arayış dinamiği; روح kökünde hava ve can akışında, رود kökünde gidip gelme ve talepte, روض kökünde suyun yayılmasında, روغ kökünde yön değiştirmede, روم kökünde amaca yönelmede görülür | ع | Boğaz harfi olan ayın harfinin kattığı derinlik ve içe işleme etkisiyle bu akışkan hareket kalbin derinliğine nüfuz eden ani bir sarsıntıya, irkilmeye ve iç merkeze dönüşmüştür |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ر | İnsan başı; baş, ilk, üst | Zihinsel idrakin başlangıcını, ilk algıyı ve bedeni yöneten tepe noktayı temsil eder |
| و | Çengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturma | Dışarıdan gelen etkiyi içeriye rapteden, algıyı iç merkeze bağlayan bağlantıyı simgeler |
| ع | Göz; görme, bilme, kaynak | Doğrudan müşahedeyi, kalbin derinlik pınarını ve iç duyum merkezini ifade eder |
| روع | İdrakin merkezine ani bağlanan görsel ve içsel sarsıntı | Dış dünyadan ansızın gelen kuvvetli bir etki veya görüntünün doğrudan kalbin derinine inerek kişiyi sarsması ve uyarması hareketidir |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Kalbe veya göğüs boşluğuna ansızın inen ürperti, beklenmedik heybetli bir görüntü karşısında bedenin irkilmesi; aynı zamanda bu hissin duyulduğu kalbin derinliği |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Şair Cerîr sevgiliden ayrılığın kalpte bıraktığı ani sarsıntıları ifade ederken bu kökü kullanır: ألا حي أهل الجوف قبل العوائق / ومن قبل روعات الحبيب المفارق |
| Erken Arapça kullanım | Kitābü'l-Ayn ve Esâsü'l-Belâga'da geçtiği üzere heybetli ve güzel duruşuyla insanı hayran bırakıp ürperten kimse için رجل أروع denmiş; at için رائع ifadesi kullanılmıştır |
المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Esâsü’l-Belâga, Lisânü’l-Arab.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Sami dillerinde روع kökü, ani sarsıntı, şiddetli ürperme ve heyecan verici bir etki altında kalma semantik alanıyla ilişkilidir. Kökün İbranice ve Aramice/Süryanice katmanlarında doğrudan ses denkliğiyle paralellik gösteren biçimleri sınırlı olmakla birlikte, fırtına, gürültü ve ani sarsıntı bildiren köklerle kavramsal teması bulunmaktadır. Arapçada kelime iki temel yönde kristalleşmiştir: Birincisi hareke farkıyla kalbin idrak ve his merkezi (er-rû‘), ikincisi ise o merkeze ansızın çarpan panik, ürperti veya hayranlık sarsıntısıdır (er-rav‘). Dildeki er-rav‘a kelimesi yalnızca korkuyu değil, azamet ve güzellik karşısında duyulan donakalma ve huşu hâlini de içine alarak estetik bir boyut kazanmıştır.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Ani irkilme ile kalbin iç odacığı arasında ses ve anlam bağı | Kök hem hissi (er-rav‘) hem de bu hissin duyulduğu zihni-kalbi merkezi (er-rû‘) karşılar | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Güney ve Batı Sami dillerinde ani sarsıntı ve ürperti kavramları | İbrani ve Arami kollarında gök gürültüsü, sarsıntı ve ürkme anlatan biçimlerle semantik akrabalık taşır | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik katmanda ani uyarılma ve refleks | Tehlike veya olağanüstü algı karşısında canlı organizmanın toparlanma refleksi | Muhtemel |
المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, HALOT.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| روع | Anlamlı | Ani ürperti ve hayranlık sarsıntısı | Kalbe ansızın çarpan panik hissi veya kalbin bizzat kendisi | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| رعو | Anlamlı | Vazgeçmek ve kendine gelmek | Kötülükten dönmek, aklı başına gelip taşkınlığı bırakmak | Ortak çekirdek; Kur'an'da geçmez |
| ورع | Anlamlı | Çekinmek ve sakınmak | Şüpheli şeylerden titizlikle uzak durmak, takva ile geri durmak | Zihni sakınma nüansı; Kur'an'da geçmez |
| وعر | Anlamlı | Sarp ve güç olmak | Geçit vermez, taşlık ve zorlu arazi yapısı | Fiziksel zorluk; Kur'an'da geçmez |
| عرو | Anlamlı | Bağlanmak ve tutunmak | Sarılacak kulp, ağaç dalı veya himayesine sığınılan bağ | Kalb ve ilgi bağı; Kur'an'da geçer |
| عور | Anlamlı | Açık ve savunmasız kalmak | Korunmasız gedik, örtülmesi gereken kusur veya körlük | Savunma zafiyeti; Kur'an'da geçer |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| روع | Merkez | Ani irkilme ve zihni uyanış | Beklenmedik bir durumun kalbe ansızın çarpmasıyla beliren ilk sarsıntı | Hem olumsuz ürpertiyi hem de hayranlık verici heybeti kapsayan geçici sarsıntı |
| فزع | Komşu | Panik ve kaçış refleksi | Tehlike karşısında dehşete düşüp kaçışma ve feryat etme hâli | روع köküne göre daha dışa vurulan ve kontrolsüzleşen dehşet |
| خوف | Komşu | Bilinen tehlike beklentisi | Gelecekte gerçekleşmesi muhtemel bir zarardan duyulan genel endişe | روع gibi anlık ve çarpıcı değil, zamana yayılan bilinçli kaygı |
| رعب | Komşu | İçsel çöküntü ve dehşet | Kalbi bütünüyle dolduran, iradeyi felç eden ağır korku | روع geçici bir uyanış iken, رعب hasmı etkisiz kılan ezici ağırlıktır |
| وجل | Komşu | Saygı dolu ürperti | İlahi azamet veya sorumluluk karşısında kalbin titremesi | Ahlaki ve manevi duyarlılık boyutu baskın olan iç titreme |
| أمن | Zıt | Emniyet ve sükûnet | Her türlü korku, tedirginlik ve tehlikeden emin olma hâli | Kalbin hiçbir sarsıntıya uğramadan tam kararlılık ve barış içinde olması |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | روع | Ani sarsıntı, irkilme, heybet | Kalbe aniden inen telaş ve aynı zamanda hayranlık uyandıran heybet | Kesin |
| Latince | Pavor, consternatio, tremor | Ani panik, donakalma, titreme | Beklenmedik bir olay karşısında zihnin geçici olarak afallamasını karşılar; kalbin mahalli anlamını taşımaz | Güçlü |
| İngilizce | Sudden fright, awe, startle | Ani ürkme, huşu, irkilme | Tehlike anındaki irkilmeyi ve yüce bir şey karşısındaki huşuyu verir; Arapçadaki tekil kalp merkezi anlamı eksiktir | Güçlü |
| Almanca | Erschrecken, Bestürzung, Ehrfurcht | Ürperme, şaşkınlık, derin saygı | Ani bir haber veya olayla sarsılmayı ve büyüklük karşısında donakalmayı iyi aktarır | Güçlü |
| Fransızca | Frayeur soudaine, stupeur, émoi | Ani korku, afallama, iç çalkantısı | Duygusal dalgalanmayı ve ani irkilmeyi karşılar; nesnel durumdan çok öznel sarsıntıyı vurgular | Güçlü |
المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane's Lexicon.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| الرَّوْعُ | Beklenmedik tecelli karşısında beliren geçici irkilme ve endişe | Meleklerin Hz. İbrahim'e insan suretinde gelip ikramı yememeleri üzerine uyanan ve müjdeyle yatışan ilk ürperti; Hûd 11:74 |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Peygamberlerin masumiyeti ve insani halleri | Peygamberlerde beliren anlık korku veya irkilmenin risalet vakarını zedeleyip zedelemeyeceği tartışılmış; bunun fıtri bir refleks olduğu belirtilmiştir | Fıtri insani tepki |
| Fıkıh | İkrah ve şok etkisi | Beklenmedik baskı ve ani korkutmanın (tervî‘) hukuki iradeye ve beyana tesiri; insanların sebepsiz korkutulmasının yasaklığı ele alınmıştır | Hukuki ehliyeti etkileyen anlık sarsıntı |
| Tefsir | Hûd suresindeki kıssanın tahlili | Hz. İbrahim'in melekleri tanımaması sonucu kalbine düşen hissin niteliği ve müjdenin gelişiyle bu durumun sona erişi açıklanmıştır | Geçici idrak uyanıklığı |
| Hadis | İlham ve vahiy mahalli | Kalbe düşen kesin bilgi ve ilahi ikazın mekânı olarak değerlendirilmiştir; Cebrail'in peygamberin kalbine üflemesi rivayetinde geçer | Kalbin idrak merkezi |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Gaybi tecelliler karşısında teyakkuz | İdrak sarsıntısı | Fıtri duyarlılığı harekete geçirme | Kulun ilahi kudret karşısında uyanık kalmasını ve gafletten kurtulmasını sağlar | Kesin |
| İlmi | Beklenmeyen veriyle karşılaşma | Bilişsel sarsıntı | Ezber bozan veriyi işleme uyarısı | Bilinen modellerin dışındaki bir olguyla karşılaşınca zihnin alarm durumuna geçmesi | Güçlü |
| Siyasi | Ani kriz ve tehdit algısı | Güvenlik refleksi | Hızlı kriz yönetimi ve teenni | Liderin ani şok anında soğukkanlılığını koruyup meseleyi müzakereyle çözmesi | Güçlü |
| İktisadi | Piyasadaki ani dalgalanma ve şoklar | Piyasa paniği | Fiyat ve risk dengesini gözden geçirme | Ani bir gelişmenin piyasada yarattığı geçici tedirginliğin bilgi akışıyla yatışması | Muhtemel |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Dirac delta fonksiyonu veya impuls yanıtı | Bir sisteme sıfıra yakın bir zaman aralığında dışarıdan uygulanan ani, yüksek genlikli şok sinyali ve sistemin bu etkiyi sönümleyerek dengeye gelmesi | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Akut stres tepkisi ve bilişsel yeniden çerçeveleme | Organizmanın beklenmedik tehlike karşısında alarm durumuna geçmesi, durumu hızla analiz edip rasyonel teenniye kavuşması | Kesin |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kavramı yalnızca sıradan bir fobi, patolojik korkaklık veya yılgınlık olarak okumak |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kök, nebevi şahsiyetteki yüksek ahlaki dikkati, konukseverliği, tehlike karşısındaki teyakkuzu ve akabinde gelişen şefkat dolu müzakereyi içerir |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Hz. İbrahim'in meleklerden korkmasını acizlik veya iman zayıflığı sanmak; tebliğ ve risalet vakarıyla bağdaşmayan yorumlara sapmak |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Peygamberlerin olağanüstü tecelliler karşısında tamamen hissiz taşlar olmadığını, bilakis en yüksek fıtri duyarlılığa sahip olduklarını gösterir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Meleklerin elçi olarak gelişini, Hz. İbrahim'in misafirperverliğini ve Lut kavmi hakkındaki merhametli mücadelesini anlatan kıssa ayetlerinde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Korku hissinin mutlak bir zaaf olduğu ön yargısını yıkar; ani irkilmenin ardından aklın ve merhametin devreye girmesi gerektiğini öğretir. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamKalbe ve göğse ansızın çarpan sarsıcı his; hayran bırakan heybetli duruş ve bu hissin idrak edildiği kalbin iç merkezi.
- Soyut anlamDış dünyadan gelen beklenmedik bir etki karşısında zihnin uyarılması, yaşanan anlık şokun ardından teenni ve bilgiyle yeniden sükûnete kavuşması.
- Sistematik karşılıkAni uyarılma potansiyelinin yüksek farkındalık doğurması; şok etkisinin sönümlenerek yapıcı müzakere ve güven ortamına evrilmesi.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde , sistemin veya kalbin zaman içindeki sükûnet ve denge durumunu gösterir. başlangıçtaki olağan hâldir. ifadesi, anında beklenmedik biçimde ortaya çıkan ani irkilme ve şok darbesini (er-rav‘) temsil eder. çarpanı ise bilginin, müjdenin ve aklıselimin devreye girmesiyle bu anlık sarsıntının sönümleme katsayısıyla hızla yatışıp güvene dönüşmesini sembolize eder.