سندس

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: س-ن-دالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ٢٤ · الآيات: ٣ · السور: ٣؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».وكألبسشربسندسبرقعدنخضرفضضسُنْدُسٍسورتحتأركسقي

الجذرالصيغ ١الآيات ٣السور ٣المجاورة ٢٤

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

سندس

س - ن - د

جذر
  • الورود: ٣
  • الآيات: ٣
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ٦

معناه في القرآن: İpek kumaş

ملاحظاتي

المعاجم(٦)

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٣٦٤
السين والدال د ف ن س، د ر ف س، ف ر د س، د ر و س، د ر ي س، س ن د ر، س ر ن د، س ب ن د، س ن د س، س ر م د، س م د ر مستعملات دفنس: الدِّفنِسُ: المرأةُ الحَمْقاء. والدِّفنِس والدِّفناسُ: الأحمق درفس: الدِّرَفْسُ: الضّخم من الإبل، الواحدة بالهاء. والدِّرَفس: خِرْقَةُ الدّابّة، والدِّرَفْسُ: الحرير. فردس: الفِرْدَوْس: جنّة ذات كَرْم. وكَرْمٌ مُفَرْدسٌ، أي: مُعَرَّش، قال: وكلاكلاً ومَنْكِباً مفردسا
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١١٠
السُنْدُسُ: البِزْيَوْنُ. وأنشد أبو عبيد: وداوَيْتُها حتَّى شَتَتْ حَبَشِيَّةً كأنَّ عليها سُنْدُساً وسُدوسا
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٧٦٨
الجوهري في الثلاثيّ: السُّنْدُسُ البُزْيُون؛ وأَنشد أَبو عبيدة ليزيد بن حَذَّاق العَبْدِيّ: أَلا هل أَتاها أَنَّ شَكَّةَ حازم لَدَيَّ، وأَني قد صَنَعْتُ الشَّمُوسا؟ وداويْتُها حتى شَتَتْ حَبَشِيَّةً، كأَن عليها سُنْدُساً وسُدُوسا الشَّمُوس: فرسه وصُنْعُه لها: تَضْمِيرُه إِياها، وكذلك قوله داويتها بمعنى ضمَّرتها. وقوله حَبَشِيَّة يريد حبشية اللون في سوادها، ولهذا جعلها كأَنها جُلِّلَتْ سُدُوساً،
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٦٩٠
السندس، بالضم، البزيون، قاله الجوهري في الثلاثي، على أن النون زائدة، وقال الليث: إنه ضرب من البزيون يتخذ من المرعزي. أو ضرب من البرود، وفي الحديث: أن النبي صلى الله عليه وسلم بعث إلى عمر رضي الله عنه بجبة سندس قال المفسرون في السندس: إنه رقيق الديباج ورفيعه، وفي تفسير الإستبرق: إنه غليظ الديباج، ولم يختلفوا فيه، معرب بلا خلاف، عند أئمة اللغة، ونص الليث: ولم يختلف أهل اللغة فيهما أنهما معربان، أي
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬١٨٩
سُنْدُسٌ سُنْدُسٌ ذ Thin, or fine, دِيبَاج [or silk brocade]: (Th, M, Bd and Jel in xviii. 30, Jel in xliv. 53, Msb, K, TA:) or thin, or fine, حَرِير [q. v.]: (Bd in xliv.:) opposed to اـِسْتَبْرَقٌ: (TA:) or i. q. بِزْيَوْنٌ [expl. by IB as meaning thin, or fine, ديباج: so in the TA in art. بزن]: (S:) or a kind of بزيون; (Lth, K, TA;) made of [the kind of down called] مِرْعِزَّى: (Lth, TA:) or a
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٣٬٨٩٨
سندس سَنْدَسَ - يُسَنْدِسُ - سُنْدُس سَنْدَسَ - يُسَنْدِسُ + الكائن أو الشيء (الثوب أو الورقة): يكون رقيقاً ونحيفاً بشدة حتى أنه يشف عما تحته سُنْدُس :على وزن " فـُعـْـلـُل": اسم فاعل صفة مشبهة من " سَنْدَسَ - يُسَنْدِسُ ": الرقيق والنحيف وخاصة من الثياب واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " النحافة وصغر الحجم والسمك"، وهي: ضَمَرَ - يَضْمُرُ،
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٢٤ (الإجمالي: ٢٩)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. برق

    الآيات المشتركة: ٣ · Berg parlak taş demektir

  2. خضر

    الآيات المشتركة: ٢ · Hudr : Sebzedir

  3. حلي

    الآيات المشتركة: ٢ · Hilye takı demektir

  4. سور

    الآيات المشتركة: ٢ · “Sare” inişli çıkışlı dağ silsilesidir

  5. لبس

    الآيات المشتركة: ٢ · “Lebas” kurulup gerilmiş ser yay, eğilmiş sert ağaç…

  6. ثوب

    الآيات المشتركة: ٢ · Sevb dış elbise demektir

  7. أرك

    الآيات المشتركة: ١ · Misvak ağacıdır

  8. رفق

    الآيات المشتركة: ١ · Rifak hayvanı ayağından bağlamak için kullanılan ip demektir

  9. فضض

    الآيات المشتركة: ١ · Fidde, (dat) Gümüş demektir

  10. عدن

    الآيات المشتركة: ١ · “Firdevs“ özel mülkiyetli bahçedir, “aden“ ise yaz ve kış…

  11. وكأ

    الآيات المشتركة: ١ · “Vika” arkalık, sırtın yaslandığı şeydir

  12. سقي

    الآيات المشتركة: ١ · Sakiy: Kaba konmuş sudur

الآيات التي ورد فيها(٣)

  1. … مِنْ أَسَاوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَيَلْبَسُونَ ثِيَابًا خُضْرًا مِنْ سُنْدُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ مُتَّكِئِينَ فِيهَا عَلَى الْأَرَائِكِ نِعْمَ الثَّوَابُ وَحَسُنَتْ …

    İpek kumaş

  2. يَلْبَسُونَ مِنْ سُنْدُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ مُتَقَابِلِينَ

    İpek kumaş

  3. عَالِيَهُمْ ثِيَابُ سُنْدُسٍ خُضْرٌ وَإِسْتَبْرَقٌ وَحُلُّوا أَسَاوِرَ مِنْ فِضَّةٍ وَسَقَاهُمْ رَبُّهُمْ شَرَابًا طَهُورًا

    İpek

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökسندس
YapıDörtlü isim (Arapçalaşmış isim kökü)
Özel DurumTa'rib edilmiş (mu'arrab) kelime yapısı
Bağlamsal Yakın Köklerبرق, حرر, لبس
Zıt Kökخشن
Çekirdek Özet 1Tenden pürüzü ve ağırlığı kaldıran en ince ve yumuşak ipek dokuma
Çekirdek Özet 2Cennet ehlinin iç katmanına ait hafif, saf ve yeşil zarafet giysisi
Çekirdek Özet 3Zahmetsizliğin, estetik mükemmelliğin ve nihai arınmışlığın sembolik tezahürü
Kritik Hata RiskiKelimeyi yalnızca dünyevi bir lüks tüketim nesnesi sayıp eskatolojik hafiflik ve saflık boyutunu gözden kaçırma yanılgısı

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
سنPürüzsüz akış, incelik, kesintisiz düzgünlük ve belirginleşme anlamı taşır; سنن, سني ve سنم köklerinde olduğu gibi doğrusal ve saf bir devamlılığı gösterirدDayanak, intizam ve dokusal bütünlük boyutu katarak akıcı inceliği yapısal bir temele سند bağlar
سندDayanma, birbirine yaslanma ve yapısal örgünün tutarlılığıسDesteğe ve dokuya yeniden yumuşaklık, hafiflik ve akıcı bir dokunma duyusu kazandırarak sık ve muntazam dokunmuş ince kumaşa dönüştürür

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
سDiken, destekBedene temas eden yüzeyin dayanıklılığı, yapıyı ayakta tutan dokusal tutunma
نFiliz, balık, süreklilikHayat veren yumuşak akış, kesintisiz iplik boyutu, canlanma ve tazelik
دKapı, girişİç ile dış arasındaki örtücü geçiş, bedene giydirilen arayüz
سDiken, destekDıştaki kuşatıcı koruma ve dokumanın iki tarafındaki simetrik pürüzsüzlük
سندسKoruyucu iki yumuşak yüzey arasında kesintisiz dokunan ince ve geçirgen örtüBedeni ağırlık yapmadan, terletmeden ve kasmadan kuşatan, hayat dolu ve kusursuz temas sağlayan en narin doku hareketini oluşturur

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamEn ince ipekten veya tiftik yününden imal edilen, tene ağırlık vermeyen, saydamlığa yakın hafif ve parlak kumaş
Cahiliye şiiri kullanımıYezîd b. Hazzâk el-Abdî atını tasvir ederken renginin ve pürüzsüz parlaklığının güzelliğini bu kumaşla anlatır: وداويْتُها حتى شَتَتْ حَبَشِيَّةً / كأَن عليها سُنْدُساً وسُدُوسا
Erken Arapça kullanımKlasik hadis rivayetlerinde Hz. Peygamber’in hediye edilen ince kumaşı tarif ederken kullandığı rivayet: جُبَّةِ سُنْدُسٍ

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Lisānü’l-ʿArab, el-Müfredât.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arap dilcilerinin tamamına yakını سندس kelimesinin ta'rib edilmiş (Arapçalaştırılmış) bir isim olduğunda müttefiktir. Kelimenin kökeni klasik Doğu Akdeniz ve Yakındoğu ticaret havzasında lüks tekstil ürünlerini adlandırmak üzere dolaşıma giren terimlerle ilişkilidir. Arkaik katmanda Sanskritçe sundara (parlak, güzel) veya eski Farsça üzerinden Grekçeye sandyx (parlak kırmızı veya ince kumaş boyası) biçiminde geçen kök ailesiyle semantik bir örtüşme gösterir. Sami dilleri ailesi içinde doğrudan üç sessizli yerli bir fiil kökü olarak türememiş; Kuzeybatı Sami ve Aramice/Süryanice ticaret jargonu kanalıyla, ince ve şeffaf yapılı asil giysileri ifade etmek üzere Arapçanın rubā'î fonetik veznine uyarlanarak yerleşmiştir. Arapça içinde kazandığı semantik matris, özellikle kalın ve kaba kumaşın zıddı olarak tene doğrudan değen narin ve tüy hafifliğindeki dokumayı karşılar.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Lisānü’l-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn, Arthur Jeffery (The Foreign Vocabulary of the Qur'an).

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönDört harfli isim vezni (fa‘lel)Arap dilinde kök fiili bulunmayan, yabancı dilden alınarak fonetik kurallara uydurulan mu'arrab isimKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiSüryanice ve Aramice tekstil terimleriTicari temaslar yoluyla ipeğin inceliğini ve zarafetini niteleyen alıntı aktarımGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiGrekçe sandyx / Farsça sundusİpek yolunun taşıdığı narin dokuma adlarının bölgesel dillere geçişiMuhtemel

المصدر Brown-Driver-Briggs, Lisānü’l-ʿArab, Lane's Lexicon.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
سندسAnlamlıİnce ipek dokumaTene temas eden hafif, zarif ve parlak kumaşKur'an'da geçer; hedef kök

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
سندسMerkezİnce dokumaTene doğrudan değen en hafif, yumuşak ve narin ipek türüİç giysi niteliğindeki zarafet
برقKomşuKalın ipek dokumaİstebrâk formuyla parıltılı, kalın ve tok dış dokumayı anlatırDıştan koruyan ve parıldayan örtü
حررKomşuİpek asaletMaddenin doğasındaki pürüzsüzlük ve kölelikten/baskıdan azadelik boyutuSaf ipek maddesinin genel adı
لبسKomşuGiysi ve örtünmeBedeni örten her türlü elbisenin genel fiil ve isim haliDokuma türüne bağlı olmayan örtünme
خشنZıtKaba ve sert dokuTeni rahatsız eden, sert, pürüzlü ve ağırlık veren dokumaÇile, rahatsızlık ve zahmet veren kumaş yapısı

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaسندسRakiq ed-dîbâcTene batan her türlü pürüzden arınmış en ince ipek örtüKesin
LatinceSericum tenue, byssusİnce ipek, keten tülNarin dokuma kumaşları ifade eder; mistik ve asil örtünmeyi karşılarGüçlü
İngilizceFine silk, gossamer, delicate taffetaİnce ipek, tül inceliğinde kumaşKumaşın narinliğini karşılar ancak uhrevi dinginlik boyutunu içermezGüçlü
AlmancaFeine Seide, Seidenbrokatİnce ipek kumaşMaddi dokuyu tam aktarır; cennet tasvirindeki sembolik değeri dışarıda bırakırGüçlü
FransızcaSoie fine, mousseline de soieİnce ipek, ipek muslinTene temas eden hafifliği belirtir; eskatolojik ağırlıksızlık anlamı eksik kalırGüçlü

المصدر Lane’s Lexicon, Georges Latin-Deutsch Sözlüğü, Oxford English Dictionary.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
سُنْدُسٍCennet ehlinin tene temas eden iç örtüsüCennet nimetlerinin, huzur ve mükâfatın tasvir edildiği bağlamda yeşil ve narin elbiseler; Kehf 18:31
سُنْدُسٍKarşılıklı oturup sohbet eden muttakilerin hafif giysisiEmniyet ve dinginlik makamında kalın örtüyle (istebrâk) birlikte tamamlayıcı iç giysi; Duhân 44:53
سُنْدُسٍArınmış kulların nihai temizliğini tamamlayan üstün örtüGümüş bilezikler ve tertemiz içecekle birlikte zikredilen estetik giysi; İnsân 76:21

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamAhiret tasvirlerinin hakikatiCennet elbiselerinin cismani mi yoksa ruhani bir makamın temsili mi olduğu bahsiCismani zevkin ötesinde bedenin ve ruhun hiçbir ağırlık duymadığı saf huzur hali
Fıkıhİpek giyme hükümleriDünyada erkeklere haram kılınan ipeğin cennette müminlere serbest oluşunun illetiDünyevi kibrin zıddı olarak uhrevi mükâfat ve zinet meşruiyeti
TefsirKur'an'daki yabancı kelimelerKelimenin mu'arrab oluşunun Kur'an'ın Arapça oluşuna tesiriArapçanın kelimeyi özümseyerek lisanın belagat kalıbına soktuğu tespiti
HadisZühd ve takva tasvirleriDünyadaki ipekten sakınmanın cennetteki giysilere kavuşmaya vesile kılınmasıMaddi lüksten feragat ile ebedi zarafete nail olma bağlantısı

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniAmellerin karşılığıManevi arınmanın bedensel giysisiZahmetsizlik ve saf huzuru sembolize etmeTakvanın ahirette ağırlıksız ve hafif bir nimete dönüşmesiKesin
İlmiMaddeler ve dokuma morfolojisiMikrolif düzeyinde sürtünmesiz dokuTene sıfır tahriş ve maksimum geçirgenlik sunmaKatı maddenin esneklik ve hava geçirgenliğinde ulaştığı nihai sınırGüçlü
SiyasiEgemenlik ve asalet nişanesiSınıfsal kibri aşan evrensel izzetCennet tebaasının tamamının meliklik payesine ermesiDünyevi tahakküm araçlarının cennette genel haysiyete çevrilmesiGüçlü
İktisadiDeğer ve nadirlik hiyerarşisiEmek-yoğun lüksün nihai bolluğuKıtlık psikolojisini ve rekabeti kökten bitirmeDünyanın en pahalı nesnesinin uhrevi alemde genel bir zemin haline gelişiKesin

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerSürtünme katsayısının sıfıra yaklaşması (akışkan arayüzey)Yüzeyler arasındaki mekanik direncin yok olması, minimum enerji kaybıyla maksimum temas uyumuGüçlü
Beşeri bilimlerTravmasız ve pürüzsüz toplumsal temasİletişimde kırıcı, sert ve hiyerarşik engellerin kalktığı, bireyler arası pürüzsüz nezaket alanıMuhtemel

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi salt dünyevi bir burjuva fetişi, zenginlik göstergesi veya dişil bir süslenme metasına indirgemek
Kur'an içi daha geniş anlamBedeni terletmeyen, sıkmayan, tenle çevre arasındaki mesafeyi sıfırlayan, yeşilin temsil ettiği dirilikle örtüşen varoluşsal esenlik hali
Yanlış anlamanın doğuracağı hataCenneti kaba bir dünyevi şehvet ve debdebe panayırı gibi görüp Kur'an'ın sunduğu arınmış, hafiflemiş ve kirden soyutlanmış varoluş boyutunu kaçırmak

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın dil ve kültürlerarası kelimeleri nasıl dönüştürüp ilahi bir sembolizme bürüdüğünü ve ahiret hayatındaki nihai bedensel rahatlığı nasıl betimlediğini gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Cennet nimetlerinin, cennet ehlinin psikolojisinin ve esenlik makamlarının anlatıldığı eskatolojik tasvir ayetlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Ahiret mükafatlarının yalnızca soyut fikirlerden ibaret olduğu iddiasını çürüttüğü gibi, bu mükafatların kaba dünyevi israf ve gösterişle bir tutulması hatasını da tashih eder.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamTene ağırlık vermeyen, nefes aldıran, parıltılı ve son derece ince dokunmuş ipek kumaş.
  • Soyut anlamZahmetin, kaba direncin, sürtünmenin ve dünyevi ağırlıkların tamamen kalktığı esenlik, hafiflik ve zarafet durumu.
  • Sistematik karşılıkBireyin varoluşsal arayüzünde hiçbir sürtünme katsayısının kalmadığı, varlıkla tam uyumlu temas hali.
  • LaTeX modeliS=lim⁡μ→0∫0T(P⋅H) dt
  • LaTeX açıklamasıFormülde S nihai pürüzsüz örtünme ve esenlik durumunu temsil eder. μ arayüzdeki mekanik sürtünme, sertlik ve zahmet katsayısıdır; bu katsayının sıfıra yaklaşması kumaşın narinliğini ve tene sıfır direnç uygulamasını modeller. P saf estetik parlaklığı ve düzgünlüğü, H ise hafiflik ve dirilik fonksiyonunu gösterir. T boyunca alınan integral, bu durumun geçici bir lüks değil cennetteki kesintisiz ve ebedi varoluş hali olduğunu simgeler.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: س