شمل
ش - م - ل
جذر- الورود: ١٢
- الآيات: ١١
- الصيغ: ٦
- المعاجم: ١٢
معناه في القرآن: Sol
ملاحظاتي
المعاجم(١٢)
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٦١٣باب الشين واللام والميم معهما
ش ل م، ش م ل مستعملان فقط
شلم:
الشَّيلم والشّالمُ، بلغة أهل السّواد: الزُّوان، يكون في البُرّ.
شمل:
شملهم أمرٌ: أي: غشيهم، يشملهم شملاً وشًمولاً.
واللَّونُ الشامل: أن يكون لونٌ أسود يعلوه لونٌ آخر.
والشّمال: خلالفُ اليمين. والشمال: خليقةُ الإنسان. وجمعهُ: شمائلُ.
قال لبيد:
همُ قومي وقد أنكرتُ منهم شمائل بدِّلوها من شِمالي
ويقال: إنها لحسنة الشَّمائل، أي شكلها
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٢٬٣٩٥شَمَلَهُمْ الأمر يشملهم إذا عمهم وشملهم بالفتح يَشْمُلُهُمْ لغة وأنشد لابن قَيسِ الرُقَيّات:
كيف نَومي على الفِراشِ ولَمَّاتَشْمَلِ الشأمَ غارةٌ شَـعْـواءُ
أي متفرِّقَةٌ. وجمع الله شَمْلَهُمْ، أي ما تَشَتَّتَ من أمرهم. وفرَّقَ الله شَمْلَهُ، أي ما اجتمع من أمره. والشَمَلُ بالتحريك: مصدر قولك شَمِلَتْ ناقتنا لِقاحاً من فحل فلان، تَشْمَلُ شَمَلاً، إذا لقِحَتْ. والشَمَلُ أيضاً: لغةٌ في الشَمْلِ،
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٧٬٤٧٠ش ل م
شلم ، شمل ، مشل ، ملش ، لمش .
شلم : قال الليث : شَالَمٌ وشَيْلَمٌ ، بلغةِ أهل السَّواد ، هو الزُّوَانُ الذي يكون في البُرّ .
ثعلب ، عن ابن الأعرابيّ : هو الشَّيْلَمُ والزُّوَانُ والسَّعِيعُ .
وقال أبو تراب : سمعتُ السُّلَمِيَّ يقول : رَأَيتُ رجلاً يَتَطَايَرُ شِلَّمةٌ وشنّمُه .
إن تحمليه ساعةً فرُبَّما
أَطارَ في حُب رِضاكَ الشِّلَّما
سلَمة عن الفراء ، قال : لم يَأْت على فَعَّلَ اسمٌ إلا
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٨٬١٩٤(باب الشين والميم وما يثلثهما)
(شمت) الشين والميم والتاء أصلٌ صحيح، ويشذُّ عنه بعضُ ما فيه إشكالٌ وغموض. فالأصل فرَحُ عدوٍّ ببليّةٍ تصيبُ مَنْ يعاديهِ. يقال: شَمِتَ به يَشْمَت شَماتةً، وأشمَتَه الله عزّ وجلّ بعدوِّه. وفي كتاب الله تعالى: ﴿فَلاَ تُشْمِتْ بِيَ الأَعْداءَ﴾ [الأعراف 149]،. ويقال بات فلانٌ بليلةِ الشَّوامت، أي بليلة سَوء تُشمت به الشَّوامت. قال:
فارتاعَ مِن صوتِ كَلاَّبٍ فبات لـه
المفردات في غريب القرآن
الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٬٤٠٨- الشمال: المقابل لليمين. قال عز وجل: ﴿عن اليمين وعن الشمال قعيد﴾ [ق/17]، ويقال للثوب الذي يغطي به: الشمال (الشمال جمع شملة، وهي كساء يشتمل به، انظر: اللسان (شمل) )، وذلك كتسمية كثير من الثياب باسم العضو الذي يستره، نحو: تسمية كم القميص يدا، وصدره، وظهره صدرا وظهرا، ورجل السراويل رجلا، ونحو ذلك. والاشتمال بالثوب: أن يلتف به الإنسان فيطرحه على الشمال. وفي الحديث: (نهى عن اشتمال الصماء) (الحديث عن
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٦٤٩ش م ل
هو خير شامل وشملهم الخير شمولاً وأنا مشمول بنعمة الله تعالى وجمع الله تعالى شملهم.
وهو كريم الشمائل.
وما ذلك من شمالي: من خلقي.
قال لبيد: هم قومي وقد أنكرت منهم شمائل بدّلوها من شمالي وتقول: ليس من شمالي أن أعمل بشمالي وشملت الريح تشمل.
وغدير مشمول: تضربه الشمال وليلة مشمولة: باردة ذات شمال.
قال النمر: ولرفقة في ليلة مشمولة نزلت بها فغدت على أسآرها وأشملنا:
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٨٬٤٦٠الشِّمالُ: نقيضُ اليَمِين، والجمع أَشْمُلٌ وشَمائِل وشُمُلٌ؛ قال أَبو النجم:
يَأْتي لها مِن أَيْمُنٍ وأَشْمُل
وفي التنزيل العزيز: عن اليَمين والشمائل، وفيه: وعن أَيمانهم وعن شَمائلهم؛ قال الزجاج: أَي لأُغْوِيَنَّهم فيما نُهُوا عنه، وقيل أُغْوِيهم حتى يُكَذِّبوا بأُمور الأُمم السالفة وبالبَعْث، وقيل: عنى وعن أَيمانهم وعن شمائلهم أَي لأُضِلَّنَّهُم فيما يعملون لأَن الكَسْب يقال فيه ذلك بما كَسَبَتْ
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ١٬٠٦١* ش م ل * * شَمِلَهم * الأمر بالكسر * شُمولا * عمّهم وفيه لغة أخرى من باب دخل ولم يعرفها الأصمعي وأمر * شَامِلٌ * وجمع الله * شَمْلَهُ * أي ما تشتت من أمره وفرق الله شمله أي ما اجتمع من أمره و * الشَّمْلُ * بفتحتين لغة في الشمل و * الشَّمْلَةُ * كساء يشتمل به و * الشَّمالُ * الريح التي تهب من ناحية القطب وفيها خمس لغات * شَمْلٌ * بالتسكين و * شَمَلَ * بفتحتين و * شَمالٌ * و * شَمْأَلٌ * و *
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٥٬٣١٥الشمال: ضد اليمين، كالشيمال، بزيادة الياء، وكذلك الشملال، بكسرهن، ويروى قول امرئ القيس، يصف فرسا:
كأني بفتخاء الجناحين لقوةصيود من العقبان طأطأت شيمالي وشملالي، بالوجهين، والأخيرة أعرف، قال اللحياني: ولم يعرف الكسائي، ولا الأصمعي شملال، قال ابن سيده: عندي أن شيمالي إنما هو في الشعر خاصة، أشبع الكسرة للضرورة، ولا يكون شيمال فيعالا، لأن فيعالا إنما هو من أبنية المصادر، والشيمال ليس
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩بلا ترجمةالحروف: ٢٧٬٦٦٨شَمِلَهُمُ الأَمْرُ
1 شَمِلَهُمُ الأَمْرُ ذ , aor. شَمَلَ ; and شَمَلَهُم, aor. شَمُلَ ; (S, Msb, K;) but the latter verb was unknown to As, (S, TA,) and is said by Lh to be rare; (TA;) inf. n. شَمَلٌ, (Msb, K,) which is of the former, (Msb,) and شُمُولٌ, (Msb, K,) and شَمْلٌ; (K;) i. q. عَمَّهُمْ [i. e. The event, or case, included them in common, in general, or universally, within the compass
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٨٣٨شَمَلَ
شَمَلَ U ( n. ac. شُمُوْل 27 ),
a. Blew from the north, was in the north ( wind ).
b. ( n. ac. شَمْل 1 ), Exposed to the north-wind.
c. ( n. ac. شَمْل 1 , شُمُوْل 27 ) see infra (b) .
شَمِلَ
شَمِلَ A ( n. ac. شَمَل 4 ),
a. Was exposed to the north-wind.
b. Embraced, included, comprised; was universal, all-inclusive, general.
c. see II (a) .
شَمَّلَ
شَمَّلَ II ,
a. Wrapped
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٥٣٬٦٦٠شمل
شَمَلَ - يَشْمُلُ (شَمَلَ - يَشْمَلُ) - شِمال - شَمائِل - بشماله - ذات الشمال - عن الشمال
شَمَلَ - يَشْمُلُ (شَمَلَ - يَشْمَلُ) + الكائن + (نسبة لكائن): ضد " يَمُنُ - يَيْمَنُ ": يأخذ جهة الشمال نسبة له: يقع على شماله: وفيه بيان موقع من غير حركة
شِمَال: ضد " يمين ": على وزن " فِعال" اسم فعل" شَمَلَ - يَشْمُلُ": اسم مكان أو حال منه: من
الجذور المجاورةالمجاورة: ٧٥ (الإجمالي: ١٠٠)
- يمن
الآيات المشتركة: ٧ · Sağ yandır
- طلع
الآيات المشتركة: ٢ · Dal demektir
- ضأن
الآيات المشتركة: ١ · Yünlü hayvanlar
- عزي
الآيات المشتركة: ١ · Gruplar
- فجو
الآيات المشتركة: ١ · Geniş boşluk
- معز
الآيات المشتركة: ١ · Kıllı hayvan
- يقظ
الآيات المشتركة: ١ · Uyanıklar
- ثني
الآيات المشتركة: ٢ · Sena yaka demektir
- أنث
الآيات المشتركة: ٢ · Eğildiği zaman tekrar eski yerine gelen demir gibi şeylere…
- رقد
الآيات المشتركة: ١ · Rekd Lahit demektir
- سبأ
الآيات المشتركة: ١ · Şehir adı, şarabın yapıldığı üzüm bahçelerinin olduğu bir…
- أبل
الآيات المشتركة: ١ · Deve sürüsü demektir
الآيات التي ورد فيها(١١)
… عَنْ كَهْفِهِمْ ذَاتَ الْيَمِينِ وَإِذَا غَرَبَتْ تَقْرِضُهُمْ ذَاتَ الشِّمَالِ وَهُمْ فِي فَجْوَةٍ مِنْهُ ذَلِكَ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ …
Sol
وَتَحْسَبُهُمْ أَيْقَاظًا وَهُمْ رُقُودٌ وَنُقَلِّبُهُمْ ذَاتَ الْيَمِينِ وَذَاتَ الشِّمَالِ وَكَلْبُهُمْ بَاسِطٌ ذِرَاعَيْهِ بِالْوَصِيدِ لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَيْهِمْ لَوَلَّيْتَ …
Sol
إِذْ يَتَلَقَّى الْمُتَلَقِّيَانِ عَنِ الْيَمِينِ وَعَنِ الشِّمَالِ قَعِيدٌ
Sol
وَأَصْحَابُ الشِّمَالِ مَا أَصْحَابُ الشِّمَالِ
Sol
وَأَصْحَابُ الشِّمَالِ مَا أَصْحَابُ الشِّمَالِ
Sol
عَنِ الْيَمِينِ وَعَنِ الشِّمَالِ عِزِينَ
Sol
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | شمل |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | حوط, حوى, وسع |
| Zıt Kök | يمن |
| Çekirdek Özet 1 | Bir nesneyi veya bedeni çevreleyip bütünüyle içine alma, sarıp kuşatma örtüsü |
| Çekirdek Özet 2 | Sağın temsil ettiği bereket, güç ve açıklığın karşı kutbu olarak sol cihet ve anne karnının cenini bütünüyle kuşatması |
| Çekirdek Özet 3 | Parçaları içine alarak birleştiren kuşatıcı bütünlük ve yön tayininde tali veya olumsuz kutbu belirleyen koordinat |
| Kritik Hata Riski | Kökü yalnızca yön belirten fiziksel sol kavramına indirgemek; ana karnının cenini bütünüyle sarmalaması ve varlığı çevreleyen kapsayıcılık boyutunu gözden kaçırmak |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| شم | Yükselme, burnu havaya dikme, içine çekme ve dış tesiri kendi bünyesinde hissetme hareketi; nitekim شمخ kökünde yüksekliğe, شمس kökünde yakıcı ışımanın kuşatmasına, شمز kökünde büzülüp toparlanmaya işaret eder | ل | Temas, iltisak ve yönelme bildiren ل harfinin eklenmesiyle dışa doğru yükselme veya koku alma eylemi, bir nesnenin diğerini bütünüyle sarıp bağlaması, içine alarak çevrelemesi ve kuşatıcı bir sınır oluşturması biçiminde somut bir kapanışa dönüşmüştür |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ش | Diş | Isırma, tutma, kesme, kavrayıp kenetlenme ve parçaları birbirine sıkıca bağlama |
| م | Su | Dalgalanma, yayılma, kuşatma, akışkanlık ve nesnenin her tarafını kaplama |
| ل | Çoban değneği, üvendire | Sevk etme, sınır çizme, bağlama, bir araya toplama ve denetim altına alma |
| شمل | Dişin sıkıca kavraması, suyun her yanı sarması ve değneğin bir araya toplayıp sınırlandırması | Bir nesneyi dışarıdan bütünüyle kavrayıp su gibi her cephesinden saran ve onu belirlenmiş bir sınır içinde tutan kuşatma hareketi |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Bedeni veya bir uzvu bütünüyle örten elbise, aba ve örtü; dişi devenin veya koyunun memesini dış etkenlerden korumak üzere bütünüyle saran torba |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Lebîd b. Rebîa kökü insanın değişen tabiatını ve ahlaki huy örtüsünü anlatmak üzere şöyle kullanır: هُمُ قَوْمِي وَقَدْ أَنْكَرْتُ مِنْهُمْ / شَمَائِلَ بُدِّلُوهَا مِنْ شِمَالِي |
| Erken Arapça kullanım | Soğuk eserek her yanı saran kuzey rüzgarı için bu kök kullanılmış; İmrüülkays bir beytinde avcı kuşun kanat hareketini tasvir ederken طَأْطَأْتُ شِيمَالِي ifadesiyle sol kanadı/yönü zikretmiştir |
المصدر Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Sami dillerinde شمل kökü, öncelikli olarak yön sisteminde sağın karşıtı olan sol tarafı ve coğrafi yönelimde yüzü doğuya dönük gözlemcinin soluna düşen kuzey yönünü ifade eden kadim bir köktür. İbranicede sım’ōl (שְׂמֹאל) ve Aramice / Süryanicede semālā (ܣܡܠܐ) biçiminde korunan bu semantik alan, kuzey yönünü ve sol tarafı karşılar. Arapçada kök bu yönelimi korumakla birlikte, kökün ilk iki harfiyle bağlantılı biçimde bir şeyi içine alma, sarıp sarmalama, elbise gibi bütünüyle örtme ve huyların insanı kuşatması manalarını da güçlü bir biçimde geliştirmiştir. Arap dilinde sol ele شِمَال denilmesi, ya sağ elin iş gördüğü esnada solun koruyucu veya sarıcı örtü gibi ona eşlik etmesinden ya da kuzey rüzgarının soğuk bir kuşatmayla esmesinden neşet etmiştir.
درجة الثقة Kesin
المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, David Cohen.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | شمل biçimi | Sarma, bütünüyle örtme, bir nesneyi her yönüyle içine alma ve sağın karşısındaki yön | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice sım'ōl, Süryanice semālā, Ugaritçe šm'al | Yüzü doğuya dönen insanın soluna düşen taraf ve coğrafi olarak kuzey yönü | Kesin |
| Daha geniş dilsel ilişki | Güney Arapçası ve Afro-Asyatik yön adlandırmaları | Yönlerin insan bedenine ve güneşin doğuşuna göre tanımlanmasında sol/kuzey kutbu | Güçlü |
المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Lisān al-ʿArab.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| شمل | Anlamlı | Kuşatmak, içine almak, sol taraf | Bir şeyi her yanından sarıp sarmalamak, anne karnının cenini kavraması, sağın karşıtı yön | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| شلم | Anlamlı | Parçalamak, yarmak, gedik açmak | Bir nesnenin kenarından veya ucundan parça koparmak, kap kacakta gedik açılması | Kur'an'da geçmez; hedef kökteki bütünüyle sarma anlamının zıddına bütünlüğü bozma ve gedik açma taşır |
| مشل | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir |
| ملش | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir |
| لشم | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir |
| لمش | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| شمل | Merkez | Kuşatma, içine alma ve sol cihet | Nesneyi elbise veya örtü gibi her yanından kavrayıp sınırları içine alma | Fiziksel ve ahlaki bütünlüğü kuşatan sargı |
| حوط | Komşu | Çevreleme ve koruma | Bir nesnenin etrafına duvar veya set çekerek onu dış tesirlerden muhafaza etme | Dışarıdan sınır çekme esastır; nesnenin özüne nüfuz edip giysi gibi sarma şart değildir |
| حوى | Komşu | Toplayıp bünyesine katma | Dağınık unsurları bir kap veya mekan içine alarak topluca barındırma | Toplama ve bir arada tutma boyutu öne çıkar |
| وسع | Komşu | Genişlik ve kapasite | Bir kabın veya gücün başka nesneleri içine alabilecek hacme ve kudrete sahip olması | Kuşatmanın kendisinden ziyade kuşatabilme kapasitesini ve genişliği vurgular |
| يمن | Zıt | Sağ yön, bereket ve güç | Kuvvet, açıklık, bereket, kutluluk ve ana yön tayini | Solun temsil ettiği örtülü, ikincil veya uğursuz sayılan kutbun tam karşıtı |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | شمل | Kuşatmak, bütünüyle içine almak, sol yön | Fiziksel sarma, cenini kapsama, huy bütünlüğü ve sağın karşıtı yön | Kesin |
| Latince | comprehendere, sinister | İhtiva etmek, kavramak; sol yön | comprehendere kökün içine alma boyutunu, sinister ise sol yön anlamını karşılar | Güçlü |
| İngilizce | to enclose, to comprehend, left | İçine almak, kapsamak, sol | Kuşatma ve yön anlamlarını iki ayrı kelimeyle tam olarak böler | Güçlü |
| Almanca | umfassen, linke Seite | Kapsamak, sol taraf | umfassen sarmalama ve ihtiva etmeyi, links yönü ifade eder | Güçlü |
| Fransızca | englober, gauche | Kapsamak, bütününe almak, sol | englober içine alma bütünlüğünü, gauche zıt yön kutbunu verir | Güçlü |
المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحَامُ الْأُنْثَيَيْنِ | Ana rahminin cenini bütünüyle sarmalaması ve ihtiva etmesi | Müşriklerin hayvanlar hakkındaki keyfi haram hükümlerini çürüten delil bağlamı; En'âm 6:143, 6:144 |
| الشِّمَال / وَشِمَالٍ / بِشِمَالِهِ | Fiziksel yön ve beden uzvu olarak sol el ve sol taraf | Mağara ehlinin yatış yönü (Kehf 18:17, 18:18), Sebe kavminin bereketli bahçeleri (Sebe 34:15) ve amel defterini soldan alma (Hâkka 69:25) |
| أَصْحَابُ الشِّمَالِ | Ahirette hüsrana uğrayanlar ve bedbahtlar zümresi | Kıyamet sahneleri ve amel defterleri soldan verilenlerin cezalandırılması bağlamı; Vâkıa 56:41 |
| عَنِ الْيَمِينِ وَعَنِ الشَّمَائِلِ | Gölgenin veya şeytanın vesvesesinin yöneldiği muhtelif yönler ve sağın karşıtı kutuplar | Varlıkların Allah'a boyun eğişini gösteren gölgelerin uzanması (Nahl 16:48) ve şeytanın insana yaklaşma yönleri (A'râf 7:17) |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Ahiret halleri ve amel defterlerinin verilmesi | Amel defterinin sol elden verilmesinin ontolojik bir ceza mı yoksa manevi bir hüsran ve dereke göstergesi mi olduğu | Amel defterinin soldan verilmesi mutlak mahrumiyet ve ilahi rızadan uzaklaşma simgesi olarak yoğunlaşır |
| Fıkıh | İbadet adabı, kılık kıyafet ve necasetten taharet | İştimal-i samma örtünme tarzının namazda veya ihramda yasaklanması; sol elin taharette, sağ elin temiz işlerde kullanılması | İbadet esnasında hareket serbestisini engelleyen kuşatıcı örtünme yasağı ve yön taksimi |
| Tefsir | Rahimlerin cenini kuşatması ve gölgelerin eğilmesi | En'âm suresindeki ayetlerde dişi hayvanların rahimlerinin erkek veya dişi cenini istisnasız sarmalaması üzerinden tevhid delili | Kuşatıcılık yoluyla ilahi tekvin kanunlarının keyfi ayrımları hükümsüz kılması |
| Hadis | Ahlak ve beden hareketleri | Sol elle yiyip içmenin nehyedilmesi ve giyimde bedeni tamamen kilitleyen sarınma şekillerinin engellenmesi | Beden organlarının fıtri işlevlerinin korunması ve şeytani savrulmalardan sakınma |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Varlık ve teslimiyet koordinatı | Sol cihet ve ilahi kapsayıcılık | İnsanın ve kainatın her yönüyle kuşatılmışlığını idrak ettirme | Gölgelerin sağa ve sola eğilmesi, kainatın hiçbir boşluk bırakmaksızın boyun eğişini temsil eder | Kesin |
| İlmi | Embriyoloji ve biyolojik örtü | Rahmin cenini kuşatması | Hayatın başladığı ortamın tam korunaklı ve kapsayıcı yapısı | Anne rahminin cenini tüm boyutlarıyla sarıp dış etkilerden yalıtması | Güçlü |
| Siyasi | Toplumsal kutuplaşma ve yöneliş | Tali ve muhalif kanat | İktidar ve meşruiyet ekseninin (sağ) karşısındaki dengeleyici veya sapkın kutup | Meşru nizamın sağ olarak simgelendiği düzende solun tali veya bozucu istikameti göstermesi | Muhtemel |
| İktisadi | Mülkiyet ve tasarruf bütünlüğü | Bütüncül tasarruf ve kuşatıcı planlama | Bir iktisadi birimin tüm kaynakları ve varlıkları bünyesinde toplaması | Kaynakların dağınık bırakılmayıp tek bir nizam altında toplanıp işletilmesi | Muhtemel |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Kümeler teorisinde kapsama bağıntısı ve geometrik zarf | Bir kümesinin kümesini bütünüyle içermesi () ve bir nesneyi her yönüyle çevreleyen dış yüzey (zarf) | Kesin |
| Beşeri bilimler | Bütüncül sosyalleşme ve habitus | Bireyin içine doğduğu ve kişiliğini bir elbise gibi her cepheden kuşatan toplumsal ve ahlaki çevre | Güçlü |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü yalnızca fiziksel sol organa veya modern siyasi bir kavram olan solculuk/sol cenah ayrımına indirgemek |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kök Kur'an'da anne rahminin cenini tam olarak çevrelemesinden, gölgelerin kozmik boyun eğiş yönlerine ve insanın ahlaki tabiatını saran örtülere kadar kapsamlı bir kuşatmayı ifade eder |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | En'âm suresindeki mantıksal delillendirmeyi sıradan bir hamilelik tespiti saymak; ahiretteki sol kutbun yalnızca uzuvsal bir yönden ibaret olduğunu zannederek varoluşsal hüsranı görememek |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın hem biyolojik bir mucize olan ana rahminin kuşatıcılığını hem de evrendeki yönelme kanunlarını tek bir kavramsal çerçevede nasıl birleştirdiğini gösterir |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | En'âm suresindeki şirk telakkilerini yıkan ilahi meydan okuma ayetlerinde ve ahiretteki iki temel insan zümresini tasnif eden sahnelerde |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Kuşatmanın sadece dışarıdan bir baskı değil, varlığın doğasını ve gelişimini belirleyen içkin bir örtü ve sınır olduğu gerçeğini ortaya koyar |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamBir nesneyi veya uzvu giysi gibi her tarafından sarıp içine alan örtü; sağın mukabili olan sol taraf ve kuzey rüzgarı.
- Soyut anlamBir varlığı veya kavramı bütün boyutlarıyla içine alıp kapsayan sınır; ahlaki tabiatın insanı bütünüyle çevrelemesi ve ontolojik yönelim kutbu.
- Sistematik karşılıkBir sistemin alt unsurlarını dışarıda hiçbir parça bırakmaksızın sınırları içine dahil eden kapsama ve koordinat sistemi.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormüldeki simgesi kuşatıcı bütünlüğü ve örtüyü, ise bu örtünün içine aldığı alt parçaları ve cenini temsil eder; bağıntısı iştimâl hareketini yani tam kapsamayı ifade eder. İkinci kısımda yer alan yön vektörü, sağın temsil ettiği pozitif ve asli eksen olan vektörünün simetrik karşıtı olan sol yön kutbunu modeller.