شور

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ش-و-رالصيغ: ٤ · الجذور المجاورة: ٤٨ · الآيات: ٤ · السور: ٤؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».فضضوَشَاوِرْهُمْفَأَشَارَتْكملشورحولفظظشُورَىوَتَشَاوُرٍرزقلينغلظ

الجذرالصيغ ٤الآيات ٤السور ٤المجاورة ٤٨

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

شور

ش - و - ر

جذر
  • الورود: ٤
  • الآيات: ٤
  • الصيغ: ٤
  • المعاجم: ١١

معناه في القرآن: Danışmak

ملاحظاتي

المعاجم(١١)

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٢٬٦٥٦
باب الشين والراء و و ا ي ء معهما ش و ر، ر ش و، و ش ر، و ر ش، ش ر ي، ر ي ش، ر ش أ، ر أ ش، أ ش ر، أ ر ش مستعملات شور: المشارُ: المجتنى للعسل. شرتُ العسل أشوره شوراً ومشارةً. وأشرتهُ، أشيره إشارة، واشترته أشتاره اشتياراً، قال الأعشى: كأنّ جنيّاً من الزَّنـجـبـي ل خالط فاها وأرياً مُشوراً من شُرت. وقال عديّ بن زيد: في سماعٍ يأذن الشيخُ لـه وحديث مثل ما ذيٍّ مُشارِ من أشرتُ. والشَّورةُ: الموضع
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٤٦٤
أَشارَ إليه باليد: أومأ. وأَشارَ عليه بالرأي. وشُرْتُ العسلَ واشْتَرَيْتُها، أي اجْتَنَيْتها. وأَشَرْتُ لغةٌ. وأنشد أبو عمرو: وسَماعٍ يَأْذَنُ الشَـيْخَ لـه وحديثٍ مثلِ ماذِيٍّ مُشارِ وأنكرها الأصمعيُّ: وكان يروي هذا البيت مثل ماذِيِّ مَشارِ. بالإضافة وفتح الميم. قال: والمَشارُ: الخلية يُشْتارُ منها. والمَشاوِرُ: المَحابِضُ، الواحد مِشْوَرٌ، وهو عودٌ يكون مع مُشْتارِ العسل. ابن السكيت:
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٨٬٨١٦
(باب الشين والواو وما يثلثهما) (شوي) الشين والواو والياء يدلُّ على الأمر الهيِّن. من ذلك الشَّوى وهو رُذال المال. قال: أَكَلْنا الشَّوَى حَتَّى [إِذا لم تَجِدْ شَوىً([1])] *** أَشَرْنا إلى خيراتها بالأصابعِ ومن ذلك الشَّوَى: جمع شَواة، وهي جِلْدة الرأس. والشَّوَى: الأطراف، وكلُّ ما ليس بمَقتل. وكلُّ أمرٍ هَيّنٍ شَوىً. ويقولون في الإتباع: عَيِيٌّ شَوِيٌّ. قال ابن دريد([2]): هو من الشَّوى، وهو
رابط المدخل

(باب الشين والواو وما يثلثهما) (شوي) الشين والواو والياء يدلُّ على الأمر الهيِّن. من ذلك الشَّوى وهو رُذال المال. قال: أَكَلْنا الشَّوَى حَتَّى [إِذا لم تَجِدْ شَوىً([1])] *** أَشَرْنا إلى خيراتها بالأصابعِ ومن ذلك الشَّوَى: جمع شَواة، وهي جِلْدة الرأس. والشَّوَى: الأطراف، وكلُّ ما ليس بمَقتل. وكلُّ أمرٍ هَيّنٍ شَوىً. ويقولون في الإتباع: عَيِيٌّ شَوِيٌّ. قال ابن دريد([2]): هو من الشَّوى، وهو الرُّذَال. ويقال رميتُ الصَّيدَ فأَشْوَيْتُهُ، إِذا أَصَبْتَ شَواهُ، وهي أطرافه. والشَّوايا: بقيَّة قومٍ هَلَكوا، الواحِد شَوِيَّة؛ وإِنَّما سمِّيت بذلك لقلَّتها وهُونِها. قالوا: والشّواية([3]) الشيء الصغير من الكبير، كالقِطعة من الشّاة. ويقال: ما بَقِيَ من المال إِلا شَُِـوايَة، أي شيءٌ يسير. والذي لا نشكُّ فيه أنَّ الشِّواء مشتقٌّ من هذا؛ لأنّه إِذا شُوِيَ فكأنَّه قد أهين. فإن قال قائل: فينبغي أن يكون إِذا قُدِر وكبِّب([4]): شِواءٌ لأنَّه قد أهين. قيل لـه: نحن نعلِّل ما يقوله العربُ حتَّى نردَّه إلى أصلٍ مطَّرد متّفَقٍ عليه، فأمَّا ما سوى ذلك فليس لنا ما نفعلَه. وتقول: شَوَيتُ اللَّحمَ شَيَّاً واشتويتُهُ، فأنا مشتوٍ. قال الشاعر: * فاشتوَى ليلةَ ريحٍ واجْتَمَلْ([5]) * ويقال انْشَوَى اللَّحم. قال: قَد انشَوى شِواؤنا المرَعْبل([6]) *** فاقترِبوا إلى الغَداءِ فكلُوا قال الخليل: الإشواء: الإبقاء أو في معناه([7])، حتى يقول بعضهم: تعشَّى فلانٌ فأَشْوَى من عَشَائِه، أي أبقى. قال: فإنَّ من القول التي لا شَوى لها *** إِذا زلَّ عن ظهر اللِّسان انفلاتها([8])أي لا بقيَّةَ لها. والأصلُ يَرجع إلى ما أصَّلناه. (شوب) الشين والواو والباء أصلٌ واحدٌ، وهو الخَلْط. يقال: شُبْتُ الشيءَ أشوبُه شَوباً. قال أهلُ اللُّغة: وسمِّي العَسَل شَوباً، لأنَّه كان عندهم مِزاجاً لغيره من الأشربة. والشِّياب: اسمٌ لما يُمزَج به. ويقولون: ما عنده شوبٌ ولا رَوب. فالشَّوب: العَسَل. والرّوب: اللبن الرائب.

(شوذ) الشين والواو والذال ليس فيه إلاَّ المِشْوَذ، وهي العمامة. قال الوليد بن عقبة: إِذا ما شددتُ الرأس مِنّي بِمشوذٍ *** فَغَيَّكِ مِنِّي تغلبَ ابنةَ وائلِ([9]) (شور) الشين والواو والراء أصلان مطَّردان، الأوَّل منهما إبداء شيء وإِظْهارُهُ وعَرْضه، والآخر أخْذ شيء. فالأوَّل قولهم: شُرت [الدَّابّة([10]) ] شَوْراً، إِذا عَرضْتَها. والمكان الذي يُعْرض فيه الدَّوابّ هو المِشوار. يقولون: "إِيَّاكَ والخُطَبَ * فإنَّها مِشْوارٌ كثير العِثار". قال بعض أهل اللغة في قولهم شَوّرَ بِهِ، إذا أخجله: إِنما هو من الشُّوار، والشُّوار: فَرْج الرّجُل. ومن ذلك قولهم: أَبْدَى الله شُواره. قال: فكأنَّ قولَه شَوّر به، أراد أَبْدَى شواره حتَّى خَجِل. قال: والشَّوار([11]): مَتاع البيت أيضاً. فإنْ كان صحيحاً فلأنَّه مِن الذي يُصان كما يصُون الرّجلُ ما عنده. والباب الآخر: قولهم: شُرْت العسلَ أَشُوره. وقد أجاز ناسٌ: أَشَرْت العسَل، واحتجُّوا بقوله: وَسَمَاعٍ يأذَنُ الشّيخُ لـهُ *** وحديثٍ مثلِ ماذِيّ مُشَارِ([12])[وقال الأصمعيّ: إنما هو "ماذيِّ مَشارِ"]([13]) على الإضافة. قال: والمَشار: الخليَّة يُشتار منها العَسَل. قال بعض أهلُ اللُّغة: من هذا الباب شاورتُ فلاناً في أمري. قال: وهو مشتقٌّ من شَوْر العسل([14])، فكأنَّ المستشير يأخذ الرأيَ من غيره. قالوا: ومما اشتُقّ من هذا قولهم في البعير: هو مُستشِير، وهو البعير الذي يعرف الحائلَ من غير الحائل. وأنشد: أَفزَّ عنها كلَّ مستشيرِ *** وكلَّ بَكْرٍ داعِرٍ مِئْشِيرِ([15])ويقال : بل هو السَّمين. (شوس) الشين والواو والسين أصلٌ واحدٌ يدلُّ على نَظَرٍ بتغيُّظ. من ذلك الشَّوَس: النَّظَرَ بأحد شِقَّي العين تغيُّظاً. ورجلٌ أشوسُ من قومٍ شُوس. ويقال هو [الذي ([16])] يصغِّر عينيه ويضمُّ أجفانه. (شوص) الشين والواو والصاد أصلٌ يدلّ على زعزعةِ شيءٍ وَدَلْكِه. من ذلك الشَّوْص، وهو التسوُّك بالسِّواك. وفي الحديث: "أنَّه كان يَشُوص فاه بالسِّواك". وقال امرؤ القيس: بأَسوَدَ ملتفِّ الغدائرِ واردٍ *** وذي أُشُرٍ تَشُوصه وتمُوصُ([17])والشّوْص: الدلْك، وقد يقال في الثَّوْب أيضاً. ويقال شاص الشيء، إِذا زَعزَعَه. وأما الشَّوْصة فداءٌ يقال إنَّه يتعقَّد في الأضلاع. (شوط) الشين والواو والطاء أصلٌ يدلُّ على مضيٍّ في غير تثبُّت ولا في حَقٍّ. من ذلك قولُهم جَرى شَوطاً أي طَلَقاً. ويقولون للضَّوءِ الذي يدخل البيوتَ من الكُوّة: شَوط باطلٍ. وكان بعض الفقهاء يكره أن يقال: طاف بالبيت أشواطاً، وكان يقول: الشَّوط باطل، والطّوافُ بالبيت من الباقيات الصالحات. (شوظ) الشين والواو والظاء كلمة واحدة صحيحة، فالشوَاظ: شُواظُ اللّهب من النار لا دُخانَ معه. قال تعالى: شُوَاظٌ مِنْ نَارٍ [الرحمن 35]. (شوع) الشين والواو والعين أصلٌ يدل على انتشارٍ وتفرُّق. من ذلك: الشَّوَع، وهو انتشار الشَّعْر وتفرُّقه. والشُّوع: شَجَر([18]) ولَعله متفرِّق النبت. (شوف) الشين والواو والفاء أصلٌ واحد، وهو يدلُّ على ظهور وبُروز. من ذلك قول العرب: تَشَوَّفَت الأوعالُ، إذا عَلَتْ مَعاقل الجبال. ثم حُمِل على ذلك واشتُقَّ منه: تشوَّفَ فُلانٌ للشَّيء، إذا طَمَح به، ثمَّ قِيلَ لجَلْو الشيء شَوف. تقول: شُفْتُه أشوفُهُ شَوفاً. والمَشُوف: المجلُوّ. والدِّينار المَشُوف من ذلك. وفيه يقول عنترة: * رَكَدَ الهواجرُ بالمَشُوفِ المُعْلَمِ([19]) * وإِنَّما سمِّيَ ذلك شَوفاً لأنَّه يبرز به عن وجهِهِ ولونه. ويقال من ذلك: تشوَّفَت المرأةُ، إِذا تزيَّنَت. ويقال إنَّ الجَمل المَشُوف: الهائج. قال: * مِثْلِ المَشُوفِ هَنَأْتَه بعَصِيمِ([20]) * وقال قوم في البيت: إنَّما هو "المَسُوف" بالسين، وهو الفَحل الذي تَسوفُه الإِبل، أي تشمّه([21]). ويقال اشتافَ فلانٌ، إِذا تطاوَلَ ونظَر. وأشافَ على الشيء، إِذا أَوفَى عليه وأَشْرَفَ. ومن ذلك سُمِّي الطَّليعةُ الشَّيِّفَة. (شوق) الشين والواو والقاف يدلُّ على تعلُّق الشّيء بالشيء، يقال شُقتُ الطُّنُب، أي الوتِد، واسم ذلك الخيط الشِّيَاق. والشَّوْق مثل النَّوْط، ثم اشتقَّ من ذلك الشَّوق، وهو نزاعُ النَّفْس إلى الشيء. ويقال شاقَنِي يَشُوقُني، وذلك لا يكون إلاَّ *عن عَلَق حُبّ. (شوك) الشين والواو والكاف أصلٌ واحِدٌ يدلُّ على خشونةٍ وحدَّةِ طرَفٍ في الشّيء. من ذلك الشَّوك، وهو معروف. يقال شجرةٌ شَوِكَة وشائكة ومُشِيكة([22]). ويقال شاكَني الشّوكُ. وأَشَكْتُ فلاناً، إِذا آذَيتَه بالشَّوك. وشوَّكَ الفرخ، إِذا أَنْبَت([23]). ويشتقُّ من ذلك الشَّوْكة، وهي شدة البَأس. ويقال جاء بالشَّوك والشَّجر([24])، أي في العدد الجَمّ. ويقال بُرْدةٌ شَوكاء، وهي الخَشِنة المَسِّ من جِدّتها، وقيل هي الخشنة النَّسْج. ويقال: شَوَّكَ ثَديُ المرأةِ، إذا انتصب وتَحدَّد طَرَفه. ويقال شوَّك البعير، إِذا طالت أنيابُهُ. (شول) الشين والواو واللام أصلٌ واحدٌ يدلُّ على الارتفاع. من ذلك شالَ المِيزان، إِذا ارتفعت إحدى كِفّتَيه. وأَشَلْت الشّيءَ: رفعتُهُ، والشَّول من الإِبل: التي ارتفت ألبانُها، الواحدة شائلة. والشوَّل: اللواتي تَشُول بأذنابها عند اللِّقاح، الواحدة شائل. وزعم قومٌ أنّ شَوّالاً سمِّي بذلك لأنَّه وافق وقتَ أن تشولَ الإبل. والشَّوْلة: نجم، وهي شَوْلة العقرب، وهي ذَنَبها. وتسمَّى العقربُ شَوّالة([25]). ويقال تشاوَلَ القَومُ بالسِّلاح عند القتال، وذلك أَنْ يُشيل كلٌّ السِّلاح لصاحِبه. فأمَّا الماء القليل فيسمى شَولاً، لأنَّه إِذاً قد خف وسَرُع ارتفاعه وذهابه. قال: * وصَبَّ رُواتُها أشوالَها([26]) * ويسمَّى الخادم الخفيف في الخِدمة: شَوِلاً؛ لسرعة ارتفاعه فيما ينهض فيه. (شوه) الشين والواو والهاء أصلان: أحدهما يدلُّ على قُبح الخِلقة، والثاني نوعٌ من النَّظَر بالعين. فالأوّل الشَّوَه: قُبح الخلقة؛ يقال شاهَت الوجوه أي قَبُحت. وشوَّهه الله فهو مشوَّه. وفي الحديث أنَّ النبي صلى الله عليه وآله وسلم رَمَى المشركين بالتُّراب وقال: "شاهت الوُجوه". وأمَّا الفرس الشَّوهاء فالتي في رأسها طُول. وأمّا الأصل الآخر فقالوا: رجل شائِهُ البصر، إذا كان حديد البصَر. ويقال شاهِي البَصَر أيضاً، وكأنه من المقلوب. ويقال الأشْوَه الذي يُصيب النَّاسَ بالعين. ويقولون: لا تَشَوَّه عَلَيَّ([27])، إِذا قال ما أحَسَنَك، أي لا تُصِبْني بعينك. ومما شذّ عن الباب: الشَّاة. قالوا: أصل بنائها من هذا، يقال تشوَّهْت شاةً، أي أخذتها. --------------------- ([1]) التكملة من اللسان (شوا) والمخصص (14: 29/ 15: 166). والبيان (3: 342). ([2]) الجمهرة (3: 430). ([3]) الشواية، بتثليث حركات الشين. ([4]) قدر: طبخ في القدر. كبب عمل كباباً، وهو ضرب من اللحم المقلي يعرفُ بالطباهجة. وفي الأصل: "كتب"، تحريف. ([5]) البيت للبيد في ديوانه 12 طبع 1881 واللسان (شرا). وصدره: * أو نهته فأتاه رزقه *. ([6]) في الأصل: "فلما انشوى"، صوابه من المجمل واللسان. ([7]) في المجمل: "وفي معناها". ([8]) لأبي ذؤيب الهذلي في ديوانه 163، وأنشده في اللسان (شوا) بدون نسبة. وفي الأصل: "الذي لا شوى"، صوابه من المجمل واللسان والديوان. ([9]) أنشده في اللسان (شوذ) قال: "وكان قد ولي صدقات تغلب". وعقب عليه بقوله: "يريد غياً لك ما أطوله مني". في الأصل: "غيك عني". ([10]) التكملة من المجمل. ([11]) الشوار هذا بتثليث الشين. ([12]) لعدي بن زيد، كما في اللسان (شور، أذن)، برواية: "في سماع". ([13]) التكملة من المجمل. ونحوها في اللسان. ([14]) في الأصل: "شوار العسل"، تحريف. ([15]) الرجز في اللسان (شور). ([16]) التكملة من المجمل. ([17]) ماص الشيء يموصه: غسله. ([18]) في المجمل: "الشوع: شجر البان". وفي اللسان: "والشوع بالضم: شجر البان، وهو جبلي". ([19]) لعنترة في معلقته: وصدره: * ولقد شربت من المدامة بعدما * ([20]) البيت للبيد في ديوانه 88 طبع 1880 واللسان (شوف). وصدره : * بخطيرة توفي الجديل سريحة *. ([21]) في الأصل: "تسوقه الإبل أي تشبه"، تحريف. ([22]) وشاكة أيضاً. ([23]) وكذا في المجمل، وفي اللسان: "وشوك الفرخ تشويكا: خرجت رؤوس ريشه". ([24]) هذه العبارة بعينها في المجمل، ولم تذكر في اللسان والقاموس. وذكرها الزمخشري في أساس البلاغة. ([25]) في اللسان: "وشولة وشوالة: العقرب: اسم علم لها". ([26]) للأعشى في ديوانه 26 واللسان (شول). وهو بتمامه: حتى إذا لمع الدليل بثوبه *** سقيت وصب رواتها أشوالها ([27]) تشوه أي تتشوه، بحذف إحدى التاءين، كذا ضبطت في الأصل والمجمل. ويقال أيضاً: لا تشوه، من التشويه. كما في اللسان.

ـ

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٦٣٤
- الشوار: ما يبدوا من المتاع، ويكنى به عن الفرج، كما يكنى به عن المتاع، وشورت به: فعلت به ما خجلته، كأنك أظهرت شوره، أي: فرجه، وشرت العسل وأشرته: أخرجته، قال الشاعر: *وحديث مثل ماذي مشار* (هذا عجز بيت، وصدره: *بسماع يأذن الشيخ له* وهو لعدي بن زيد في ديوانه ص 95؛ والمجمل 2/516؛ والجمهرة 3/439) وشرت الدابة: استخرجت عدوه تشبيها بذلك، وقيل: الخطب مشوار كثير العثار (انظر مجمع الأمثال 1/244)، والتشاور
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٩٣٢
ش و ر شورت به فتشور ومنه قيل‏:‏ أبدى الله تعالى شوارك أي عورتك كما قيل‏:‏ الحياء‏.‏ وفي حديث الزباء‏:‏ أشوار عروس ترى‏.‏ وشرت الدابة وشورتها‏:‏ عرضتها للبيع‏.‏ ويقال‏:‏ شورها تنظر كيف مشوارها أي اختبرها تعلم كيف سيرتها‏.‏ وفرس حسن المشوار‏.‏ قال جرير‏:‏ طاح الفرزدق في الغبار وغمه غمر البديهة صادق المشوار واعرضه في المشوار وهو مكان العرض‏.‏ وشار العسل واشتاره‏.‏ واستشاره فأشار عليه بالصواب
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٨٬٨٣٢
شارَ العسلَ يشُوره شَوْراً وشِياراً وشِيَارَة ومَشَاراً ومَشَارة: استخرجه من الوَقْبَة واّحتَناه؛ قال ساعدة بن جؤية: فَقَضَى مَشارتَهُ، وحَطَّ كأَنه حَلَقٌ، ولم يَنْشَبْ بما يَتَسَبْسَبُ وأَشَاره واشْتاره: كَشَارَه. أَبو عبيد: شُرْت العسل واشْتَرْته اجْتَنَيْته وأَخذته من موضعه؛ قال الأَعشى: كأَن جَنِيّاً، من الزَّنْجبِيـ ـل، باتَ لِفِيها، وأَرْياً مَشُورَا شمر: شُرْت العسل واشْتَرْتُه وأَشَرْتُه
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٤٥٧
* ش و ر * * أَشار * إليه باليد أومأ وأشار عليه بالرأي و * شارَ * العسل اجتناها وبابه قطع و * اشْتارَها * أيضا و * أشَارَها * لغة فيه نقلها أبو عمرو وأنكرها الأصمعي و * الشَّوَارُ * بالفتح متاع البيت والرحل بالحاء و * الشَّارَةُ * اللباس والهيئة و * المِشْوارُ * بالكسر المكان الذي تعرض فيه الدواب للبيع ويقال إياك والخطب فإنها مشوار كثير العثار و * المَشْوَرةُ * * الشُّورَى * وكذا * المَشُورةُ *
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٠٬٣٧٧
شار العسل يشوره شورا، بالفتح، وشيارا، وشيارة، بكسرهما، ومشارا ومشارة، بفتحمها: استخرجه من الوقبة واجتناه من خلاياه ومواضعه، قال ساعدة بن جؤية: فقضى مشارته وحط كأنـه خلق ولم ينشب بما يتسبسب كأشاره واشتاره واستشاره، قال أبو عبيد: شرت العسل، واشترته: اجتنبته وأخذته من موضعه، وقال شمر: شرت العسل واشترته، وأشترته، وأشرته لغة، وأنشد المصنف لخالد بن زهير الهذلي في
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩بلا ترجمةالحروف: ١٨٬٨٧٢
شَارَ 1 شَارَ ذ , (S, A, Msb, K,) aor. يَشُورُ, (Msb,) inf. n. شَوْرٌ (Msb, K) and شِيَارٌ and شِيَارَةٌ and مَشَارٌ and مَشَارَةٌ; (K;) and ↓ اشتار, and ↓ اشار, (S, K,) and ↓ استشار; (A, K;) He gathered honey; (S, Msb;) extracted it from the small hollow [in the rock in which it had been deposited by the wild bees]; (A, K;) gathered it from its hives and from other places. (TA.) -A2- شار, inf.
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬٢٤٣
شَارَ شَارَ ( w ) U ( n. ac. شَوْر 1 , مَشْوَر 17A , مَشْوَر 17tA , شِوَاْر 23I , شِوَاْر 23tI ), a. Gathered ( honey ). b. [ 'Ala & Bi ], Counselled, recommended, advised to. c. ( n. ac. شَوْر 1 , شَوَاْر 22 ), Tried ( a horse ). شَوَّرَ شَوَّرَ II a. [ acc. or Bi ], Made to burn up ( fire ). b. [ Ila & Bi ], Pointed out, indicated to. c. see I (c) . شَاْوَرَ شَاْوَرَ III ,
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ٢٩٬٩٤٣
شور شَارَ - يَشُوْرُ - شُوْرَى - أَشَارَ - يُشِيْرُ - شَاوَرَ - يُشَاوِرُ - تَشَاوَرَ - يَتَشَاوَرُ - تََشَاوُر شَارَ - يَشُوْرُ + كائن أو أمر أو رمز أو حركة + إلى شيء أو أمر: وَجَّهَ ودَلَّ إلى الوجهة والطريق الصواب إلى كائن أو شيء أو أمر شَارَ - يَشُوْرُ + كائن + إلى شيء: وَجَّهَ ودلَّ إلى الوجهة والطريق الصواب إلى الشيء شَارَ - يَشُوْرُ +
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٤)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٤٨ (الإجمالي: ٦٣)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. حول

    الآيات المشتركة: ٢ · Ağaçlık yerleri çevreleyen topraktan tümsek ve çukur demetir

  2. فظظ

    الآيات المشتركة: ١ · Kaba

  3. صبي

    الآيات المشتركة: ١ · Çocuk

  4. رزق

    الآيات المشتركة: ٢ · Üzüm demektir

  5. كسو

    الآيات المشتركة: ١ · Sıvının zıddı katı demektir

  6. كمل

    الآيات المشتركة: ١ · Tam

  7. لين

    الآيات المشتركة: ١ · “Line” değişik renkte hurmalıkları olan ağaçlıklardır

  8. رضع

    الآيات المشتركة: ١ · Rda (re,dat,ayn) memede biberon, süt

  9. كلف

    الآيات المشتركة: ١ · Yükümlü tutarız

  10. عزم

    الآيات المشتركة: ١ · Kesin karar

  11. فضض

    الآيات المشتركة: ١ · Fidde, (dat) Gümüş demektir

  12. غلظ

    الآيات المشتركة: ١ · Ğaliz (zı), Sert topraktır

الآيات التي ورد فيها(٤)

  1. وَالَّذِينَ اسْتَجَابُوا لِرَبِّهِمْ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَأَمْرُهُمْ شُورَى بَيْنَهُمْ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ

    Danışmak

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökشور
YapıÜçlü
Özel DurumEcvef (vâvî)
Bağlamsal Yakın Köklerنصح, عزم, فوض
Zıt Kökفرد
Çekirdek Özet 1Gizli veya dağınık olan bir şeyi açığa çıkarıp sergilemek ve balı kovanından süzüp almak
Çekirdek Özet 2Karar ve yönelişlerde ortak aklı işletmek, gizli görüşleri ortaya döküp en saf olanı seçmek ve bedensel işaretle yön göstermek
Çekirdek Özet 3Meşveret ve istişareyi bireysel tekelliğin (istibdadın) panzehiri kılan katılımcı ve arındırıcı yönetim esası
Kritik Hata RiskiKökün yalnızca bağlayıcılığı olmayan kuru bir fikir sorma veya tavsiye alma düzeyine indirgenerek bal sağma ve arıtma ameliyesindeki dönüştürücü/bağlayıcı kurumsal özün ıskalanması

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
شوDağınık, gizli veya örtülü olan bir unsuru dışarıya doğru hareket ettirme, yüzeye çıkarma ve ayrıştırma hareketidir; nitekim شوب kökünde maddeleri birbirine karıştırma, شوظ kökünde alevin dumanından sıyrılıp parlaması, شوك kökünde sivri ucun dışa fırlaması ve شوي kökünde etin üzerindeki ateşte içinin dışarıya pişerek çıkması bu dinamizmi gösterir.رÇekirdeğe eklenen tepe, akış ve aralıksız süreklilik bildiren ر harfi; dışarı çıkarma hareketini balı kovanından süzüp arıtma, metayı ve atı piyasaya arz ederek değerini sınama ve zihinlerdeki gizil fikirleri çekip berraklaştırma yönünde somutlaştırmış ve yetkinleştirmiştir.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
شDişKesme, sıyırma, ayrıştırma, çiğneyerek özü açığa çıkarma ve örtüyü delip geçme hareketi.
وÇengel, çadır kazığıBağlantı kurma, iki unsuru birbirine raptetme, taşıma ve sürekliliği sağlama işlevi.
رİnsan başıBaş, zihin, karar merkezi, doruk noktası ve en üst irade organı.
شورDiş, çengel ve insan başıZihindeki (baş) gizli fikir ve niyetleri, ayrıştırıcı ve sıyırıcı bir gayretle (diş) çekip çıkararak ortak bağa (çengel) dahil etme, böylece en yetkin karara ulaşmak üzere tecrübeleri birbirine eklemleme hareketidir.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBalı kovanındaki petekten el veya alet vasıtasıyla çekip çıkarmak, süzmek ve ayrıştırmak; ayrıca satılacak atı veya deveyi kusursuzluğunu ve yürüyüşünü göstermek üzere alıcıların önünde koşturup sergilemek, çarşıya arz etmektir.
Cahiliye şiiri kullanımıA‘şâ bir beytinde süzülmüş, saf balı nitelerken bu kökü kullanır: كأنّ جنيّاً من الزَّنـجـبـيل خالط فاها وأرياً مُشوراً / Ayrıca Adî b. Zeyd lezzetli ve tatlı sözü süzme bala benzeterek şöyle der: في سماعٍ يأذن الشيخُ له وحديث مثل ما ذيٍّ مُشارِ
Erken Arapça kullanımBineğin denenmesi ve yürüyüşünün sergilenmesi bağlamında مشوار denilmiş; kişinin içindekini gizleyemeyip ayıbının ortaya dökülmesi veya mahcubiyet duyması durumuna شَوَّرَ بِهِ denilmiştir.

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Dīvânü’l-A‘şâ.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Kökün Sami dilleri ailesindeki semantik gelişimi, bir nesneyi bulunduğu kapalı ve korunaklı yerden çekip çıkarma, açığa vurma, sınırlarını veya şeklini belirleme çizgisi üzerinde ilerler. Arapçada شور kökünün birincil ekseni olan balı kovandan çıkarma (şiyâr/meşâr) ve binek hayvanını meydana çıkarıp yürütüşünü sergileme (meşvâr) anlamı; kökün arkaik olarak gizli/içsel olanın kamusal/görünür alana taşınması fikrine dayandığını gösterir. İbranicede שור (ş-w-r) kökü seyretmek, dikkatle bakmak, araştırmak ve teftiş etmek anlamlarına gelirken; Aramicede שור kökü sıçramak, duvar örmek veya sınırları belirginleştirmek manasında yer alır. Süryanicede ise teftiş etme ve dikkatle inceleme boyutu korunmuştur. Arapça, kökün bu gözlem ve inceleme boyutunu "fikirlerin meydana dökülüp elenmesi ve en arı olanın seçilip alınması" (istişâre) şeklinde zihinsel ve toplumsal bir kuruma dönüştürmüş; fiziksel bal sağma ameliyesindeki saflaştırma ile istişaredeki doğruyu çekip alma ameliyesini birleştirmiştir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, Maqāyīs al-Lugha.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönBal çıkarma (şertü’l-‘asel) ve atı pazarda koşturup sergileme (şevr/mişvâr)Somut nesneyi yuvasından çekip çıkarma veya gizli kabiliyetini meydana dökme fiilinden, zihindeki gizli reyi söze döküp ortak karara dönüştürme soyutlamasına geçilmiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice שור (şûr: bakmak, gözetlemek, incelemek) ve Aramice שורGörme, teftiş etme, dikkatle muayene etme semantik alanı ile Arapçadaki binek hayvanını sergileyip kusurunu/vasfını teftiş etme ve reydeki isabeti arama anlamı örtüşür.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami dilleri haricinde Afro-Asyatik katmanda güvenilir ve doğrudan bir soydaş biçim tespit edilememiştir.Veri bulunamadı

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Brown-Driver-Briggs.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
شورAnlamlıOrtaya çıkarmak, süzmek, danışmakHedef köktür; balı süzüp alma, binek hayvanını sergileme ve görüş alışverişinde bulunma.Kur'an'da geçer.
شروAnlamlıSatmak, satın almak, değer biçmekBir metayı ortaya çıkarıp mülkiyetini devretme veya bedel karşılığı alma; شري ile kökteştir.Kur'an'da geçmez (bu illetli dizilişte).
وشرAnlamlıTestereyle biçmek, dişlemekAğacı testereyle kesip yontmak veya dişleri inceltip sivriltmek; maddeyi sıyırıp şekillendirme.Kur'an'da geçmez.
ورشAnlamlıKatılmak, yemekte acele etmekBir şeye hırsla atılmak, başkasının yemeğine davetsiz ortak olmak veya kıvrak hareket etmek.Kur'an'da geçmez.
رشوAnlamlıRüşvet vermek, bağlamakBir işi gördürmek için gizlice mal aktarmak; kuyudan su çekerken kovayı ipe bağlama eylemiyle ilgilidir.Kur'an'da geçmez.
روشAnlamlıÇok ve oburca yemekGevşeklik, zaaf veya doymak bilmez bir iştahla önüne geleni tüketmek.Kur'an'da geçmez.

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
شورMerkezMüzakere, fikir sağma, işaretZihinlerde saklı reyleri ortaya döküp en arı ve isabetli olanı çekip çıkarma ve ortak irade oluşturma eylemidir.Kur'an'da danışma, işaret etme ve istişareyi kurumsal bir nitelik kılma anlamında yer alır.
نصحKomşuİhlas, samimiyet, öğütنصح bir kişinin diğerine saf ve hilesiz hayır dilemesini ve tek taraflı doğruyu göstermesini ifade ederken; شور karşılıklı müzakereyi ve fikir çatışmasından saf özü çıkarmayı gerektirir.Nasihat tek taraflı aktarım olabilir, istişare ise çift veya çok taraflı bir saflaştırma sürecidir.
عزمKomşuKesin karar, sebatعزم istişare sürecinin nihayetinde varılan, tereddüdün bittiği icraat ve kararlılık aşamasıdır; شور hazırlayıcı ve tespit edici, عزم ise bağlayıcı ve uygulayıcıdır.Kur'an'da önce şûra, ardından azim ve tevekkül sıralamasıyla birbirini tamamlar.
فوضKomşuHavale etme, yetki devriفوض işin nihai tasarrufunu bir başkasına bırakıp çekilmeyi içerirken; شور tarafların sürece bizzat katılıp ortak aklı işletmesini bildirir.İstişarede sorumluluk devredilmez, bilakis kolektif olarak üretilir.
فردZıtTekleşme, istibdat, tekelcilikفرد ve türevleri (özellikle istibdat manasında), ortak aklı dışlayarak tek başına karar alma, başkalarının reylerini yok sayma ve kendini yeterli görme durumudur.İstişarenin antitezi olup aklın kibrini ve mutlaklaşmasını temsil eder.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaشورDanışmak, fikir süzmek, işaret etmekHem gizli görüşleri açığa çıkarıp en saf olanı seçmeyi (müzakere) hem de bedensel işaretle yön göstermeyi kapsar.Kesin
LatinceDeliberare, consulereEnine boyuna tartmak, danışmakDeliberare terazide tartma kökünden gelir ve fikirlerin tartılmasını karşılar; consulere ise bir araya gelip çare aramayı verir. Ancak bal sağma/öz çıkarma imgesini taşımaz.Güçlü
İngilizceDeliberation, consultation, extract counselMüzakere, istişare, fikir damıtmaConsultation danışma eylemini, deliberation ise derinlemesine müzakereyi verir; kökün fiziksel özü çekip çıkarma ve yön gösterme boyutu ancak betimlemeyle karşılanır.Güçlü
AlmancaBeraten, beratschlagenFikir alışverişi yapmak, danışmakBeraten akıl vermeyi ve ortaklaşa müzakere etmeyi karşılar; rāten (tavsiye/tahmin) köküne dayanır, kökün saflaştırma ve arıtma katmanını doğrudan içermez.Güçlü
FransızcaDélibérer, consulterMüzakere etmek, görüş almakOrtak bir mecliste veya iki kişi arasında fikir tartmayı ifade eder; semantik alanın karar alma mekanizmasını iyi yansıtır.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Lewis & Short, Grimm Wörterbuch, Dictionnaire Littré.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
Şûrâ (شُورَى)Ortaklaşa karar alma ilkesi, kurumsal meşveretİman edenlerin toplumsal ve siyasal hayatlarının niteleyici bir vasfı olarak kararların kolektif müzakereyle alınması bağlamı (Şûrâ 42:38).
Müşâvere / Şâvir (وَشَاوِرْهُمْ)Yönetim ve kriz anında muhatapları sürece ortak etme, görüş almaSavaştan veya krizden sonra kırgınlıkları gidermek ve toplumsal aidiyeti pekiştirmek için yöneticinin maiyetiyle müzakere yapması emri (Âl-i İmrân 3:159).
Teşâvür (تَشَاوُرٍ)Aile hukuku içinde eşlerin rıza ve karşılıklı danışmasıÇocuğun sütten kesilmesi gibi müşterek meselelerde eşlerin tek taraflı değil, rıza ve istişare ile hareket etmesi bağlamı (Bakara 2:233).
İşâret (فَأَشَارَتْ)Sözsüz yönlendirme, bedensel hareketle meramı bildirmeHz. Meryem'in oruçlu olduğu için konuşmayıp kundaktaki çocuğu eliyle veya başıyla göstermesi bağlamı (Meryem 19:29).

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİmamet ve hilafetin meşruiyetiİmamın nass ve tayinle mi yoksa ehlü'l-hal ve'l-akd meclisinin şûrası ile mi belirleneceği; ümmetin velayet hakkının istişareye dayanıp dayanmadığı tartışması.İktidarın meşruiyet kaynağının ilahi belirlenimden ziyade ümmetin müşterek rızası ve müzakeresine bağlanması yönünde yoğunlaşır.
Fıkıhİstişarenin bağlayıcılığı (mülzim mi mu‘lim mi olduğu)Yöneticinin veya hâkimin bilirkişilere danışmasının farz olup olmadığı ve ortaya çıkan çoğunluk kararının bağlayıcı sayılıp sayılmayacağı meselesi.Karar alma süreçlerinde istişarenin vazgeçilmez bir hukuki prosedür ve usul şartı haline gelmesi.
TefsirÂl-i İmrân 3:159 ve Şûrâ 42:38 ayetlerinin tahliliPeygamber’in vahiy dışı alanlarda ashabına danışmasının gerekçesi; istişarenin bir gönül alma mı yoksa ortak aklı inşa eden ilahi bir usul mü olduğu tahlili.Fikirlerin bal peteğinden süzülmesi gibi, vahyin kılavuzluğunda insan aklının devreye sokulması olarak yorumlanması.
HadisPeygamber’in istişare uygulamalarıHz. Peygamber’in Bedir, Uhud ve Hendek gibi askeri/stratejik olaylarda ashabının reylerine başvurması ve kendi reyinden onların lehine vazgeçmesi rivayetleri."İstişare eden pişman olmaz" fehvasınca bireysel yanılgıyı kolektif müzakere ile eleme pratiği.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVahiy ve akıl koordinasyonuİctihadî müzakereDinin değişebilir (ictihada açık) sahasında ortak aklı devreye sokarak mutlaklaşmayı engellemeVahyin sınırlarını çizdiği çerçevenin içini insanların kolektif tefekkür ve müzakeresiyle doldurmasıdır.Kesin
İlmiHakikatin araştırılmasıAkran denetimi (peer review) ve ilmi münazaraFikirlerin sınanması, zaaflarından arındırılması ve en güçlü tezin süzülüp alınmasıTıpkı balın petekten süzülmesi gibi, bilginin şahsi zandan arındırılarak metodik eleştiri süzgecinden geçirilmesidir.Güçlü
SiyasiYönetim ve meşruiyetMeşveret meclisi ve kuvvetler dengesiİktidarın keyfileşmesini ve otokrasiyi önleme, kararları toplumsal rızaya dayandırmaKarar mekanizmasının şahsın hevasından alınıp kurumsal bir müzakere zeminine bağlanmasını temin eder.Kesin
İktisadiPiyasa ve kaynak yönetimiKolektif akıl ile fizibilite ve piyasa araştırmasıRiskleri dağıtma, kaynak israfını önleme ve pazarın talebini doğru tahlil etmeMalın pazara arz edilip değerinin ölçülmesi (mişvâr) gibi, iktisadi kararların paydaşlarla tartışılarak netleştirilmesidir.Muhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKolektif zekâ optimizasyonu ve filtreleme algoritmalarıDağınık, gürültülü veya kısmi doğruluk içeren çoklu veri setlerinin ortak bir işlem havuzunda çaprazlamaya tabi tutularak gürültünün elenmesi ve en yüksek doğruluk değerine sahip optimal çözümün (özün/balın) süzülerek çıkarılması sürecidir.Güçlü
Beşeri bilimlerMüzakereci demokrasi ve katılımcı karar kuramıKararların tek bir otoritenin buyruğu veya salt mekanik parmak hesabı (çoğunluk baskısı) ile değil; tüm paydaşların rasyonel argümanlarını kamusal alana sunup birbirini dönüştürdüğü müzakere süreçleriyle meşruiyet kazanmasıdır.Kesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiİstişarenin yalnızca liderin istediği zaman başvurduğu, sonucu önceden tayin edilmiş sembolik bir "gönül alma", bağlayıcılığı olmayan kuru bir "tavsiye mekanizması" veya salt batılı parlamentarizmin yüzeysel bir kopyası olarak algılanmasıdır.
Kur'an içi daha geniş anlamشور kökü, zihinlerde gizli kalan bütün potansiyellerin, tıpkı petekteki bal gibi cebredilmeden, özenle ve sabırla dışarıya sağılması; hem ailede (Bakara 2:233) hem kamusal alanda (Şûrâ 42:38) ortaklaşa rıza üretilmesini sağlayan ontolojik ve ahlaki bir varoluş usulüdür.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataŞûra ilkesi bağlayıcılıktan arındırılıp şekilci bir danışmaya indirgendiğinde, siyasal alanda istibdat ve tek adam rejimleri meşrulaştırılır; ilmi alanda dogmatizm doğar; ailede ise otoriter tahakküm meşru kılınarak ortak rıza ilkesi imha edilir.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın insan iradesine, aklına ve toplumsal sözleşmeye verdiği değeri gösterir. Vahiy gibi aşkın bir kılavuza sahip olan bir peygambere dahi emredilen istişare (Âl-i İmrân 3:159), vahyin insanın kolektif aklını iptal etmediğini, aksine onu inşa ettiğini ortaya koyar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Yönetim ve kriz yönetimi ayetlerinde (Âl-i İmrân 3:159), mümin toplumun kurumsal niteliklerini sayan niteleme ayetlerinde (Şûrâ 42:38), aile hukuku ve çocuğun bakımıyla ilgili hüküm ayetlerinde (Bakara 2:233) ve peygamber kıssalarındaki beşeri iletişim sahnelerinde (Meryem 19:29) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Din adına yöneticinin masum, yanılmaz veya hesap sorulamaz bir konuma yerleştirilmesini; kararların zümrevi tahakkümle alınmasını ve ailenin tek taraflı bir tahakküm alanı olarak kurgulanmasını kökten reddeder.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBalı peteğinden süzüp çıkarmak, binek hayvanını alıcıların önüne çıkarıp koşturarak kusurunu ve hünerini sergilemek, gizli olanı yüzeye çekip arıtmaktır.
  • Soyut anlamDağınık, ham veya zihinlerde saklı fertsel fikirleri müzakere ortamına döküp eleştiriden geçirmek, yanlışları ayıklayarak toplumsal faydaya en uygun saf kararı (özü) elde etmektir.
  • Sistematik karşılıkOtokrasinin, bireysel kibrin ve istibdadın zıddı olarak; bilginin, yönetimin ve ailenin kolektif akıl, ortak rıza ve karşılıklı sorumluluk zemininde inşa edilmesini sağlayan meşveret ilkesidir.
  • LaTeX modeliS=(⋃i=1nXi)→ΦYburadaY⊂⋃i=1nXiveQ(Y)>max⁡iQ(Xi)
  • LaTeX açıklamasıModelde Xi, müzakereye katılan her bir bireyin zihnindeki ham ve gizil görüşleri temsil eder. ⋃Xi, bu görüşlerin şûra zeminine dökülerek bir araya getirilmesini (balın petekten çıkarılması ve metaın sergilenmesi) ifade eder. Φ operatörü, müzakere, eleştiri, çapraz sorgulama ve ayıklama sürecidir (süzme işlemi). Elde edilen Y çıktısı, ham fikirlerin birleşimi içinden süzülen saf, arıtılmış ve ortak karardır. Q fonksiyonu nitelik/isabet derecesini gösterir; Q(Y)>max⁡iQ(Xi) eşitsizliği ise şûra neticesinde ulaşılan kolektif kararın isabet ve bereketinin, heyetteki en zeki tekil bireyin fikrinden bile daha üstün ve yetkin olduğunu matematiksel olarak modeller.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ش