غضض

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: غ-ض-ضالصيغ: ٤ · الجذور المجاورة: ٤٨ · الآيات: ٤ · السور: ٣؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».حمريَغْضُضْنَمحنيَغُضُّواغضضصوتفرجيَغُضُّونَبعلوَاغْضُضْأربعورقصد

الجذرالصيغ ٤الآيات ٤السور ٣المجاورة ٤٨

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

غضض

غ - ض - ض

جذر
  • الورود: ٤
  • الآيات: ٤
  • الصيغ: ٤
  • المعاجم: ٩

Ğudde (dat), “Ğadid” hurmanın tomurcuğu olup yumuşak anlamında kullanılmaktadır. “Ğadde” gözü veya sesi alçaltmak demektir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(٩)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Ğudde (dat), “Ğadid” hurmanın tomurcuğu olup yumuşak anlamında kullanılmaktadır. “Ğadde” gözü veya sesi alçaltmak demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٥١٢
باب الغين والضاد غ ض، ض غ مستعملان غض: الغَضُّ والغَضيضُ: الطري. والغَضُّ والغَضاضة: الفتور في الطرفن وغَضّ غَضّاً، وأَغْضَى إِغضاءً أي: دانى بين جفنيه ولم يلاق. والغَضُّ: وزع الملامة، قال: غُضَّ الملامة إني عنك مشغول وقال جرير: فَغُضَّ الطرف إنك من نمير فلا كعبا بلغت ولا كلابـا والغَضْغَضَةُ: الغَيْضُ، قال جريرك وجاشَ بتـيار يدافـع مـزبـدا أواذي من بحر له لا يغضغض وهذا مثل يقول: جاش بشعر
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٦١٣
غَضَّ طرفه، أي خَفضه. وغَضَّ من صوته. وكلُّ شيءٍ كففتَه فقد غَضَضْتَهُ، والأمرُ منه في لغة أهل الحجاز اغْضُضْ. وفي التنزيل: "واغْضُضْ من صَوْتِكَ". وأهل نجد يقولون: غُضَّ طرفك بالإدغام. قال جرير: فَغُضَّ الطَرْفَ إنك من نُمَيْرٍفلا كَعْباً بَلَغْتَ ولا كلابـا ?وانْغِضاضُ الطرفِ: انْغِماضُهُ. وظبيٌ غَضيضُ الطرفِ، أي فاتِرُهُ. وغَضُّ الطرفِ: احتمالُ المكروه. وشيءٌ غَضٌّ وغَضيضٌ، أي طريٌّ. تقول
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٥٥٦
غ ض ض ‏"‏ اغضض من صوتك ‏"‏‏:‏ اخفض منه‏.‏ وغضّ طرفك وطرفٌ غضيضٌ‏.‏ وغضّ من لجام فرسك أي صوبه وطأمنه لتنقص من غربه‏.‏ واغضض لي ساعةً أي احبس عليّ مطيّتك وقف عليّ‏.‏ قال الجعديّ‏:‏ أي احبسا عليّ ركابكما ساعة ثم ارتحلا مهتجرين وفلان غضيض‏:‏ ذليل بيّن الغضاضة وعليك في هذا غضاضة فلا تفعل ولحقته من كذا غضاضة أي نقص وعيب‏.‏ قال‏:‏ وأحمق عريض عليه غضاضة تمرّس بي من حينه وأنا الرقم وإذا شربت الإبل
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٦٬١٧٩
الغَضُّ والغَضِيضُ: الطَّرِيُّ. وفي الحديث: مَنْ سَرَّه أَن يَقرأَ القرآن غَضّاً كما أُنْزِلَ فَلْيَسْمَعْه من ابنِ أُمّ عَبْدٍ؛ الغَضُّ الطريّ الذي لم يتغير، أَراد طريقه في القِراءة وهيأَته فيها، وقيل: أَراد الآيات التي سمعها منه من أَول سورة النساء إِلى قوله: فكيف إِذا جئنا من كل أُمة بشهيد وجئنا بك على هؤلاء شهيداً. ومنه حديث عليّ: هل يَنْتَظِرُ أَهلُ غَضاضةِ الشباب أَي نَضارَتِه وطَراوَتِه.
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٤٦٤
* غ ض ض * * غَضَّ * طرفه خفضه وغَضَّ من صوته وكل شيء كففته فقد غضضته وباب الكل ردَّ والأمر منه في لغة أهل الحجاز اغْضُضْ من صوتك وفي لغة أهل نجد غُضّ طرفك بالإدغام وظبي * غَضِيضُ * الطرف أي فاتره وغَضٌّ الطرف احتمال المكروه وشيء * غَضٌّ * و * غَضِيضٌ * أي طري تقول منه * غَضَضْتَ * بكسر الضاد وفتحها * غَضَاضةً * و * غُضُوضَةً * وكل ناضر * غَضٌّ * نحو الشباب وغيره و * غَضّ * منه وضَع ونقص من قدره
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٦٬١٤١
غض طرفه يغض غضاضا، بالكسر، وغضا وغضاضا وغضاضة، بفتحهن ، فه مغضوض وغضيض: كفه و خفضه ، وكسره. وقيل: هو إذا دانى بين جفونه ونظر. وفي الحديث: إذا فرح غض طرفه أي كسره وأطرق، ولم يفتح عينيه ليكون أبعد من الأشر والمرح، وكذا غض من صوته. وكل شيء كففته فقد غضضته. كما في الصحاح. وأهل نجد يقولون في الأمر منه: غض طرفك. وأهل الحجاز يقولون: اغضض. وفي التنزيل: واغضض من صوتك أي اخفض الصوت. وقال جرير:
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٤٤٧
غَضَّ غَضَّ U ( n. ac. غَضّ 1 , غَضَاْض 22 , غَضَاْضَة 22t ) a. [ acc. or Min ], Lowered. b. [ acc. & 'An ], Turned, averted from. c. [ acc. & La ], Bore, suppored ( the sight of ). d. ( n. ac. غَضّ 1 ), Lessened, diminished, took from. e. ( n. ac. غَضّ 1 , غَضَاْضَة 22t ) [ Min ], Lowered, abased. f. A , I ( n. ac. غَضَاْضَة 22t , غُضُوْضَة 27t ), Was vigorous, sappy ( plant ).
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ١٩٬٣٨٤
غضض غَضَّ - يَغُضُّ غَضَّ - يَغُضُّ + كائن + شيئاً أو من شيء: أنقص ووضع من قدره: وهو في الصوت: خفض من الشدة والحدة، فجعله منخفضاً لطيفاً، وفي البصر جعله أقل تركيزاً وتمحيصاً واللفظ ينتمي إلى مجموعة " القصد والاتزان والاعتدال وعدم المبالغة والطغيان والتطرف في إنجاز عمل"، وهي: لَطَفَ - يَلْطُفُ، خَفَّ- يَخِفُّ، قَصَدَ - يَقْصِدُ، فَرَطَ -
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٤)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٤٨ (الإجمالي: ٦٢)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. صوت

    الآيات المشتركة: ٢ · Çomaktır

  2. فرج

    الآيات المشتركة: ٢ · Ferc

  3. حفظ

    الآيات المشتركة: ٢ · Hafız çanta demektir

  4. أرب

    الآيات المشتركة: ١ · Ürbiye alça demektir

  5. محن

    الآيات المشتركة: ١ · Sınadı

  6. جيب

    الآيات المشتركة: ١ · Cevb bir şeyi yerleştirmek için açılan kuyu, çukur demetir

  7. عور

    الآيات المشتركة: ١ · Ölçmek için kullanılan boş kaptır

  8. طفل

    الآيات المشتركة: ١ · Yeni doğan çocuktur

  9. بعل

    الآيات المشتركة: ١ · Hurma ağaçları çift evcikli olup erkek ve dişileri vardır

  10. بصر

    الآيات المشتركة: ٢ · Basar çevresiyle birlikte göz, ayn ise gözbebeği…

  11. حمر

    الآيات المشتركة: ١ · Yaban eşeği demektir

  12. قصد

    الآيات المشتركة: ١ · Kemik iliğidir

الآيات التي ورد فيها(٤)

  1. وَاقْصِدْ فِي مَشْيِكَ وَاغْضُضْ مِنْ صَوْتِكَ إِنَّ أَنْكَرَ الْأَصْوَاتِ لَصَوْتُ الْحَمِيرِ

    Ve kıs

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökغضض
YapıÜçlü (mücerred sülâsî)
Özel DurumMükerrer (muzaaf)
Bağlamsal Yakın Köklerخفض, كفف, قصر
Zıt Kökجهر
Çekirdek Özet 1Taze ve yumuşak olma, sertliğini ve taşkınlığını kırıp eksiltme, şiddetini alçaltma
Çekirdek Özet 2Bakışı ve sesi taşkınlıktan koruyarak kontrollü biçimde kısma ve sınırlandırma
Çekirdek Özet 3Nefsi ve uzuvları sınır aşımından alıkoyarak edep, vakar ve dokunulmazlık alanını koruma
Kritik Hata RiskiKökü gözleri tamamen kapamak veya sesi bütünüyle susturmak sanarak orantılı kısma nüansını yitirmek

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
غضYoğunlaşma, baskılama, kabarmayı dindirme veya taze bir yumuşaklığa çekme; غضب kökünde iç kabarmasının hiddetle dışa vurulmasıضİkinci katlama ile kabaran enerjinin dışa fışkırması engellenerek kendi içine bastırılması, bakışın ve sesin kırılıp yatıştırılması anlamı pekişmiştir.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
غGöz imgesinden türetme (yoğunlaşma ve perdeleme)Görüş alanında veya algıda perdeleme, sınır koyma ve netliği yumuşatarak geri çekme hareketini başlatır.
ضBitki veya yan taraf imgesinden türetme (baskı ve eğilme)Bir yöne doğru eğilme, baskı uygulama, dik ve taşkın duruşu bükerek alçaltma payını taşır.
ضBitki veya yan taraf imgesinden türetme (baskı ve eğilme)Eğilme ve baskı hareketini yineleyerek taşkınlığın kalıcı olarak zapt edilmesini ve yumuşatılmasını sağlar.
غضضPerdeleme ve çift taraflı baskı ile taşkınlığı dindirmeGözün veya sesin diklenmesini, fırlamasını ve aşırıya gitmesini kendi sınırına çekip yumuşatma eylemini tamamlar.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamHenüz sertleşmemiş, nemli, taze ve gevşek bitki veya hurma tomurcuğu; devedeki dizginin çekilerek hızının ve başının alçaltılması; göz kapaklarının birbirine yaklaştırılarak bakış keskinliğinin kırılması.
Cahiliye şiiri kullanımıŞair Cerîr bir hicvinde kabilenin düşüklüğünü ve bakışını dikemeyeceğini anlatırken kökü gözü kısmak anlamında kullanır: فَغُضَّ الطرف إنك من نمير / فلا كعبا بلغت ولا كلابـا
Erken Arapça kullanımHz. Peygamber'in Kur'an'ın nazil olduğu ilk tazeliğiyle okunmasını övdüğü hadiste kök tazelik ve yumuşaklık anlamında yer alır: مَنْ سَرَّه أَن يَقرأَ القرآن غَضّاً كما أُنْزِلَ فَلْيَسْمَعْه من ابنِ أُمّ عَبْدٍ

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab ve Asās al-Balāgha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça غضض kökü, Sami dil ailesinin Güney-Batı grubunda somut bir fiziksel durumdan (tazelik, ıslaklık, yumuşaklık ve henüz sertleşmeme hali) türeyerek aşırılığı dindirme, boyun eğdirme ve küçültme semantik alanına evrilen bir yapı sergiler. Kuzeybatı Sami dillerinde (İbranice ve Aramice) doğrudan غ sesinin erken dönemde ע (ayin) ile birleşmesi sebebiyle kök doğrudan üçlü paralellik sergilemekten ziyade, baskılama, ezme ve taze kalma ekseninde dolaylı morfolojik izdüşümlerle takip edilir. Arapçada ise kök hem fiziki tazelik ve gevşekliği (taze bitki, körpe beden) hem de bu gevşekliğin getirdiği dik duramama, gücü ve şiddeti eksiltme (sesi ve bakışı yatıştırma) çift kutbunu mükemmel biçimde korumuştur. Bu yönüyle kök, mutlak yok etmeyi değil, sertliği kırıp tabiileştirmeyi ifade eden özgün bir Arapça semantik gelişime sahiptir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT ve Lisān al-ʿArab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönKörpelik ve tazelikten kırılma ve kısılmaya geçişBir nesnenin sertliğini ve katılığını yitirip yumuşaması, seste ve bakışta taşkınlığın giderilmesi şeklinde soyutlanmıştır.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney ve Kuzeybatı Sami geçişleriİbranicedeki ezme, sıkıştırma veya nemli kalma kökleriyle anlamsal örtüşme bulunsa da fonetik olarak kök Arapça içinde muzaaf yapıda özelleşmiştir.Muhtemel
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik çerçevenin ötesinde kanıtlanmış doğrudan bir kök akrabalığı tespit edilmemiştir.Veri bulunamadı

المصدر David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques ve Lisān al-ʿArab.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
غضضAnlamlıKısmak, yumuşatmak, taze olmakBakışı, sesi veya hızı eksiltip yatıştırmak, taze ve nemli kalmakHedef kök; Kur'an'da geçer.
ضغضAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş mühmel kabul edilmiş, ancak mükerrer kökte çiğneme sesiyle ilişkilendirilmiştir.Kur'an'da geçmez.
ضضغKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıİki aynı harfin başta yan yana gelmesi kural dışı olduğundan Arapçada kök olarak teşekkül etmemiştir.Kur'an'da geçmez.

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
غضضMerkezKısma ve yumuşatmaGücü, dikkati veya sesi sıfırlamadan, taşkınlığını kırıp kontrol altına almaktır.Bakışın veya sesin keskinliğini alıp edep dairesine çekmek.
خفضKomşuAlçaltmaBir şeyi yukarıdan aşağıya doğru fiziksel veya manevi seviyece indirmektir.غضض kökündeki tazelik ve şiddeti kırma nüansından ziyade seviye düşürmeyi anlatır.
كففKomşuGeri çekme ve men etmeBir eylemi veya uzvu bir sınırdan bütünüyle geri çekip engellemektir.غضض kısmi ve orantılı bir dizginlemeyi, كفف ise büsbütün alıkoymayı bildirir.
قصرKomşuKısa tutma ve hapsetmeBir şeyi belirli bir sınırın içine hapsedip dışarı taşmasını sınırlamaktır.قصر nesnenin uzamasını durdurur; غضض ise eylemin şiddetini ve keskinliğini yatıştırır.
جهرZıtAçığa vurma ve gürlemeSesi sonuna kadar yükseltmek veya bir şeyi bütünüyle meydanda açık kılmaktır.Gizlenmeksizin taşkın ve yüksek perdeden dışa vurulmuş ses ve görünüm.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaغضضKısmak, taze olmakVarlığın sertliğini ve aşırılığını yumuşatarak dengeli bir alçaltma uygulamak.Kesin
Latincemoderari, deprimereIlımlılaştırmak, dizginlemekGücü bütünüyle kesmeden ölçülü hale getirmeyi karşılar; kökteki tazelik imgesini taşımaz.Güçlü
İngilizceto lower, to restrain, to abateKısmak, dizginlemek, yatıştırmakBakışı veya sesi hafifletmeyi karşılar ancak Arapçadaki vakar ve fıtri tazelik boyutunu vermez.Güçlü
Almancadämpfen, senkenKısarak yumuşatmak, alçaltmakSesin veya ışığın şiddetini kesip yumuşatmayı tam yansıtır; ahlaki edep bağlamı dışarıda kalır.Güçlü
Fransızcabaisser, modérerİndirmek, ılımlı kılmakŞiddeti azaltmayı ve ölçüyü korumayı karşılar; kökün ilk fiziksel nemlilik anlamına dokunmaz.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary ve Lane’s Arabic-English Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
يَغُضُّوا / يَغْضُضْنَBakışın şehvet, mahremiyet ve tecessümden kısılmasıMümin erkeklerin ve kadınların gözlerini haramdan ve taşkınlıktan korumaları emri; Nûr 24:30, Nûr 24:31.
وَاغْضُضْSes tonunun vakar ve tevazu ile alçaltılmasıLokman'ın oğluna nasihatinde kaba ve çirkin bağırmanın menedilmesi bağlamı; Lokmân 31:19.
يَغُضُّونَPeygamber huzurunda hürmet ve takva ile sesin kısılmasıHucurât suresinde ilahi edep, takva imtihanı ve hürmet ortamının kurulması; Hucurât 49:3.

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamTakva ve kalbin sınanmasıHucurât 49:3 ayetindeki kalplerin takva için imtihandan geçirilmesi meselesinde iradi nefis terbiyesi.Kök, içsel saygının ve haşyetin dış uzuvları dizginlemesi olarak yorumlanmıştır.
FıkıhHarama bakma yasağı ve sedd-i zerîaGözü haramdan sakınmanın vacip oluşu; ilk bakışın muafiyeti ve kasıtlı bakışın haramlığı.Bakışın mutlak körleşmesi değil, şehvet ve tecessüs doğuracak odaklanmanın engellenmesi.
TefsirLokman ve Hucurât ahlak ilkeleriAyetlerde geçen «min» harf-i cerinin teb'îz (kısmiyet) bildirip bildirmediği, bakışın ve sesin orantılı kısılması.Bütünüyle susturma veya gözü kapatma değil; taşkın, kaba ve hoyrat kısmı ayıklama.
Hadisİlk vahiy tazeliği ve ahlaki vakarKur'an'ın indirildiği ilk günkü tazeliğiyle (ğaddan) okunması ve meclislerde sesin alçaltılması edebiyatı.Hem lafzi tazelik ve bozulmamışlık hem de nebevi mecliste gösterilen vakar hali.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniMahremiyet ve ubudiyetHaramdan sakınma ve edepBireyin görsel ve işitsel sınırları gözeterek kalbi korumasıKişinin bakışını ve sesini sınırlandırması, ruhsal arınmanın ve takvanın dışa yansıyan kalkanıdır.Kesin
İlmiHakikat arayışı ve metodolojiÖnyargı ve taşkınlığı dizginlemeZihnin heva ve acelecilikten arındırılarak nesneye odaklanmasıBilgiye yaklaşırken taşkın iddiaların ve sübjektif arzuların sesini kısıp hakikati saf haliyle dinlemek.Güçlü
SiyasiKamu düzeni ve otoriteye saygıToplumsal vakar ve hiyerarşiKamusal alanda saldırgan ve tahakkümcü dili engellemeLiderlik ve istişare ortamlarında ses yükselterek baskı kurmayı önleyip müzakere zeminini korumak.Güçlü
İktisadiTüketim ve piyasa ahlakıİhtiras ve gösterişi sınırlamaAçgözlülüğü törpüleyerek adil ve sade bölüşümü sağlamaBaşkalarının elindekine dikilen haset dolu gözleri ve piyasadaki hoyrat rekabeti dizginlemek.Muhtemel

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerGenlik modülasyonu ve zayıflatma (attenuation)Bir dalganın frekansını veya varlığını sıfırlamadan sadece tepe noktasındaki şiddetini ve genliğini düşürmek.Güçlü
Beşeri bilimlerÖz denetim ve medeni mesafe (civil inattention)Sosyal temas esnasında başkalarının mahrem alanını ihlal etmemek için bakış ve söylem yoğunluğunu bilinçli olarak geri çekmek.Kesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca kadın-erkek ilişkisinde gözleri yere dikip etrafı hiç görmemek veya pısırıkça fısıltıyla konuşmak şeklinde daraltmak.
Kur'an içi daha geniş anlamKök, güç ve enerji sahibi bir failin kendi gücünü (bakışını, sesini, iddiasını) vakar, ahlak ve haddini bilme bilinciyle orantılı bir ayara tabi tutmasıdır.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataEmri mutlak körleşme veya dilsizleşme sanmak, hayatın akışındaki göz temasını ve hakkı haykıran gür sesliliği yanlış biçimde suçlu ilan etmeye yol açar.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Çünkü İslam ahlakının temelini oluşturan «haddini bilme, hududa riayet etme ve gücü kontrol altında tutma» ilkesinin bedensel uzuvlardaki (göz ve ses) en somut tatbik mekanizmasını sunar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Mahremiyet ve aile düzenini inşa eden Nûr suresi 30-31; peygamberi merkez alan toplumsal edebi vazeden Hucurât 1-5 ve hikmete dayalı bireysel terbiyeyi anlatan Lokmân 12-19 ayet gruplarında kurucudur.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Mümin duruşunu ya hiçbir sınır tanımayan hoyrat bir serbestlik ya da dünyadan elini eteğini çekmiş pasif bir siliklik olarak gören iki aşırı ucu da dengeler.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBitkinin körpe ve nemli olup sertleşmemesi, deve dizgininin çekilerek hızının ve başının aşağı indirilmesi, göz kapağının kısılması.
  • Soyut anlamAşırıya kaçmaya müsait bir gücün, arzunun veya ifadenin taşkınlığını kırıp vakar ve edep dairesinde dengelenmesi.
  • Sistematik karşılıkHem bireysel terbiyede (nefsi zapt etme) hem kamusal alanda (başkalarının hukukuna hürmet) tecavüzü önleyen ayar mekanizması.
  • LaTeX modeliFnet=F0⋅(1−α),0<α<1
  • LaTeX açıklamasıFormülde F0 potansiyel bakış veya ses gücünü temsil eder; α iradi takva ve edep katsayısını simgeler. Ortaya çıkan fiili güç Fnet, α katsayısının sağladığı sönümleme sayesinde sıfıra düşmeden (Fnet>0) ancak taşkınlık oluşturmayacak bir ölçüde (Fnet<F0) dengelenir ve kontrol altına alınır.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: غ