فره

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ف-ر-هالصيغ: ١ · الجذور المجاورة: ٣ · الآيات: ١ · السور: ١؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».بيتفرهنحتفَارِهِينَجبل

الجذرالصيغ ١الآيات ١السور ١المجاورة ٣

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

فره

ف - ر - ه

جذر
  • الورود: ١
  • الآيات: ١
  • الصيغ: ١
  • المعاجم: ١٢

Ferh (he) “Felah” çatlak toprak demektir, sonra toprağı ziraata hazır hale getirmek anlamı kazanmıştır. Ziraat yapmak demektir. Hasat zamanı geldiğinde çiftçinin duyduğu sevince “ferah” denmiştir. Sonra “ha” “he”ye dönüşerek taşçıların duvar yaptıktan sonra hissettikleri duyguya “ferah” denmiştir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Ferh (he) “Felah” çatlak toprak demektir, sonra toprağı ziraata hazır hale getirmek anlamı kazanmıştır. Ziraat yapmak demektir. Hasat zamanı geldiğinde çiftçinin duyduğu sevince “ferah” denmiştir. Sonra “ha” “he”ye dönüşerek taşçıların duvar yaptıktan sonra hissettikleri duyguya “ferah” denmiştir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٦٢٠
باب الهاء والراء والفاء معهما ه ر ف، ر ه ف، ف ه ر، ر ف ه، ف ره مستعملات ه ف ر مهمل هرف: الهَرْف: شِبْهُ الهَذَيان من الإِعجاب بالشَّيء. فلان يَهْرِفُ بفلان نهارَهُ كُلَّه، هَرْفاً. وبَعْض السِّباع يَهْرِف لكَثْرة صَوْته. وفي مَثَلٍ: "لا تَهْرِفْ حتى تَعْرِفَ" . رهف: الرَّهْفُ: مصدر الرَّهيف، وهو اللّطيف الدَّقيق. رَهُف الشيءَّ يَرْهُفُ ، رَهافةً، وقلماً يُسْتَعمل إلاّ مُرْهفا، وقلّما يُقال: رهيف.
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٤٨٣
الفارِهُ: الحاذِقُ بالشيء. وقد فَرُهَ بالضم يَفْرُهُ فهو فارِهٌ، وهو نادرٌ مثل حامِضٍ، وقياسه فَريهٌ وحَميضٌ. ويقال للبرذون والبغل والحمار: فارِهٌ بيِّن الفُروهَةِ والفَراهَةِ والفراهِيَةِ، وبراذينٌ فُرْهَةٌ وفُرْهٌ أيضاً. ولا يقال للفرس فارِهٌ، ولكن رائعٌ وجَوَادٌ. وأفْرَهَتِ الناقةُ فهي مُفْرِهٌ ومُفْرِهَةٌ، إذا كانت تُنتج الفُرْهَ. ومُفَرِّهَةٌ أيضاً. وفَرِهَ بالكسر: أشِرَ وبطِرَ. وقوله تعالى:
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٥٬٠٥١
ه ر ف هرف ، فهر ، فره ، رفه ، رهف : مستعملة هرف : قال الليث : الهَرْفُ : شِبْه الهذَيان من الإعجاب بالشيء ، يقال : هو يَهرِف بفلان نهارَه كلَّه هرفا . قال : ويقال لبعض السِّباع : يَهرِف لكثرة صوته . وفي الحديث : أنَّ رُفقةً جاءت وهم يهَرِفون بصاحبٍ لهم ، ويقولون : ما رأينا يا رسول الله مثلَ فلان ، ما سِرنا إلا كان في قراءة ، ولا نزَلْنا إلاّ كان في صلاة . قال أبو عُبَيد : قوله : يَهرِفون به :
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١٩٬٢٢٧
(باب الفاء والراء وما يثلثهما) (فرز) الفاء والراء والزاء أُصَيْلٌ يدل على عَزْل الشيء عن غيره. يقال: فرَزْت الشيءَ فرْزاً، وهو مفروز، والقِطعة فَِرْزة([1]) .*فرس) الفاء والراء والسين أُصَيل يدلُّ على وطءِ الشَّيء ودقِّه. يقولون: فَرَسَ عنقَه، إذا دقَّّها. ويكون ذلك من دقِّ العُنق([2]) من الذَّبيحة. ثم صيِّر كلُّ قتلٍ فَرْسا، يقال: فرَسَ الأسدُ فريستَه. وأبو فِراسٍ: الأسد. وممكنٌ أن يكون الفَرَس
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٣١٢
- الفره: الأشر، وناقة مفره ومفرهة: تنتج الفره (انظر: المجمل 3/719؛ واللسان (فره) )، وقوله: ﴿وتنحتون من الجبال بيوتا فارهين﴾ [الشعراء/149]، أي: حاذقين، وجمعه فره، ويقال ذلك في الإنسان وفي غيره، وقرئ: ﴿فرهين﴾ (وهي قراءة نافع وابن كثير وأبي عمرو وأبي جعفر ويعقوب. انظر: الإتحاف ص 333) في معناه. وقيل: معناهما أشرين.
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٣٬٢٠٦
فَرُهَ الشيءُ، بالضم، يَفُرُهُ فَرَاهَةً وفَراهِيَةً وهو فارِهٌ بيِّنُ الفَراهةِ والفُروهةِ؛ قال: ضَوْرِيَّةٌ أُولِعْتُ باشتِهارِها، ناصِلَةُ الحَقْوَينِ من إزارِها يُطْرِقُ كلْبُ الحَيِّ من حِذارِها، أَعْطَيْتُ فيها، طائِعاً أَوكارِها، حَدِيقَةً غَلْباءَ في جِدارِها، وفَرَساً أُنْثى وعَبْداً فارِها الجوهري: فارِهٌ نادر مثل حامض، وقياسه فَرِيهٌ وحَمِيضٌ، مثل صَغُر فهو صَغِير ومَلُحَ فهو مَلِيح.
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٦٩٧
* ف ر ه * * الفارِهُ * الحاذق بالشيء وقد * فَرُهَ * من باب ظرف وسهل و * فراهِيَةً * أيضا فهو * فارِهٌ * وهو نادر مثل حامض وقياسه فريه وحميض مثل صغر فهو صغير وعظم فهو عظيم قلت قال الأزهري قوله تعالى ﴿فارهين﴾ أي حاذقين و * فَرِهِين * أي اشرين بطرين وقال أيضا * الفارِهُ * من لاناس المليح الحسن ومن الدواب الجيد السير وقال غيره الحسن الوجه قال الجوهري ويقال للبرذون والبغل والحمار * فارِهٌ * بين *
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٤٬٥٩٥
( فَرُهَ ، كَكَرُمَ ، فَرَاهَةً وَفَراهِيَةً : حَذَقَ ، هُوَ فَارِهٌ ) . قَالَ الْجَوْهَرِيُّ : نَادِرٌ مِثْل حَمُضَ فَهُوَ حَامِضٌ ، وَقِيَاسُهُ فَرِيَهٌ وَحَمِيضٌ ، مِثْلُ صَغُرَ فهو صَغِيرٌ وَمَلُحَ فهو مَلِيحٌ . ويقالُ للبَغْلِ والبِرْذَوْنَ والحِمَارِ : فَارِهٌ ( بَيِّنُ الفُرُوهَةِ ) والفَرَاهِيَةِ والفَرَاهَةِ ، ( ج فُرَّةُ ، كَرُكَّعٍ ، ) جَمْعُ راكِعٍ ، ( وسُكَّرَةٍ ، كَمَا فِي
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٥٬٥١٨
فَرُهَ 1 فَرُهَ ذ , aor. فَرُهَ , (S, K,) inf. n. فَرَاهَةٌ and فَرَاهِيَةٌ (K) [and app. also فُرُوهَةٌ, expl. below as a simple subst.], He was, or became, skilled, or skilful. (S, K.) ― -b2- And فَرُهَ and فَرَهَ, aor. of each فَرُهَ , [inf. n. app. فُرُوهَةٌ and فَرَاهَةٌ and فَرَاهِيَةٌ, expl. below as simple substs.,] said of a horse or similar beast, &c., He was, or became, brisk, lively,
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٧٩٦
فَرِهَ فَرِهَ A ( n. ac. فَرَه 4 ), a. Was sprightly, playful, frolicsome; was pert. b. Exulted, rejoiced. فَرُهَ فَرُهَ U ( n. ac. فَرَاْهَة 22t , فَرَاهِيَة ), a. Was clever, ingenious, skilful. b. Was brisk, agile. فَرَّهَ فَرَّهَ II , a. see IV (a) . أَفْرَهَ أَفْرَهَ IV , a. Brought forth comely offspring. b. Chose a comely slave. فَرِه فَرِه 5 , a. Sprightly, playful,
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٩٬١٥٨
فره فَرِهَ - يَفْرَهُ - فَارِه - فَارِهين فَرِهَ - يَفْرَهُ + الكائن: يرفه نفسه رفاهية: يبذخ على نفسه في العيش والمسكن فيسكن في أحسن البيوت زينة وصنعة، ويلبس أحسن الثياب زينة وصنعة، ويأكل أغلى الطعام وأحسنه فَارِه: اسم فاعل صفة مشبهة من " فَرِهَ - يَفْرَهُ ": الذي يبذخ على نفسه في العيش والمسكن فَارِهين: جمع " فَارِه " واللفظ ينتمي إلى
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(١)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٣ (الإجمالي: ٤)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. نحت

    الآيات المشتركة: ١ · Yontulmuş taş demektir

  2. جبل

    الآيات المشتركة: ١ · Dağ anlamındadır

  3. بيت

    الآيات المشتركة: ١ · Beyt ev demektir

الآيات التي ورد فيها(١)

  1. وَتَنْحِتُونَ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوتًا فَارِهِينَ

    Mest olanlar

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökفره
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerحذق, بطر, مرح
Zıt Kökعجز
Çekirdek Özet 1Binek veya insanın işinde kıvrak, çevik, enerjik ve üstün bir maharet sergilemesi
Çekirdek Özet 2Maddi güç ve teknik ustalıkla dağları yontarken şımarıklık, azgınlık ve gurura kapılma
Çekirdek Özet 3Teknik ustalığın ahlaki ve ontolojik bilinçten koparak kibre ve taşkınlığa dönüşmesi
Kritik Hata RiskiKelimeyi yalnızca sıradan bir neşe veya sadece taş işçiliği ustalığı sayarak kökteki teknik maharet ile şımarık taşkınlık arasındaki organik bağı gözden kaçırmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
فرBir bütünü yarmak, açığa çıkarmak, enerji ve canlılıkla ortaya fırlamak; nitekim فرج açmak ve ferahlatmak, فرح sevinçle kabarmak, فرط öne fırlamak, فرغ boşalıp yayılmak köklerinde bu enerjik yarılma ve açılma esastırهÇekirdeğin fışkıran enerjisine nefes, hafiflik, kıvraklık ve dışa vuran bir serbestlik katarak manayı fiziksel veya zihinsel iş yapmada çevik ustalık ve bu çevikliğin getirdiği hafifmeşrep taşkınlık yönünde daraltmıştır

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
فAğız; söz, açıklık, dışarı üfleme ve dışa vurumİçteki enerji ve hareketin bir açıklıktan dışarı taşması, soluk ve ifade bulması
رİnsan başı; öncülük, bilinç, üstünlük ve dikkatHareketin bilinçli, seçkin, öne çıkan bir beceri ve dikkatle icra edilmesi
هKollarını kaldırmış insan; dikkat çekme, açığa çıkma, hafifleme ve sevinçUstalığın hayranlık uyandırıcı bir rahatlıkla, neşe ve coşkuyla kendini sergilemesi
فرهBir ağızdan fışkırırcasına serbest kalan enerjinin baş seviyesinde ustalıkla birleşerek hafif ve coşkulu bir gösterişle dışa vurulmasıUstalık, çevik maharet ve bu yüksek becerinin doğurduğu pervasız neşenin dinamik hareketi

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBinek hayvanının (özellikle katır, eşek veya devenin) yürüyüşünde ve işinde sergilediği çeviklik, kıvraklık, yürük ve diri olması; işini kusursuz bir kıvraklıkla yapan köle ve hizmetçinin mahareti
Cahiliye şiiri kullanımıNâbiğa ez-Zübyânî divanında kıymetli, mahir câriye ve bahşişler bağlamında bu kökü zikreder: أعطى لفارهةٍ حلوٍ تّرابـعُـهـا / من المواهب لا تُعطَى على حَسَدِ
Erken Arapça kullanımKlasik dönem recezinde çevik ve iş bilir köle için kullanılır: حَدِيقَةً غَلْباءَ في جِدارِها / وفَرَساً أُنْثى وعَبْداً فارِها

المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça kök فره, genel Sami dilleri dairesinde belirgin biçimde birincil bir ortak morfemden ziyade, Güney Sami / Arap yarımadası havzasında bineklerin çevikliği ve zanaat mahareti üzerinden özelleşmiş bir iç gelişim gösterir. Akraba Kuzeybatı Sami dillerinde (İbranice ve Aramice) benzer kök formları daha çok فر çekirdeğinin yemiş verme, fışkırma, kabarma veya kaçma eksenindeki türevleriyle (İbranice p-r-h / פָּרָה meyve vermek, serpilmek, taşkın olmak) örtüşür. Arapçada kök, fiziki canlılık ve verimlilik tabanından hareketle bir taraftan ince zanaat ustalığı ve beceriye, diğer taraftan bu üstün becerinin ve zenginliğin bereketiyle sarhoş olup taşkınlaşma (aşer ve batar) anlamına doğru iki kutuplu bir anlam genişlemesi yaşamıştır. Dolayısıyla Sami kök ailesindeki kabarma ve serpilme nosyonu, Arapçada zihinsel-bedensel hüner ile nefsani hafiflik dengesinde somutlaşmıştır.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Brown-Driver-Briggs.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönÇeviklik ve ustalıktan zevk düşkünlüğü ve azgınlığa geçişHayvanın yürüyüşündeki kusursuz kıvraklık insanda mesleki maharete, ardından refahın doğurduğu pervasız taşkınlığa evrilmiştirKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice פָּרָה (meyve vermek, serpilmek, taşkınlaşmak) köküyle ortak çekirdek bağıفر ikilisinden gelen fışkırma, verimlilik ve coşku anlamı iki dilde korunmuş, Arapçada teknik hüner boyutunu kazanmıştırGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik dış halkalarda bağımsız üçlü form olarak doğrulanmış doğrudan veri bulunmamaktadırVeri bulunamadı

المصدر David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Maqāyīs al-Lugha.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
فرهAnlamlıÇeviklik, ustalık, şımarıklıkİşte ve yürüyüşte üstün kıvraklık, refah sarhoşluğuHedef kök; Kur'an'da geçer
فهرAnlamlıEzmek, sıkıştırmak, taş tokmakSert taşla bir şeyi ezmek veya cinsel güçle tüketmekHedef kökle sertlik ve güç kullanımında uzaktan ilişkilidir; Kur'an'da geçmez
رفهAnlamlıGenişlik, rahatlık, bol suHayatın bolluk ve zahmetsizlik içinde akması, refahHedef kökün şımarıklık ve konfor boyutunun zeminini oluşturur; Kur'an'da geçmez
رهفAnlamlıİncelmek, keskinleşmekKılıcın veya aletin ucunun inceltilip keskin yapılmasıHedef kökün incelik ve ustalık boyutuyla anlamdaştır; Kur'an'da geçmez
هفرKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıSözlük otoritelerince mühmel (kullanım dışı) kabul edilmiştirKitābü'l-ʿAyn kaydıyla mühmeldir
هرفAnlamlıAşırı övmek, hezeyan etmekBir şeye hayranlığından ötürü durmadan methetmek ve taşkın söz söylemekHedef kökün hafiflik ve taşkınlık boyutuyla örtüşür; Kur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
فرهMerkezUstalık ve taşkın neşeTeknik beceri, kıvraklık ile refah şımarıklığını aynı anda içerirHem eylemi kusursuz yapmayı hem de bu eylemin getirdiği kendini beğenmişliği taşır
حذقKomşuZihinsel ve ameli maharetYalnızca bir işte mahir, keskin ve usta olmayı anlatırKökteki şımarıklık, azgınlık ve nefsani hafiflik boyutu حذق kökünde yer almaz
بطرKomşuNimet sarhoşluğu ve azgınlıkNimetin hakkını vermeyip küstahça şımarmayı ifade ederSaf ahlaki sapmadır; فره kökündeki yapıcı zanaat ve teknik maharet unsurunu taşımaz
مرحKomşuCoşkulu ve sınır tanımaz taşkınlıkSevinç ve kibirden ötürü yere göğe sığamama halidirHareketteki neşeli taşkınlığı bildirir ancak el ve zihin ustalığı anlamını içermez
عجزZıtYetersizlik, beceriksizlik ve geri kalmaBir işi başarmaktan, kıvraklıktan ve güç yetirmekten tamamen yoksun olmaفره kökünün zanaat ve eylemdeki üstün kıvraklık ve çevikliğinin tam karşıtıdır

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaفرهÇevik ustalık ve şımarık taşkınlıkİşini yüksek maharetle yapma ile bu gücün doğurduğu pervasız sevinç ve gururKesin
Latinceperitus, petulansMahir, küstahça taşkınPeritus kelimesi teknik ustalığı karşılarken petulans taşkın ve şımarık yönü karşılarGüçlü
İngilizceadroit, wantonBecerikli, pervasızca şımarıkAdroit kıvrak zanaat maharetini, wanton ise refah sarhoşluğuyla sınır tanımazlığı verirGüçlü
Almancagewandt, übermütigKıvrak hünerli, haddini aşan taşkınGewandt el ve beden kıvraklığını, übermütig ise gücün getirdiği şımarık cesareti karşılarGüçlü
Fransızcahabile, insolentBecerikli usta, hadsiz küstahHabile zanaatkarca ustalığı kapsarken insolent nimet sarhoşluğunun getirdiği kibri verirGüçlü

المصدر Lewis & Short Latin Dictionary, Oxford English Dictionary, Lane's Arabic-English Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
فَارِهِينَ (ve kıraat farkıyla فَرِهِينَ)Dağları mimari bir ustalıkla, teknik bir maharetle yontarak inşa eden zanaatkarlarSemûd kavminin kayaları oyup görkemli meskenler yaparken sergilediği yüksek mühendislik becerisi ve estetik kıvraklık bağlamı (Şuarâ 26:149)
فَارِهِينَ (ve kıraat farkıyla فَرِهِينَ)Refah ve güç sarhoşluğu içinde şımaran, kibirlenen ve pervasızlaşan zenginlerSemûd kavminin sahip olduğu teknolojik kudret ve refah sebebiyle haddi aşıp taşkınlık ve şımarıklık göstermesi bağlamı (Şuarâ 26:149)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİstidrac ve medeniyet kibriİnsanın ulaştığı teknik ve mimari maharetin ilahi kudreti unutturarak onu azgınlığa sevk etmesi sorunuBeşeri becerinin ahlaki sorumluluktan koparak ontolojik bir kibre ve cezayı hak edişe dönüşmesi
FıkıhKöle ve binek alım-satımında kusur/meziyetAkidlerde binek veya hizmetlinin farid/fârih oluşunun fiyatı ve vasfı belirleyen bir nitelik sayılmasıAkde konu olan canlının iş görme çevikliği, sağlığı ve üstün kabiliyeti
TefsirŞuarâ suresindeki kıraat ve mana tahliliİlgili kelimenin zanaat ustalığı (hâzıkîn) mı yoksa nimet şımarıklığı (eşirîn/batırîn) mı ifade ettiği meselesiHer iki mananın da kavmin durumunu tek bir kelimede cem eden mucizevi bir tasvir sunması
HadisNitelikli hizmetli ve binek vasıflandırmasıRivayetlerde üstün yetenekli hizmetkar ve çevik bineklerin değerini nitelemeHizmette kusursuzluk, iş bilir maharet ve fiziksel dirilik

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniAhlak ve kulluk bilinciNimet ve kabiliyet fitnesiİmtihan unsuruAllah vergisi olan üstün kabiliyet ve zanaat hünerinin şükür yerine azgınlığa alet edilmesiKesin
İlmiTeknoloji ve mühendislikYüksek teknik ustalıkİnşa ve imar gücüMalzemeyi (kayaları, dağları) dönüştürme ve ona biçim verme konusundaki kusursuz zanaatkarlıkGüçlü
SiyasiOtorite ve güç gösterisiMedeniyet kibriMeşruiyet yanılsamasıİnşa edilen anıtsal yapıların siyasi ve askeri bir yenilmezlik vehmi üreterek elçiye başkaldırıya yol açmasıGüçlü
İktisadiRefah ve artı-ürünLüks tüketim sarhoşluğuİsraf ve azgınlık dinamiğiİhtiyacın ötesinde salt gösteriş ve şımarıklık için kaynak harcayarak iktisadi dengenin ve adalet duygusunun bozulmasıGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerSürtünmesiz yüksek kinetik verim ve rezonans aşımıSistemin minimum enerji kaybıyla maksimum çeviklik ve hız üretmesi; ancak sönümleme mekanizması bulunmadığında bu kinetik enerjinin rezonansa girerek yapıyı tahrip etmesiGüçlü
Beşeri bilimlerTekno-narsisizm ve medeniyet yozlaşmasıToplumların yüksek teknolojik ve mimari yetkinliğe ulaştıklarında ahlaki sınırları aşarak kendi ürettikleri güce tapınmaları ve bu şımarıklığın çöküşü hazırlamasıGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi yalnızca geçici bir neşe veya sadece kayaları oyan sıradan taş ustaları olarak anlamak; iki kutuptan birini dışarıda bırakmak
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an bu kelimeyle Semûd kavminin hem taş işçiliğindeki hayranlık uyandırıcı mimari ustalığını hem de bu maddi üstünlük sebebiyle girdikleri küstah, şımarık ve azgın ruh halini tek bir dinamikte mezceder
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetteki uyarının yalnızca basit bir mesleğe yönelik olduğu zannedilir; oysa asıl tehdit olan yüksek teknolojinin ahlaktan koparak ürettiği medeniyet kibrinin kavimleri helake sürüklediği gerçeği ıskalanır

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?İnsanoğlunun teknolojik, zanaatkar ve mimari gücü ile bu gücün doğurduğu narsisist şımarıklık arasındaki ölümcül bağı tek bir kavramla ifşa ettiği için hayatidir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Geçmiş kavimlerin medeniyet, bayındırlık, anıtsal yapılar ve teknolojik üstünlükleriyle övünüp peygamberleri küçümsedikleri helak anlatılarında (özellikle Salih aleyhisselam ve Semûd kavmi kıssasında) belirleyicidir
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Kur'an'ın imar ve sanata değil, sanat ve imar kudretinin insanı hakikatten ve tevazudan kopararak müstağnileştiren ahlaksızlaşmasına karşı çıktığını göstererek medeniyet tasavvurunu düzeltir

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBinek hayvanının veya hizmetlinin işinde kusursuz bir kıvraklık, sürat, zindelik ve çeviklik sergilemesi.
  • Soyut anlamZihinsel ve ameli ustalığın kişiye verdiği özgüvenin haddi aşarak şımarıklığa, pervasızlığa ve nimet sarhoşluğuna dönüşmesi.
  • Sistematik karşılıkYüksek mühendislik ve zanaat kudretinin aşkın bir ahlakla dizginlenmediğinde kaçınılmaz olarak kibre ve helake evrilen medeniyet dinamiği.
  • LaTeX modeliM=f(S⋅K)  ⟹  (P>θ  ⟺  Ω)
  • LaTeX açıklamasıFormülde S teknik beceri ve ustalığı, K ise kıvraklık ve operasyonel çevikliği temsil eder. Bu iki unsurun birleşimi M ile gösterilen zanaat kudretini doğurur. Kudretin getirdiği refah ve pervasız şımarıklık katsayısı P, kritik ahlaki eşik olan θ değerini aştığında sistem kaçınılmaz bir yıkım ve ontolojik çöküş olan Ω durumuna sürüklenir. Model, kökün ihtiva ettiği teknik maharet ile pervasız taşkınlık arasındaki deterministik ilişkiyi simgeler.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ف