قدح
ق - د - ح
جذر- الورود: ١
- الآيات: ١
- الصيغ: ١
- المعاجم: ١٢
Çakmak taşı veya patlayıcı madde demektir. Rüzgarın sürükleyip bir tarafa yığdığı çakıl veya kumdur. Sürüklenmek anlamına gelir.المزيد ›
ملاحظاتي
المعاجم(١٢)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
Çakmak taşı veya patlayıcı madde demektir. Rüzgarın sürükleyip bir tarafa yığdığı çakıl veya kumdur. Sürüklenmek anlamına gelir.
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٢٬٤٢٧باب الحاء والقاف والدال معهما
ق ح د، ح ق د، ق د ح، ح د ق، د ح ق، مستعملات
قحد:
القَحَدة: ما بينَ المأْنَتَيْن من شَحْم السَّنام. ناقةٌ مِقحاد: ضَخْمةُ القَحَدة، قال:
المُطْعِمُ القَوْمِ الخِفافِ الأَزوادْ من كُلِّ كَوماءَ شَطُوطٍ مِقحادْ
حقد:
الحِقْدُ: الاسمُ، والحَقْدُ: الفِعلُ، حَقَدَ يَحقِدُ حَقْداً، وهو إمساكُ العَداوة في القلب والتَرَبُّصُ بفُرصتها.
قدح:
القَدّاح: مُتَّحِذُ الأقداح،
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٨٧٩القِدْحُ بالكسر: السهم قبل أن يُراشَ ويُركَّب نصله. وقِدْحُ الميسرِ أيضاً. والجمع قِداحٌ وأقْداحٌ وأَقاديحٌ. والقَدَحُ: المِغرفة. وقال:
لنا مِقْدَحٌ منها وللجارِ مِقْدَحُ
والمِقْدَحةُ: ما تقدح به النار. والقَدَّاحةُ والقَدَّاح: الحجر الذي يوري النار. وقَدَحْتُ المرق: غرفته. والقُدْحَةُ بالضم: الغرفة، يقال: أعطني قُدْحَةً من مَرَقَتِكَ. وقَدَحْتُ النار وقَدَحْتُ في نسبه، إذا طعنت. وقَدَحَ
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٦٬٥٩٠باب الحاء والقاف والدال
حقد ، حدق ، قدح ، قحد ، دحق : مستعملات .
قحد : قال الليث : القَحَدَةُ : ما بين المأْنَتَيْن من شَحْم السنام . وناقَةٌ مِقْحَاد : ضخمة القَحَدَة وأنشد : مِن كلِّ كَوْمَاءَ شَطُوطٍ مِقْحَادْ أبو عُبَيد عن الأصمعيِّ : المِقْحَاد : النَّاقةُ العظيمة السَّنام : ويقال للسَّنام : القَحَدَة ، قال : والشَّطُوطُ : العظيمة جَنْبَتَي السَّنَام . ثعلب عن ابن الأعرابيِّ قال : المَحْقِدُ
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٧٬٧٤٣(باب القاف والدال وما يثلثهما)
(قدر) القاف والدال والراء أصلٌ صحيح يدلُّ على مَبْلَغ الشَّيء وكُنهه ونهايته. فالقدر: مبلغُ كلِّ شيء. يقال: قَدْرُه كذا، أي مبلغُه. وكذلك القَدَر. وقَدَرتُ الشّيءَ أَقْدِرُه وأَقْدُرُه من التقدير، وقدَّرته أُقَدِّره. والقَدْر: قضاء الله تعالى الأشياءَ على مبالغها ونهاياتها التي أرادَها لها، وهو القَدَرُ أيضاً. قال في القَدَر:
خَلِّ الطَّريقَ لمن يبنِي المَنَارَ به
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٤٧١ق د ح
تقول: أجيلت القداح وأديرت الأقداح.
وقدح النار من الزّند واقتدحها ومعه القدطّاحة والمقدحة أي حجر القدح وحديدته.
وقدح الدود في العود وفي الأسنان.
ووقعت فيها القادحة والقوادح.
وقدح المرقة واقتدحها: اغترفها بالمقدح والمقدحة.
وفي المثل " ستأتيك بما في قعرها المقدحة " أي سيظهر لك ما أنت عمٍ عنه.
قال: لنا مقدحٌ منها وللجار مقدح وفي أسفل البرمة قديح: بقية مرقةٍ.
ق د ح تقول: أجيلت القداح وأديرت الأقداح. وقدح النار من الزّند واقتدحها ومعه القدطّاحة والمقدحة أي حجر القدح وحديدته. وقدح الدود في العود وفي الأسنان. ووقعت فيها القادحة والقوادح. وقدح المرقة واقتدحها: اغترفها بالمقدح والمقدحة. وفي المثل " ستأتيك بما في قعرها المقدحة " أي سيظهر لك ما أنت عمٍ عنه. قال: لنا مقدحٌ منها وللجار مقدح وفي أسفل البرمة قديح: بقية مرقةٍ. قال الذبيانيّ: فظلّ الإماء يبتدرن قديحها كما ابتدرت سعدٌ مياه قراقر وقدح الماء من أسفل البئر ويقال: هذا ماء لا ينام قادحه إذا وصف بالقلّة وبئر قدوح: لا يوجد ماؤها إلا غرفة غرفة. وقدح السهام في القدح: خرق لسنخ النصل وذلك الخرق وهو المقدح والمركّب. وقدح القدّاح العين: أخرج ماءها الفاسد. وقدحت عينه وقدّحت: غارت فصارت كالقدح. قال زهير: وعزّتها كواهلها وكلّت سنابكها وقدّحت العيون وقال آخر: فالعين قادحة واليد سابحة والرجل ضارحة والبطن مقبوب ومن المجاز: اقتدح الأمر: تدبّره. واقتدح بزنده واستقدح زناده. وقادحه في كذا: ناظره وتقادحا وجرت بينهما مقادحة: مقاذعة من القدح بمعنى الطعن يقال: قدح في نسبه وفي عرضه وقدح في ساقه وهو مستعار من وقوع القوادح في ساق الشجرة. قال ذو الرمة: يحققن ما حاذرن من كلّ فرقة من الحيّ أمست في عصا البين تقدح وقدّحت خيلي تقديحاً: صيّرتها قداحاً في ضمرها. وفي مثل " أبصر وسم قدحك ": اعرف نفسك. قال: ولكن رهط أمك من شتيم فأبصر وسم قدحك في القداح وصدقهم وسم قدحه إذا قال الحق. " وهو أطيش من القدوح الأقرح " وهو الذيان. قال: ولأنت أطيش حين تغدو سادرا رعش الجنان من القدوح الأقرح
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٧٬٢١٧القَدَحُ من الآنية، بالتحريك: واد الأَقداحِ التي للشرب، معروف؛ قال أَبو عبيد: يُرْوِي الرجلين وليس لذلك وقت؛ وقيل: هو اسم يَجْمَعُ صغارها وكبارها، والجمع أَقْداح، ومُتَّخِذُها: قَدَّاحٌ، وصِناعَتُه: القِداحةُ.
وقَدَحَ بالزَّنْدِ يَقْدَحُ قَدْحاً واقْتَدَح: رام الإِيراءَ به. والمِقْدَحُ والمِقْداحُ والمِقْدَحَةُ والقَدَّاحُ، كله: الحديدة التي يُقْدَحُ بها؛ وقيل: القَدَّاحُ والقَدَّاحة الحجر الذي
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٢٥٥* ق د ح * * القَدَحُ * الذي يشرب فيه وجمعه * أقْداحٌ * و * المِقْدضحَةُ * بالكسر ما تقدح به النار و * القَدَّاحُ * و * القَدَّاحَةُ * بفتح القاف وتشديد الدال فيهما الحجر الذي يوري النار و * قَدَحَ * النار وقدح في نسبه طعن وبابهما قطع و * اقْتَدَحَ * الزند
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٥٬٩٥٦القدح، بالكسر: السهم قبل أن يراش وينصل. وقال أبو حنيفة: القدح: العود إذا بلغ فشذب عنه الغصن وقطع على مقار النبل الذي يراد من الطول والقصر. وقال الأزهري: القدح قدح السهم وقداح، بالكسر. و قدح الميسر، والجمع أقدح وأقداح وأقاديح، الأخيرة جمع الجمع. قال أبو ذؤيب يصف إبلا:
أما أولات الذرى منها فعاصبة تجول بين مناقيهـا الأقـاديح
والكثير قداح. وفي حديث أبي رافع: كنت
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٤٬٨١٥قَدَحَ الدُّودُ
1 قَدَحَ الدُّودُ ذ , (S, A,) [aor. قَدَحَ ,] inf. n. قَدْحٌ, (Lth, S, Mgh,) The worm, or worms, effected a cankering, or corrosion, (Lth, S, A, Mgh,) فِى الشَّجَرِ, [in the trees], (Lth, S, Mgh,) or فِى العُودِ [in the wood], (A,) and فِى الأَسْنَانِ [in the teeth]. (Lth, S, A, Mgh.) And قُدِحَ and قُدِحَ فِيهِ, inf. n. as above, It (the tree, and the tooth,) became cankered, or
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٢٬٠٤٦قَدَحَ
قَدَحَ A ( n. ac. قَدْح 1 )
a. [ Fī ], Pierced, bored, perforated; gnawed; cankered, corroded.
b. [ Fī ], Spoke against; reviled; impugned.
c. Broke ( seal ).
d. Removed a cataract from, couched ( eye ).
e. [ Bi ], Struck, produced fire with ( flint ).
f. Was, became sunken ( eye ).
g. Laded out ( broth ).
h. [ Fī ], Made an impression on.
قَدَّحَ
قَدَّحَ II ,
a. Pierced,
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ١٨٬٧٢٩قدح
قَدَحَ - يَقْدَحُ - قَدْح
قَدَحَ - يَقْدَحُ + الكائن + شيئاً + بشيء: يحكه بشيء: يضربه بطريقة فيها حك وكشط: ويضرب المعدن أو الحديدة أو الزند من عيدان الشجر، يضربها ويحكها ببعضها، ليوري ويلهب النار
قَدْح: اسم فعل " قَدَحَ - يَقْدَحُ ": الحك والاحتكاك
قدحاً: حال من " قَدْح"
واللفظ ينتمي إلى مجموعة " استئصال أجزاء صغيرة من الشيء على شكل قطع
الصيغ(١)
الجذور المجاورةالمجاورة: ١ (الإجمالي: ١)
- وري
الآيات المشتركة: ١ · Arka
الآيات التي ورد فيها(١)
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | قدح |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | وري, صدم, طعن |
| Zıt Kök | خمد |
| Çekirdek Özet 1 | İki sert nesneyi birbirine sürterek veya çarparak kıvılcım çıkarma, içini oyma ve kazıma |
| Çekirdek Özet 2 | Hızlı koşan savaş atlarının nallarını kayalara vurarak kıvılcım saçması |
| Çekirdek Özet 3 | Mekanik darbe ve sürtünmenin kıvılcım üretmesi; soyut düzlemde delili veya şahsiyeti yaralayıp kusur açığa çıkarma |
| Kritik Hata Riski | Anlamı yalnızca pasif bir aşınma veya sıradan bir kap kabul edip iki sert cismin çarpışmasından doğan ani kıvılcım ve tutuşma dinamiğini göz ardı etmek |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| قد | Kesmek, boyuna yarmak, ayırmak ve ölçülü biçimde sınırlandırmak (قدد, قدر, قدس, قدم) | ح | Boğaz harfinin getirdiği sürtünmeli ve yakıcı nitelikle kesme hareketi; iki sert yüzeyin sürtünerek kıvılcım fışkırtması, aşınması veya bir kabın/nesnenin içinin kazınarak oyulması biçiminde somut bir sürtünme ve yanma boyutuna dönüşmüştür |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ق | Ufuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınır | İki sert cismin temas ettiği dar odak noktası ve sıkışma sınırı |
| د | Kapı; giriş, geçiş, hareket | Çarpma veya sürtünme anındaki ivmeli hareket ve geçiş |
| ح | Çit, duvar; çevirme, koruma, ayırma | Sert yüzeyin aşındırılması, çeperin oyulması ve koruyucu kabuğun yırtılarak ateşin açığa çıkması |
| قدح | Odaklanmış sert bir temasın hareket ivmesiyle birleşerek sert yüzeyi sürtmesi, aşındırması ve kıvılcım parlatması | Harflerin birleşimi sert iki nesnenin çarpışmasıyla içerideki saklı kıvılcımın veya derinliğin dışarı fırlatılması hareketini kurar |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Çakmak taşının veya çakmak demirinin sertçe birbirine vurulup sürtülerek ateşin tutuşturulması; tencerenin dibinde kalan son yemek kırıntılarının kazınarak çıkarılması ve tahtanın veya dişin kurt tarafından içinin kemirilip oyulması |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Tencerenin dibinde kalan yemeğin kıtlık anında kaşıkla kazınarak paylaşılması manasında şu beyitte geçer: فظلَّ الإماء يبتدِرْن قديحَها / كما ابتدرتْ كلبٌ مياهَ قُرَاقِرِ |
| Erken Arapça kullanım | Emevî dönemi şairi Ru'be b. el-Accâc kıvılcım çıkaran sert çakmak taşını şu dizesiyle tasvir etmiştir: والمَرْوَ ذا القَدّاحِ مَضبُوَح الفِلَقْ; ayrıca Cemîl Butheyne dişlerin kurtlanıp çürümesini قوادح lafzıyla şu dizesinde anmıştır: رمَى الله في عينَيْ بُثينةَ بالقَذَى / وفي الغُرِّ من أنيابها بالقوادح |
المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Sami dil ailesinin Kuzeybatı kolunda yer alan İbranicede kök קָדַח (qādaḥ) biçiminde mevcuttur ve doğrudan "ateş yakmak, tutuşturmak, alev fışkırtmak" anlamını taşır (örneğin İşaya 50:11'de kıvılcım çıkaranları ifade eder); bunun yanı sıra matkapla delmek ve oymak fiillerini de karşılar. Süryanicede ܩܕܰܚ (qdaḥ) kökü delmek, oymak, tutuşmak ve parlamak anlamlarıyla fonetik ve semantik denkliğini korur. Arapçada قدح kökü hem iki sert yüzeyin sürtünmesiyle kıvılcım üretme eylemini hem de tencere ve ağaç gibi nesnelerin kazınıp oyulmasını bir arada muhafaza ederek Sami kök ailesinin fiziksel sürtünme ve oyma çekirdeğini eksiksiz yansıtır.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith, Maqāyīs al-Lugha.
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | قدح | İki sert nesnenin sürtünmesiyle ateş tutuşturma, kabın dibini kazıma ve dişin kemirilip oyulması | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice קָדַח (qādaḥ), Süryanice ܩܕܰܚ (qdaḥ) | Ateş tutuşturmak, kıvılcım saçmak ve sert bir nesneyi oyup delmek anlamında düzenli ses denkliğiyle ortaktır | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Sami kolu dışında doğrulanmış geniş dilsel soydaşlık tespit edilmedi | Veri bulunamadı |
المصدر BDB, HALOT, Lisān al-ʿArab.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| قدح | Anlamlı | Sürtünmeyle kıvılcım çıkarma, oyma | Sert yüzeylerin çarpışmasıyla ateş yakmak, kazımak ve lekelemek | Kur'an'da geçer (hedef kök) |
| قحد | Anlamlı | Sertleşme, kuruluk | Devenin hörgücünün sertleşmesi veya kuraklık sebebiyle toprağın katılaşması | Kur'an'da geçmez |
| دقح | Anlamlı | Kıtlıkta kırıntı toplama | Yiyeceğin en değersiz kırıntılarını dahi sıyırıp yeme | Kur'an'da geçmez |
| دحق | Anlamlı | Uzaklaştırma, dışarı atma | Bir nesneyi veya sıvıyı itip yerinden kovma, rahmin suyu dışarı atması | Kur'an'da geçmez |
| حقد | Anlamlı | Kin tutma, içte düşmanlık gizleme | Öfkenin ve husumetin içe gömülerek sert bir şekilde saklanması | Kur'an'da geçmez |
| حدق | Anlamlı | Çevreleme, kuşatma | Bir alanın etrafını duvar veya çitle çevirme; göz yuvarlağı | Kur'an'da geçer |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| قدح | Merkez | Sürtünmeyle kıvılcım saçma | Sert iki yüzeyin birbirine çarpıp sürtünmesiyle anlık kıvılcım çıkarması | Mekanik çarpmanın doğrudan ateş ve oyuk üretmesi |
| وري | Komşu | Ateş tutuşturma | قدح sürtünme ve darbe anını, وري ise ateşin içten dışa parlayıp belirginleşmesini vurgular | Ateşin parlaması ve gizlendiği yerden çıkması |
| صدم | Komşu | Sertçe çarpışma | قدح kıvılcım veya oyuk üreten sürtünmeli darbeyken, صدم kütlesel çarpışmayı anlatır | Kütlelerin fiziksel olarak birbirine vurması |
| طعن | Komşu | Kusur isnat etme, lekeleme | قدح içten içe oyarak ve kazıyarak kusuru açığa çıkarır, طعن ise doğrudan mızrak gibi saplanır | Delili veya şahsiyeti yaralama |
| خمد | Zıt | Sönme, yatışma | قدح ateşin kıvılcımla doğuşunu ifade ederken خمد alevin tükenip sakinleşmesidir | Kıvılcım ve alevin tamamen yok olması |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | قدح | Çakarak kıvılcım çıkarma, içini oyma | İki sert nesnenin sürtünmesiyle ateş üretme ve kazıma | Kesin |
| Latince | ignire, fricare | Ateşlemek, sürtmek | Mekanik sürtünme ve tutuşmayı karşılar; tencere kazıma ve delil çürütme boyutunu dışarıda bırakır | Güçlü |
| İngilizce | strike (fire), spark | Kıvılcım saçmak, çakmak | Nalların veya çakmak taşının çarpışmasıyla çıkan kıvılcımı verir; soyut kadeh ve fal oku türevlerini kapsamaz | Güçlü |
| Almanca | Funken schlagen, anfachen | Kıvılcım çıkarmak, ateşlemek | Sert temasın anlık ateş üretmesini karşılar; kazıyarak kusur bulma semantiğini taşımaz | Güçlü |
| Fransızca | étinceler, frotter | Kıvılcımlanmak, sürtmek | Çarpma ve sürtünme sonucu açığa çıkan ışımayı karşılar; kökün içsel oyulma anlamını yansıtmaz | Güçlü |
المصدر Lane’s Lexicon, Oxford Latin Dictionary.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| قَدْحًا | Sert sürtünme ve çarpışmayla kıvılcım çıkarma | Savaş atlarının sabah baskınında nallarını kayalara vurarak kıvılcım saçması (Âdiyât 100:2) |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Delillerin eleştirisi (kadh fi'l-istidlal) | Karşı tarafın sunduğu delilin tutarsızlığını ve mantıksal boşluğunu deşerek hükmü çürütme | Delilde gizlenen sakatlığın kazınarak açığa çıkarılması |
| Fıkıh | Usûl-i fıkıhta illetin iptali (kadh fi'l-ille) | Kıyasın dayandığı gerekçenin geçersizliğini göstererek hükmü bağlayıcılıktan düşürme | Kıyas mekanizmasının dayanağını zedeleme |
| Tefsir | Âdiyât Suresi tasviri | فَالْمُورِيَاتِ قَدْحًا ifadesinde atların nallarından çıkan kıvılcımın mücahitlerin azim ve süratini simgelemesi | Yüksek kinetik hareketin görsel ve işitsel şiddeti |
| Hadis | Cerh ve ta'dil ilmi | Ravinin adalet ve zabt yönünden güvenilirliğini sorgulayıp rivayetin sıhhatine kusur isnat etme | Rivayetin gücünü eksilten illetin ortaya konması |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Hakikatin muhafazası | Kusur ve tahrifi ayıklama | Arındırma | Dini bilginin içine karışan bozuk unsurların eleştirel sorgulamayla bertaraf edilmesi | Güçlü |
| İlmi | Mantık ve metodoloji | Yanlışlama ve delili çürütme | Test etme | Bilimsel önermenin zaaflarını deşerek sağlamlığını denetleme | Güçlü |
| Siyasi | Güvenlik ve caydırıcılık | Ani ve şiddetli baskın gücü | Caydırma | Düşmana karşı yüksek hız ve kinetik sürtünmeyle üstünlük sağlama | Güçlü |
| İktisadi | Kaynak kullanımı | Dip tüketim ve aşınma | Sınır tespiti | Kaynakların dibinin sıyrılması veya amortisman maliyetlerinin hesaplanması | Muhtemel |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Triboloji ve triboelektrik etki | İki katı yüzeyin sürtünmesiyle mekanik kinetik enerjinin anlık olarak termal ve optik enerjiye (kıvılcıma) dönüşmesi | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Eleştirel söylem analizi ve hukuki itiraz | Bir metnin veya iddianın taşıyıcı argümanlarındaki yapısal kusurları deşerek meşruiyetini geçersiz kılma | Güçlü |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü yalnızca sıradan bir içki kadehi veya basit bir kınama ifadesine indirgemek |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Sert cisimlerin yüksek basınç ve hız altında çarpışarak açığa çıkardığı kinetik enerjiyi, patlayıcı kıvılcımı ve olağanüstü hücum dinamizmini temsil etmesi |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Âdiyât Suresi'ndeki kıvılcım saçma fiilini pasif bir aşınma sanmak; kelimenin içindeki darbe, tutuşturma ve nüfuz etme dinamizmini gözden kaçırmak |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın yemin üslubundaki işitsel ve görsel şiddeti, savaş atlarının olağanüstü süratini mekanik bir kesinlikle kavramayı sağladığı için önemlidir |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Kasem surelerinde ve özellikle ilahi davanın fedakarlık, hız ve aksiyon boyutunun işlendiği Âdiyât Suresi'nin giriş ayetlerinde belirleyicidir |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Ayetteki eylemi soyut bir benzetme zannetmeyi önler; fiziksel sürtünme ve nalların kayalara çarpmasıyla oluşan somut kıvılcım gerçeğini ortaya koyar |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamSert iki nesneyi birbirine çarparak veya sürterek kıvılcım çıkarmak, bir şeyin içini oyup kazımak.
- Soyut anlamBir iddianın, delilin veya şahsiyetin zayıf noktasını deşerek kusurunu açığa çıkarmak ve onu hükümsüz kılmak.
- Sistematik karşılıkMekanik sürtünme ve direncin eşik değeri aşmasıyla açığa çıkan anlık enerji dönüşümü ve aşındırıcı etki.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklaması
Modelde iki sert yüzey arasındaki sürtünme kuvvetini, hareketin bağıl hızını, kıvılcım oluşumu için gereken kritik sürtünme ve enerji eşiğini temsil eder. Sürtünme ve hız çarpımının bu eşiği aşması durumunda ortaya çıkan enerji dönüşümü (), dışarı fışkıran kıvılcım ve ışıma () olarak açığa çıkar. Formülasyon kökün sert temas ve yüksek hızla anlık ateş üretme dinamiğini modeller.