قرع
ق - ر - ع
جذر- الورود: ٥
- الآيات: ٥
- الصيغ: ٣
- المعاجم: ١٢
Toprağı eşmek için kullanılan sopadır. Bu kelime sonra çeşitli anlamlarda kullanılmaya başlanmıştır. Sopa ile vurup ses çıkarma anlamına da gelmektedir. Karye, suların toplandığı yer ve kar’a sopa ile eşilen kuyu demektir. Karia’ sopanın vurulması ile çıkan sestir.المزيد ›
ملاحظاتي
المعاجم(١٢)
★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية
Toprağı eşmek için kullanılan sopadır. Bu kelime sonra çeşitli anlamlarda kullanılmaya başlanmıştır. Sopa ile vurup ses çıkarma anlamına da gelmektedir. Karye, suların toplandığı yer ve kar’a sopa ile eşilen kuyu demektir. Karia’ sopanın vurulması ile çıkan sestir.
كتاب العين
الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١١٬٠٣٠باب العين و القاف والراء
)ع ق ر، ع ر ق، ق ع ر، ق رع، ر ع ق، ر ق ع مستعملات( عقر: العَقْرُ: كالجَرْح. سَرْجٌ مِعْقر وكَلْبٌ عَقُورٌ يَعْقِرُ النَّاس. وعَقَرْتُ الفَرَسَ: كَشَفُْ قوائمَهُ بالسَّيْف، وفرس عَقِيرٌ معقورٌ وكذلك يُفْعَلُ بالنَّاقة فإذا سَقَطَتْ نَحَرَها مُسْتَمْكِناً منها. وكل عَقِيرِ مَعْقُور، وجمعه عَقُرْى، قال لبيد:
لمّا رأى لُبَدَ النُّسورِ تَطَـيَرَتُ رَفَعَ القَوَادِمَ
الصحاح
الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٢٬٩٣٦قَرَعْتُ الباب أقْرَعُهُ قَرْعاً. وقولهم: إنَّ العصا قُرِعَتْ لذي الحِلْمِ، أي أن الحليم إذا نُبِّهَ انتبه. قال المتلمس:
لِذي الحلمِ قبل اليومِ ما تُقْرَعُ العَصاوما علِّمَ الإنسانُ إلاّ لـيَعْـلَـمـا
وقَرَعْتُ رأسه بالعصا قَرْعاً، مثل فَرَعْتُ. وقَرَعَ الشاربُ بالإناء جبهته، إذا اشتفَّ ما فيه. والقِراعُ: الضِرابُ. وقد قَرَعَ الثورُ. وقَرَعَ الفحلُ الناقةَ يَقْرَعُها قَرْعاً وقِراعاً.
تهذيب اللغة
الأزهري · القرن ١٠بلا ترجمةالحروف: ٢٩٬٨٦٠باب العين والقاف مع الراء
عقر ، عرق ، قرع ، قعر ، رقع ، رعق : مستعملات
عقر : أبو عبيد عن أبي عبيدة : العاقر العظيم من الرمل . وعنه عن الأصمعيّ : العاقر من الرمال : الرَّملة التي لا تنبِتُ شيئاً .
وقال ابن شُمَيل : يقال ناقة عقير وجملٌ عَقير . قال : والعَقْر لا يكون إلاّ في القوائم . عَقَره ، إذا قطع قائمةً من قوائمه .
وقال الله في قصّة ثمود : ( صَاحِبَهُمْ فَتَعَاطَى ) ( القَمَر : 29 ) ، أي
مقاييس اللغة
ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ١٨٬٥١٥(باب القاف والراء وما يثلثهما)
(قرس) القاف والراء والسين أصلٌ صحيح يدلُّ على برد. من ذلك القَرْس: البَرد. وقَرِس الإنسانُ قَرَساً، إذا لم يستطع أن يعمل بيديه من شِدّة البَرد. قال أبو زُبَيد:
وقد تصَلَّيت حَرَّ حربِهِمُ *** كما تَصَلّى المقرورُ من قَرسِ
يقال أقرسَه البرد. ومما ليس من هذا الباب القُرَاسِية: الجملُ الضَّخم.
(قرش) القاف والراء والشين أصلٌ صحيح يدلُّ على الجمع والتجمُّع. فالقَرْش:
أساس البلاغة
الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ١٬٧٤٢ق ر ع
قرعته بالمقرعة والمقارع.
قال النابغة: قعود على آل الوجيه ولاحق يقيمون حولياتها بالمقارع وقرعه بالرمح وقارعه.
وشهدت مقارعة الأبطال وقراعهم.
وتقارعوا بالرماح.
وقارعته فقرعته: أصابتني القرعة دونه.
واقترعوا فيما بينهم وتقارعوا.
وأقرعت بينهم: أمرتهم أن يقترعوا على الشيء وهو قريعه: للذي يقارعه.
وهذا قريع الشّول: لفحلها لأنه يقرعها.
واستقرعني فلان جملي فأقرعته
لسان العرب
ابن منظور · القرن ١٣بلا ترجمةالحروف: ١٩٬١٦٩القَرَعُ: قَرَعُ الرأْس وهو أَن يَصْلَعَ فلا يبقى على رأْسه شعر، وقيل: هو ذَهابُ الشعر من داءٍ؛ قَرِعَ قَرَعاً وهو أَقْرَعُ وامرأَة قَرْعاءُ. والقَرَعةُ: موضع القَرَعِ من الرأْسِ، والقوم قُرْعٌ وقُرْعانٌ. وقَرِعَتِ النَّعامةُ قَرَعاً: سقَط ريشُ رأْسها من الكِبَرِ، والصِّفةُ كالصِّفةِ؛ والحَيّةُ الأَقرع إِنما يَتَمَعَّطُ شعر رأْسه، زعموا لجمعه السمّ فيه. يقال: شُجاعٌ أَقْرَعُ. وفي الحديث: يَجِيءُ
القاموس المحيط
الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٩٣٤* ق ر ع * * قَرَعَ * لاباب من باب قطع و * القَرْعُ * حمل اليقطين الواحدة قرعة و * القُرْعةُ * بالضم معروفة و * الأَقْرَعُ * الذي ذهب شعر رأسه من آفة وقد * قَرِعَ * من باب طرب فهو * أقْرَعُ * وذلك الموضع من الرأس * القَرَعَةُ * بفتح الراء والقوم * قُرْعٌ * و * قُرْعَانٌ * و * القَرَعُ * أيضا مصدر قولك قرع الفناء أي خلا من الغاشية يقال نعوذ بالله من قرع الفناء وصفر الإناء وقال ثعلب نعوذ بالله من
تاج العروس
الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٢١٬٩٥٤قرع الباب، كمنع قرعا: دقه، ومنه الحديث: إن المصلي ليقرع باب الملك، وإن من يدم قرع الباب يوشك أن يفتح له . وفي المثل: من قرع بابا ولج، ولج، أي دخل، وهو معنى الحديث المذكور، وفي ولج ولج جناس، ومنه قول الشاعر:
أخلق بذي الصبر أن يحظى بحاجته ومدمن القرع للأبواب أن يلـجـا قرع رأسه بالعصا: ضربه كفرعه، بالفاء. قرع الشارب جبهته بالإناء: إذا اشتف ما فيه يعني أنه شرب جميع
معجم لين
إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٣٬٥٦٣قَرَعَ
1 قَرَعَ ذ in the sense of ضَرَبَ has مَقْرَعٌ for an inf. n. (Mgh, art. غمز.) ― -b2- قَرَعَ فِى مِقْرَعِهِ i. q. ضَرَبَ فِى مِضْربِهِ. (TA in art. ضرب.) ― -b3- قَرَعَ صَفَاتَهُ (tropical:) He impugned his character; blamed or censured him; spoke against him (Mgh, art. غمز.) See مَغْمَزٌ. ― -b4- قَرَعَ بَيْنَ ظُفْرِ اـِبْهَامِهِ وَظُفْرِ سَبَّابَتِهِ He fillipped with the nail of his thumb
قاموس سالمون
هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٣٬٦٥٨قَرَعَ
قَرَعَ A ( n. ac. قَرْع 1 ),
a. Knocked, rapped at ( door ); beat, played ( drum ).
b. [ acc. & Bi ], Beat, struck, belaboured with.
c. Ground, gnashed ( teeth ).
d. Hit the mark ( arrow ).
e. Emptied, drained.
f. [ pass. ] [ 'Ala ], Was beaten at ( play ).
g. U ( n. ac. قَرْع 1 ), Cast lots.
h. ( n. ac. قَرْع 1 , قِرَاْع 23 ), Covered ( stallion ).
قَرِعَ
قَرِعَ A ( n.
كتاب الله
مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ٥٥٬٩٩٩قرع
قَرَعَ - يَقْرَعُ - قَارِِع - قَارِعَة
قَرَعَ - يَقْرَعُ + كائن + شيئاً: يضربه بقوة شديدة تدفعه من على الأرض وترمي به بعيداً
قَارِع: اسم فاعل صفة مشبهة من " قَرَعَ - يَقْرَعُ "
قَارِعَة: مؤنث " قَارِع ": وهي كذلك فاعل مرة منه: حالة ونوع خاص معلوم من القارع يتصف يالفرادة والعظمة: والمراد في القرآن أحداث يوم القيامة: التي تضرب فتقتلع الجبال
الجذور المجاورةالمجاورة: ٢٨ (الإجمالي: ٤٠)
- زول
الآيات المشتركة: ١ · “Zeval” öğle vaktinde güneşin en yüksekte olduğu yer…
- يأس
الآيات المشتركة: ١ · Hayızdan kesilen kadın demektir
- صنع
الآيات المشتركة: ١ · İmal ederler
- عاد
الآيات المشتركة: ١ · Âd
- ثمود
الآيات المشتركة: ١ · Semûd
- سير
الآيات المشتركة: ١ · Gezerler
- دري
الآيات المشتركة: ١ · Dery : Diraye saç tarağı veya baştaki saç demektir
- قطع
الآيات المشتركة: ١ · Kesinlikle keseceğim
- جبل
الآيات المشتركة: ١ · Dağ anlamındadır
- حلل
الآيات المشتركة: ١ · Helva olgunlaşmış tatlı meyve ve ya bunlardan yapılmış…
- دور
الآيات المشتركة: ١ · Dar : Etrafı çevrili yer demektir
- صوب
الآيات المشتركة: ١ · Sağanak yağmur demektir
الآيات التي ورد فيها(٥)
الْقَارِعَةُ
Patlama sesi
مَا الْقَارِعَةُ
Patlama sesi
وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْقَارِعَةُ
Patlama sesi
تحليل الجذر
تعريف الجذر والخلاصة
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | قرع |
| Yapı | Üçlü (sülâsî) |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | طرق, ضرب, صدم, صعق |
| Zıt Kök | سكن |
| Çekirdek Özet 1 | İki sert cismin birbirine şiddetle çarpması, tokmaklamak, kabuğu soyup açığa çıkarma |
| Çekirdek Özet 2 | İnsanın gaflet zırhını ve sahte güven alanını sarsıcı bir darbeyle parçalayan kozmik veya dünyevi felaket |
| Çekirdek Özet 3 | Statik yapıları ani bir darbeyle çözen, iç dinamikleri zorunlu bir ayrışmaya ve hesaplaşmaya sevk eden kriz mekanizması |
| Kritik Hata Riski | Kökü yalnızca sıradan bir ses veya gürültü olarak algılayıp darbenin sarsıcı, uyarıcı ve dönüştürücü fiziksel etkisini gözden kaçırmak |
التحليل الثنائي
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| قر | Soğuma, durulma, bir yerde toplanıp yoğunlaşma ve kabuk bağlama; قرر, قرب, قرض, قرن köklerinde olduğu gibi maddenin veya enerjinin tek bir odakta sabitlenip sıkışması | ع | Boğazın derininden gelen patlamalı ses unsuru ع harfinin eklenmesiyle, toplanmış ve sıkışmış olan enerjinin yüzeye sert bir temasla, darbe indirerek ve yankılanarak boşalması anlamı oluşur. |
التحليل التصويري للحروف
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ق | Ufuktaki güneş veya iğne deliği | Yoğunlaşma, bir merkeze doğru büzülme, sınır noktası ve hedefe kilitlenme |
| ر | İnsan başı | Başlangıç, üst katman, yön belirleme ve tepe noktası |
| ع | Göz | Açığa çıkma, derinlikten fışkırma, görme ve idrak etme |
| قرع | Bir hedefe kilitlenerek en üst noktadan indirilen darbeyle derinliği açığa çıkarma | Sert bir nesnenin diğerine doğrudan ve odaktan çarparak içeride gizli olanı ortaya dökmesi, sarsarak uyandırması hareketi |
الاستعمال التاريخي والمبكر
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Bir sopanın veya sert bir cismin bir kapıya, kütüğe veya taşa sertçe vurulması; devenin başındaki veya insanın saçındaki tüylerin dökülerek sert derinin çıplak kalması |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Evs b. Hacer bir beytinde savaş meydanında zırhlı askerin sürüklenişini uyuz devenin derisine yapılan sert muameleye benzeterek şöyle der: لدَى كُلّ أُخْدُودٍ يُغادِرْنَ دارعاً / يُجَرُّ كما جُرَّ الفَصيلُ المُقَرَّعُ |
| Erken Arapça kullanım | Kapının tokmakla çalınması için قَرَعَ البَابَ denir; kura çekimine iki okun birbirine çarptırılarak ses çıkarması sebebiyle مُقَارَعَة veya قُرْعَة adı verilmiştir |
المصدر Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.
الطبقة الاشتقاقية السامية
Arapça قرع kökü, Batı ve Güney Sami dillerinde sert yüzeylere vurma, tokmaklama, çarpma ve soyarak çıplak bırakma çekirdeği etrafında temsil edilir. İbranice ve Aramice/Süryanice katmanlarda benzer fonetik ve semantik yapılar kabak/hıyar türü sert kabuklu bitkileri (Süryanice qərūʿā / qərīʿā) ve kellikle saçın dökülmesini (İbranice qērēaḥ / Aramice qeraḥ) adlandırmada belirginleşir. Arapçada ise kök hem kellik ve kabuksuzlaşma gibi dış örtünün sıyrılması anlamını muhafaza etmiş hem de sert bir aletin bir yüzeye şiddetle temas edip sarsması ve ses çıkarması yönünde morfolojik bir genişleme kazanmıştır. Çarpma eyleminin doğurduğu ani etki, kura çekimi ve ansızın vuran felaketler için türetilen soyut kavramların zeminini oluşturmuştur.
درجة الثقة Güçlü
المصدر Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).
التحليل الاشتقاقي
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Darbe, çarpma ve çıplak bırakma | Bir sopayla vurmak, kura çekmek ve başın saçsız kalarak sert kafa derisinin ortaya çıkması anlamları tek bir sarsıcı temas ekseninde birleşir. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice ק-ר-ח (q-r-ḥ) ve Süryanice ܩܪܥ (q-r-ʿ) | İbranicede kellik ve sertleşme, Süryanicede kabak benzeri sert kabuklu meyveler ve darbe çağrışımları mevcuttur. | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik sert vurma ve kabuk kırma kökleri | Berberice ve Doğu Çadik dillerinde sert cisimleri birbirine vurarak ses çıkarma eylemleriyle morfolojik benzerlikler gösterir. | Muhtemel |
المصدر Maqāyīs al-Lugha, Gesenius, HALOT.
الجذور الشقيقة (التقاليب)
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| قرع | Anlamlı | Vurmak, çarpmak, soymak | Sert temasla sarsma ve ses çıkarma | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| قعر | Anlamlı | Dip, derinlik, kökünden sökmek | Bir kabın veya kuyunun en dip noktası, bir şeyi kökünden devirmek | Ters simetri; darbenin derinliğe ulaşması ilişkisi; Kur'an'da geçer |
| رقع | Anlamlı | Delik kapamak, onarmak | Bir yarığı veya yırtığı bir parça ekleyerek kapatmak | Çarpıp yarmaya karşı kapatma; Kur'an'da geçmez |
| رعق | Anlamlı | Ses çıkarmak, bağırmak | Atın yürürken karnından ses gelmesi veya gürültü | Çarpma sesinin yankısı; Kur'an'da geçmez |
| عقر | Anlamlı | Yaralamak, kökünü kesmek | Bacakları kılıçla kesmek, kısırlaştırmak | Darbenin uzvu sakat bırakması; Kur'an'da geçer |
| عرق | Anlamlı | Kök salmak, sızıntı vermek | Damar, yerin derinindeki kökler, terlemek | İçeriden dışarıya sızma hareketi; Kur'an'da geçmez |
الجذور المجاورة والجذر المضاد
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| قرع | Merkez | Şiddetli çarpma ve sarsma | Doğrudan yüzeye inen, sesi ve sarsıntısı kalbe ve zihne nüfuz eden tokmak darbesi | Sert bir nesnenin hedefe çarparak gafil olanı uyarması veya yıkması |
| طرق | Komşu | Kapı çalma, yol alma | Geceleyin gelen veya düzenli adımlarla vurulan darbe | Vuruşun ritmik, ardışık veya beklenmedik geliş boyutu öne çıkar |
| ضرب | Komşu | Vurmak, temas etmek | Her türlü vurma, hareket ettirme ve etki bırakma eyleminin genel adı | قرع kadar darbenin sarsıcı sesi ve kabuğu soyan etkisi vurgulanmaz |
| صدم | Komşu | Çarpışmak, tos vurmak | İki hareketli gövdenin kafa kafaya gelmesi | قرع tek taraflı bir alet darbesi de olabilirken صدم karşılıklı çarpışmayı anlatır |
| صعق | Komşu | Yıldırımla sarsılma | Göksel şiddetli sesin bayıltıcı ve helak edici elektriksel/akustik şoku | قرع mekanik ve fiziksel vurmaya, صعق ise şok dalgasına dayanır |
| سكن | Zıt | Durulmak, hareketsizleşmek | Sarsıntının, sesin ve darbenin tamamen durması, sükûnet hali | Çarpmanın ve uyarının tam karşıtı olan durgunluk hali |
مقابلات المعنى في لغات أخرى
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | قرع | Sertçe vurmak, tokmaklamak | Bir nesneyi diğerine çarparak sarsmak ve uyarmak | Kesin |
| Latince | Percutere, pulsare | Sertçe vurmak, çalmak | Percutere şiddetli darbeyi ve zihne nüfuz etmeyi, pulsare ise kapıya vurmayı karşılar | Güçlü |
| İngilizce | To strike, to knock, calamity | Çarpmak, tokmakla vurmak, afet | Eylemsel olarak sarsıcı vuruşu, isim olarak kalpleri sarsan büyük felaketi karşılar | Güçlü |
| Almanca | Schlagen, pochen, Heimsuchung | Vurmak, çarpmak, ansızın vuran felaket | Pochen kapı çalmayı ve kalp atışını, Heimsuchung ise uyarıcı ilahi felaketi anlatır | Güçlü |
| Fransızca | Frapper, heurter, calamité | Vurmak, tokmaklamak, büyük felaket | Cismin cisme çarpmasını ve bunun oluşturduğu manevi şok etkisini ifade eder | Güçlü |
المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré.
الوجوه والنظائر
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| الْقَارِعَةُ | Kıyamet günü | Kulakları ve kalpleri dehşet verici sarsıntısıyla vuran, dağları yün gibi savuran son saat (Kâria 101:1-3) |
| بِالْقَارِعَةِ | Tarihsel helak darbesi | Semûd ve Âd kavimlerini inkârları sebebiyle vuran, köklerini kurutan ani yıkım (Hâkka 69:4) |
| قَارِعَةٌ | Dünyevi sarsıcı musibet | İnkârcıların yurtlarına veya yakınlarına inen, güven hissini yerle bir eden felaket (Ra‘d 13:31) |
سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Eşrâtü's-sâa ve ahiret bahsi | Kıyametin kopuş anındaki kozmik yıkımın dehşeti ve kalpleri yerinden söken ontolojik darbe | İnkârcı zihnin güven duyduğu maddesel nizamın ani bir darbeyle çöküşü |
| Fıkıh | Kura çekimi (el-Kur'a) | Çekişmeli haklarda veya eşit hak sahipleri arasında imtiyazı belirlemek için nesneleri birbirine vurdurarak kura çekme meşruiyeti | Tereddüdü ve nizaı ortadan kaldıran belirleyici darbe |
| Tefsir | Kâria suresi ve esmâ-i kıyâmet | İsmin neden fail kalıbında geldiği ve hem ses hem temas bakımından insan fıtratını nasıl sarstığı | Hakikatin bilince tokmak gibi inerek gaflet perdesini yırtması |
| Hadis | Şücâ-i akra' ve kabir azabı | Zekâtı verilmeyen malın kıyamette zehirden başı tüysüz kalmış korkunç bir yılan suretine girmesi | Kökün çıplaklık, sertlik ve zehir yoğunlaşması boyutu |
تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Kozmik ve ahlaki uyanış | Hesaba çekilme şoku | Gafleti parçalama | İnsanın kurduğu sahte dokunulmazlık zırhını tek bir vuruşla indirerek mutlak hakikatle yüzleştirir. | Kesin |
| İlmi | Fiziksel ve mekanik etkileşim | İmpulsif çarpışma ve şok dalgası | Enerji transferi | Katı yüzeylerin birbirine çarpmasıyla oluşan ses dalgası ve yapısal kırılma mekanizmasıdır. | Güçlü |
| Siyasi | Toplumsal krizler ve inkıraz | Tarihsel kırılma anı | Statükoyu devirme | Zulüm ve rehavet üzerine kurulu sistemlerin beklenmedik dış veya iç darbelerle çöküşünü açıklar. | Güçlü |
| İktisadi | Finansal krizler ve piyasa şokları | Ani varlık çöküşü | İllüzyonu sonlandırma | Şişirilmiş sanal zenginliklerin ani bir piyasa darbesiyle gerçek değerine indirgenmesidir. | Muhtemel |
التماثل في العلوم العددية والإنسانية
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | İmpuls ve gerilme dalgası mekaniği (şok dalgası) | Sıfıra yakın bir zaman aralığında sisteme uygulanan çok yüksek kuvvetin, malzemenin esneklik sınırını aşarak kalıcı deformasyona veya kırılmaya yol açması durumudur. | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Travmatik kriz ve bilişsel kırılma teorisi | Bireyin veya toplumun alışılagelmiş savunma mekanizmalarını felç eden, mevcut paradigmayı anında geçersiz kılan sarsıcı bir olayın kolektif bilinci yeniden yapılandırmasıdır. | Güçlü |
التضييق الخاطئ وخطر الخطأ
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü sadece kıyametin çıkardığı gürültülü bir ses veya patlama sesi olarak tercüme edip, kavramın nesnelere çarpan, soyan ve sarsan mekanik darbe boyutunu ihmal etmek |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kur'an'da sadece kıyametin genel adı olarak değil; tarihte helak olan kavimlere inen somut cezalar ve inkârcıların yurtlarını vuran dünyevi darbeler için de kullanılmaktadır |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Ayetlerdeki uyarının sadece gelecekteki soyut bir ahiret korkutması olduğu zannedilir; oysa kök, sünnetullahın tarihteki ve bireysel hayattaki anlık, somut, sarsıcı müdahalelerini de içerir |
خلاصة موجَّهة لفهم القرآن
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın insan bilincini uyuşukluktan ve gafletten uyandırma yönteminin en radikal kavramıdır; hakikatin insanın yüzüne tokmak gibi indiği hesaplaşma anlarını bildirir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Kâria suresinde kıyametin ilk şokunu ve amellerin tartılmasını anlatan ayetlerde; Hâkka suresinde Semûd ve Âd kavimlerinin tarihsel akıbetinde; Ra'd suresinde inkârcılara yönelen dünyevi tehditlerde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Kıyametin pasif ve yavaş bir çözülme değil; anlık, sarsıcı ve karşı konulamaz bir çarpışma olduğunu göstererek dehşetin tabiatını zihinde somutlaştırır. |
التركيب النهائي والنموذج الرياضي
- Somut anlamSert bir cismin bir yüzeye tokmak gibi inmesi, vurması, kapıyı çalması ve dış kabuğu soyup çıplak bırakması.
- Soyut anlamZihinsel veya toplumsal konfor alanını, gaflet zırhını ani ve şiddetli bir darbeyle paramparça eden, kaçışı imkânsız hakikat sarsıntısı.
- Sistematik karşılıkDurgunluk veya zulüm üreten bir yapının, dışarıdan uygulanan yüksek yoğunluklu bir şokla geri dönülemez biçimde dağılması ve hakikatin açığa çıkması.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklaması
Modelde darbeyi oluşturan kuvveti, darbenin aniliğini ve şok niteliğini temsil eder. bu ani vuruşun ürettiği impulsu (şoku) gösterir. Ortaya çıkan momentum değişimi , yapının mukavemet eşiği olan değerini katbekat aştığında, yapay güvenlik ve inkâr sistemi olan direnç gösteremeyerek sıfırlanır ve tamamen dağılır.