قوت

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ق-و-تالصيغ: ٢ · الجذور المجاورة: ١٧ · الآيات: ٢ · السور: ٢؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».سوأنصبمُقِيتًابركيومقوتكفلقدررسوأَقْوَاتَهَاسألشفعشيأفوقحسن

الجذرالصيغ ٢الآيات ٢السور ٢المجاورة ١٧

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

قوت

ق - و - ت

جذر
  • الورود: ٢
  • الآيات: ٢
  • الصيغ: ٢
  • المعاجم: ١٣

Tavuk yemi demektir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Tavuk yemi demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬١٩٦
القاف والتاء و"وايء" معهما ق ت و، ت و ق، ت أ ق، و ق ت، ق و ت مستعملات قتو: القَتوُ: حسن الخدمة، تقول: هو يَْقُتو الملوك أي يخدمهم، قال: ... ... ... ... ... لا أحسن قَتْوَ الملوكِ والخببا والمَقاتِيةُ هم الخدام، والواحد مَقْتَوِيّ، وإذا جمع بالنون خفف فقيل: مَقتَوُونَ، وفي الخفض مَقْتَوينَ مثل أشعرين، قال: تهددنا وتوعدنـا رويداً متى كنا لأمك مَقْتَوينا يعني خُدماُ. توق: التًّوْقُ: نزاع النفس
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٧٩٨
قاتَ أهلَه يَقوتُهُمْ قَوْتاً وقِياتَةً؛ والاسم القوتُ بالضم، وهو ما يقوم به بدنُ الإنسان من الطعام. يقال: ما عنده قوتُ ليلة، وقِيتُ ليلة، وقيتَهُ ليلة، فلما كسر القاف صارت الواو ياء. وقُتُّهُ فاقْتاتَ، كما تقول: رَزَقْتُه فارتَزَق. وهو في قائِتٍ من العيش، أي في كفاية. واسْتَقاتَهُ: سأله القوتَ. وفلانٌ يَتَقَوَّتُ بكذا. واقْتَتْ لِناركَ قِيتَةً، أي أطعمها الحطب. وأقاتَ على الشيء: اقتدرَ عليه. قال
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٧٬٣٥٦
ق ت ( وايء ) قتا ، قوت ، وقت ، توق ، تيق ، تقي ، تأق . قتا : قال الليث : القَتْو : حُسْنُ الخِدمة . تقول : هو يَقْتُو الملُوك ، أي : يَخدمُهم : إني امرؤٌ مِن بني خُزَيمة لا أحْسِنْ قتْوَ المُلُوك والخَبَبا والمَقَاتيَة هم الخُدَّام ، والواحد مَقْتَوِيّ ، وإذا جُمع بالنوق خُفِّفتْ الياء مَقْتَوون وفي الخفض والنصب مَقْتَوِين ، كما قالوا أشقرِين . وأنشد : مَتَى كنّا لأمِّكَ مَقْتَوِينا وقال شمر :
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٩٬١٩٤
(باب القاف والواو وما يثلثهما) (قوي) القاف والواو والياء أصلانِ متباينان، يدلُّ أحدُهما على شِدَّة وخِلافِ ضَعْف، والآخَر على خلافِ هذا وعلى قِلّة خَيْر. فالأوَّل القُوّة، والقوِيّ: خلاف الضّعيف. وأصل ذلك من القُوَى، وهي جَمْعُ قوةٍ من قُوَى الحبل. والمُقْوِي: الذي أصحابُه وإبلُه أقوياء. والمُقْوِي: الذي يُقْوِي وَتَرَه، إذا لم يُجِدْ إغارتَه فتراكبَتْ قُواه. ورجلٌ شديد القُوى، أي شديدُ أسْرِ
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٦٠٢
- القوت: ما يمسك الرمق، وجمعه: أقوات. قال تعالى: ﴿وقدر فيها أقواتها﴾ [فصلت/10] وقاته يقوته قوتا: أطمعه قوته، وأقاته يقيته: جعل له ما يقوته، وفي الحديث: (إن أكبر الكبائر أن يضيع الرجل من يقوت) (الحديث أخرجه مسلم برقم (996) بلفظ: (كفى بالمرء إثما أن يضيع من يقوت). وأخرجه أحمد 2/160)، ويروى: (من يقيت). قال تعالى: ﴿وكان الله على كل شيء مقيتا﴾ [النساء/85] قيل: مقتدرا. وقيل: حافظا. وقيل: شاهدا،
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٧٠٤
ق و ت أكلوا قوتهم وأقواتهم وهو ما يمسك الرمق وهو يقوت عياله ويقوت عليهم وفي الحديث‏:‏ ‏"‏ كفى بالمرء إثماً أن يضيّع من يققوت ‏"‏ وقتّه فاقتات كقولك‏:‏ رزقته فارتزق وهم يقتاتون الحبوب واستقاته‏:‏ سأله القوت ومن أقسام الأعاريب‏:‏ ‏"‏ لا وقائت نفسي البصير ما فعلت كذا ‏"‏ وما عنده قيت ليلة وبيت ليلة وقيتة ليلة وبيتة ليلة‏.‏ وهو مقيت على الشيء‏:‏ شهيد حافظ‏.‏ ومن المجاز‏:‏ فلان يقتات الكلام
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٥٬٠٣٥
القُوتُ: ما يُمْسِكُ الرَّمَقَ من الرِّزْق. ابن سيده: القُوتُ، والقِيتُ، والقِيتَةُ، والقائِتُ: المُسْكة من الرزق. وفي الصحاح: هو ما يَقُوم به بَدَنُ الإِنسان من الطعام؛ يقال: ما عنده قُوتُ ليلةٍ، وقِيتُ ليلةٍ، وقِيتَةُ ليلةٍ؛ فلما كُسِرتِ القافُ صارت الواو ياء، وهي البُلْغة؛ وما عليه قُوتٌ ولا قُواتٌ، هذانِ عن اللحياني. قال ابن سيده: ولم يفسره، وعندي أَنه من القُوت. والقَوْتُ: مصدرُ قاتَ يَقُوتُ
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٣٨٠
* ق و ت * * قاتَ * أهله من با قال وكتب والاسم * القُوتُ * بالضم وهو ما يقوم به بدن الإنسان من الطعام و * قُتُّهُ * * فاقْتَاتَ * كرزقته فارتزق و * اسْتَقضاتَهُ * سأله القوت وهو * يَتَقَوَّتُ * بكذا و * أقضاتَ * على الشيء اقتدر عليه قال الفراء * المُقِيُت * المقتدر كالذي يعطي كل رجل قوته قال الله تعالى ﴿وكان الله على كل شيء مقيتا﴾ وقيل المقيت الحافظ للشيء ولاشاهد له والله أعلم
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٤٬٧٦١
القوت ، بالضم: ما يمسك الرمق من الرزق. وفي المحكم: القوت والقيت والقيتة بكسرهما، والقائت، والقوات بالضم، وهذا عن اللحياني، قال ابن سيده: ولم يفسره، وعندي أنه من القوت، وهو: المسكة من الرزق . وفي الصحاح: هو ما يقوم به بدن الإنسان من الطعام. وجمع القوت أقوات ويقال: ما عنده قوت ليلة، وقيت ليلة، وقيتة ليلة- لما كسرت القاف صارت الواو ياء- وهي البلغة، وفي الحديث: اللهم اجعل رزق آل محمد قوتا أي
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٩٬٠١١
قَاتَ 1 قَاتَ ذ , (S, Mgh, O, Msb, K,) aor. يَقُوتُ, (S, O, Msb,) inf. n. قَوْتٌ (S, O, Msb, K) and قُوتٌ (Sb, K) and قِيَاتَةٌ, (S, O, K,) the last originally قِوَاتَةٌ, (O,) He fed, nourished, or sustained, (S, Msb, TA,) or fed with what would sustain the body, (S, O, K, * TA,) [or with food sufficient to sustain life,] or with a small supply of the means of subsistence, (TA,) him, (Msb, TA,)
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬١٤٣
قَاتَ قَاتَ ( w ) U ( n. ac. قَوْت 1 , قُوْت 3 , قِيَاقَة [ 23tI ] ), a. Fed, nourished, sustained, maintained, supported. b. Straitened, stinted his household. قَوَّتَ قَوَّتَ II . a. see I (b) . أَقْوَتَ أَقْوَتَ IV ( w ) a. see I (a) , ( b ). c. Preserved, guarded, protected. d. [ acc. or 'Ala ], Was able to do, equal to, capable of. e. [ La ], Supplied with food. f. ( w )
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيبلا ترجمةالحروف: ١٥٬١٤٤
قوت قَاتَ - يَقُوتُ - قُوْت - أَقْوات - أَقَاتَ - يُقِيْتُ - مُقِيْت قَاتَ - يَقُوْتُ + الكائن + شيئاً: يأكل ويشرب ما يقويه ويحفظ له القدرة على الفعل والبقاء حياً قٌوْت: اسم فعل " قَاتَ - يَقُوتُ ": وهي كذلك بمعنى مفعول: ما " يُقِيت ": كل ما يحفظ للكائن القدرة على الفعل على البقاء حياً من أنواع الطعام والشراب وما شابه أَقْوَات: جمع " قُوْت"
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٢)

الجذور المجاورةالمجاورة: ١٧ (الإجمالي: ٢٣)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. كفل

    الآيات المشتركة: ١ · Üstüne oturulan keçe demektir

  2. رسو

    الآيات المشتركة: ١ · Sıra dağlar

  3. ربع

    الآيات المشتركة: ١ · Rebi’ (ayn): Bağdaş kurmak demektir

  4. شفع

    الآيات المشتركة: ١ · “Şefeve” dudak demektir

  5. نصب

    الآيات المشتركة: ١ · Dikili taş demektir

  6. برك

    الآيات المشتركة: ١ · Birkan yanardağ demektir

  7. فوق

    الآيات المشتركة: ١ · Üst

  8. سوي

    الآيات المشتركة: ١ · Seviye: Engebesiz düz yerdir

  9. سأل

    الآيات المشتركة: ١ · “Sehl” ova demektir

  10. قدر

    الآيات المشتركة: ١ · Kıdr kazandır

  11. سوأ

    الآيات المشتركة: ١ · Sey’e(hemze): “Sivad” kara demektir

  12. حسن

    الآيات المشتركة: ١ · Hüsn : Sıra dağların yan yana olan iki büyük dağın en…

الآيات التي ورد فيها(٢)

  1. وَجَعَلَ فِيهَا رَوَاسِيَ مِنْ فَوْقِهَا وَبَارَكَ فِيهَا وَقَدَّرَ فِيهَا أَقْوَاتَهَا فِي أَرْبَعَةِ أَيَّامٍ سَوَاءً لِلسَّائِلِينَ

    Onun gıdaları

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökقوت
YapıÜçlü
Özel DurumEcvef (vâvî)
Bağlamsal Yakın Köklerطعم, رزق, غذي, حفظ
Zıt Kökجوع
Çekirdek Özet 1Canı bedende tutmaya ve telef olmayı önlemeye yetecek asgari ve ölçülü besin payı
Çekirdek Özet 2Varlıkların hayatiyetini sürdürmesi için gereken zaruri imkânların takdir ve muhafaza edilmesi
Çekirdek Özet 3Canlıların varoluşsal sürekliliğini teminat altına alan denge, gözetim ve asgari güvence nizamı
Kritik Hata RiskiRızkı yalnızca sınırsız bolluk ve lüks tüketim zannederek varlığın asgari hayati dengesini ve muhafaza boyutunu göz ardı etmek

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
قوToplanma, tutunma, güç ve direnç kazanarak ayakta durma. Bu ikili çekirdek قوب kökünde kabuk bağlayıp toparlanma, قوس kökünde gerilip kuvvet biriktirme, قول kökünde manayı toplayıp ifadeye dökme, قوم kökünde doğrulup sebatla ayakta durma ve قوي kökünde doğrudan derman ve kudret manalarında görülür.تÇekirdeğin taşıdığı genel güç ve dayanıklılık potansiyeline sınır, tayin ve ölçü katarak, kuvveti dağılmaktan korur ve yaşamı ayakta tutacak kesin asgari sınıra bağlar.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
قufuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınırHayati enerjinin ve ihtiyaç duyulan gücün dar bir merkezde toplanması ve odaklanması
وçengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaToplanan bu gücün bedene ve can bağına raptedilmesi, hayatiyetin devamına bağlanması
تişaret, çarpı; im, sınır, antlaşma, sonVerilen payın telef etmeyecek ve israfa kaçmayacak kesin bir sınırla tayin ve tespit edilmesi
قوتHayati gücün toplanıp canlılık bağına raptedilerek telef olmayı önleyecek asgari sınırda ölçülüp sabitlenmesi

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamCanlının ölmesini engelleyecek, canını tutacak (imsâkü'r-ramak) kadar az ve ölçülü gıda vermek; ateşi söndürmeyecek ve alevini boğmayacak biçimde azar azar odun beslemek.
Cahiliye şiiri kullanımıÇöl yolculuğunda sönmek üzere olan ateşi azar azar ve ölçüyle beslemeyi anlatan Zü’r-Rimme beyti: فقلت له ارفعها إليك وأحيها / بروحك واقتته لها قيتة قدرا
Erken Arapça kullanımBir kimsenin ailesine veya himayesindekilere telef olmayacakları kadar ölçülü harcama yapması (قات أهله) ve kişinin bir nesneye tam anlamıyla güç yetirip onu gözetim altında tutması durumunda kullanılan مقيت sıfatı.

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dilleri ailesinde قوت kökü, doğrudan doğruya canın korunması, beslenmesi, kişinin veya nesnenin gözetilip güç dengesinin korunması ekseninde daralmış bir semantik hat çizer. Güney Sami ve Klasik Arapça sahasında kök, canı bedende tutan asgari besin (el-kūt) ve bir şeyi tam gözetim altında tutarak ona yetme, muktedir olma (el-mukît) anlamlarıyla merkezîleşmiştir. Kuzeybatı Sami dillerinde (İbranice ve Aramice/Süryanice) doğrudan aynı harf dizilimiyle müstakil bir birincil isim olarak yaygın olmasa da, bedeni ve canı ayakta tutma işlevi kökteş güç (قوي) ve kıvam (قوم) alanlarıyla iç içe gelişmiştir. İkili قو çekirdeğinin varlığı ayakta tutma kudreti bildirdiği, Arapçada kök sonuna gelen ت harfiyle bu gücün tayin edilmiş bir rızık payı ve koruma ölçüsüne dönüştüğü tespit edilir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Lisān al-ʿArab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönقو çekirdeğinden türeyişGüç ve kuvvet verme anlamındaki kökten, canı ayakta tutacak asgari azık ve onu veren koruyucu güce özelleşme.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiVarlık ve güç ekseniSüryanice ve İbranicedeki varlığı dik tutma, besleme ve gözetme kavramlarıyla semantik matris ortaklığı.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami ailesi dışındaki Afro-Asyatik kollarda doğrulanabilir doğrudan kökteş tespit edilemedi.Veri bulunamadı

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Dictionnaire des racines sémitiques.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
قوتAnlamlıCanı tutan azık, gözetimCanı ayakta tutan asgari besin; bir şeyi koruyup ona güç yetirme.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
قتوAnlamlıHizmet etmekEfendiye hürmetle hizmet etmek, işini iyi görmek (el-katv).Kur'an'da geçmez.
وقتAnlamlıBelirlenmiş an, sınırBir iş için sınırları kesinleştirilmiş zaman dilimi ve vade tayini.Kur'an'da geçer; ortak sınır ve ölçü unsuru taşır.
وتقKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş mühmel kabul edilmiştir.Kur'an'da geçmez.
تقوAnlamlıSakınma, korunmaKök aslen وقي olup harf dönüşümüyle takva dairesine girer.Kur'an'da türevleri geçer; kalb ilişkisi.
توقAnlamlıŞiddetle özleme, can atmaNefsin bir şeye aşırı arzu ve iştiyakla yönelmesi (tevk).Kur'an'da geçmez.

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
قوتMerkezAsgari hayati gıda ve gözetimCanı telef olmaktan koruyacak asgari, tayin edilmiş ve denetlenen payı ifade eder.Hayatı ayakta tutan zaruri rızık ve tam koruyucu kudret.
طعمKomşuTatma ve beslenmeGıdanın lezzeti, ağız yoluyla alınması ve genel olarak yenilmesi boyutunu öne çıkarır.Açlığı gidermek için yenen her türlü yiyecek.
رزقKomşuBağışlanan nasip ve imkânCanlıya lütfedilen maddi ve manevi her türlü pay ve geniş geçimlik.Kuttan daha geniştir; lüks ve fazlalığı da kapsar.
غذيKomşuBüyüten ve geliştiren gıdaBedeni geliştiren, hücreleri besleyen ve büyümeyi sağlayan besin unsuru.Kut hayatta tutmaya, gıda ise geliştirmeye odaklanır.
حفظKomşuKoruma ve zayi etmemeBir şeyi kaybolmaktan, bozulmaktan ve yok olmaktan muhafaza etme eylemi.Kut kavramının mükit türevi bu manayı besleme ile birleştirir.
جوعZıtAçlık ve yoksunlukBedeni ayakta tutacak gıdanın bulunmaması, canın zayıf düşmesi hali.Kutun tamamen kesilmesiyle ortaya çıkan tükeniş.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaقوتCanı tutan azık ve gözetici kudretCanın telef olmasını önleyen asgari gıda ve bu gıdayı sağlayıp denetleyen güç.Kesin
Latincevictus, alimentumYaşam payı, besinVictus hayatta kalma vasıtalarını karşılar; koruyucu şahitlik ve muktedir olma boyutunu içermez.Güçlü
İngilizcesustenance, nourishmentAsgari geçimlik, besinSustenance canı ayakta tutan asgari desteği iyi karşılar; ilahi murakabe ve kudret boyutunu eksik bırakır.Güçlü
AlmancaLebensunterhalt, NahrungYaşam azığı, beslenmeHayatın idamesi için gereken asgari temini verir; ontolojik şahitlik yönünü taşımaz.Güçlü
Fransızcasubsistance, nourritureAsgari geçimlik, gıdaHayatta kalmayı sağlayan zaruri gereksinimleri ifade eder; koruyucu kudret boyutunu dışarıda bırakır.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
أَقْوَاتَهَاYeryüzünün hayati rızıkları ve imkânlarıYeryüzünün yaratılışında canlıların yaşamlarını sürdürebilmeleri için yerleştirilen ekolojik ve biyolojik besin dengesi (Fussilet 41:10).
مُقِيتًاHer şeyi koruyup gözeten ve herkese hakkını veren kadirİnsanların eylemlerine, şefaatlerine ve hallerine tanık olan, her şeyi aslıyla koruyan ve karşılığını vermeye muktedir olan Allah'ın sıfatı (Nisâ 4:85).

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi isimler ve sıfatlar (el-Mukît)Allah'ın yaratılmışların rızkını yaratması, her varlığa yetecek gücü vermesi ve her ameli koruyup şahit olması tartışması.Rızık vericilik (Rezzâk) ile mutlak koruyuculuk (Hafîz) ve kadir oluş (Muktedir) sıfatlarının birleşimi.
FıkıhNafaka ve asgari geçim hukukuBir kimsenin bakmakla yükümlü olduğu kişilere (ıyâl) sağlamak zorunda olduğu asgari gıda ve barınma standardı.Telef olmayı önleyen ve insan onurunu koruyan zorunlu asgari harcama sınırı.
TefsirKozmoloji ve ahlaki sorumlulukFussilet 10'da yerin gıdalarının takdiri ile Nisâ 85'te amellere şahit ve muktedir olunması arasındaki hikmet bağı.Evrendeki ekolojik rızık planlaması ve amellerin ilahi denetim altında zayi edilmemesi.
HadisAile mesuliyeti ve emanet bilinciKişinin bakmakla yükümlü olduğu canları ihmal etmesinin büyük günah sayılması bağlamındaki nebevî uyarılar.Canı ayakta tutma sorumluluğunun ahlaki ve hukuki bir yükümlülük haline gelmesi.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVarlık ve ilahi inayetel-Mukît ismiHayatın muhafazasıAllah'ın her canlıya canını koruyacak rızkı vermesi ve amelleri eksiksiz gözetmesi.Kesin
İlmiBiyoloji ve ekolojiYaşam destek eşiğiHayatiyetin sürmesiOrganizmanın canlılığını koruyabilmesi için gereken asgari enerji ve besin dengesi.Güçlü
SiyasiKamu düzeni ve sosyal güvenceTemel hakların korunmasıToplumsal dengenin muhafazasıDevletin veya otoritenin hiçbir bireyi açlık ve yoksunluk içinde telef olmaya terk etmemesi.Güçlü
İktisadiAsgari geçim ve kaynak dağılımıTemel ihtiyaç maddeleriKriz ve açlığın önlenmesiİsraf ve aşırı birikim yerine, kaynakların tüm nüfusun hayatiyetini garanti edecek biçimde paylaştırılması.Güçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerAsgari enerji eşiği (Homeostaz)Fizik ve biyolojide bir sistemin çökmeden kararlı halini koruyabilmesi için sisteme dışarıdan verilmesi zorunlu olan en düşük enerji miktarı.Güçlü
Beşeri bilimlerAsgari yaşam standardı (Taban gelir)Hukuk ve iktisatta bireyin toplum içinde biyolojik ve onurlu varlığını sürdürebilmesi için yasa ile korunan dokunulmaz temel pay.Kesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün anlamını yalnızca basit bir boğaz tokluğuna ya da değersiz bir yem kırıntısına indirgeyerek ilahi muhafaza, denetim ve kudret boyutunu tamamen unutmak.
Kur'an içi daha geniş anlamKök yalnızca mideye giren lokmayı değil, yeryüzünün bütün canlı türlerini ayakta tutacak ekolojik potansiyelini ve amellerin karşılığını koruyup takdir eden mutlak gözetimi kapsar.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataNisâ 85'teki «mükît» vasfını sadece rızık veren olarak anlayıp ilahi şahitlik ve ceza/mükafat kudretini gözden kaçırmak; Fussilet 10'daki takdiri ise sadece tarımsal berekete indirgeyip adil bölüşüm ilkesini ıskalamak.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın hem tabiat nizamındaki rızık dengesini hem de insanın amellerinin zayi edilmeksizin ilahi denetim altında olduğunu tek bir kavramsal kökle birbirine bağladığını gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Yaratılışın evrelerini ve yeryüzünün canlılar için donatılışını anlatan kozmolojik ayetler ile toplumsal dayanışma, adalet, şefaat ve sorumluluk yükleyen ahkâm ayetlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Rızkın rastlantısal olduğunu zanneden tesadüfçü bakışı ve insanın yaptıklarının kaybolup gideceğini varsayan sorumsuzluk anlayışını tashih eder.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamCanlının telef olmasını engelleyecek, canını tutacak miktarda ölçülü gıda vermek ve ateşi söndürmeyecek şekilde azar azar beslemek.
  • Soyut anlamBir varlığın varoluşunu sürdürebilmesi için ihtiyaç duyduğu asgari desteği tam bir kudret, bilgi ve gözetimle takdir ve muhafaza etmek.
  • Sistematik karşılıkSistemin çökmesini engelleyen asgari enerji eşiğinin garanti altına alınması ve girdilerin denetlenerek sonucun tam korunması.
  • LaTeX modeliM(s)=inf⁡{q∈Q∣ϕ(s,q)≥ϵ}∧Ψ(s)  ⟹  K(s)
  • LaTeX açıklamasıFormülde s incelenen canlı veya sistemi, Q mevcut kaynaklar kümesini, q sisteme aktarılan asgari payı (kutu), ϕ(s,q) sistemin hayatta kalma fonksiyonunu ve ϵ canın bedende kalması için gereken mutlak alt sınırı (remak eşiğini) temsil eder. inf⁡ ifadesi israfa kaçmayan asgari zaruri miktarın belirlenmesini, ikinci kısımdaki Ψ(s)  ⟹  K(s) bağıntısı ise sistem üzerindeki gözetimin (Ψ), onun mutlak kontrol ve muhafaza altında tutulması (K, yani mukît vasfı) anlamına geldiğini modeller.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ق