لون

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: ل-و-نالصيغ: ٤ · الجذور المجاورة: ٥٢ · الآيات: ٧ · السور: ٥؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».هيجحطمفقعأَلْوَانُهَالونخلفسمولَوْنُهَاصفرثمرنبعحمر

الجذرالصيغ ٤الآيات ٧السور ٥المجاورة ٥٢

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

لون

ل - و - ن

جذر
  • الورود: ٩
  • الآيات: ٧
  • الصيغ: ٤
  • المعاجم: ١٢

Her çeşit renk demektir.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٢)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Her çeşit renk demektir.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ١٬٢٠١
باب اللام والنون و و أ ي ء معهما ل و ن، ن و ل، ن ي ل، ل ي ن، أ و ن، ن أ ل مستعملات لون: اللَّوْنُ: معروفٌ، وجَمعُه: ألوانٌ، والفِعل: التّلوين والتَّلَوُّن. واللِّينةُ: كلّ لَوْنٍ من النَّخلِ والتَّمرِ هو لينةٌ. نول: نيل: النَّوْل: اسمٌ للقُبْلة، ومنه قول امرىء القيس: إذا قلتُ هاتي نوِّليني تمـايلـت عَليَّ هضيمَ الكَشحِ رَيّا المُخَلخَلِ والنَّوالُ: العطاء. ونوّله: أعطاه، قال طرفة: إن
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٤٨٤
اللَوْنُ: هيئةٌ كالسَواد والحمرة. ولَوَّنْتُهُ فتَلَوَّنَ. واللَوْنُ: النوع. وفلان مُتَلَوِّنٌ، إذا كان لا يثبُت على خُلُق واحد. ولَوَّنَ البسرُ تَلْويناً، إذا بدا فيه أثر النُضْج. واللَوْنُ: الدَقَلُ، وهو ضربٌ من النخل. وقال الأخفش: هو جماعةٌ، واحدتها لِينَةٌ، ولكن لما انكسر ما قبلها انقلبت الواو ياء. ومنه قوله تعالى: "ما قَطَعْتُمْ من لينَةٍ" وتمرها سمين يسمى العجوة، والجمع لينٌ، وجمع اللينِ
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٦٬٥٣٣
(باب اللام والواو وما يثلثهما) (لوي) اللام والواو والياء أصلٌ صحيح، يدلُّ على إمالةٍ للشيء. يقال: لوَى يدَه يَلويها. ولوَى برأسِه: أمَالَه. واللَّوِيُّ: ما ذَبَل من البَقْل، وسمِّي لَوِيَّاً لأنَّه إذا ذَبَل التوَى ومال. واللِّواء معروفٌ، وسمِّي لأنَّه يُلوَى على رُمْحه. واللَّوِيَّة: ما ذُخِرَ من طعامٍ لغيرِ الحاضِرين، كأنَّه أُميل عنهم إلى غيرهم. وأَلْوَى بالشَّيء، إذا أشار به كاليد ونحوه.
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٩١٧
- اللون معروف، وينطوي على الأبيض والأسود وما يركب منهما، ويقال: تلون: إذا اكتسى لونا غير اللون الذي كان له. قال تعالى: ﴿ومن الجبال جدد بيض وحمر مختلف ألوانها﴾ [فاطر/27]، وقوله: ﴿واختلاف ألسنتكم وألوانكم﴾ [الروم/22] فإشارة إلى أنواع الألوان واختلاف الصور التي يختص كل واحد بهيئة غير هيئة صاحبه، وسحناء غير سحنائه مع كثرة عددهم، وذلك تنبيه على سعة قدرته. ويعبر بالألوان عن الأجناس والأنواع. يقال: فلان
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٦٠١
ل و ن لوّنت الشيء فتلوّن‏.‏ ويقال‏:‏ كيف نخلكم فيقولون‏:‏ حين لوّن أي أخذ شيأ من اللون وتغير عما كان‏.‏ وجئت حين صارت الألوان كالتلوين وذلك بعد المغرب أي تغيرت عن هيآتها لسواد الليل فلم يبق الأبيض في مرأى العين أبيض ولا الأحمر أحمر‏.‏ ولوّن الشيب فيه ووشّع إذا بدا في شعره وضح الشيب‏.‏ ومن المجاز‏:‏ عنده لون من الثياب‏:‏ صنف منه‏.‏ واشتريت من اللون وهو كلّ نوع من التمر سوى البرنيّ‏.‏ وفي
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ١٬٩٩١
اللَّوْنُ: هيئةٌ كالسَّوَاد والحُمْرة، ولَوَّنْتُه فتَلَوَّنَ. ولَوْنُ كلِّ شيء: ما فَصَلَ بينه وبين غيره، والجمع أَلْوَان، وقد تَلَوَّنَ ولَوَّنَ ولَوَّنه. والأَلْوانُ: الضُّروبُ. واللَّوْنُ: النوع. وفلان مُتَلَوِّنٌ إذا كان لا يَثْبُتُ على خُلُقٍ واحد. واللَّوْنُ: الدَّقْلُ، وهو ضَرْب من النخل؛ قال الأَخفش: هو جماعة واحدتها لِينَة، ولكن لما انكسر ما قبلها انقلبت الواو ياء؛ ومنه قوله تعالى: ما
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٣٤٩
* ل و ن * * اللَّوْنُ * هيئة كالسواد والحُمرة وفلان * مُتَلَوِّنٌ * أي لا يثبت على خُلُق واحد و * لَوَّنَ * البُسْرُ * تَلْوِيناً * إذا بدا فيه أثر النضج و * اللَّوْنُ * الدَّقل وهو ضرب من النخل قال الأخفش هو جمع واحدته * لِينةٌ * ولكن لَمَّا انكسر ما قبلها انقلبت الواو ياء ومنه قوله تعالى ﴿ما قطعتم من لينة﴾ وتمرها سمين يُسمى العجوة وجمعها لِينٌ
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٤٬٠١٣
: ( *!اللَّوْنُ ) من كلِّ شيءٍ : ( ما فَصَلَ بينَ الشَّيءَ وغيرِه . ( و ) مِن المجازِ : اللَّوْنُ ( النَّوْعُ ) والصِّنْفُ والضَّرْبُ ، والجَمْعُ أَلْوانٌ . وقالَ الرَّاغبُ : *!الأَلْوانُ يُعَبَّرُ بها عن الأَجْناسِ والأنواعِ ؛ يقالُ : أَتَى *!بأَلْوانٍ مِن الحدِيثِ والطَّعامِ ، وتَناوَلَ كذا *!لَوْناً مِن الطَّعامِ . ( و ) اللَّوْنُ : ( هَيْئَةٌ كالسَّوادِ ) والحُمْرَةِ . وقال الحراليُّ :
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٨٧٦
لَوَّنَ 2 لَوَّنَ ذ i. q. ↓ تَلَوَّنَ It became coloured. (M.) ― -b2- It (a palm-tree) had dates which had become coloured. (T.) ― -b3- لَوَّنَ فِى الكَلَامِ [He varied in speech]. (Sgh, K, voce تَمَطَّطَ.) تَلَوَّنَ 5 تَلَوَّنَ ذ It became coloured. (MA, KL.) See 1. ― -b2- It became variegated, or diversified in colour. ― -b3- And hence, (see تغّول,) It varied in state, or condition; it was,
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ٦٧٢
لَانَ لَانَ ( w ) a. II, Coloured; painted; illuminated. b. Matured ( date ). تَلَوَّنَ تَلَوَّنَ V , a. Pass. of II ( a ). b. Was variegated. c. Changed, varied. اِلْوَنَّ اِلْوَنَّ IX , a. Was coloured. لَوْن لَوْن 1 , ( pl. أَلْوَاْن 38 ), a. Colour; tinge, hue. b. Colour, paint, pigment. c. Kind, sort, species. d. Aspect; form, shape. لُوْنَة لُوْنَة 3t , ( pl. لُوْن 3 ),
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١٨٬٦٣٦
لون لَانَ - يَليْنُ - لَيِّن - لِيْنَة - أَلانَ - يُلِيْنُ لانَ - يَلِيْنُ + الشيءُ أو الكائن: يصير طرياً ناعماً سهلاً مطاوعاً غير خشن ولا صلب لَيِّن: على وزن " فَيَعـِل ": اسم فاعل مبالغة من " لانَ - يَلِيْنُ " لِيْنة: على وزن " فِعلة " اسم فعل للمرة بمعنى مفعول من " لانَ - يَلِيْنُ ": الجزء الذي لان وطري: وهو اصطلاحاً الجزء الغض الطري من
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٤)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٥٢ (الإجمالي: ٦٤)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. خلف

    الآيات المشتركة: ٦ · Half : Ense demektir

  2. صفر

    الآيات المشتركة: ٢ · Sufar, safra kesesinden çıkan sarı sudur

  3. سلك

    الآيات المشتركة: ٢ · Sülük demektir

  4. ثمر

    الآيات المشتركة: ٢ · Meyve demektir

  5. فقع

    الآيات المشتركة: ١ · Koyu

  6. خرج

    الآيات المشتركة: ٣ · Huruc : Harc duvarın dışına sürülen harçtır

  7. نبع

    الآيات المشتركة: ١ · Büyük su kaynağıdır

  8. هيج

    الآيات المشتركة: ١ · “Heyac” sonbaharda sararmış bitki demektir

  9. موه

    الآيات المشتركة: ٢ · Su

  10. سمو

    الآيات المشتركة: ٣ · “Sem” hayvanın sırtı, “ard” da hayvanın karnıdır

  11. حطم

    الآيات المشتركة: ١ · Hutame : Kuru ot demektir

  12. حمر

    الآيات المشتركة: ١ · Yaban eşeği demektir

الآيات التي ورد فيها(٧)

  1. وَمَا ذَرَأَ لَكُمْ فِي الْأَرْضِ مُخْتَلِفًا أَلْوَانُهُ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً لِقَوْمٍ يَذَّكَّرُونَ

    Onun renkleri

  2. ثُمَّ كُلِي مِنْ كُلِّ الثَّمَرَاتِ فَاسْلُكِي سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلًا يَخْرُجُ مِنْ بُطُونِهَا شَرَابٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ فِيهِ شِفَاءٌ لِلنَّاسِ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ

    Onun renkleri

  3. وَمِنَ النَّاسِ وَالدَّوَابِّ وَالْأَنْعَامِ مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ كَذَلِكَ إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاءُ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ غَفُورٌ

    Onun renkleri

  4. … يَنَابِيعَ فِي الْأَرْضِ ثُمَّ يُخْرِجُ بِهِ زَرْعًا مُخْتَلِفًا أَلْوَانُهُ ثُمَّ يَهِيجُ فَتَرَاهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَجْعَلُهُ حُطَامًا إِنَّ …

    Onun renkleri

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökلون
YapıÜçlü
Özel DurumEcvef (orta harfi illetli: و)
Bağlamsal Yakın Köklerصبغ, شكل, صنف
Zıt Kökبهم
Çekirdek Özet 1Bir cismin veya yüzeyin dış görünüşünü, ayırt edici mahiyetini ve gözle algılanan niteliğini belirleyen somut renk ve görünüm
Çekirdek Özet 2Varlık alemindeki çeşitliliğin, türlerin, zıtlıkların ve bireysel kimliklerin ilahi bir ayet olarak tezahür etmesi
Çekirdek Özet 3Tekdüzelikten arınmış dinamik çeşitliliğin varlığı tanıma, sınıflandırma ve tekillikten çoğulluğa uzanan düzeni idrak etme vasıtası olması
Kritik Hata RiskiKökün yalnızca yüzeysel görsel boya veya estetik bir süs olarak görülüp ontolojik tür, mahiyet ve fıtri çeşitlilik boyutunun göz ardı edilmesi

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
لوIşıma, parıldama, bükülme ve bir yüzeyde beliren değişken hareket. Bu çekirdek لوح kökünde parıldama ve levhada görünme, لوذ kökünde yönelip sığınma, لوم kökünde dönüp kınama, لوي kökünde bükülme ve kıvrılma anlamlarında belirir.نن harfinin sağladığı belirginleşme, somutlaşma ve tecelli niteliğiyle, yüzeyde beliren değişken ışık ve yansıma hareketini nesneye ait sabit, ayrıştırıcı ve somut bir renge veya türe dönüştürür.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
لÇoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaBakışı ve dikkati nesnenin yüzeyine çeken, algıyı yönlendiren ve varlığı belirli bir çerçeveye bağlayan ilk yönelişi kurar.
وÇengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturmaDışarıdan yansıyan ışık ile cismin kendi öz niteliğini birbirine bağlar; görünümün nesneye tutunmasını sağlar.
نFiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkGörünürdeki parıltının somut bir ayrışma, türleşme ve süreklilik arz eden canlı bir mahiyete bürünmesini sağlar.
لونBakışın nesneye yönelerek onda beliren ayırt edici niteliğe bağlanması ve bu niteliğin türleşip somutlaşmasıIşığın ve yüzeyin birleşimiyle oluşan görünüşün, varlığı diğer varlıklardan ayıran somut bir renge, türe ve alamete dönüşme hareketidir.

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir nesnenin yüzeyinde gözle görülen ve onu diğerlerinden ayıran dış görünüş, ten rengi (سحنة), cismin kızıllık veya siyahlık gibi görsel ayrımı; ayrıca hurmanın türü ve olgunlaşma aşamasında renk değiştirmesi (تلوين).
Cahiliye şiiri kullanımıİmruü’l-Kays bir beytinde bir kadının boyun ve gerdan güzelliğini hurma fidanlarının boyuna ve parlak cinsine benzetirken kökün türevi olan kelimeyi kullanır: وسالفة كسحوق الليان / İnce, uzun ve taze hurma ağaçlarının salınışı gibi bir gerdan tasvir edilir.
Erken Arapça kullanımErken dönem idari ve fıkhi uygulamalarda zekat toplanırken hurma çeşitlerini ayırmak için kullanılmıştır; Halife Ömer bin Abdülaziz hurmanın en seçkini olan برني türünden kendi cinsine göre, diğer sıradan hurma çeşitlerinden ise kendi türüne göre zekat alınmasını emrederken bu kökü tür ve çeşit anlamında kullanmıştır.

المصدر Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Asās al-Balāgha ve Kitābü’l-ʿAyn.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça لون kökü, merkezi Sami dillerinde özellikle renklilik, dış görünüş, sima ve sınıflandırma fonksiyonuyla öne çıkan leksikal bir birimdir. İbranice ve Aramice gibi Kuzeybatı Sami dillerinde doğrudan aynı üçlü kökten türeyen isim formları daha sınırlı olmakla birlikte, renk ve boyama eylemleri çoğunlukla başka köklerle karşılanmış; Arapçada ise bu kök hem fiziksel renk spektrumunu hem de varlığın dışa yansıyan simasını ve çeşidini ifade eden temel bir terim haline gelmiştir. Kökün içerdiği parıltı ve yüzeyde beliren değişim algısı, Sami kök matrisindeki ışık, görünüm ve biçim ilişkileriyle örtüşür. Erken dönem Arap leksikografisinde kökün aynı zamanda hurma çeşitlerini ve hurma ağacının türlerini (لينة / لونة) ifade etmesi, kökün salt soyut bir optik terim olmayıp doğrudan doğadaki türleşme, ayrışma ve meyvenin olgunlaşırken geçirdiği renk değişimleriyle somutlaştığını gösterir.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques), Lisān al-ʿArab.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönBir nesneyi diğerinden ayıran dış heyet, sima ve hurma türleriBir şeyin rengi, o şey ile başkası arasındaki sınırı çizen ve gözle tefrik edilmesini sağlayan görsel ayrışmadır; nitekim ahlakı sık değişen kimseye de değişkenliğinden ötürü bu kökten türeyen sıfat verilir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGüney ve Merkezi Sami dillerinde görünüm ve çeşit anlamıBatı Sami dillerinde renk kavramı daha çok nesnel boya veya parıltı kökleriyle ifade edilirken Arapçada görsel ayrışma ve cinsiyet/tür manasını kuşatacak şekilde merkezileşmiştir.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik ailenin diğer uzak kollarında bu kökle doğrudan eşleşen düzenli fonetik soydaş tespit edilmemiştir.Veri bulunamadı

المصدر Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, HALOT.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
لونAnlamlıRenk, tür, dış görünüşNesnenin gözle ayrılan niteliği, hurma çeşidi, insanın ahlaki değişkenliği.Hedef köktür; Kur'an'da geçer.
لنوKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş mühmel kabul edilmiştir.
ولنKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş mühmel kabul edilmiştir.
ونلKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş mühmel kabul edilmiştir.
نلوKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş mühmel kabul edilmiştir.
نولAnlamlıVermek, bağışlamak, dokuma tezgahıBirine ihsanda bulunmak, el uzatmak, dokumacının mekiği ve tezgahı.Arapçada müsta‘meldir; ortak çekirdekten uzanma ve üretme bağı taşır; Kur'an'da geçmez.

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
لونMerkezRenk, tür, görünüşsel çeşitlilikNesnenin hem optik rengini hem de ontolojik türünü ve fıtri alametini bildirir.Varlığın dışa yansıyan ayrıştırıcı temel görsel niteliği.
صبغKomşuBoyama, daldırma, yapay renk vermeDışarıdan uygulanan bir maddeyle cismin rengini değiştirme veya bütünüyle içine alma.لون fıtri ve zatidir; صبغ ise sonradan boyanma veya etkisine girme vurgusu taşır.
شكلKomşuBiçim, benzerlik, tarzNesnenin geometrik veya davranışsal olarak birbirine benzemesi ve kalıbı.لون görsel yüzey ve tür ayrımını; شكل yapısal form ve benzerlik tarzını bildirir.
صنفKomşuSınıf, kategori, taksonomik ayrımNesnelerin niteliklerine göre öbeklere ayrılması ve tasnif edilmesi.لون doğrudan algılanan renk ve sima üzerinden türleşmeyi; صنف mantıksal ve işlevsel kategoriyi belirtir.
بهمZıtBelirsizlik, tekdüzelik, kapalılıkRengin ve ayrımın kaybolması, kapalı ve tefrik edilemez olma durumu.لون ayrıştırıcı ve açık seçik kılarken بهم farkları silerek belirsizleştirir.

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaلونRenk, dış görünüş, çeşit, türHem görsel tayftaki renkleri hem de varlığın dışa vuran mizaç ve tür çeşitliliğini kapsar.Kesin
LatinceColor, SpeciesRenk, dış görünüm, türColor kelimesi fiziksel rengi ve parlaklığı karşılarken, species kelimesi kökün tür ve görünüm boyutunu tam olarak dengeler.Güçlü
İngilizceColor, Hue, Variety, KindRenk, ton, çeşit, türColor ve hue kelimeleri görsel niteliği karşılarken, variety ve kind kelimeleri kökün Kur'an'daki tür ve çeşitlilik boyutunu karşılar.Kesin
AlmancaFarbe, Art, SpielartRenk, tarz, tür, çeşitFarbe optik algıyı verirken Art ve Spielart kökün mizaç, tür ve tabiat çeşitliliği nüansını ifade eder.Güçlü
FransızcaCouleur, Teinte, EspèceRenk, ton, tür, cinsCouleur görsel boyutu aktarır; espèce ise kökün Lisān al-ʿArab ve Kur'an bağlamındaki taksonomik tür anlamını taşır.Güçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
لَوْنُهَاBelirli bir nesnenin tekil görsel rengiİsrailoğullarına kesilmesi emredilen sığırın renginin sarı ve göz alıcı parlaklıkta olduğunu tarif eden bağlam (Bakara 2:69).
أَلْوَانُهُ / أَلْوَانُهَاBitkilerin, meyvelerin, suların ve dağların tür ve görünüm çeşitliliğiYeryüzünden çıkarılan ürünlerin, meyvelerin, dağlardaki beyaz, kırmızı ve siyah çizgilerin ve balın farklı türlerini anlatan ayetler (Nahl 16:13, Nahl 16:69, Fâtır 35:27, Zümer 39:21).
وَأَلْوَانِكُمْİnsanların ırk, ten rengi, sima ve bireysel mizaç farklılığıGöklerin ve yerin yaratılışı ile birlikte dillerin ve insanların dış görünüşlerinin, ten renklerinin ve simalarının farklı kılınmasının ilahi bir ayet sayıldığı bağlam (Rûm 30:22).
أَلْوَانُهُİnsanların, hayvanların ve davarların biyolojik ve morfolojik tür çeşitliliğiYeryüzündeki canlı popülasyonunun ve hayvan cinslerinin birbirine benzemeyen türlerini ilahi kudret delili olarak sunan bağlam (Fâtır 35:28).

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamAraz ve cisim teorisi, tevhid delilleriRengin cismin zatına ait ayrılmaz bir parça mı yoksa sonradan yaratılan bir araz mı olduğu tartışması; renklerin ve dillerin farklılığının Yaratıcı'nın ihtiyar ve kudretine delil sayılması.Renk, tek bir cevherin farklı haller alabilmesini sağlayan ilahi kudretin belirgin arazı olarak tanımlanır.
FıkıhZekat taksimi ve eşyanın niteliğiHurma ve tarım ürünlerinin zekatında kaliteli cins (berni) ile sıradan veya karma çeşitlerin (levn) ayrımı; necasetin temizlenmesinde rengin giderilip giderilmemesi şartı.Kelime zekat bahsinde sıradan veya karışık türleri; taharet bahsinde ise kalıntı rengi ifade eden hukuki ölçüye dönüşür.
TefsirKevni ayetlerin yorumu ve vahdaniyetDağların, dillerin ve balın renk farklılıklarının kör bir tesadüfle değil, tek bir kaynaktan zengin bir çokluk var eden ilahi hikmetle açıklanması.Renk, sadece optik algı değil, her varlığın kendine has kimliği ve kainattaki zengin çeşitlilik olarak yorumlanır.
HadisCanlıların tasviri, insan tabiatıToprağın farklı renklerine göre insanın yaratılış hamurunun ve ahlakının farklı olması rivayetleri; insanların ten renklerine göre üstünlük iddiasının reddi.İnsanların mizaç ve ahlak farklılığının fıtri bir zeminle açıklandığı ve takvanın tek ölçü kılındığı ahlaki alan.

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid ve yaratılış nizamıİlahi sanat ve hikmet tecellisiVarlığın tekdüze olmadığını, tek bir kudretin sonsuz çeşitlilik ürettiğini hatırlatmaAynı su ile sulanan topraktan farklı tat, koku ve renklerde ürünlerin çıkması, yaratıcının iradesini kanıtlar.Kesin
İlmiTaksonomi ve biyolojik çeşitlilikSınıflandırma, morfolojik tefrikTürleri, cinsleri ve fiziksel kimyasal özellikleri birbirinden ayırma kriteriDoğa bilimlerinde varlıklar renk ve tür ayrımları üzerinden teşhis edilir ve kataloglanır.Güçlü
SiyasiToplumsal çoğulculuk ve adaletBireysel ve kavmi kimliklerin tanınmasıEşitlik içinde fıtri farklılıkların meşruiyetini sağlamaDillerin ve renklerin farklılığı ayrımcılık vesilesi değil, bir arada yaşamanın ontolojik temelidir.Güçlü
İktisadiÜrün piyasası ve tüketim çeşitliliğiMalın cinsi, kalitesi ve piyasa farklılaşmasıFiyatlandırma, standart belirleme ve tüketici tercihini yönlendirmeHurmada ve diğer mallarda kalite ve tür ayrımı yapılarak iktisadi mübadelede adalet temin edilir.Güçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerElektromanyetik dalga boyu spektrumu ve biyolojik taksonomiIşığın farklı dalga boylarına ayrılarak prizmadan kırılması ve tek bir enerji bandının sonsuz renk dizilimine dönüşmesi gibi, tekil girdinin çoklu çıktılara ayrışması süreci.Kesin
Beşeri bilimlerSosyolojik çoğulculuk ve kültürel çeşitlilik teorisiBir toplumun yeknesak, totaliter ve tek renkli bir yapı yerine farklı kültür, mizaç ve kimliklerin ahenkli birliği olarak varlığını sürdürmesi modeli.Güçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökün yalnızca fiziksel boya maddesi, dekoratif süsleme veya sadece optik bir ışık kırılması hadisesi olarak algılanması.
Kur'an içi daha geniş anlamKök sadece optik bir parıltıyı değil; insanın mizacını, ırki ve sima ayrımını, meyvelerin lezzet ve tür farklılığını, tabiatın jeolojik katmanlarını ve varlığın taksonomik çeşitliliğini bildirir.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataKur'an'daki renk ayetleri salt estetik bir tasvir zannedilir; oysa bu ayetlerin ontolojik birer delil, tabiat bilimlerinin taksonomik temeli ve ırkçılığı yok eden fıtri çeşitlilik beyanı olduğu gözden kaçar.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an, vahdaniyeti (birliği) tekdüzelik (monotonluk) üzerinden değil, sonsuz çeşitlilik (kesret) içindeki ahenk üzerinden kurar. Bu kök, ilahi iradenin maddede beliren sonsuz ayrışmasını anlamanın anahtarıdır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Yaratılış delillerinin (kevni ayetlerin) sergilendiği, gökten inen suyun toprakta farklılaştığı, dağların jeolojik yapısının ve insanlığın diller ve ırklar halinde yaratılışının anlatıldığı ayetlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Varlıkların rastgele evrildiği fikrini ve insanların ten renkleri veya dilleri sebebiyle üstünlük taslayabilecekleri şeklindeki ırkçı ve kabileci yanılgıları doğrudan kökünden temizler.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamBir cismin gözle görülen dış yüzey tonu, ışığı yansıtma biçimi, ten rengi ve hurma gibi meyvelerin olgunlaşırken aldığı tür ve biçimsel ayrım.
  • Soyut anlamTek bir cevherin ve kaynaktan gelen enerjinin, varlık tabakasında sonsuz tür, mizaç, kategori ve kimlik haline gelerek birbirini tefrik edilir kılması.
  • Sistematik karşılıkYeknesaklığı ve belirsizliği ortadan kaldıran; varlıkları tanınabilir, sınıflandırılabilir ve tanımlanabilir kılan kozmik ve toplumsal taksonomi ilkesi.
  • LaTeX modeliF:U→⋃i=1nCio¨yle kiCj∩Ck=∅(j≠k)
  • LaTeX açıklamasıModelde U evrensel ve tekil varlık zeminini (su, toprak, insan hamuru); F ilahi yaratılış ve ayrıştırma fonksiyonunu; Ci ise bu tek kaynaktan türeyen, birbirine karışmayan, her biri kendine has kimliğe ve niteliğe sahip ayrık renk, tür ve mizaç kümelerini temsil eder. İndislerin kesişiminin boş küme olması, her rengin ve türün kendine mahsus fıtri bir tefrik sınırına sahip olduğunu ifade eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: ل