مَن

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: م-َ-نالصيغ: ٢٣ · الجذور المجاورة: ٤٨٥ · الآيات: ٦٨٦ · السور: ٨٥؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».هديمِمَّنْكَمَنْلِمَنْمَنألهشيأمِمَّنِأَفَمَنْضللسبلمَنِعلمفَمَنْ

الجذرالصيغ ٢٣الآيات ٦٨٦السور ٨٥المجاورة ٤٨٥

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

مَن

م - َ - ن

جذر
  • الورود: ٨٥٩
  • الآيات: ٦٨٦
  • الصيغ: ٢٣
  • المعاجم: ٤

معناه في القرآن: Kimse

هذا الجذر أداة؛ مجاوراته عامة وضعيفة الدلالة.

تشمل هذه الصفحة أيضًا الكتابات: من

انظر أيضًا: مِن

ملاحظاتي

المعاجم(٤)

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٬٧٧٩
المدخل: منمَنْ اسمٌ لمن يصلُح أن يخاطب، وهو مبهَم غير متمكّن، وهو في اللفظ واحد ويكون في معنى الجماعة، كقوله تعالى: "ومِنَ الشياطينِ مَنْ يَغوصونَ له". ولها أربعة مواضع: الاستفهام، نحو مَنْ عندك. والخبر، نحو رأين مَنْ عندك. والجزاء، نحو مَنْ يُكرِمُني أُكرِمه. وتكون نكرةً موصوفةً، نحو مررت بمَنْ مُحْسِنٍ، أي بإنسانٍ مُحْسِنٍ. وإذا جعلت مَنْ اسماً متمكِّناً شدَّدته لأنَّه على حرفين. كقول الراجز: حتَّى
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ١٬٨١٢
المدخل: من- عبارة عن الناطقين، ولا يعبر به عن غير الناطقين إلا إذا جمع بينهم وبين غيرهم، كقولك: رأيت من في الدار من الناس والبهائم، أو يكون تفصيلا لجملة يدخل فيهم الناطقون، كقوله تعالى: ﴿فمنهم من يمشي﴾ الآية [النور/45]. ولا يعبر به عن غير الناطقين إذا انفرد، ولهذا قال بعض المحدثين (عجز بيت نسبه المؤلف في الذريعة ص 24 للمتنبي، ولم أجده في ديوانه، وصدره: [حولي بكل مكان منهم خلق] ) في صفة أغنام نفى عنهم
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ١٩٬٤٥٥
المدخل: منقُرَى نَهْرِ الملك ، منهم : أَبو عبدِ اللَّهِ حمادُ بنُ سعيدٍ الضَّريرُ المُقْرِىءُ ، قَدِمَ بَغْدادَ وقَرَأَ القُرْآنَ ، عن ياقوت ، رحِمَه اللَّهُ تعالى ؛ والعلاَّمَةُ ناصِحُ الإسْلامِ أَبو الفتْحِ نَصْرُ بنُ فتيان بنِ المَنِّي ، بفتحٍ فتشديدٍ مَكْسورَةٍ شيخُ الحَنابِلَةِ في حُدودِ السَّبْعِين وخَمْسُمائَةٍ ؛ وابنُ أَخِيهِ محمدُ بنُ مُقْبِل بنِ فتيان بنِ المَنِّي عن شهْدَةٍ ضَبَطَه الحافِظُ ،
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬٨٤١
المدخل: منمَنْ مَنْ ( a. Interrog. pron. ) Who? whom? b. ( rel. pron. ), He who, she who, whoever, whosoever; some one who; those who; whom. مَنْ هُو مَنْ هُو a. Who is he? مَنْ نَظَرَتْ مَنْ نَظَرَتْ a. Who is it she saw? Whom has she seen? مِن النَّاسِ مَنْ لَا يُؤْمِنُ بَاللّٰهِ مِن النَّاسِ مَنْ لَا يُؤْمِنُ بَاللّٰهِ a. There are some men who do not believe in God. مَرَرْت بِمَنْ مُعْجِبٍ
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٢٣)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٤٨٥ (الإجمالي: ٩٠٨)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. أله

    الآيات المشتركة: ٣٨٠ · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

  2. شيأ

    الآيات المشتركة: ١٣٤ · Şey

  3. هدي

    الآيات المشتركة: ٩٠ · “Hediye”, insanların görüşmeden evvel görüşmek isteklerini…

  4. ضلل

    الآيات المشتركة: ٦٨ · Fi Tadlil Dalle kaybolan deve demektir

  5. ظلم

    الآيات المشتركة: ٨٠ · Zalimler

  6. أمن

    الآيات المشتركة: ١٣٦ · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir

  7. سبل

    الآيات المشتركة: ٤٨ · Biribirini kesen yoldur

  8. تبع

    الآيات المشتركة: ٤٣ · İnek yavrusu, dana demektir

  9. صلح

    الآيات المشتركة: ٤٥ · Sarh köşk, serh (sinle) silah demektir

  10. رحم

    الآيات المشتركة: ٦٧ · Rahim, bebeğin doğana kadar geliştiği yerdir

  11. نفس

    الآيات المشتركة: ٦٠ · Dibağlamada kullanılan palamut, meşenin bir meyvesidir

  12. علم

    الآيات المشتركة: ١٢٥ · Dağın sivri noktası demektir

الآيات التي ورد فيها(٦٨٦)

عدد الآيات التي يرد فيها هذا الجذر: ٦٨٦؛ ضيّق النطاق من شريط السور.

  1. وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللَّهِ وَبِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنِينَ

    Kimse

  2. … إِنِّي جَاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً قَالُوا أَتَجْعَلُ فِيهَا مَنْ يُفْسِدُ فِيهَا وَيَسْفِكُ الدِّمَاءَ وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ …

    Kimse

  3. إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَادُوا وَالنَّصَارَى وَالصَّابِئِينَ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ …

    Her kim

  4. بَلَى مَنْ كَسَبَ سَيِّئَةً وَأَحَاطَتْ بِهِ خَطِيئَتُهُ فَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

    Her kim

  5. … إِخْرَاجُهُمْ أَفَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ الْكِتَابِ وَتَكْفُرُونَ بِبَعْضٍ فَمَا جَزَاءُ مَنْ يَفْعَلُ ذَلِكَ مِنْكُمْ إِلَّا خِزْيٌ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا …

    Kimse

  6. … اللَّهُ بَغْيًا أَنْ يُنَزِّلَ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ عَلَى مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ فَبَاءُوا بِغَضَبٍ عَلَى غَضَبٍ وَلِلْكَافِرِينَ …

    Kimse

  7. قُلْ مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَهُدًى وَبُشْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ

    Her kim

  8. مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِلَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَرُسُلِهِ وَجِبْرِيلَ وَمِيكَالَ فَإِنَّ اللَّهَ عَدُوٌّ لِلْكَافِرِينَ

    Her kim

  9. … عَلَيْكُمْ مِنْ خَيْرٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَاللَّهُ يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ

    Kimse

  10. وَقَالُوا لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ كَانَ هُودًا أَوْ نَصَارَى تِلْكَ أَمَانِيُّهُمْ قُلْ هَاتُوا بُرْهَانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ

    Kimse

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökمن
Yapıİki harfli işlev sözü (ism-i mevsûl, şart veya istifhâm ismi)
Özel DurumEdat/isim soylu mebnî işlev sözü
Bağlamsal Yakın Köklerما, الذي, أي
Zıt Kökما
Çekirdek Özet 1Akıl, irade ve bilinç sahibi varlıklara işaret eden genel belirteç
Çekirdek Özet 2İlahi teklife, hesaba ve tercihe muhatap özneyi şart ve mevsûl kalıbıyla çerçeveleme
Çekirdek Özet 3Ahlaki ve itikadi sorumluluğu kişiselleştiren evrensel özne kategorisi
Kritik Hata RiskiAkıl sahiplerine özgü bu yapıyı nesnelere indirgemek veya genel şart bildiren yapısını belirli şahıslara hasrederek evrensel hitabı daraltmak

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
منAkıl sahibi varlığa yönelme, bilinçli faili belirleme ve ayırma işleviVeri bulunamadıAsli iki harfli yapıda türetim eki bulunmayıp yapının kendisi bağımsız mebnî bir isim olarak akıl sahiplerine tahsis edilmiştir

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
مsu; akış, çokluk, derinlikPotansiyel faillerin oluşturduğu geniş küme ve belirsizlik alanı
نfiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkYaşayan, düşünen ve faaliyette bulunan canlı, bilinçli özne
منSuyun içindeki canlı varlığın tebellür etmesi gibi, genel varlık alanı içerisinden bilinçli ve sorumlu failin seçilip belirlenmesi

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamSomut bir nesne kökünden ziyade, yöneltilen dikkat ile akıl sahibi bir faili işaret etme, sorma veya genelleyen bir bağlaç olarak niteleme işlevi görür
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem Arap şiirinde akıl sahibi özneleri genelleyen şart edatı veya soru ismi olarak yaygın biçimde kullanılmıştır
Erken Arapça kullanımKlasik Arapçada kimlik sorma, şart koşma ve belirli ya da belirsiz bilinçli şahısları niteleyen ism-i mevsûl olarak temel sentaktik unsurdur

المصدر Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn ve Sîbeveyhi’nin el-Kitâb’ı.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dilleri ailesinde من yapısı, akıl sahibi varlıkları sormak ve işaret etmek üzere kullanılan arkaik bir sorgu ve mevsûl çekirdeğidir. İbranicede akıl sahipleri için soru zamiri olarak kullanılan mī (מִי) ve Akadcada aynı işleve sahip mannu biçimleri, bu yapının ortak Sami mirasındaki bilinçli özneye dönük işaret çekirdeğini açıkça belgeler. Süryanicede mānā veya man formuyla paralel bir varlık gösterir. Yapının asli işlevi, akıl dışı veya cansız varlıklar için kullanılan mā/meh formuna karşılık, iradeli ve akıllı failleri kümeden ayırt ederek sorgulamak ve bağlamaktır.

درجة الثقة Kesin

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT ve David Cohen’in Semitik Kök Sözlüğü.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönمن lafzı akıl sahibi varlıklara has mebnî isimAkıl sahibi failleri şart, istifhâm ve sıla cümlelerinde özneleştiren değişmez yapıKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice mī, Akadca mannu, Süryanice manBütün Sami dillerinde akıl ve irade sahibi varlıkları işaret eden ortak kökKesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik sorgu ve işaret morfemleriBazı Afro-Asyatik dillerde görülen interrogatif m- tabanlı işaret ögeleriMuhtemel

المصدر Payne Smith, Brown-Driver-Briggs ve Leslau.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
منAnlamlıBilinçli özneyi işaretlemeAkıl sahibi failleri niteleyen şart, soru veya mevsûl ismiKur'an'da geçer; hedef kök
نمAnlamlıYaymak, fısıldamak, taşımakSözü veya kokuyu gizlice veya azar azar yaymak, koğuculuk yapmakKur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
منMerkezBilinçli özneYalnızca akıl ve irade sahibi varlıkları kapsamına alırSorumlu faili öne çıkaran mevsûl veya şart ismi
ماZıtGenel nesne ve durumEsas olarak akıl sahibi olmayanları, sıfatları ve durumları bildirirAkıl dışı varlıklar veya mahiyetler için kullanılır
الذيKomşuBelirli mevsûlBelirli ve tekil bir varlığı bağlar, cins şartı taşımazCinsiyet ve sayı çekimi olan harf-i tarifli bağlaç
أيKomşuSeçici sorgu ve şartBir grup içinden birini veya bir kısmını ayırt ederek belirlerBelirli veya belirsiz kümelerden parça seçmeye yarar

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaمنAkıl sahibi özne belirteciŞart, soru veya ilgi bildiren akıl sahibi fail zamiriKesin
Latincequis, quicumqueKim, her kimAkıl sahibi varlıkları soru ve şart cümlesinde karşılarKesin
İngilizcewho, whoeverKim, her kimseBilinçli özneleri niteleyen ve genelleştiren zamir yapısıKesin
Almancawer, wer auch immerKim, her kimİradeli failleri şart ve soru bağlamında bildiren zamirKesin
Fransızcaqui, quiconqueKim, her kimseŞahıs bildiren ilgi ve şart zamiriKesin

المصدر Oxford Latin Dictionary ve Cassell’s Comparative Lexicon.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
من (Şart İsmi)Genel şart ve ceza bildiren özneBir fiili işleyen herkesin karşılık bulacağını bildiren hüküm bağlamları (Bakara 2:38, Zilzâl 99:7)
من (İsm-i Mevsûl)Bilinçli faili niteleyen ilgi ismiİman eden, inkar eden veya belirli bir vasfı taşıyan fertleri tanımlama bağlamı (Bakara 2:8, Enfâl 8:70)
من (İstifhâm İsmi)Tevhid, yetki ve kudreti sorgulayan soruAllah'ın dışında kimin güç yetirebileceğini sorgulayarak meydan okuma bağlamı (Hûd 11:13, Neml 27:64)
من (Mevsûf Nekire)Herhangi bir kimseBelirli olmayan akıl sahibi bireye işaret eden bağlamlar (Âl-i İmrân 3:162, İsrâ 17:15)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi hitabın evrenselliği ve teklifŞart bildiren lafzın umum ifade edip etmediği ve mükellefiyetin kapsamıBireysel irade ve sorumluluğun mutlak genelliği
FıkıhHükümlerin umum ve hususuŞart ve mevsûl yapılarının bütün mükellefleri kapsayıp kapsamadığı ve tahsis imkânıKanunun şahıs ayırt etmeksizin herkese teşmili
TefsirHitabın nüzul sebebi ile ilişkisiBelirli bir şahıs hakkında inen ayetteki yapının lafzan umumi hüküm doğurmasıSebebin hususiliğine rağmen lafzın umumiliği kuralı
HadisSünnetin bağlayıcılığı ve vaadMetinlerde yer alan şartlı müjde ve uyarılarda failin genellenmesiBireysel amele bağlanan evrensel karşılık formülasyonu

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTeklif ve hesapSorumlu failMükellefiyeti genelleştirmeBireyin soyut kimliğini ameline ve niyetine bağlayarak eşitlerKesin
İlmiMantık ve önermelerEvrensel niceleyiciAkıl sahibi kümeyi tanımlamaBütün düşünen özneler için geçerli önermeler kurarGüçlü
SiyasiHukuk önünde eşitlikVatandaş / Fertİmtiriyazı kaldırmaHukuki yaptırımı zümreye değil şartı gerçekleştiren ferde bağlarGüçlü
İktisadiEmek ve hak edişHak sahibi aktörMülkiyet ve kazancı bireyselleştirmeİktisadi çabanın karşılığını doğrudan çabayı gösterene tahsis ederGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerEvrensel ve varlıksal niceleyici (∀x∈A)Belirli bir akıl ve şuur kümesindeki (A) her bir elemanı fonksiyona girdi yapan değişkenGüçlü
Beşeri bilimlerHukuki süje / Bireysel failSosyal ve hukuki yapılarda hak ve borç altına girebilen iradeli aktörGüçlü

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiİfadenin nüzul ortamındaki belirli şahıslara veya sadece dönemin muhataplarına ait olduğunu varsayarak tarihselleştirmek
Kur'an içi daha geniş anlamÇağlar ve zümreler üstü bir biçimde, irade taşıyan her bireyi ilahi yasanın doğrudan muhatabı kılması
Yanlış anlamanın doğuracağı hataEvrensel ahlaki ve hukuki ilkelerin kabilevi, ırki veya dönemsel istisnalara tabi kılınarak adaletin zedelenmesi

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?İlahi hitabın evrensel adalet, teklif ve ceza/mükâfat mekanizmasını şahıslardan bağımsız genel bir kural olarak kurmasını sağlar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Amel-karşılık ilişkisini kuran şart ayetlerinde, imanın ve inkarın bireysel sorumluluğunu bildiren pasajlarda ve tevhid sorgulamalarında belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Belirli bir soyun, zümrenin ya da grubun peşinen kurtulduğu zannını yıkarak ilahi mükafatı yalnızca ameli gerçekleştiren her ferde bağlar.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamVarlıklar deryası içerisinden düşünen, işiten ve irade sergileyen canlı özneyi tecrit edip öne çıkarma.
  • Soyut anlamİlahî kanunlar karşısında her bilinçli bireyi nesnel amelleriyle eşit birer faile dönüştüren evrensel özneleştirme.
  • Sistematik karşılıkHukukun, ahlakın ve dinin muhatabı olan soyut insan iradesinin formel ifadesi.
  • LaTeX modeli∀x∈Ω[f(x)  ⟹  g(x)]
  • LaTeX açıklamasıFormülde Ω sembolü akıl ve bilinç sahibi tüm faillerin kümesini, x bu kümeden seçilen herhangi bir iradeli özneyi, f(x) bu özne tarafından gerçekleştirilen şart koşulmuş eylemi veya taşınan niteliği, g(x) ise ilahi yasa gereği söz konusu fiile bağlanan zorunlu neticeyi (karşılığı) temsil eder. Yapı, hiçbir şahsi imtiyaza yer bırakmaksızın eylemi doğrudan sonuca bağlayan evrensel bir şart mekanizması kurar.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: م