وبل

اختصارات لوحة المفاتيح

البحث
/
ملاحظة جديدة
n
الآية السابقة / التالية
[ ]
وضع القراءة
f
وضع الشبكة
g
كون القرآن
e
إغلاق / رجوع
Esc
تخطَّ الشبكة

شبكة الجذر

شبكة الجذر: و-ب-لالصيغ: ٣ · الجذور المجاورة: ٦٩ · الآيات: ٧ · السور: ٦؛ المحتوى نفسه مسرود في بطاقات «الصيغ» و«الجذور المجاورة» و«الآيات».صيدوَابِلٌطللوَبِيلًاوبلذوقمثلصلدألموَبَالَعمد

الجذرالصيغ ٣الآيات ٧السور ٦المجاورة ٦٩

▶ افتح الشبكة (ثلاثية الأبعاد)

وبل

و - ب - ل

جذر
  • الورود: ٨
  • الآيات: ٧
  • الصيغ: ٣
  • المعاجم: ١٣

Odun demeti demektir. Bağlamak anlamına gelmektedir. Dolu demektir. Vabil verdiği ağırlıktan dolayı şiddetli yağmur anlamındadır. Sağanak yağmur denebilir. İşin ağırlığı ve sorumluluğu da vebal anlamına gelir. Ağır ve şiddetli, yüklü anlamlarında da vebil şeklinde kullanılır.المزيد ›

ملاحظاتي

المعاجم(١٣)

★ معجم آق إيفلر (بالتركية)التركية

Odun demeti demektir. Bağlamak anlamına gelmektedir. Dolu demektir. Vabil verdiği ağırlıktan dolayı şiddetli yağmur anlamındadır. Sağanak yağmur denebilir. İşin ağırlığı ve sorumluluğu da vebal anlamına gelir. Ağır ve şiddetli, yüklü anlamlarında da vebil şeklinde kullanılır.

كتاب العين

الخليل بن أحمد · القرن ٨مترجمالحروف: ٤٬٩٨١
باب اللام والباء و و أ ي ء معهما ل و ب، و ل ب، ب و ل، و ب ل، ب ل و، ب ل ي، ي ل ب، ل ب ي، ل ب أ، أ ل ب، ب أ ل مستعملات لوب: اللُّوبُ واللُّوابُ: العَطَش، وقد لابَ يَلُوبُ، والواحد: لائب، والجميع لوبٌ ولوائب. يقال: إبل لُوبٌ، ونخل نوائب، قال: حتّى إذا ما حان من لُوابها وقال: وحالَفَها في بَيْتِ لُوبٍ عوامل ويُروى: في بيت نوب أي: عظام سود طوال. واللاّبة: الحَرَّة السّوداء، والعدد: لابات، والجميع:
اقرأ المدخل كاملًا

الصحاح

الجوهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ٧٥٣
الوَبَلَةُ بالتحريك: الثِقلُ والوَخامَةُ. وقد وَبُلَ المرتَعُ بالضم وَبْلاً ووَبالاً، فهو وبِيلٌ، أي وخيمٌ. ويقال أيضاً: بالشاةِ وبَلَةٌ شديدة، أي شهوةٌ للفحل. وقد اسْتَوْبَلَتِ الغنم. واسْتَوْبَلْتُ البَلَدَ، أي اسْتَوْخَمْتُهُ، وذلك إذا لم يوافقكَ في بَدَنِكَ وإن كنت تُحبُّه. والوَبيلُ: العصا الضخمةُ. وقال: لوَ أصبَحَ في يُمْنى يَدَيَّ زِمامُهاوفي كَفِّيَ الأخْرى وبيلٌ تُحاذِرُهْ وكذلك
اقرأ المدخل كاملًا

تهذيب اللغة

الأزهري · القرن ١٠مترجمالحروف: ١٥٬٢٩٤
ل ب ( وايء ) لاب ، لبى ، ولب ، يلب ، وبل ، ألب ، أبل ، بلا ، بأل ، لبأ . لوب : قال أبو عُبيد ، عن أبي زيد : اللُّوَاب : العَطَش . وقال ابن السِّكيت : لاب يَلُوب لَوْباً ، إذا حام حول الماء مِن العَطش . الليث : نخل لُوبٌ ، وإبلٌ لُوب ولوائِب ، إذا عَطِشت . ثعلب ، عن ابن الأعرابي : يقال : ما وجد لَبَاباً ، أي قَدْر لُعْقةٍ من الطعام يَلُوكها . قال : واللَّباب : أقلّ من مِلء الفَم . أبو عبيد ، عن
اقرأ المدخل كاملًا

مقاييس اللغة

ابن فارس · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٬٨٢٦
(باب الواو والباء وما يثلثهما) (وبخ) الواو والباء والخاء كلمة واحدة. وبَّخه: لامَه، توبيخاً.‏ (وبد) الواو والباء والدال كلمةٌ تدلُّ على سُوءِ حال. يقال: أرضٌ وَبِدةٌ، إذا ساءت حالُ أهلِها. ويقولون: الوَبْد: نُقرةٌ في صخرة. ورجُلٌ مُسْتَوْبِدُ المكان(1): جاهلٌ به.‏ (وبر) الواو والباء والراء كلماتٌ لا تَنقاس، بل هي منفردة. فالوَبَر معروفٌ. والوَبْر: دابّةٌ. وبناتُ أوْبَرَ: شِبْهُ الكَمء(2)
اقرأ المدخل كاملًا

المفردات في غريب القرآن

الراغب الأصفهاني · القرن ١١مترجمالحروف: ٢٩٦
- الوبل والوابل: المطر الثقيل القطار. قال تعالى: ﴿فأصابه وابل﴾ [البقرة/ 264]، ﴿كمثل جنة بربوة أصابها وابل﴾ [البقرة/265] ولمراعاة الثقل قيل للأمر الذي يخاف ضرره: وبال. قال تعالى: ﴿فذاقوا وبال أمرهم﴾ [التغابن/ 5]، ويقال طعام وبيل، وكلأ وبيل: يخاف وباله. قال تعالى: ﴿فأخذناه أخذا وبيلا﴾ [المزمل/16].
اقرأ المدخل كاملًا

أساس البلاغة

الزمخشري · القرن ١٢مترجمالحروف: ٦٢٦
و ب ل جاده وبل ووابل‏.‏ ووبلت السماء وكلأ وبيل‏:‏ وخيمٌ واستوبلت المكان‏:‏ استوخمته‏.‏ ويقال‏:‏ والله لتستوبلنّه‏.‏ وهو يشكو الوابلة وهي عظم في مفصل الركبة‏.‏ وضربه بالوبيل وهي العصا الضخمة ودقّ القصّار الثوب بالوبيل وهو مدقّه‏.‏ وصكّ النصرانيّ الناقوس بالوبيل‏.‏ قال الأعشى‏:‏ وما صك ناقوس الصلاة وبيلها وتقول‏:‏ كأنه الأبيل في يده الوبيل‏.‏ ومن المجاز‏:‏ رجل وابل‏:‏ جواد يبل بالعطايا‏.‏
اقرأ المدخل كاملًا

لسان العرب

ابن منظور · القرن ١٣مترجمالحروف: ٥٬٣٢٩
الوَبْلُ والوابِلُ: المطر الشديد الضَّخْم القطْرِ؛ قال جرير: يَضْرِبْنَ بالأَكْبادِ وَبْلاً وابِلا وقد وَبَلَتِ السماءُ تَبِل وَبْلاً ووَبَلتِ السماءُ الأَرضَ وَبْلاً؛ فأَما قوله: وأَصْبَحَتِ المَذاهِبُ قد أَذاعَتْ بها الإِعْصار، بعدَ الوابِلِينا فإِن شئت جعلت الوَابِلِين الرجالَ المَمْدُوحينَ، يصفهم بالوَبْل لسَعةِ عَطاياهم، وإِن شئت جعلته وَبْلاً بعدَ وَبْل فكان جمعاً لم يقصد به قصد كَثْرةٍ ولا
اقرأ المدخل كاملًا

القاموس المحيط

الفيروزآبادي · القرن ١٥مترجمالحروف: ٢٥٤
* و ب ل * * وَبُلَ * المرتع بالضم يَوْبُل * وَبَلاً * و * وَبَالاً * أيضا فهو * وَبِيلٌ * أي ثقيل وخيم و * الوَابِلُ * المطر الشديد وقد * وَبَلَتِ * السماء من باب وعد قال الأخفش ومنه قوله تعالى ﴿أَخْذا وَبِيلا﴾ أي شديدا وضرْبٌ وبِيل وعذاب وبِيل أي شديد
اقرأ المدخل كاملًا

تاج العروس

الزبيدي · القرن ١٨مترجمالحروف: ٨٬٠٢٣
| ( * ! الوَبْلُ * ! والوابِلُ : المَطَرُ الشَّدِيدُ | الضَّخْمُ القَطْرِ ) ، قَالَ جَرِيرٌ : | % ( * يَضْرِبْنَ بِالأَكْبَادِ * ! وَبْلاً * ! وابِلاَ * % ) % | وَقَالَ اللّيْثُ : سَحابٌ * ! وابِلٌ ، | والمَطَرُ هُوَ * ! الوَبْلُ ، كَمَا يُقالُ : وَدْقٌ | وَادِقٌ ، وَقَدْ ( * ! وَبَلَتِ السَّماءُ ) المَكانَ ، | ( * ! تَبِلُ ) * ! وَبْلاً : ( أَمْطَرَتْهُ ) ، وَأَرْضٌ | * ! مَوْبُولَةٌ مِنَ * !
اقرأ المدخل كاملًا

معجم لين

إدوارد لين · القرن ١٩مترجمالحروف: ٦٠٥
وَبَلَ 1 وَبَلَ ذ He (a horse) ran vehemently: see an ex. in a verse cited voce دَامَ, in art. دوم. وَبْلٌ وَبْلٌ ذ Violent rain, consisting of large drops; as also ↓ وَابِلٌ; (K;) a heavy rain. بُلَةٌ بُلَةٌ ذ : see اِبَالَةٌ. وَبَلَةٌ وَبَلَةٌ ذ : see أَبَلَةٌ. وَبَالٌ وَبَالٌ ذ An evil result. (Msb.) وَبِيلَةٌ وَبِيلَةٌ ذ : see اِبَالَةٌ. وَابِلٌ وَابِلٌ ذ : see وَبْلٌ. وَابِلَةٌ
اقرأ المدخل كاملًا

قاموس سالمون

هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩مترجمالحروف: ١٬١٦٤
وَبَلَ وَبَلَ a. [ يَبِلُ ] ( n. ac. وَبْل 1 ), Rained heavily. b. Hunted. c. [ acc. & Bi ], Beat with. وَبُلَ وَبُلَ U ( n. ac. وَبَاْل 22 , وَبَاْلَة 22t , وُبُوْل 27 ), a. Was unwholesome & c. وَاْبَلَ وَاْبَلَ III , a. Persevered with. اِسْتَوْبَلَ اِسْتَوْبَلَ X , a. Deemed unhealthy. وَبْل وَبْل 1 , a. Downpour. b. Swift run. وَبَلَة وَبَلَة 4t , a. Unhealthiness,
اقرأ المدخل كاملًا

كتاب الله

مستخلص من الاستعمال القرآنيمترجمالحروف: ١٦٬٤١٣
وبل وَبَلَ - يَبِلُ - وَبَال - وَابِل - وَبِيْل - وَبِيْلاً وَبَلَ - يَبِلُ + الكائن أو الشيء أو الأمر: يفحش ويشط في فعله وأثره: يصبح ذا عواقب وخيمة: يشتد ويعظم أثره وفعله بشكل يؤدي إلى الأذى والخطر والفساد وَبَال:على وزن " فَعَال" اسم فعل مبالغة بمعنى مفعول من " وَبَلَ - يَبِلُ ": العواقب الوخيمة: الأثر العظيم السيئ الذي ينجم عن أمر خاطئ
اقرأ المدخل كاملًا

الصيغ(٣)

الجذور المجاورةالمجاورة: ٦٩ (الإجمالي: ٨٤)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.
  1. ذوق

    الآيات المشتركة: ٤ · Sevik (Sin) özel bir un çorbasıdır

  2. مثل

    الآيات المشتركة: ٤ · Çamurdan yapılan ve bir şeye benzetilen nesne, heykeldir

  3. أمر

    الآيات المشتركة: ٤ · Murar acı bir ağacın adıdır

  4. صلد

    الآيات المشتركة: ١ · Cascavlak

  5. طلل

    الآيات المشتركة: ١ · Öyleyse çisenti

  6. صوب

    الآيات المشتركة: ٢ · Sağanak yağmur demektir

  7. ألم

    الآيات المشتركة: ٢ · Ürrem, erm çakıl taşları, azı dişi demektir

  8. كعب

    الآيات المشتركة: ١ · Topuk demektir

  9. مول

    الآيات المشتركة: ٢ · Onların malları

  10. نفق

    الآيات المشتركة: ٢ · İki yüzlüler

  11. صيد

    الآيات المشتركة: ١ · Av

  12. عمد

    الآيات المشتركة: ١ · Direk demektir

الآيات التي ورد فيها(٧)

  1. … كَفَّارَةٌ طَعَامُ مَسَاكِينَ أَوْ عَدْلُ ذَلِكَ صِيَامًا لِيَذُوقَ وَبَالَ أَمْرِهِ عَفَا اللَّهُ عَمَّا سَلَفَ وَمَنْ عَادَ فَيَنْتَقِمُ …

    Kötü etki

  2. كَمَثَلِ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ قَرِيبًا ذَاقُوا وَبَالَ أَمْرِهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

    Kötü etki

  3. أَلَمْ يَأْتِكُمْ نَبَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَبْلُ فَذَاقُوا وَبَالَ أَمْرِهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

    Kötü etki

  4. فَذَاقَتْ وَبَالَ أَمْرِهَا وَكَانَ عَاقِبَةُ أَمْرِهَا خُسْرًا

    Kötü etki

تحليل الجذر

تعريف الجذر والخلاصة

AlanDeğer
Kökوبل
YapıÜçlü
Özel DurumMisâl vāvî
Bağlamsal Yakın Köklerمطر, ثقل, وخم, نكل
Zıt Kökطل
Çekirdek Özet 1İrilik, yoğunluk ve ağırlık taşıyan sert iniş; iri taneli şiddetli sağanak, ağır tokmak ve taşınması güç odun demeti
Çekirdek Özet 2Fiziksel dünyada toprağa şiddetle inen bereket veya yıkım vasıtası; ahlaki ve hukuki alanda ise eylemin kaçınılmaz ve ağır cezai sonucu
Çekirdek Özet 3Eylemlerin karşılıksız kalmayıp biriken bir ağırlık ve şiddetli bir akıbet olarak failin üzerine geri dönmesi prensibi
Kritik Hata RiskiVebal kavramını yalnızca soyut bir vicdani günah duygusuna indirgeyip somut dünyada açığa çıkan ağır, ezici ve kaçınılmaz ontolojik sonucunu göz ardı etmek

التحليل الثنائي

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
وبBir yöne doğru yönelme, ağırlıkla çökme veya baskı kurma hareketini ifade eden ikili çekirdek; nitekim وبر kökünde gövdeyi bütünüyle örten ve koruyan yoğun kıl tabakasının ağırlığı ve sıkılığı, وبق kökünde ise helake sürükleyen daraltıcı ve kapatıcı kuşatma öne çıkar.لTemel yöneliş ve ağırlık hareketine çoban değneğinin ve bağlamanın çağrıştırdığı kuşatıcı temas, sert darbe, dikey iniş ve bir arada tutulan demet yoğunluğu eklenmiş; anlam iri taneli sağanak, ağır tokmak ve kaçınılmaz akıbet şeklinde özelleşmiştir.

التحليل التصويري للحروف

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
وÇengel, çadır kazığıBirbirine bağlama, yere sabitlenme, tutturulma ve ağırlığın zemine raptedilmesi hareketi
بEv, çadır, iç mekânKuşatılmış alan, sığınak, bir mahalli doldurma veya bir bünyenin içine nüfuz etme hareketi
لÇoban değneği, üvendireYöneltme, sevk etme, sert dokunuş ve dikey bir güçle darbe indirme hareketi
وبلBağlanmış bir ağırlığın dikey bir güçle içe ve zemine inmesiİrilik ve kütle kazanan nesnenin, yönlendirici bir sertlikle aşağıya inerek hedef aldığı alanı bütünüyle etkisi altına alması ve oraya ağırlığını bırakması

الاستعمال التاريخي والمبكر

AlanVeri
İlk fiziksel anlamTaneleri iri ve vuruşu sert olan şiddetli yağmur; çamaşırcıların çamaşırı dövdüğü ağır tokmak; hayvanın midesine ağır gelen ve hazmı imkânsız otlak; sıkıca bağlanmış odun demeti.
Cahiliye şiiri kullanımıA‘şâ bir beytinde kilise çanına vuran ağır tokmağı veya tokmakla vuran rahibi şu ifadeyle tasvir eder: وَمَا صَكَّ نَاقُوسَ الصَّلَاةِ وَبِيلُهَا
Erken Arapça kullanımCerîr bir beytinde şiddetli ve iri taneli yağmuru şu mısra ile anar: يَضْرِبْنَ بِالأَكْبَادِ وَبْلًا وَابِلَا / Ayrıca İbn Manzûr’un naklettiği istiskâ rivayetinde bulutların birleşmesi ve ardından iri taneli yağmurun inmesi فأبلنا veya اصل olarak فوبلنا şeklinde aktarılır.

المصدر Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Asās al-Balāgha.

الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dillerinde وبل kökü, dikey taşıma, akıtma, getirme ve bunların sonucunda meydana gelen kütlesel ağırlık semantiğiyle geniş bir alana yayılır. Kökün en belirgin soydaşı Akkadcadaki wabālu(m) (taşımak, sevk etmek, getirmek, akıntıya kapıp götürmek) fiilidir; bu kullanım suyun veya selin yük taşıyıp sürüklemesi ile nesnelerin bir yere getirilmesi arasındaki ilksel bağı kurar. İbranicede yāḇāl (יָבָל) su akıntısı, ırmak ve sağanak kanalı anlamına gelirken, yōḇēl (יוֹבֵל) boru sesi ve nihai dönüm yılı anlamlarını taşır. Fenikecede ve Ugarit dilinde de benzer şekilde akıtma, taşıma ve mahsul verme bağlamlarında karşılık bulur. Arapçada kök, suyun sadece akması değil, damlalarının iriliği, yere sert çarpması ve bu çarpmanın bıraktığı ağırlık ve sindirilemezlik (vehamet) yönünde belirginleşerek hem meteorolojik hem de ahlaki bir yoğunluk kazanmıştır.

درجة الثقة Güçlü

المصدر Brown-Driver-Briggs, HALOT, Akkadisches Handwörterbuch.

التحليل الاشتقاقي

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönوبل / و ب لİrilik, kütlesel ağırlık, şiddetle inen yağmur, ağır tokmak ve hazmı güç mer‘a üzerinden ahlaki ve cezai ağırlığa geçişKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiAkkadca wabālu(m), İbranice yāḇālAkıtmak, taşımak, sevk etmek ve su mecrası anlamlarından iri taneli dikey yağış ve yüklenme semantiğine evrilmeGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik su akışı ve taşıma tabanıKuzey ve Doğu Afrika kollarında suyun sürükleyiciliği ve ağırlık yüklenmesi ile ilgili morfemlerle muhtemel ortak arka planMuhtemel

المصدر David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques; Brown-Driver-Briggs.

الجذور الشقيقة (التقاليب)

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
وبلAnlamlıŞiddet, ağırlık ve iri taneli inişİri taneli yağmur, ağır tokmak, hazmı zor ot; eylemin kötü ve ezici akıbetiHedef kök; Kur'an'da geçer
ولبAnlamlıBir yere gizlice ve aniden girmeKişinin veya şeyin fark ettirmeden bir deliğe, eve veya topluluğa dahil olmasıKur'an'da geçmez
بولAnlamlıSıvı boşaltımı, idrarCanlının bünyesindeki fazla sıvıyı dışarı atması, süzülerek çıkan akıntıKur'an'da geçmez
بلوAnlamlıDeneme, yıpratma, açığa çıkarmaİnsanın meşakkat ve yüklerle sınanması, eskimesi, halinin tecrübe edilmesiHedef kökle meşakkat ve ağırlık bakımından anlamdaş; Kur'an'da geçer
لوبAnlamlıSusuzluk ateşi, su çevresinde dönmeHararet ve susuzluktan dolayı su kaynağının etrafında dönüp durma haliKur'an'da geçmez
لبوAnlamlıDişi aslanYırtıcılık, cesaret ve yavrularını şiddetle koruma vasfıKur'an'da geçmez

الجذور المجاورة والجذر المضاد

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
وبلMerkezİri taneli şiddet, ağırlık ve kaçınılmaz akıbetİri ve sert taneli yağmurun ezici vuruşu; eylemin faili ezen nihai ağırlığıŞiddet, hacim büyüklüğü ve hazmedilemez vehamet unsurlarını bir arada barındırır
مطرKomşuYağmur ve gökten inişNötr veya genel yağmur cinsi; vuruşun iri taneli sertliğinden ziyade yağış hadisesine odaklanırKur'an'da çoğunlukla azap yağmuru için tahsis edilse de genel yağışı da kapsar
ثقلKomşuAğırlık ve yükMaddi ve manevi her türlü tartı ağırlığını ifade eder; vuruş ve dikey iniş unsuru içermezTartıda ağır basan her şey için kullanılır; dinamik darbeden ziyade statik kütleyi bildirir
وخمKomşuSindirilememe ve kötü sonTüketilen şeyin bünyeye uymaması ve hastalığa yol açması yönünü vurgularوبل kökünün hazımsızlık ve mer‘a vehameti anlamıyla tam örtüşen yakın komşusudur
نكلKomşuŞiddetli ve caydırıcı cezaBaşkalarına ibret olacak şekilde zincire vurma ve engelleme cezasıdırCezanın ağırlığından ziyade engelleyici ve ibret verici bağlama odaklanır
طلZıtHafif, ince ve çisenti yağmurDamlaları küçük, teması yumuşak ve yıkıcı olmayan zayıf yağışBakara 2:265 ayetinde doğrudan وبل kökünün zıddı olarak konumlandırılmıştır

مقابلات المعنى في لغات أخرى

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
Arapçaوبلİri taneli şiddetli yağmur, ağır ceza ve vebalHem fiziksel kütleli yağışı hem de sindirilemeyen ağır ahlaki sonucu tek kökte birleştirirKesin
Latinceimber, gravis, calamitasSağanak yağmur, ağır/ezici yük, felaketImber sağanak yağışı, gravis eylemin ağırlığını karşılar; ancak tek kelimede iki boyut birleşmezGüçlü
İngilizcedownpour, heavy rain, consequence, liabilitySağanak, ağır sonuç, mesuliyet/vebalDownpour fiziksel yağışı, liability ve consequence ahlaki ağırlığı verir; kökün ortak çekirdeği bölünürGüçlü
AlmancaPlatzregen, Wolkenbruch, Schwere, VerhängnisŞiddetli sağanak, ağırlık, kaçınılmaz ağır akıbetPlatzregen fiziksel çarpıcı inişi, Verhängnis eylemin yıkıcı ve ezici nihai sonucunu ifade ederGüçlü
Fransızcaaverse, pluie battante, pesanteur, conséquence néfasteŞiddetli yağmur, ağırlık, kötü akıbetPluie battante vuran sağanağı, conséquence néfaste ise hazmedilemeyen vehameti karşılarGüçlü

المصدر Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

الوجوه والنظائر

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
وَابِلٌİri taneli ve şiddetli sağanak yağmurİnfakın ve amelin kalitesini, toprağın verimini veya riyanın tahribatını anlatan mesel bağlamı (Bakara 2:264, Bakara 2:265)
وَبَالٌEylemin dünyada ve ahirette failin üstüne çöken ağır, kötü ve ezici cezasıHaddi aşmanın, ihlallerin ve inkârın kaçınılmaz faturası ve cezai akıbeti (Mâide 5:95, Haşr 59:15, Tegâbün 64:5, Talâk 65:9)
وَبِيلًاŞiddetli, ezici ve kaçışı olmayan yakalayışFiravun'un peygambere isyanı üzerine Allah'ın onu helak edici ve karşı konulamaz bir şekilde yakalaması (Müzzemmil 73:16)

سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamEylemlerin karşılığı ve adalet ilkesiGünahların cezalandırılmasının ilahi adalet gereği zorunlu bir karşılık (vebal) olup olmadığı tartışmasıEylemin failden ayrılmayan ontolojik bir ağırlık üretmesi ve ilahi azabın kaçınılmazlığı
FıkıhHukuki sorumluluk ve tazmin yükümlülüğüİhlal edilen hakların ve suçların doğurduğu dünyevi ceza ve uhrevi mesuliyetin sınırlarıSuçun, ihlal edenin üzerinde bıraktığı hukuki borç ve kefaret yükü
TefsirTemsil ve mesel analizi ile helak anlatılarıBakara suresindeki bahçe meseli ile Müzzemmil suresindeki Firavun’un yakalanışının semantik bağıBereket getiren sağanağın aynı zamanda riyakârın toprağını çıplak bırakan, Firavun'u ise ezen bir şiddete dönüşmesi
HadisZekâtın arındırıcılığı ve malın vebaliVerilmeyen zekâtın mal üzerinde bıraktığı ağır vehamet ve bereketsizlikZekâtı verilen maldan vebalin ve ağırlığın kalktığını bildiren nebevi beyanlar

تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniAhlaki mesuliyet ve ceza düzeniGünahın ontolojik yüküEylemin karşılıksız kalmayıp faili kuşatmasını temin etmeBireyin işlediği haramın veya zulmün manevi ve uhrevi bir ağırlık olarak dönmesiKesin
İlmiNeden-sonuç ve kütle mekaniğiKütlesel etki ve sert geri bildirimSisteme uygulanan aşırı kuvvetin aynı sertlikte sonuç üretmesiİhmal edilen veya bozulan tabii dengenin yıkıcı bir tabii felaketle neticelenmesiGüçlü
SiyasiOtorite, haddi aşma ve iktidar akıbetiDespotizmin kaçınılmaz çöküşüTiranlığın kendi ürettiği şiddetle tasfiye edilmesiFiravun örneğinde olduğu gibi azgınlaşan siyasi iktidarın ezici bir darbeyle yıkılmasıGüçlü
İktisadiMülkiyet, kamu hakkı ve haksız kazançGayrimeşru kazancın getirdiği mali krizHaksız servetin bereketsizleşmesi ve yıkıma dönüşmesiZekâtı ve infakı engellenen sermayenin toplum ve sermaye sahibi için yıkıcı bir yüke dönüşmesiGüçlü

التماثل في العلوم العددية والإنسانية

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKinetik enerji ve kütleçekimsel çarpma (impuls)Serbest düşmeye bırakılan iri bir kütlenin zemine çarptığında sahip olduğu momentumun tamamını hedefe aktararak deformasyon oluşturmasıGüçlü
Beşeri bilimlerCezai ve ahlaki sorumluluk (kusur sorumluluğu ve tazminat)Hukuka aykırı bir eylemde bulunan failin, eyleminin doğurduğu bütün zararları kendi varlığı üzerinde ağır bir hukuki borç olarak taşımasıKesin

التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiVebal kelimesini yalnızca halk dilindeki 'günahı boynuna olsun' şeklindeki soyut ve pasif bir vicdan sızısına indirgemek; kelimenin fiziksel kökündeki iri taneli vuruşu, ağırlığı ve kaçınılmaz darbeyi unutmak.
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da vebal; riyakârın amelini süpüren iri sağanak (Bakara 2:264), müminin zeminine can veren bereket (Bakara 2:265), inkârcı toplumların dünyada tattığı çöküş (Haşr 59:15) ve Firavun'u ezen ilahi yakalayıştır (Müzzemmil 73:16).
Yanlış anlamanın doğuracağı hataKökün sadece ahlaki bir temenni gibi algılanması, Kur'an'ın eylemler ile fiziksel/toplumsal sonuçlar arasında kurduğu zorunlu nedensellik bağını koparır; ilahi cezanın ontolojik ve ezici gerçekliğini zayıflatır.

خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Bu kök, fiziki alemdeki doğa olayları (iri sağanak yağmur) ile ahlaki ve metafizik alemdeki kanunların (amellerin cezai karşılığı) aynı ilahi yasa ile işlediğini gösterir; ağırlık ve şiddet kavramını tek bir semantik eksende birleştirir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İnfakın ve riyanın doğasını açıklayan mesel ayetlerinde (Bakara 2:264-265) ve geçmiş kavimlerin ile Firavun'un dünyevi ve uhrevi cezalarını anlatan helak bağlamlarında (Müzzemmil 73:16, Haşr 59:15, Talâk 65:9).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Yaptığı haksızlıkların yanına kâr kalacağını zanneden veya eylemlerin sadece ahirette hesaba çekileceğini düşünen anlayışı tashih eder; vebalin dünyada da failin midesine oturan zehirli otlak veya kafasına inen ağır tokmak gibi kaçınılmaz bir yıkım olduğunu gösterir.

التركيب النهائي والنموذج الرياضي

  • Somut anlamTaneleri iri ve vuruşu sert olan şiddetli yağmur; çamaşır döven ağır tokmak; hazmı imkânsız ağır otlak.
  • Soyut anlamİşlenen bir fiilin doğurduğu, sindirilmesi ve taşınması imkânsız olan ezici, helak edici ahlaki ve cezai akıbet.
  • Sistematik karşılıkFiziksel zemine kütle ile inen enerjinin ahlaki ve hukuki alanda faile kaçınılmaz bir sorumluluk ve yıkıcı bir darbe olarak rücu etmesi.
  • LaTeX modeliF(t)=∫0tm(s)⋅a(s) ds⟹W=lim⁡t→T∇F(t)⋅v
  • LaTeX açıklamasıFormülde m(s) eylemin kütlesini ve yoğunluğunu, a(s) şiddetini ve sürekliliğini temsil eder; bu iki büyüklüğün zaman içindeki birikimi F(t) ile failin üzerine çöken toplam yükü ifade eder. Neticede W (vebal), biriken bu kuvvetin nihai T anında failin varlığına doğrudan çarpan ezici bir gradyan darbesi ve kaçınılmaz bir ivmelenme olarak dönmesini sembolize eder.
النسخة النصية (لأدوات الذكاء الاصطناعي)فهرس الجذور حسب الحروف: و