أبل

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: أ-ب-ل2 sîga, 25 mücavir kök, 3 ayet, 3 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.طيرأَبَابِيلَكذبأبلبقرشهدشملنظرالْإِبِلِثنيذكرفريضلل

KökSîga 2Ayet 3Sure 3Mücavir 25

▶ Ağı aç (3B)

أبل

أ - ب - ل

KÖK
  • 3 geçiş
  • 3 ayet
  • 2 sîga
  • 12 sözlük

Deve sürüsü demektir. (EaBABIL) Ebabil kelimesi kalıp olarak çoğulun çoğuludur. Ne var ki, tekili “bebele” olması gerekir. Yalnız Arapça’da aynı cins harf başta gelmez, dolayısıyla bu kelimenin tekili olamaz. Bunun aslı efai’l olmalıdır. Fillerin yani filoların çoğulu olmalıdır. Filolar halinde uçan saldırıcılar göndermiştir. Ebabil, “ibil”in fea’il çoğul kalıbından gelmektedir.devamı ›

Bu sayfa şu yazımları da kapsar: ءبل · إبل · ابل

Notlarım

Sözlükler(12)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Deve sürüsü demektir. (EaBABIL) Ebabil kelimesi kalıp olarak çoğulun çoğuludur. Ne var ki, tekili “bebele” olması gerekir. Yalnız Arapça’da aynı cins harf başta gelmez, dolayısıyla bu kelimenin tekili olamaz. Bunun aslı efai’l olmalıdır. Fillerin yani filoların çoğulu olmalıdır. Filolar halinde uçan saldırıcılar göndermiştir. Ebabil, “ibil”in fea’il çoğul kalıbından gelmektedir.

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR1.645 harf
الإبْلُ لا واحد لها من لفظها، وهي مؤنَّثة لأنَّ أسماء الجموع التي لا واحدَ لها من لفظها إذا كانت لغير الآدميين، فالتأنيث لها لازمٌ. والجمع آبَالٌ. وأرضٌ مَأْبَلةٌ: ذاتُ إبِلٍ. وبالنسبة إلى الإبِلِ إبَليُّ، يفتحون الباء استيحاشاً لتوالي الكسَرات. وإبِلٌ أُبَّلٌ، أي مُهْمَلَةٌ. فإن كانت للقُنْيَةِ فهي إبِلٌ مُؤبَّلَةٌ. فإن كانت كثيرة قيل إبِلٌ أَوابِلُ. قال الأخفش: يقال جاءت إبِلُكَ أَبابيلَ، أي
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR15.294 harf
ل ب ( وايء ) لاب ، لبى ، ولب ، يلب ، وبل ، ألب ، أبل ، بلا ، بأل ، لبأ . لوب : قال أبو عُبيد ، عن أبي زيد : اللُّوَاب : العَطَش . وقال ابن السِّكيت : لاب يَلُوب لَوْباً ، إذا حام حول الماء مِن العَطش . الليث : نخل لُوبٌ ، وإبلٌ لُوب ولوائِب ، إذا عَطِشت . ثعلب ، عن ابن الأعرابي : يقال : ما وجد لَبَاباً ، أي قَدْر لُعْقةٍ من الطعام يَلُوكها . قال : واللَّباب : أقلّ من مِلء الفَم . أبو عبيد ، عن
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR15.013 harf
(باب الثلاثي الذي أوّله الهمزة) (أبت) الهمزة والباء والتاء أصلٌ واحد، وهو الحرّ وشدّته. قال ابنُ السكّيت وغيره: أبَتَ يومنا يأبُِتُ([1]) إذا اشتد حرُّه، فهو أَبِتٌ. وأنشد: بَرْك هجُود بفَلاةٍ قَفْرِ([2]) *** أحْمَى عليها الشمسَُ أبْتَُ الحَرِّ ويقال يومٌ أبْتٌ وليلة أبْتَةٌ. ورجل مأبُوتٌ أصابه الحرّ. قال أبو علي الأصفهانيّ: الأَبْتة كالوَغْرة من القَيظ. (أبث) وهذا الباب مهملٌ عند الخليل. قال
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR947 harf
Madde başı: إبل- قال الله تعالى: ﴿ومن الإبل اثنين﴾ [الأنعام/144]، الإبل يقع على البعران الكثيرة ولا واحد له من لفظه. وقوله تعالى: ﴿أفلا ينظرون إلى الإبل كيف خلقت﴾ [الغاشية/17] قيل: أريد بها السحاب (قال أبو عمرو بن العلاء: ومن قرأها بالتثقيل قال الإبل: السحاب التي تحمل الماء للمطر. راجع لسان العرب (إبل) 11/6؛ وتفسير القرطبي 20/35)، فإن يكن ذلك صحيحا فعلى تشبيه السحاب بالإبل وأحواله بأحوالها. وأبل الوحشي يأبل
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR459 harf
أ ب ل لفلـان أثلـة مـال مؤثلـة‏:‏ غنـم مغنمـة وإبـل مؤبلـة‏.‏ وتأبـل إبـلاً وتغنم غنماً‏:‏ اتخذها‏.‏ وهذه إبل أبل أي مهملة‏.‏ وفلان حسن الإبالة والإبالة أي السياسة والقيام على ماله لأن مال العرب الإبل‏.‏ ومنها‏:‏ ومن المجاز‏:‏ تأبل فلان إذا ترك النكاح ولم يقرب النساء من أبلت الإبـل وتأبلـت إذا اجتـرأت بالرطب عن الماء‏.‏ ومنه قيل للراهب‏:‏ أبيل وقد أبل أبالة فهو أبيل كما تقول‏:‏ فقه فقاهة
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR13.205 harf
الإِبِلُ والإِبْلُ، الأَخيرة عن كراع، معروف لا واحد له من لفظه، قال الجوهري: وهي مؤَنثة لأَن أَسماء الجموع التي لا واحد لها من لفظها إِذا كانت لغير الآدميين فالتأْنيث لها لازم، وإِذا صغرتها دخلتها التاء فقلت أُبَيلة وغُنَيْمة ونحو ذلك، قال: وربما قالوا للإِبِل إِبْل، يسكِّنون الباء للتخفيف. وحكى سيبويه إِبِلان قال: لأَن إِبِلاً اسم لم يُكَسَّر عليه وإِنما يريدون قطيعين؛ قال أَبو الحسن: إنما ذهب
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR1.038 harf
* أ ب ل * * الإبِلُ * لا واحد لها من لفظها وهي مؤنثة لأن أسماء الجموع التي لا واحد لها من لفظها إذا كانت لغير الآدميين فالتأنيث لها لازم وربما قالوا إبْلٌ بسكون الباء للتخفيف والجمع * آبالٌ * وإذا قالوا * إبلانِ * وغنمان فإنما يريدون قطيعين من الإبل والغنم والنسبة إلى الإبل * إبَلِيٌ * بفتح الباء استيحاشا لتوالي الكسرات قال الأخفش يقال جاءت إبلك * أبَابِيلَ * أي فرقا و ﴿طير أبابيل﴾ قال وهذا
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR16.230 harf
الإبل، بكسرتين ولا نظير له في الأسماء كحبر، ولا ثالث لهما، قاله سيبويه، ونقله شيخنا، وقال ابن جني في الشواذ: وأما الحبك ففعل، وذلك قليل، منه: إبل وإطل، وامرأة بلز، أي: ضخمة وبأسنانه حبر، وقد ذكر ذلك في ح ب ك وفي ب ل ز وفي ح ب ر فالاقتصار على اللفظين فيه نظر، وتسكن الباء للتخفيف على الصحيح، كما أشار له الصاغاني وابن جني، وجوز شيخنا أن تكون لغة مستقلة. قلت: وإليه ذهب كراع، وأنشد الصاغاني للشاعر:
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR17.310 harf
Madde başı: ابلأَبِلَ 1 أَبِلَ ذ , aor. اَبَلَ ; (S, M, K;) and أَبَلَ, aor. اَبُلَ ; (K;) inf. n. أَبَالَةٌ, (S, M, K,) of the former verb, (S, M, TA,) or, accord. to Sb, اِبَالَةٌ, because it denotes an office, and, if so, of the latter verb, (TA,) and أَبَلٌ, (M, K,) which is of the former verb, (M, TA,) and أَبَلَةٌ [like غَلَبَةٌ]; (T;) He (a man, S) was, or became, skilled in the good management of camels
Maddenin bağlantısı

أَبِلَ 1 أَبِلَ ذ , aor. اَبَلَ ; (S, M, K;) and أَبَلَ, aor. اَبُلَ ; (K;) inf. n. أَبَالَةٌ, (S, M, K,) of the former verb, (S, M, TA,) or, accord. to Sb, اِبَالَةٌ, because it denotes an office, and, if so, of the latter verb, (TA,) and أَبَلٌ, (M, K,) which is of the former verb, (M, TA,) and أَبَلَةٌ [like غَلَبَةٌ]; (T;) He (a man, S) was, or became, skilled in the good management of camels (S, M, K) and of sheep or goats. (M, K.) اِبَالَةٌ, like كِتَابَةٌ [in measure], signifies The management, or tending, (A, K, TA,) of مَال [meaning camels or other beasts]. (A, TA.) You say, هُوَ حَسَنُ الاِبَالَةِ He is good in the management, or tending, of his مال [or camels, &c.]. (A, TA.) ― -b2- أَبَلَ, aor. اَبِلَ : see 2, second signification. ― -b3- أُبِلَتِ الاِبِلُ The camels were gotten, or acquired, as permanent property. (S, TA.) ― -b4- أَبِلَتِ الاِبِلُ, aor. اَبَلَ ; and أَبَلَت, aor. اَبُلَ ; (K;) inf. n. [of the former] أَبَلٌ and [of the latter] أُبُولٌ; (TA;) The camels became many, or numerous. (K.) ― -b5- Also أُبَلَتِ الاِبِلُ, (S, M, K,) and the like is said of wild animals, (S, M,) or others, (K,) aor. اَبُلَ and اَبِلَ , inf. n. أُبُولٌ (S, M, K) and أَبْلٌ; (M, K;) and أَبِلَت; and ↓ تأبلّت; (M, K;) The camels were content, or satisfied, with green pasture, so as to be in no need of water: (S, M, K:) the last verb is mentioned by Z, and he says that it is tropical, and hence أَبِيلٌ applied to “a monk.“ (TA.) ― -b6- [Hence,] أَبَلَ الرَّجُلُ عَنِ امْرَأَتِهِ, and ↓ تأبّل, (S, M, K,) The man was content to abstain from conjugal intercourse with his wife; syn. اِجْتَزَأَعَنْهَا; (M;) the man abstained from conjugal, or carnal, intercourse with his wife. (S, K, TA.) ― -b7- [Hence also] أَبَلَ, (K,) inf. n. أَبْلٌ, (TA,) (tropical:) He devoted himself to religious exercises; or became a devotee; (K, TA;) as also أَبُلَ, like فَقُهَ, inf. n. أَبَالَةٌ: or this signifies he became a monk. (TA.) ― -b8- And أَبَلَ, aor. اَبِلَ , (Kr, M, K,) inf. n. أَبْلٌ, (Kr, M,) (assumed tropical:) He overcame, and resisted, or withstood; (Kr, M, K;) as also ↓ أبّل, (K,) inf. n. تَأْبِيلٌ; (TA;) but the word commonly known is أَبَلَّ. (M, TA.) ― -b9- Also (K, TA, but in the CK “ or ”) أَبَلَتِ الاِبِلُ signifies The camels were left to pasture at liberty, and went away, having with them no pastor: (K:) or they became wild, or shy. (K, * TA.) ― -b10- And The camels sought by degrees, or step by step, or bit by bit, after the أُبُل [q. v.], i. e. the خِلْفَة of the herbage or pasture. (TA.) ― -b11- And, inf. n. أُبُولٌ, The camels remained, or abode, in the place: (M, K:) or remained, or abode, long in the pasturage, and in the place. (El-Moheet, TA.) ― -b12- أَبَلَ العُشْبٌ, inf. n. أُبُولٌ, The herbage became tall, so that the camels were able to feed upon it. (K.) ― -b13- أَبَلَ الشَّجَرُ, inf. n. أُبُولٌ, The trees had green [such, app., as is termed أُبُلٌ] growing in its dried parts, mixing therewith, upon which camels, or the like, fatten. (Ibn- 'Abbád.) -A2- أَبَلَهُ, inf. n. أَبْلٌ, He assigned to him, or gave him, (جَعَلَ لَهُ) pasturing camels, or camels pasturing by themselves. (K.)

أبّل 2 أبّل ذ , (S, K,) inf. n. تَأْبِيلٌ, (K,) He took for himself, got, gained, or acquired, camels; he acquired them as permanent property. (S, K.) [See also 5.] ― -b2- He was one whose camels had become numerous; (T, M, K;) as also ↓ آبل, (M, K,) inf. n. اِيبَالٌ; (TA;) and ↓ أَبَلَ, aor. اَبِلَ , (K,) inf. n. أَبْلٌ. (TK.) ― -b3- تَأْبِيلٌ الاِبِلِ The managing, or taking good care, of camels; (M;) and the fattening of them: (M, K:) mentioned by AHn, on the authority of Aboo-Ziyád ElKilábee. (M.) -A2- See also 1.

4 آبَلَ see 2.

5 تَاَبَّلَ see 1, in two places: ― -b2- and see 8 -A2- تأبّل اِبِلًا He took for himself, got, gained, or acquired, camels; (AZ, T, M, K;) like تغنّم غَنَمًا. (AZ, T.) [See also 2.]

لَا يَأْتَبِلُ 8 لَا يَأْتَبِلُ ذ , (S, M, K,) in the O ↓ لا يَتَأَبِّلُ, (TA,) He does not, or will not, keep firmly, or steadily, to the pasturing of camels, nor tend them well; (M, K;) he does not, or will not, manage them, or take care of them, in such manner as to put them in good condition: (As, A 'Obeyd, T, S:) or it signifies, (M, K,) or signifies also, (S,) he does not, or will not, keep firmly, or steadily, upon them when riding them; (T, S, M, K, TA;) used in this sense by a man excusing himself for not putting on a camel his aged father who was walking. (T.)

اِبْلٌ اِبْلٌ أبال أبل أبلى اـبل ابل بال بل بلا بلي وبل : see اِبِلٌ: ― -b2- and أَبِلٌ.

أَبَلٌ أَبَلٌ ذ : see أَبَلَةٌ.

أَبِلٌ أَبِلٌ ذ Skilled in the good management of camels (S, M, K) and of sheep or goats; (M, K;) as also ↓ آبِلٌ: (S, M, K:) and أَبِلٌ بِالاِبِلِ, and in poetry ↓ اِبْلٌ, skilled in the management, or care, of camels. (T.) ― -b2- A man possessing camels; (Fr, M, K;) as also ↓ آبِلٌ, (M, K,) similar to تَامِرٌ and لَابِنٌ, (Ham p. 714,) but this is disapproved by Fr; (TA;) and ↓ اِبَلِىٌّ, (S, M, O,) with fet-h to the ب (S, O,) because several kesrehs together are deemed uncouth; (O;) in the K, erroneously, ↓ أَبَلِىٌّ, with two fet-hahs; (TA;) and ↓ اِبِلِىٌّ also, (M, K,) with two kesrehs. (K.) ― -b3- بَعِيرٌ أَبِلٌ A fleshy he-camel. (Ibn- 'Abbád, K.) ― -b4- نَاقَةٌ أبِلَةٌ A she-camel blessed, prospered, or made to have increase, in respect of offspring. (Ibn-'Abbád, K.) In one place in the K, مِنَ الوَلَدِ is put for فِى الوَلَدِ. (TA.)

أُبُلٌ أُبُلٌ ذ [mentioned in two places in the latter part of the first paragraph,] The خِلْفَة of herbage, (K,) i. e., of dry herbage; [app. meaning what grows in the season called الصَّيْف, or summer, among herbage that has dried up;] growing after a year; upon which camels, or the like, fatten. (TA.)

اِبِلٌ اِبِلٌ أبال أبل أبلى اـبل ابل بال بل بلا بلي وبل (T, S, M, Msb, K, &c.,) said by Sb to be the only subst. of this form except حِبِرٌ, and to have none like it among epithets except بِلِزٌ; for though other instances are mentioned, they are not of established authority; (Msb;) but IJ mentions, with these, حِبِكٌ and اِطِلٌ [which may be of established authority]; (TA;) [and to these may be added اِبِطٌ and اِبِدٌ, and perhaps نِكِحٌ and خِطِبٌ; respecting which see اِبِدٌ;] and for اِبِلٌ one says also ↓ اِبلٌ, (S, Msb, K, &c.,) sometimes, by way of contraction; (S, Msb;) or this may be a dial. var. of the former; (Kr, MF;) [Camels: and a herd of camels: or] at the least, applied to a صِرْمَة; i. e. a number [of camels] more than a ذَوْد [which is at least nine,] up to thirty; after which is the هَجْمَة, i. e. forty and upwards; and then, هُنَيْدَةُ, which is a hundred of اِبِل: (T:) or, accord. to Ibn-'Abbád, a hundred of اِبِل: (TA:) it is a quasi-pl. n.; (Az, S, ISd, Z, O, Msb, &c.;) a word having no proper sing.; (S, M, O, Msb;) and is of the fem. gender, because the quasi-pl. n. that has no proper sing. is necessarily fem. (S, O, Msb) when not applied to human beings, (S, O,) or when applied to irrational beings, (Msb,) and has ة added in the dim.; (S, Msb;) the dim. of اِبِلٌ being ↓ أُبَيْلَةٌ: (S, Msb, K:) it is said in the K that it is a sing. applied to a pl. number, and is not a pl., nor a quasi-pl. n.; but in this assertion together with the saying that the dim. is as above is a kind of contradiction; for if it be a sing., and not a quasi-pl. n., what is the reason of its being fem.? (TA:) the pl. is آبَالٌ (S, M, Msb, K) and أَبِيلٌ [like عَبِيدٌ pl. of عَبْدٌ, q. v.]; (Msb, TA;) the pl. meaning herds [of camels]; and in like manner أَغْنَامٌ and أَبْقَارٌ mean flocks of sheep or goats and herds of bulls or cows: (Msb, TA:) and the dual, اِبلَانِ, means two herds [of camels], (Sb, T, S, M, Msb,) each with its pastor; (T;) like as غَنَمَانِ means two flocks of sheep or goats: (S:) or, accord. to Ibn-'Abbád, the dual means two hundreds of اِبِل. (TA.) ― -b2- الاِبِلُ الصُّغْرَى [The smaller camels] is an appellation applied to sheep; because they eat more than goats. (IAar in TA art. ضبط.) ― -b3- It is said in the Kur [lxxxviii. 17], أَفَلَا يَنْظُرُونَ اِلَى الْاِبِلِ كَيْفَ خُلِقَتْ, meaning, accord. to 'Aboo-Amr Ibn-El- 'Alà, (T, TA,) (tropical:) [Will they not then consider] the clouds that bear the water for rain, [how they are created?] (T, K, TA:) but accord. to him who reads الاِبْلِ, the meaning is, the camels. (T, TA.)

أُبْلَةٌ أُبْلَةٌ ذ A blight, blast, taint, or the like: (T, K:) thus written by IAth, agreeably with the authority of Aboo-Moosà; (TA;) occurring in a trad., in which it is said that one should not sell dates until he is secure from الاُبْلَةٌ; (T, TA;) but accord. to a commentary on the Nh, it is correctly written ↓ أَبَلَةٌ [q. v.] (TA.)

اِبْلَةٌ اِبْلَةٌ أبال أبل أبلى أبله أبلة اـبل اـبله ابله ابلة بال بل بلا بله بلي وبل Enmity; hostility. (Kr, M, K.)

أَبَلَةٌ أَبَلَةٌ ذ Unwholesomeness and heaviness of food; (S, M, K;) originally وَبَلَةٌ, like as أَحَدٌ is originally وَحَدٌ; (S;) as also ↓ أَبَلٌ. (K.) It is said in a trad. that this departs from every property for which the poor-rate has been paid. (S, M.) ― -b2- See also أُبْلَةٌ. ― -b3- An evil quality of herbage or pasture. (AHn, TA in art. نشر.) ― -b4- A cause of harm or injury; evil; mischief. (TA.) ― -b5- A consequence of an action, or a claim which one seeks to obtain for an injury; and a cause of blame or dispraise: having these meanings in the saying, اِنْ فَعَلْتَ ذَاكَ فَقَدْ خَرَجْتَ مِنْ أَبَلَتِهِ [If thou do that, thou wilt escape from its consequence, &c.]. (T.) ― -b6- A fault, vice, or the like. (Aboo-Málik, T.) So in the saying, مَا عَلَيْكَ فِى هٰذَا الأَمْرِ أَبَلَةٌ [There is not to be charged against thee, in this affair, any fault, &c.]. (T.) ― -b7- A crime; a sin; an unlawful action. (K.) ― -b8- Rancour, malevolence, malice, or spite. (IB.)

أَبَلِىٌّ أَبَلِىٌّ ذ : see أَبِلٌ

أَبُلِىٌّ أَبُلِىٌّ ذ : see أَبِيلٌ

اِبَلِىٌّ اِبَلِىٌّ أبلى أبلي اـبل اـبلي ابلى ابلي بلا بلي , with fet-h to the ب because several kesrehs together are deemed uncouth, Of, or relating to, camels. (S.) ― -b2- See also أَبِلٌ.

اِبِلِىٌّ اِبِلِىٌّ أبلى أبلي اـبل اـبلي ابلى ابلي بلا بلي : see أَبِلٌ

أَبِيلٌ أَبِيلٌ ذ (assumed tropical:) A Christian monk; (S M, Msb, K;) so called because of his abstaining (لِتَأَبُلِهِ) from women: (TA:) or the chief monk: (T:) or a derotee: (TA:) or an old man, or elder: (M:) or the chief, or head-man, of the Christians: (M, K:) or the man who calls them to prayer by means of the نَاقُوس; (A Heyth, M, * K;) the beater of the ناقوس: (IDrd:) as also ↓ أَيْبَلِىٌّ, (M and K, but according to the M as meaning “ a monk, ”) which is either a foreign word, or changed by the relative ى, or of the same class as اِنْقَحْلٌ [in which the first letter as well as th second is augmentative], for Sb says that there is not in the language an instance of the measure فَيْعَلٌ; (M;) and ↓ أَيْبُلِىٌّ, and هَيْبَلِىٌّ, and ↓ أَبُلِىٌّ and ↓ أَيْبَلٌ, (K,) which last is disallowed by Sb for the reason stated above; (TA;) and ↓ أَيْبُلٌ like أَيْنُقٌ; and ↓ أَيْبِلِىٌّ; (K;) the last with fet-h to the hemzeh, and kesr to the ب, and with the [first] ى quiescent; or أَيْبَلِىٌّ [app. a mistranscription for أَيْبِلِىٌّ] is used by poetic licence for ↓ أَبِيلِىٌّ, like أَيْنُقٌ for أَنْوُقٌ: (TA:) pl. آبَالٌ (M, K) and أُبْلٌ, or أُبُلٌ, [accord. to different copies of the K,] with damm [which indicates that the former is meant, though it is irregular]. (K.) By أَبِيلٌ الأَبِيلِينَ is meant 'Eesà [or Jesus], (S, K,) the Messiah. (S.) ― -b2- In the Syriac language it signifies Mourning, or sorrowing. (K.) -A2- Also A staff, or stick. (M, K.) ― -b2- See also اِبَالَةٌ.

أُبَالَة أُبَالَة ذ : see the next paragraph.

اِبَالَةٌ اِبَالَةٌ أبال أباله اـبالة اباله ابالة بالى : see اِبَّوْلٌ. -A2- Also A bundle of firewood; (T, S, Msb;) and so ↓ اِبَّالَةٌ: (T, S:) or a great bundle of firewood; and so ↓ أُبَالَةٌ and بُلَةٌ (K) and ↓ اِبَّالَةٌ: (Bd in cv. 3; but there explained only as signifying a great bundle:) or a bundle of dry herbage; (M, TA;) and so ↓ اِبَّالَةٌ (K) and ↓ أَبِيلٌ and ↓ أَبِيلَةٌ (M, K) and ↓ اِيبَالَةٌ, (K, [in the CK اَيْبَالَة,]) with one of the two ب s changed into ى, and mentioned by Az, but it is said in the S and O that this is not allowable, because this change may not be made in a word of the measure فِعَّالَةٌ, with ة, but only in one without ة, as in the cases of دِينَارٌ and قِيرَاطٌ; (TA;) and وَبِيلَةٌ signifies the same, (K,) belonging to art. وبل. (TA.) Hence the prov., (S, TA,) صِغْثٌ عَلَى اِبَالَةٍ and ↓ اِبَّالَةٍ, (S, K, &c.,) but the former is the more common, and ↓ اِيبَالَةٍ, which is allowed by Az but disallowed by J; (TA;) [lit. A handful of herbage, or the like, upon a bundle, or great bundle, of firewood, or a bundle of dry herbage;] meaning (assumed tropical:) a trial, or trying event, upon another (S, O, K) that had happened before: (S, O:) or plenty (خِصْبٌ) upon plenty; as though bearing two contr. significations. (K.)

أَبِيلَةٌ أَبِيلَةٌ ذ : see اِبَالَةٌ.

أُبَيلَةٌ أُبَيلَةٌ ذ dim of اِبِلٌ, q. v. (S, Msb, K.)

أَبِيلِىٌّ أَبِيلِىٌّ ذ : see أَبِيلٌ.

أَبَابِيلٌ أَبَابِيلٌ ذ : see اِبَّوْلٌ.

أَبَّالٌ أَبَّالٌ ذ A pastor of camels, (M, K, TA,) who manages them, or takes care of them, well. (TA.)

اِبَّالٌ اِبَّالٌ أبال ابال بالى : see the next paragraph.

اِبَّوْلٌ اِبَّوْلٌ أبول ابول بال بول , (T, S, M, Msb, K,) like عِجَّوْلٌ, (S, Msb, K, [in the CK, erroneously, عَجُول,]) A separate, or distinct, portion of a number of birds, and of horses, and of camels, (M, K,) and of such following one another; (K;) as also ↓ اِبِيلٌ and ↓ اِبَّالَةٌ, (M, K,) and ↓ اِبَالَةٌ, and ↓ اِيْبَالٌ: (K:) or it signifies a bird separating itself from the row of other birds; (T, TA;) accord. to IAar. (TA.) It is said to be the sing. of ↓ أَبَابِيلٌ: (T, S, M, and Jel in cv. 3:) Ks says, I used to hear the grammarians say that this latter has for its sing. اِبَّوْلٌ, like عِجَّوْلٌ, of which the pl. is عَجَاجِيلٌ: (Msb:) or its sing. is ↓ اِبَيلٌ; (S, Msb;) but he who says this adds, I have not found the Arabs to know a sing. to it: (S:) or each of these is its sing.; (M, Jel;) and so is ↓ اِبَّالٌ: (Jel:) or its sing. is ↓ اِبَّالَةٌ, (Bd in cv. 3, and Msb,) originally signifying “a great bundle:” (Bd:) it is said that this seems to be its sing.; and so ↓ أَبَّالَةٌ: or the sing. may be ↓ اِيبَالَةٌ, like as دِينَارٌ is sing of دَنَانِيرٌ: (T:) or it has no sing., (T, S, M, Bd, Msb, K,) accord. to Fr (T, Msb) and Akh (S) and AO, (T, M,) like شَمَاطِيطُ (Fr, T, Bd) and عَبَادِيدٌ. (AO, M, Bd.) أَبَابِيلٌ signifies, accord. to some, A company in a state of dispersion: (M:) or dispersed companies, one following another: (Msb:) or distinct, or separate, companies, (Akh, S, Msb, K,) like leaning camels: (Msb:) or companies in a state of dispersion. (AO, Msb.) One says, جَآءَتْ اِبِلُكَ أَبَابِيلَ Thy camels came in distinct, or separate, companies. (Akh, S.) And طَيْرٌ أَبَابِيلُ [in the Kur cv. 3 means Birds in distinct, or separate, flocks or bevies]: (Akh, S:) [or] birds in companies from this and that quarter: or following one another, flock after flock: (Zj, T:) or (assumed tropical:) birds in companies; (Bd, Jel;) likened to great bundles, in respect of their compactness. (Bd.) [Respecting these birds, Fei, in the Msb, quotes many fanciful descriptions, which I omit, as absurd.]

اِبِّيلٌ اِبِّيلٌ أبال أبيل ابيل : see اِبَّوْلٌ, in two places.

أَبَّالَةٌ أَبَّالَةٌ ذ : see اِبَّوْلٌ.

اِبَّالَةٌ اِبَّالَةٌ أبال أباله اـبالة اباله ابالة بالى : see اِبَالَةٌ, in three places: ― -b2- and اِبَّوْلٌ, in two places.

آبَلٌ آبَلٌ آبل More, and most, skilled in the good management of camels. (S, M, K, TA.) Hence the prov., آبَلُ مِنْ حُنَيْفِ الحَنَاتِمِ [More skilled &c. than Honeyf-el-Hanátim]. (TA.) And the phrase, هُوَ مِنْ آبِلَ النَّاسِ [He is of the most skilled &c. of men]. (S, M, K.) Mentioned by Sb, who says that there is no verb corresponding to it. (M.) [But see 1, first signification.]

آبِلٌ آبِلٌ آبل : see أَبِلٌ, in two places. ― -b2- اِبِلٌ أَوَابِلٌ, (S, M, K,) and أُبَّلٌ, and أُبَّالٌ, (M,) [all pls. of آبِلٌ or آبِلَةٌ,] and ↓ مُؤَبَّلَةٌ, (M,) Many, or numerous, camels: (S, M, K:) or this, [app. meaning the last,] as some say, put in distinct herds; (M;) and so أُبَّالٌ: (TA:) or gotten, gained, or acquired, for permanent possession: (M:) this last is the meaning of the last of the epithets above. (S, K.) ― -b3- آبِلٌ, applied to a camel, also signifies Content, or satisfied, with green pasture, so as to be in no need of water: pl. أُبَّالٌ: (S, K:) and so أَوَابِلُ, applied to she-camels, (T, * TA,) and to wild animals. (S in art. بل.) ― -b4- And اِبِلٌ آبِلَةٌ Camels seeking by degrees, or step by step, or bit by bit, after the أُبُل [q. v.], i. e. the خِلْفَة of the herbage or pasture. (TA.) ― -b5- And اِبِّلٌ أُبَّلٌ Camels left to themselves, (S, M, K, TA,) without a pastor. (TA.)

أَيْبَلٌ أَيْبَلٌ ذ and أَيْبُلٌ: see أَبِيلٌ.

أَيْبَلِىٌّ أَيْبَلِىٌّ ذ and أَيْبُلِىٌّ and أَيْبِلِىٌّ: see أَبِيلٌ.

اِيْبَالٌ اِيْبَالٌ ايبال : see اِبَّوْلٌ.

اِيْبَالَةٌ اِيْبَالَةٌ ايباله ايبالة : see اِبَالَةٌ, in two places: ― -b2- and see اِبَّوْلٌ.

أَرْضٌ مَأْبَلَةٌ أَرْضٌ مَأْبَلَةٌ ذ A land having camels. (S, K.)

اِبِلٌ مُؤَبَّلَةٌ اِبِلٌ مُؤَبَّلَةٌ ذ : see آبِلٌ.

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR839 harf
Madde başı: ءبلأَبَلَ أَبَلَ U ( n. ac. أَبَل 4 , أَبَاْلَة 22t , اِبَاْلَة 23t ), a. Was skilled in the management of camels, &c. b. Were numerous ( camels ). c. I ( n. ac. أَبْل 1 ), Withstood, resisted. أَبِلَ أَبِلَ A ( n. ac. أَبَل 4 ), a. see supra (a) . & ( b ). أَبَّلَ أَبَّلَ II , آبَلَ IV , تَأَبَّلَ V , a. Had many camels. اِبْل اِبْل 2 , ( pl. آبَاْل 38 ), a. Camel. اِبْلَة اِبْلَة
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR47.704 harf
Madde başı: ءبلءبل بَلَ - يَأْبِلُ - إبِل - إبِيْل - أَبابيْل أبَلَ - يَأْبِلُ + الكائن + في موضع + على أمر+ أو عن أمر أو شيء: يمتنع ويصبر عن فعل يرغبه أو على أذى يصيبه، إباء ورفعة وتجلداً: يظل في مكانه صابراً على مكروه ونصب وعطش وأذى وما شابه، فلا يبرحه عنداً وإباء ورفعة وتجلداً. إبِل: على وزن" فـِعـِل ": اسم فعل بمعنى مفعول من " أَبَلَ - يَأْبِلُ ":
Tamamını oku

Sîgalar(2)

Mücavir kökler25 mücavir (35 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. بقر

    1 ortak ayet · Sığır

  2. شمل

    1 ortak ayet · Sol

  3. وصي

    1 ortak ayet · Vesat bohça gibi kıymetli şeylerin bulunduğu, kabı asıp…

  4. ثني

    1 ortak ayet · Sena yaka demektir

  5. طير

    1 ortak ayet · “Tayr” kuş demektir

  6. أنث

    1 ortak ayet · Eğildiği zaman tekrar eski yerine gelen demir gibi şeylere…

  7. فري

    1 ortak ayet · Ferv “Ferre”ye bak

  8. حرم

    1 ortak ayet · Hiram keçe demektir

  9. نظر

    1 ortak ayet · Korkuluk demektir

  10. شهد

    1 ortak ayet · Petekteki baldır

  11. غير

    1 ortak ayet · Ğayr, Ğayr dışında demektir

  12. ضلل

    1 ortak ayet · Fi Tadlil Dalle kaybolan deve demektir

Geçtiği ayetler(3)

  1. وَمِنَ الْإِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِ قُلْ آلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ أَمِ …

    Deve sürüsüDeveden de iki, sığırdan da iki. De ki: İki erkeği mi, iki dişiyi mi veya iki dişinin rahimlerinde bulunanı mı haram kıldı? Yoksa Allah; size bunları buyururken, siz orada mı idiniz? İnsanları bilgisizce saptırmak için Allah’a karşı yalan uyduranlardan daha zalim kimdir? Muhakkak ki Allah; zalimler güruhunu hidayete erdirmez.

  2. أَفَلَا يَنْظُرُونَ إِلَى الْإِبِلِ كَيْفَ خُلِقَتْ

    Deve sürüsüOnlar deveye bakmazlar mı, nasıl yaratılmıştır?

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökأبل
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerجمل, نوق, بعر, سرب
Zıt Kökفرد
Çekirdek Özet 1Deve cinsi, deve sürüsü edinme ve birikip kümelenen ağırlık
Çekirdek Özet 2İlahi yaratılış harikası olarak deve ve art arda dalgalar halinde gelen topluluklar
Çekirdek Özet 3Birikimli dayanıklılık, yük taşıma kapasitesi ve sürü intizamı
Kritik Hata RiskiKelimeyi yalnızca sıradan bir binek hayvanına indirgeyip iktisadi ve kozmik donanımını veya topluluk intizamını gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
أبBaşlangıç, köken alma, yönelme, kabarma ve öne atılma hareketini ifade eder; nitekim أبب otun veya hazırlığın öne çıkmasını, أبد zamanın başına ve sürekliliğine yönelmeyi, أبق efendisinden kaçıp öne fırlamayı gösterirلTemeldeki yönelme ve kabarma enerjisini bir hedefe bağlama, somut bir gövdede sabitleme, yük altına girerek sürüyü bir arada tutma anlamı kazandırmıştır

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
أÖküz başı; güç, öncülük, başlangıçBaşlatıcı birincil kuvveti ve öne çıkan fiziksel direnci temsil eder
بEv, çadır; iç, barınma, içinde olmaBünyeye alma, kapalı tutma, suyu ve besini kendi içinde muhafaza etme kabiliyetini gösterir
لÇoban değneği, üvendire; yöneltme, öğretme, bağlamaSürüyü sevk etme, güdülme, belirli bir nizam üzere yürütülme hareketini ifade eder
أبلGücün içselleşerek güdülmesiKendi içinde büyük bir güç ve dayanıklılık barındıran canlının veya topluluğun sevk ve idare altında nizamla ilerlemesi

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamÇöl ortamında toplu halde bulunan, yük ve susuzluğa dayanan deve sürüsü; ayrıca devenin taze otla yetinip suya ihtiyaç duymaması
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem şiirinde damgalı ve mülk edinilmiş deve sürüleri için kullanılır: قد شَرِبت آبالهم بالنّارِ / والنّار قد تَشْفِي من الأُوارِ
Erken Arapça kullanımİdare ve gütme mahareti anlamında حسن الإبالة kullanımı ve dünyadan el çekip riyazete çekilen rahip için kullanılan أبيل ifadesi

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

Sami etimolojik katman

Sami dillerinde أبل kökü, hem çöl ekolojisinin merkezindeki deve cinsini ve sürüsünü hem de fonetik akrabalıklar üzerinden yas tutma, riyazet, dünyadan el çekme ve kuru otla yetinme semantik matrisini barındırır. İbranicede אָבֵל (avel) kökü yas tutma, mahrumiyet ve içe çekilme anlamı taşırken, Arapçadaki devenin azla yetinmesi ve rahibe (أبيل) denmesi bu arka planla semantik bağ kurar. Akadcadaki ibilu / iblu biçimleri tek hörgüçlü deve türüne ve yük hayvanına işaret eder. Arapçada kök, ağırlıklı olarak iktisadi servet, sürü oluşturma ve dayanıklılık üzerinde yoğunlaşmıştır.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Lane’s Lexicon, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönDeve sürüsü edinme ve azla yetinmeÇokluk, kümeleşme ve susuzluğa tahammül üzerinden türeyen isimlerKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiAkadca ibilu ve İbranice avelYük taşıyan deve cinsi ve dünyevi hazlardan çekilme / riyazet anlamlarıGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıBelirgin ve güvenilir bir Afro-Asyatik dışı bağ tespit edilmediVeri bulunamadı

Kaynak Lisān al-ʿArab, Brown-Driver-Briggs.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
أبلAnlamlıDeve sürüsü ve kümelenmeToplu deve varlığı, sürü yönetimi ve azla yetinmeHedef kök; Kur'an'da geçer
ألبAnlamlıToplanma ve kışkırtmaBir araya gelerek birine karşı güç birliği yapmaKur'an'da geçmez
بألAnlamlıKötü durum ve ağırlıkİnsanın üzerine çöken zayıflık veya ağırlıkKur'an'da geçmez
بلأAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez
لأبAnlamlıHızlı içme ve daralmaSuyu birbiri ardınca içme veya taşlık dar vadiKur'an'da geçmez
لبأAnlamlıAğız sütüDoğumdan sonraki ilk koyu ve besleyici sütKur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
أبلMerkezCanlı varlık ve sürüCins adı olarak devenin bütünü ve kümelenmiş toplulukTekil türden ziyade sürüyü ve türün genel tabiatını ifade eder
جملKomşuBeden ve heybetErkeği ve genel yapısıyla devenin fiziki heybetiEstetik ve ağır cüsseli binek yönü öne çıkar
نوقKomşuDişi cins ve verimDişi deve ve onun sağladığı doğrudan menfaatSüt, doğurganlık ve sevk edilme yumuşaklığı belirgindir
بعرKomşuGenel binek ve yükHer türlü yük taşıyan deve veya genel binekİşlevsel yük taşıma kabiliyetini gösterir
سربKomşuSürü ve akışHareket halindeki hayvan veya canlı kafilesiBirbiri ardınca akıp giden düzenli toplulukları anlatır
فردZıtAyrılma ve teklikSürüden ve kümeden ayrı tek başına kalmaTopluluk ve kümeleşmenin tam karşıtı olan yalnızlık durumu

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaأبلDeve cinsi ve bölük bölük gelen sürüHem hayvan cinsini hem de akın akın gelen kümeleri kapsarKesin
Latincecamelus, grexDeve, hayvan sürüsüTürü karşılar ancak kökün bölükler halinde gelme nüansını dışarıda bırakırGüçlü
İngilizcecamel, herd, flockDeve, sürü, kümeÇöl hayvanını ve topluluğu verir; dayanıklılık ve riyazet bağını içermezGüçlü
AlmancaKamel, Herde, SchwarmDeve, sürü, yığınMaddi karşılığı verir; kökün türevsel zenginliğini taşımazGüçlü
Fransızcachameau, troupeauDeve, hayvan sürüsüSadece biyolojik ve morfolojik sürüyü ifade ederGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
İbil (tekil/cins ismi)Biyolojik yaratılış mucizesi olan deveTevhid delili ve gök-yer dengesi içinde düşünmeye çağrı; Gāşiye 88:17
Ebâbîl (çoğul öbeği)Dalga dalga, fırka fırka gelen topluluklarHelak edici azap kuşlarının nizamlı fırkaları; Fîl 105:3

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİstidlâl ve afakî delillerDevenin anatomik ve fizyolojik yapısının yaratıcıya delaletiHikmetli tasarım ve ilahi kudret
FıkıhZekât ve diyet hükümleriDevenin zekât nisabı ve diyet ödemelerindeki standart ölçü oluşuİktisadi değer ve temel mübadele birimi
TefsirFil suresi ve kozmik ibretlerEbabil kelimesinin fırkalar ve bölükler halinde geliş biçimiİlahi müdahalenin düzenli ordular şeklinde tezahürü
HadisCemaat ve infak teşbihiDevesini kaybeden adam sevinci veya kızıl develere sahip olma değeriKıymetli mülk ve insan fıtratının sevgisi

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid istidlaliAyet ve ibret nesnesiAkıl yürütmeye zemin olmaİnsana en yakın devasa yaratılış harikası olarak Allah'ın kudretini hatırlatırKesin
İlmiBiyoloji ve anatomiZor çevreye uyum mekanizmasıEkolojik direnç modeliSusuzluğa, yüke ve çöl fırtınasına dayanıklı biyolojik sistemGüçlü
SiyasiFırka ve nizamDisiplinli güç kümesiCaydırıcı ve toplu intizamBirbiri ardınca intizamla intikal eden askerî ve ilahi birliklerGüçlü
İktisadiMülkiyet ve servetالمؤبّل yani köklü ana sermayeDeğer saklama ve lojistikÇöl ekonomisinde zenginliğin, ticaret kervanlarının ve taşımacılığın temeliKesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerAyrık paket dalgalarıKesikli kümelerin ardışık ve düzenli dalgalar halinde hedefe intikaliGüçlü
Beşeri bilimlerKollektif dayanışma filolarıBireylerin ortak bir ağırlık altında birleşip organize fırkalar halinde hareket etmesiGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü sadece çöl ortamına mahsus geri kalmış bir binek türü saymak veya ebabil ifadesini özel bir kuş türünün adı zannetmek
Kur'an içi daha geniş anlamHem olağanüstü biyolojik dayanıklılık ve iktisadi kapasiteyi hem de dalgalar halinde nizamla gelen sevk idaresini kapsayan geniş bir sistemik mefhum
Yanlış anlamanın doğuracağı hataGāşiye suresindeki kozmik tefekkür çağrısını basit bir bedevi örneğine indirgemek ve Fil suresindeki cezanın kolektif nizamını efsaneleştirmek

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Varlığın zorlu şartlara uyumunu, ilahi mühendisliği ve orduların bölükler halindeki sevk dinamizmini kavramayı sağlar
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Afakî tefekkür ve yaratılış delillerini işleyen ayetlerde (Gāşiye 88:17) ve tarihi ilahi müdahaleleri bildiren kıssalarda (Fîl 105:3)
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Ebabil kelimesinin bir kuş türü olduğu yanılgısını giderir; onun fırkalar, kafileler ve kümeler halinde geliş tarzını ifade ettiğini gösterir

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamÇöl şartlarına dirençli deve sürüsü ve birbiri peşi sıra gelen kalabalık öbek.
  • Soyut anlamAğır yüke ve mahrumiyete mukavemet gösteren, nizam içinde sevk edilen fırkalar bütünü.
  • Sistematik karşılıkDağınık unsurların organize bir sürü ve filo halinde intizam kazanarak hedefe yönelmesi.
  • LaTeX modeliF=∑k=1nck⋅e−λt  ⟹  lim⁡t→TPk
  • LaTeX açıklamasıFormüldeki ck katsayısı her bir sürü veya filo biriminin taşıma kapasitesini ve iç direncini, e−λt terimi mahrumiyet ve zamana karşı tükenmeyen dayanıklılık fonksiyonunu, F toplam sevk gücünü ve Pk ise hedefe dalgalar halinde yönelen organize fırkaların toplu etkisini temsil eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ا