بذر
ب - ذ - ر
KÖK- 3 geçiş
- 2 ayet
- 3 sîga
- 13 sözlük
Bezr tohum demektir.devamı ›
Notlarım
Sözlükler(13)
★ Akevler SözlüğüTürkçe
Bezr tohum demektir.
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.022 harfباب الذّال والرّاء والباء معهما
ذ بر: الذَّبْرُ، بلغة هُذَيْل خَفيّةٌ يذبُرُها ذَبْراً.
وبعضهم يقول: ذَبَرَ الكتاب أي كَتَبَ، وبعض يقول: الذَّبُور الفِقْهُ بالشيءِ والعِلْمُ به، وقيل: ذَبَره أي فَهِمَه وقَتَلَه عِلْماً.
بذر:
بَذَرْتُ الشيءَ والحَبَّ بَذْراً، بمعنى نَثَرْتُ، ويقال للنَّسْل: البَذْر، يقال: هؤلاءِ بَذْرُ سُوءٍ.
والبَذْرُ اسمٌ جامعُ لِما بَذَرْتَ من الحَبِّ.
والبَذير: من لا يستطيع
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR236 harfبَذَرْتُ البَذْرَ: زرعتُه. وتفرقتْ إبله شَذَرَ بَذَرَ، إذا تفرقتْ في كلِّ وجه، وَبَذَرَ إتباعٌ له. وتَبْذيرُ المال: تفريقُه إسرافاً. أبو زيد: يقال رجلٌ تِبْذارَةٌ، للذي يُبَذِّرُ مالَه ويُفسده. ورجلٌ بَذورٌ: يُذيع الأسرار. وقومٌ بُذُرٌ.
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR6.693 harfذ ب ر
ذبر ، ذرب ، بذر ، ربذ .
ذبر : أبو عبيد : ذَبَرْتُ الكتابَ أَذبُره وذَبرْتُه أَذبِرُه كَتَبتُه .
وأخبرني المنذري عن ثعلب عن ابن الأعرابي ، وسئل عن قول النبي ( صلى الله عليه وسلم ) ( من أهل الجنة خَمْسةُ أصناف : منهم الذي لا ذِبْر له ) أي لا لسان له يتكلم به .
وفي حديث حُذَيْفَة أنه قال : يا رسول الله من ضعفه من قولك ذَبرْت الكتاب أي قرأته قال وذبرته أي كتبته ففرق بين ذَبر وذَبر ، ثعلب عن ابن
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR2.987 harf(باب الباء والذال وما يثلثهما في الثلاثي)
(بذر) الباء والذال والراء أصلٌ واحد، وهو نَثْرُ الشيءِ وتفريقُه. يقال بذرْتُ البَذْرَ أبْذُرُهُ بَذْراً، وبذَّرت المالَ أبَذِّرُه تبذيراً. قال الله تعالى: ﴿وَلا تُبَذِّرْ تَبْذِيراً. إنَّ المُبَذِّرِينَ كَانُوا إِخْوَانَ الشَّياطِينِ﴾.[الإسراء 26- 27]. والبُذُر القومُ لا يكتمُون حديثاً ولا يحفَظُون ألسِنتَهم. قال عليٌّ عليه السلام: "أُولئك مَصابيحُ
Müfredât
Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR233 harf- التبذير: التفريق، وأصله إلقاء البذر وطرحه، فاستعير لكل مضيع لماله، فتبذير البذر: تضييع في الظاهر لمن لم يعرف مآل ما يلقيه. قال الله تعالى: ﴿إن المبذرين كانوا إخوان الشياطين﴾ [الإسراء/27]، وقال تعالى: ﴿ولا تبذر تبذيرا﴾ [الإسراء/26].
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR509 harfب ذ ر
بـذر الحـب فـي الـأرض وبـذر اللـه الخلـق في الأرض: فرقهم وتبذر من يدي كذا: تفرق.
ورجل بـذر: يبـذر مالـه ووصفت زوجها فقالت: لا سمح بذر ولا بخيل حكر وفلان هيذارة ببذارة: أي مهذار مبذر.
ومن المجاز: إن هؤلاء لبذر سوء أي نسل سوء.
ومال مبذور: كثير مبارك فيـه.
وبـذرت الأرض: أخرجت نباتها متفرقاً.
وأرض أنيثة مبذار النبـات: لـذات الريـع.
ولـو بـذرت فلانـاً لوجدته
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR3.472 harfالبَذْرُ والبُذْرُ: أَولُ ما يخرج من الزرع والبقل والنبات لا يزال ذلك اسمَهُ ما دام على ورَقَتَيَنِ، وقيل: هو ما عُزِلَ من الحبوب للزَّرْعِ والزِّراعَةِ، وقيل: البَذْرُ جميع النبات إِذا طلع من الأَرض فَنَجَمَ، وقيل: هو أَن يَتَلَوَّنَ بلَوْنٍ أَو تعرف وجوهه، والجمع بُذُورٌ وبِذارٌ. والبَذْرُ: مصدر بَذَرْتُ، وهو على معنى قولك نَثَرْتُ الحَبَّ.وبَذَرْتُ البَذْرَ: زَرَعْتَه. وبَذَرَتِ الأَرضُ
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR74 harf* ب ذ ر * * بَذَرَ * البذر زرعه وبابه نصر و * تبذيرُ * المال تفريقه إسرافا
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR4.816 harfالبذر، بفتح فسكون: ما عزل للزراعة والزرع من الحبوب وقيل: هو أول ما يخرج من الزرع والبقل والنبات، لا يزال ذلك اسمه ما دام على ورقتين. وقيل: البذر: جميع النبات إذا طلع من الأرض فنجم. أو هو أن يتلون بلون، أو تعرف وجوهه. ج بذور، بالضم، وبذار، بالكسر.
من المجاز: البذر: خروج بذر الأرض، وظهور نبتها، وهو مصدر بذرت، على معنى قولك: نثرت الحب وبذرت البذر: زرعته. وبذرت الأرض بذرا: خرج بذرها. وقال الأصمعي:
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR7.392 harfبَذَرَ
1 بَذَرَ ذ , (T, S, A, Msb,) aor. بَذُرَ , (Msb,) inf. n. بَذْرٌ, (T, Msb, K,) He sowed seed; (S, TA;) he cast grain upon the ground to sow it; (Msb;) he cast grain upon the ground, scattering it; (A;) he scattered seed (T, MF) upon the ground; as also ↓ بذّر, [but app. in an intensive sense,] (MF,) inf. n. تَبْذِيرٌ (T, MF) and تَبْذِرَةٌ: (T:) this is the primary signification. (MF.) ―
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR646 harfبَذَرَ
بَذَرَ U ( n. ac. بَذْر 1 ),
a. Sowed; disseminated.
b. Put forth ( plant ).
بَذُرَ
بَذُرَ U ( n. ac. بَذَاْرَة 22t ),
a. Revealed.
بَذَّرَ
بَذَّرَ II ,
a. see I (a) .
b. Was extravagant, squandered.
اِنْبَذَرَ
اِنْبَذَرَ VII ,
a. Was scattered, dispersed.
بَذْر
بَذْر 1 , بُذْر 3 , ( pl. بِذَاْر 23 , بُذُوْر 27 ),
a. Seed, grain.
بَذَر
بَذَر 4 ,
a. Scattered.
بَذِر
بَذِر
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR yok14.682 harfبذر
بَذَرَ - يَبْذُرُ - بَذَّرَ - يُبَذِّرُ - تَبْذِيْر - مُبَذِّر - مُبَذِّرين
بَذَرَ - يَبْذُرُ + الكائن أو الشيء: يتفتت ويتقطع ثم ينتثر ويتفرق ويضيع بعيداً
بَذَّرَ - يُبَذِّرُ: على وزن " فـَعـَّلَ " من " بَذَرَ - يَبْذُرُ ": جعله " يَبْذُرُ " على وجه التكرار والشدة: جعله يتفتت ويتقطع ثم يتفرق وينتثر ويضيع بكثرة وشدة من غير قتر أو حرص
Mücavir kökler12 mücavir (14 toplam)
- سكن
1 ortak ayet · “Sikkin” bıçak demektir
- شطن
1 ortak ayet · Şetan, kuyudan su çekilen uzun iptir
- أخو
1 ortak ayet · Hayvanları bağladıkları ipin iki ucuna konmuş kazıklardan…
- قرب
1 ortak ayet · Suyun içine konduğu kap veya tulum demektir
- ذو
1 ortak ayet · Sahip
- بنو
1 ortak ayet · Oğullar
- سبل
1 ortak ayet · Biribirini kesen yoldur
- حقق
1 ortak ayet · Hokka, devlere yemin dağıtıldığı kaptır
- كفر
1 ortak ayet · Hufre, çukur demektir
- أتي
1 ortak ayet · Etve çardağa doğru suyu getiren kanaldır
- ربب
1 ortak ayet · Ribve, tümsek demektir
- كون
1 ortak ayet · Kevn, tepe demektir
Geçtiği ayetler(2)
إِنَّ الْمُبَذِّرِينَ كَانُوا إِخْوَانَ الشَّيَاطِينِ وَكَانَ الشَّيْطَانُ لِرَبِّهِ كَفُورًا
Saçıp savuranlarMuhakkak ki saçıp savuranlar, şeytanlarla kardeş olmuşlardır. Şeytan ise Rabbına pek nankördür.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | بذر |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | سرف, بدد, نثر |
| Zıt Kök | حفظ |
| Çekirdek Özet 1 | Tohumun toprağa gelişigüzel veya yaygın biçimde saçılması, tanelerin dağıtılması |
| Çekirdek Özet 2 | Malın ve imkânların batıl, gayesiz veya meşru olmayan alanlara dağıtılarak heba edilmesi |
| Çekirdek Özet 3 | Kaynağın üretim ve meşru gaye bağı koparılarak dağıtılması sonucu tükeniş ve şeytana bağımlılık |
| Kritik Hata Riski | Tebzîrin yalnızca çok harcama sanılması; gayrimeşru alana yapılan az harcamanın da tebzîr olduğunun unutulması |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| بذ | Bir şeyi koruma dairesinden çıkarıp ortaya dökme, yayma, sakınmayı bırakma; nitekim بذل korumayı terk edip harcamayı, بذخ haddi aşıp böbürlenerek açılmayı ifade eder | ر | Çekirdekteki yayma ve açığa vurma eylemine süreklilik, parçalanma ve tane tane saçılma boyutu katarak tohumun veya tanelerin etrafa dağıtılması anlamına dönüştürmüştür |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ب | Ev, çadır; iç, barınma, içinde olma | Korunaklı bir iç mekânda veya kabukta tutulan tohum tanesini, muhafaza altındaki öz kaynağı temsil eder |
| ذ | Kapı; giriş, geçiş, hareket (د imgesinden türetme, pelteklik ses yoğunlaşması) | İçte tutulan şeyin korunaklı eşikten dışarı çıkarılması, sınırdan geçirilerek salıverilmesi hareketini imler |
| ر | İnsan başı; baş, ilk, üst | Eylemin bir başlangıç noktası veya irade eliyle üstten serbestçe akıtılıp etrafa saçılmasını gösterir |
| بذر | Korunan iç özün eşikten geçirilerek üstten serbestçe dışarı saçılması | Bir mahfazada saklanan tanelerin veya değerlerin tutulduğu yerden çıkarılarak etrafa dağıtılması ve yayılması hareketini bütünler |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Tohum tanelerini ekim amacıyla tarlaya saçmak, dağıtmak; topraktan ilk baş veren iki yapraklı sürgün |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Erken dönem şairi su kaynaklarını sayarken bu kökten türeyen su veya yer adını zikreder: سَقى اللهُ أمواهاً عَرَفْتُ مَكَانَها / جُرَاباً ومَلكوماً وبَذَّرَ والغَمْرَا |
| Erken Arapça kullanım | Hz. Ali'ye nispet edilen rivayette sır tutamayan, duyduğunu etrafa yayan kimseler için kullanılır: أُولئك مَصابيحُ الدُّجَى، ليسوا بالمَسَاييح ولا المَذَايِيع البُذُر |
Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.
Sami etimolojik katman
Arapça بذر kökü, Kuzeybatı Sami dillerindeki tohum ekme, tane saçma ve dağıtma anlam alanıyla doğrudan örtüşür. Aramice ve Süryanicede *badar / *bazra kökleri hem tarlaya tohum saçmayı hem de nesneleri etrafa dağıtıp saçmayı ifade eder; nitekim tohum için kullanılan isim formu da bu köke dayanır. İbranicede ise paralel biçim *bāzar veya ötümlü varyantı *pāzar köküyle karşılanır ve dağıtmak, etrafa saçmak manasını taşır. Kökün Sami dillerindeki ortak semantik matrisi, tek parça veya toplu halde duran küçük tanelerin geniş bir alana serbestçe fırlatılmasıdır. Arapçada bu ilksel eylem tarımsal bağlamından (tohum ekimi) ahlaki ve iktisadi alana (malın meşru olmayan yerlere saçılıp heba edilmesi) aktarılmış, böylece hem tohumun adı hem de şuursuzca saçıp savurma eylemi aynı kökten karşılanmıştır.
Güven Güçlü
Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Maqāyīs al-Lugha.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | بذر ile tohum ve saçma | Tarlaya tohum saçma eyleminden türeyerek malı ve sırrı etrafa saçıp dağıtma manasına mecazen genişlemiştir | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Aramice/Süryanice *badar / *bazrā, İbranice *pāzar / *bāzar | Tohum saçmak, taneleri dağıtmak ve fırlatmak anlamındaki ortak kök mirasıyla tam fonetik ve semantik uyum gösterir | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Sami ailesi dışında doğrulanmış doğrudan bir kökdeşlik tespit edilmedi | Veri bulunamadı |
Kaynak David Cohen, Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| بذر | Anlamlı | Tohum saçmak, dağıtmak | Taneleri toprağa atmak; malı gayesizce saçıp savurmak | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| برذ | Anlamlı | Yavaşlamak, ağırlaşmak | Yük hayvanının yavaş yürümesi, gevşemesi; binek türü | Hedef kökle belirgin anlam bağı yoktur; Kur'an'da geçmez |
| ذبر | Anlamlı | Yazmak, kitaba geçirmek | Yazıyı sağlam yazmak, sayfaya nakşetmek | Dağıtmanın zıddına kayıt altına alma; Kur'an'da geçmez |
| ذرب | Anlamlı | Keskinleşmek, bozulmak | Dilin keskin ve sivri olması, midenin bozulması | Dağılma yerine sivrilme ve fesat; Kur'an'da geçmez |
| ربذ | Anlamlı | Hızlı ve dağınık yürümek | İpin veya bağın gevşemesi, ayakların birbirine dolaşması | Dağılma ve çözülme fikrinde hedef kökle ortaklık taşır; Kur'an'da geçmez |
| رذب | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Sözlüklerde mühmel kabul edilir; Kur'an'da geçmez |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| بذر | Merkez | Saçıp savurmak | Değerli bir kaynağı meşru gayesi dışında veya hiç gerekmeyen yere saçarak tüketmek | Malı ve tohumu dağıtıp zayi etme eylemidir |
| سرف | Komşu | Haddi aşmak | Meşru olan bir harcamada ölçüyü kaçırmak, meşru sınırın ötesine geçmek | Meşru dairedeki aşırılıktır; tebzîr ise gayrimeşru veya batıl alana yapılan harcamadır |
| بدد | Komşu | Parçalamak, ayırmak | Bir bütünü parçalara ayırarak bir araya gelemeyecek biçimde dağıtmak | Bütünlüğü bozup ayrıştırmaya odaklanır; tohum saçma imgesi taşımaz |
| نثر | Komşu | Tane tane dökmek | Küçük nesneleri serbestçe yere düşürmek veya saçmak | Fiziksel saçılmayı anlatır; tebzîrdeki gibi ahlaki fesat ve şeytani kardeşlik çağrışımı taşımaz |
| حفظ | Zıt | Korumak, saklamak | Kaynağı zayi olmaktan koruyarak amacına uygun biçimde muhafaza etmek | Dağıtıp saçmanın karşıtı olarak elde tutma ve koruma halidir |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | بذر | Tohum saçmak, saçıp savurmak | Hem tarımsal ekimi hem de malın batıl yere harcanıp ziyan edilmesini kapsar | Kesin |
| Latince | dissipare, disseminare | Dağıtmak, tohum saçmak | Dissipare saçıp savurmayı ve yok etmeyi, disseminare ise tohum ekmeyi karşılar; ikisi birden kökü verir | Güçlü |
| İngilizce | squander, scatter, dissipate | Saçıp savurmak, tohum ekmek | Squander ahlaki savurganlığı, scatter ise fiziksel saçılmayı karşılar; tek başına ikisini birleştirmez | Güçlü |
| Almanca | verschwenden, ausstreuen | İsraf etmek, saçmak | Verschwenden değerin heba edilmesini, ausstreuen tohumun serpilmesini ifade eder | Güçlü |
| Fransızca | dilapider, disséminer | Saçıp savurmak, tohum saçmak | Dilapider malı gayesizce çarçur etmeyi, disséminer ise taneleri çevreye yaymayı anlatır | Güçlü |
Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lisān al-ʿArab.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| تَبْذِيرًا / تُبَذِّرْ | Malı batıl, haksız veya gayrimeşru yere saçıp tüketmek | Akrabaya, yoksula ve yolcuya hakkı verildikten hemen sonra malı meşru olmayan alanda tüketme yasağı bağlamı (İsrâ 17:26) |
| الْمُبَذِّرِينَ | Nimetin hakkını vermeyip fesat ve nankörlük yolunda saçanlar | İmkânlarını şeytanca hedeflere harcayarak şeytanlara yoldaş ve nankör olan kimseler bağlamı (İsrâ 17:27) |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Nimete şükür ve küfran | Tebzîr yapanların şeytanların kardeşleri kılınması üzerinden ilahi nimetin amacına aykırı kullanımının nankörlük ve küfürle bağı | İlahi emaneti fesat yoluna aktararak şeytani tabiata katılma |
| Fıkıh | Hacir ve mali ehliyet | Tebzîr ile israf arasındaki fark; malını haram veya gayesiz yere saçan sefihin mali tasarruftan menedilmesi | Malın meşru olmayan veya faydasız yere harcanmasıyla doğan ehliyet kaybı |
| Tefsir | İktisadi denge ve infak ahlakı | Cimrilik ile saçıp savurma arasındaki orta yol; hak sahibine hakkını verirken kaynakları tüketmeme dengesi | Malı tarlaya saçılan tohum gibi amaçsızca çevreye savurup pişman kalma hali |
| Hadis | Sırrı ve sözü koruma | Sırrı tutamayıp sağa sola yayan kimselerin "el-büzür" olarak nitelenmesi rivayeti | Kökün mali alandan dil ve emanet alanına aktarılarak sırrı ifşa etme anlamında kullanılması |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Emanet ve rızık şuuru | Nimetin batıla feda edilmesi | İfsat | Allah'ın verdiği rızkı O'na isyan yolunda saçarak şeytani güce lojistik sağlamak | Kesin |
| İlmi | Bilgi ve metodoloji | Düzensiz ve gayesiz bilgi aktarımı | Dağılma | Bilginin zeminini ve muhatabını gözetmeden faydasızca saçılması sonucu ziyan olması | Muhtemel |
| Siyasi | Kamu kaynaklarının idaresi | Hazineyi batıl ve verimsiz projelere saçma | Çöküş | Yönetimin meşruiyet ve kamu yararı gözetmeksizin kaynakları zümrelere dağıtıp tüketmesi | Güçlü |
| İktisadi | Kaynak tahsisi ve sermaye | Sermayenin üretken olmayan kanallara saçılması | Tasfiye | Toplumsal artık değerin tohumluk rezervden koparılıp tüketim batağında yok edilmesi | Kesin |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Entropi ve faydasız enerji saçılımı | Bir sistemdeki enerjinin iş yapamaz hale gelerek rastgele çevreye dağılması ve saçılması | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Sermaye erimesi ve gayrimeşru harcama | Bireyin veya kurumun elindeki mali gücü katma değer üretmeyen ve ifsat edici alanlarda tüketerek iflas etmesi | Kesin |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Tebzîrin yalnızca aşırı miktarda lüks harcama yapmak veya parayı çok harcamak zannedilmesi |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kur'an'da tebzîr, miktardan bağımsız olarak harcamanın yönüyle ilgilidir; batıl veya haram bir gayeye sarf edilen tek bir dirhem dahi tebzîr kapsamındadır |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Harcamanın meşruiyetini sorgulamadan sadece miktara odaklanmak; az miktardaki ifsat edici harcamaları masum görerek şeytanla kurulan kardeşlik bağını gözden kaçırmak |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | İslam iktisat ahlakında harcamanın yalnızca miktarını değil, istikametini ve ontolojik mahiyetini belirleyen temel ölçüttür; kaynağın hedefini yok eden tavrı mahkûm eder. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | İsrâ suresinde akrabaya, yoksula ve yolcuya infak etme emrinin sınırlarını çizen ve şeytana uymayı yasaklayan ayetlerde (İsrâ 17:26-27) belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Hayır yolunda çok harcamanın tebzîr olduğu zannını ortadan kaldırır; tersine, batıl yola yapılan en küçük harcamanın bile tebzîr olduğunu ortaya koyarak niyeti ve hedefi önceler. |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamTohumun veya küçük tanelerin elden çıkarılarak toprağa yahut çevreye serbestçe saçılması ve dağıtılması.
- Soyut anlamBir değerin, malın veya imkânın meşru gaye ve bereket hedefi gözetilmeksizin batıl alanlara dağıtılarak heba edilmesi.
- Sistematik karşılıkSistemin çekirdek sermayesini ve tohumunu korumak yerine faydasız dış çevreye akıtarak sistemi şeytani ifsat döngüsüne mahkûm etmek.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde mevcut kaynağı veya tohumu, harcama yahut saçma fonksiyonunu, verimsiz veya batıl alanı, meşru ve hedeflenen gayeler kümesini, ise sistemdeki düzensizlik ve yıkım artışını (entropiyi) temsil eder. Kaynağın meşru gayeyle kesişmeyen bir yönde dağıtılması, değerin sıfırlanmasını ve sistemin çöküşe sürüklenmesini gösterir.