بسر

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ب-س-ر2 sîga, 3 mücavir kök, 2 ayet, 2 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.وَبَسَرَبسرعبسوجه

KökSîga 2Ayet 2Sure 2Mücavir 3

▶ Ağı aç (3B)

بسر

ب - س - ر

KÖK
  • 2 geçiş
  • 2 ayet
  • 2 sîga
  • 12 sözlük

Busr olmamış hurma demektir. Koruk demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(12)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Busr olmamış hurma demektir. Koruk demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.983 harf
باب السين والراء والباء معهما س ر ب، س ب ر، ب س ر، ب ر س، ر س ب، ر ب س مستعملات سرب: السَّرْبُ: مال القوم، والجميع السُّرُبُ، قال: لعلَّ الخَيْلَ تُعجِلُ سَرْبَ تَيْمٍ وفلانٌ آمِنُ السِّربِ أي لا تُغزَى نَعَمُه من عزِّهِ. وقول اللهِ -عزَّ وجلَّ-: وساربٌ بالنهار أي ساعٍ في أموره نهاراً يَسرُبُ في حَوائجه بالنّهار سُروباً. ويُرادُ بآمِن السِّرْبِ آمِنَ القَلْب. والسِّربُ: قطيعٌ من الظِّباءِ
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR1.021 harf
البُسْرُ أولُه طَلْعٌ، ثم خَلالٌ، ثم بلخ ثم بُسْرٌ، ثم رُطَبٌ، ثم تَمْرٌ. الواحدة بُسْرَةٌ وبُسُرَةٌ، الجمع بُسْراتٌ. وبسرات وأَبْسَرَ النخلُ: صار ما عليه بُسْراً. ويقال للشمس في أوّل طلوعها بُسْرَةٌ. والبُسْرَةُ من النبات أوّلُها البارِضُ، وهو كما يبدو في الأرض، ثم الجَميمُ، ثم البُسْرَةُ، ثم الصَمْعاءُ، ثم الحشيشُ. قال ذو الرمة: رَعَتْ بارِضَ البُهْمى جميماً وبُسْرَةًوصَمْعاءَ حتى آنَفَتْها
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR13.546 harf
س ر ب سرب ، سبر ، رسب ، ربس ، بسر . برس . رسب : قال الليث : الرُّسوبُ : الذَّهابُ في الماء سفْلاً . والفعل رَسب يَرْسب . قال : والسيف الرَّسوبُ : الماضي في الضريبة ، الغائبُ فيها . وقال غيره : كان لخالد بن الوليد سيفٌ سمَّاه مِرْسباً ، وفيه يقول : ضَربتُ بالمِرْسَب رأسَ البِطرِيْقِ بصارمٍ ذي هَبَّةٍ فَتِيق وأنشد ابن الأعرابي : قُبِّحْتَ من سالفةٍ ومِن قَفَا عبدٌ إذا ما رَسَب القومُ طَفَا قال أبو
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR3.784 harf
(باب الباء والسين وما يثلثهما) (بسط) الباء والسين والطاء أصلٌ واحدٌ، وهو امتِدادُ الشَّيء، في عِرَض أو غير عِرَض. فالبِساط ما يُبْسط. والبَسَاط الأرض، وهي البسيطة. يقال مكان بَسِيطٌ وبَساط. قال: ودونَ يَدِ الحَجّاج مِن أنْ تنالَني *** بَسَاطٌ لأيْدي النّاعِجاتِ عريضُ([1])ويَدُ فلانٍ بِسْطٌ، إذا كان مِنْفَاقا، والبَسْطة في كلّ شيء السَّعَة وهو بسيط الجسْم والباعِ والعِلْم. قال الله تعالى:
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR707 harf
- البسر: الاستعجال بالشيء قبل أوانه، نحو: بسر الرجل الحاجة: طلبها في غير أوانها، وبسر الفحل الناقة: ضربها قبل الضبعة (انظر: اللسان (بسر). والضبعة: شدة شهوة الفحل للناقة. انظر: اللسان (ضبع) )، وماء بسر: متناول من غديره قبل سكونه، وقيل للقرح الذي ينكأ قبل النضج: بسر، ومنه قيل لما لم يدرك من التمر: بسر، وقوله عز وجل: ﴿ثم عبس وبسر﴾ [المدثر/22] أي: أظهر العبوس قبل أوانه وفي غير وقته، فإن قيل: فقوله:
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR414 harf
ب س ر هو بسراً أطيب منه رطباً وقد أبسرت النخلة‏.‏ ومن المجاز‏:‏ ابتسر الحاجة‏:‏ طلبها قبل وقتها‏.‏ وابتسر الفحل الناقة‏:‏ ضربها من غير ضبعة وابتسر الجارية وابتكرها واختضرها‏:‏ افتضها قبل الإدراك‏.‏ وغلام بسر وجارية بسرة‏:‏ غضا الشباب‏.‏ ويقولون صبحته والشمس حمراء بسرة‏:‏ لما يصف شعاعها‏.‏ قال البعيث‏:‏ فصبحه والشمس حمراء بسرة بسائفة الأنقاء موت مغلس وإن خرجت بك بثرة فلا تبسرها أي لا تفقأها
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR6.737 harf
البَسْرُ: الإِعْجالُ. وبَسَرَ الفَحْلُ الناقةَ يَبْسُرُها بَسْراً وابْتَسَرَها: ضربها قبل الضَّبَعَةِ. الأَصمعي: إِذا ضُرِبَت الناقةُ على غير ضَبعَةٍ فذلك البَسْرُ، وقد بَسَرَها الفحلُ، فهي مَبْسُورة؛ قال شمر: ومنه يقال: بَسَرْتُ غَرِيمي إِذا تقاضيته قبل محلّ المال، وبَسَرْتُ الدُّمَّلَ إِذا عصرته قبل أَن يَتَقَيَّحَ، وكأَنَّ البَسْرَ منه. والمَبْسُورُ: طالب الحاجة في غير موضعها. وفي حديث الحسن
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR437 harf
* ب س ر * * البُسْرُ * أوله طلع ثم خلال بالفتح ثم بلح بفتحتين ثم بسر ثم رطب ثم تمر الواحدة * بُسْرَةٌ * و * بُسُرةٌ * والجمع * بُسُراتٌ * و * بُسُرٌ * بضم السين في الثلاثة و * أبْسَرَ * النخل صار ما عليه بسرا و * البَسْرُ * خلط البسر مع غيره في النبيذ وبابه نصر وفي الحديث ﴿لا * تَبْسُروا * ولا تثجروا﴾ و * بَسَرَ * الرجل وجهه كلح وبابه دخل يقال عبس وبسر و * البَاسُورُ * واحد * البَوَاسير * وهي
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR10.319 harf
بسر، ككتب: أعجل. يسر: عبس أو أظهر شدته، كما صرح به أهل الغريب في نكتة التعاطف، في قوله تعالى: ثم عبس وبسر . وقال أبو إسحاق: بسر، أي نظر بكراهة شديدة. وبسر الرجل وجهه بسورا، أي كلح. وفي حديث سعد، قال: لما أسلمت راغمتني أمي فكانت تلقاني مرة بالبشر ومرة بالبسر أي القطوب. بسر: قهر، يبسرث بسورا. بسر القرحة: نكأها قبل النضج، كما في الصحاح، كأبسر، وهذه عن الصغاني، وفي الأساس: في المجاز: وإن خرجت
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR9.619 harf
بَسَرَ 1 بَسَرَ بسر سر He took anything when it was fresh, juicy, moist, or not flaccid; (TA;) as also ↓ ابتسر [which is more commonly used]. (M, K, * TA.) [Hence,] بَسَرْبُ النَّبَاتَ, aor. بَسُرَ , inf. n. بَسْرٌ, I pastured [beasts] upon the herbage when it was fresh and juicy, I being the first to do so. (TA.) ― -b2- Also, (K,) aor. as above, (TA,) and so the inf. n., (M,) i. q. أَعْجَلَ [as
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR335 harf
بسَرَ بسَرَ U ( n. ac. بَسْر 1 ), a. Hastened, accelerated. b. Anticipated, did prematurely. c. Frowned, scowled. d. Fecundated. أَبْسَرَ أَبْسَرَ IV , a. Was becalmed ( ship ). بُسْر بُسْر 3 , a. Fresh, juicy, moist. بَسُوْر بَسُوْر 26 , a. Lion. بَاْسُوْر بَاْسُوْر 40 , ( pl. بَوَاْسِيْرُ 66 ), a. Hemorrhoids, piles.
Tamamını oku

Sîgalar(2)

Mücavir kökler3 mücavir (4 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. عبس

    1 ortak ayet · “Abes” hayvanın kuyruğuna yapışmış kuruyan pislik; “abus”…

  2. وجه

    1 ortak ayet · Yüz demektir

  3. يوم

    1 ortak ayet · “Yemm” durgun akan su demektir

Geçtiği ayetler(2)

  1. وَوُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ بَاسِرَةٌ

    BuruşanBir takım yüzler de asıktır.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökبسر
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerعبس, قطب, كلح
Zıt Kökبشش
Çekirdek Özet 1Bir şeyin olgunlaşma vaktinden önce toplanması, henüz ham veya sertken zorlanması, ekşilik ve gerginlik hali
Çekirdek Özet 2Zamanından önce veya kaba bir zorlamayla yüzün ekşimesi, gerilerek buruşması ve katı bir tavır takınılması
Çekirdek Özet 3Sürecin tabii olgunlaşma evresini beklemeden erken hüküm verme, ham tavır sergileme ve bu hamlığın yüze vuran sert gerginliği
Kritik Hata RiskiKelimeyi yalnızca sıradan bir yüz ekşitmesi sayıp kökteki vaktinden önce davranma, hamlık ve zoraki gerilim nüansını gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
بسDağılma, ufalanma, düzleşme veya bir şeyi kendi tabiiliğinden çıkarıp yayma ya da bastırma temel hareketini içerir; nitekim بسس kökünde unun ufalanıp karıştırılması, بسط kökünde yayılıp açılma, بسم kökünde ise dudakların açılarak tebessüm etmesi bu çekirdekten türer.رÇekirdeğe eklenen ر harfi harekete sertlik, tekerrür ve zamansal sınır getirerek ham bir nesneyi vaktinden önce koparma, zorla çekme veya yüzü zoraki bir katılığa bürüyerek buruşturma anlamı kazandırmıştır.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
بEv, çadırİçeride tutulan, içsel olan veya henüz olgunlaşma yuvasında bulunan gizil durum
سDiken, destekBatma, tutunma, gerilme, rahatsız edici bir sertlik veya direnç
رİnsan başıÜst nokta, yönelim, bilinçli odak veya baş ve yüz bölgesindeki hareket
بسرİçsel alanın zorlanarak gerilip dışa vurulmasıİçte henüz tam kıvamını bulmamış ham durumun, dışarıdan sert bir etki veya içsel bir gerilimle yüze ve başa taşınarak buruşuk ve kasılmış bir görünüm alması

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamHurmanın olgunlaşıp yumuşamadan önceki sert, ham ve yeşilden sarıya/kırmızıya dönen çağla hali; bir çıbanın cerahat toplamadan vaktinden önce sıkılması veya devenin çiftleşme isteği belirmeden zorlanması.
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem şairi el-Baîs bir dizesinde sabah güneşinin doğuş anındaki solgun ve henüz ısısı olgunlaşmamış kırmızılığını tasvir ederken güneşi حمراء بسرة olarak niteler; bu kullanım ışığın henüz kemale ermemiş ham parıltısını anlatır.
Erken Arapça kullanımİbnü'l-A‘râbî'nin er-Râî en-Nümeyrî'den aktardığı kullanımda kuraklık anında yerdeki cılız ve henüz büyümemiş taze otların peşine düşülmesi تَبَسَّرَ يَبْتَغِي فيها البِسارَا ibaresiyle ifade edilmiştir.

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

Sami etimolojik katman

Arapça بسر kökü, Sami dillerinde özellikle ham meyve, erken gelişim evresi ve vaktinden önce koparılma semantik alanıyla ilişkilidir. Kökün İbranicedeki b-s-r (בֹּסֶר) biçimi doğrudan olgunlaşmamış koruk üzüm ve ham meyve anlamına gelir ve olgunlaşmamış şeyin verdiği diş kamaşması ile burukluğu ifade eder. Süryanicedeki b-s-r (ܒܣܪ) kökünde ise hem fiziksel hamlık hem de bir şeyi küçük görme, olgunlaşmamış bularak burun kıvırma veya yüz çevirme semantik genişlemesi mevcuttur. Arapçada kök bir yandan hurmanın olgunlaşmadan önceki evresi olan بُسْر isminde somutlaşırken, diğer yandan vaktinden önce talep etme, bir işi olgunlaşmadan zorlama ve bunun yüze yansıyan gergin ham ifadesi (بُسُور) anlamında soyutlaşmıştır. Dolayısıyla kök, hamlık ile bu hamlığın doğurduğu gerilim ve buruşma ekseninde Sami kök mirasıyla düzenli bir uyum sergiler.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönبسرSomut hurma çağlasından ve vaktinden önce zorlanan işten hareketle, duygu dünyasındaki ham tepkinin yüze ekşi ve gergin bir buruşma olarak yansıması türetilmiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice בֹּסֶר, Süryanice ܒܣܪİbranicede koruk ve ham meyve, Süryanicede ise hem hamlık hem de burun kıvırıp yüz ekşitme anlamında ortak leksikal tabaka mevcuttur.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami dışı Afro-Asyatik kollarda kökün ses ve anlam denkliği bakımından doğrulanmış güvenilir bir izdüşümü tespit edilememiştir.Veri bulunamadı

Kaynak HALOT, Brown-Driver-Briggs, Maqāyīs al-Lugha.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
بسرAnlamlıHamlık ve erken davranmaMeyvenin olgunlaşmadan önceki hali, aceleyle işe girişme, yüzün gerilerek ekşimesi.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
برسAnlamlıYumuşak toprakYerin yumuşak, gevşek ve kolay işlenir tabakası; pamuk lifi.Hedef kökün sertlik ve hamlık anlamına zıt bir yumuşama bildirir; Kur'an'da geçmez.
سبرAnlamlıYoklama ve derinliğini anlamaYaranın derinliğini ölçmek için alet sokma; bir şeyin aslını deneme.Bir nesnenin iç durumunu anlamaya yöneliktir; Kur'an'da geçmez.
سربAnlamlıAkış ve yeraltı yoluSuyun akıp gitmesi, hayvanların serbestçe yayılması, yeraltı dehlizi.Sürekli ve tabiî bir akış bildirir; Kur'an'da geçer.
ربسAnlamlıBağlama ve kapatmaBir şeyi sıkıca hapsetme, hareketsiz bırakma, belaya uğrama.Durgunluk ve baskı ekseninde anlamlaşır; Kur'an'da geçmez.
رسبAnlamlıDibe çökme ve batmaKatı veya ağır olan nesnenin suyun veya kabın dibine çöküp hareketsiz kalması.Kökün durulma ve tortu bırakma yönüyle ilgilidir; Kur'an'da geçmez.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
بسرMerkezHamlık ve gergin yüz buruşmasıBir durumun vaktinden önce veya olgunlaşmamış bir öfkeyle yüze yansıyan sert ve ekşi gerilimidir.Yüzdeki kasılma henüz işin başında, şaşkınlık veya hazırlıksız bir sıkışma anında ortaya çıkar.
عبسKomşuKaş çatma ve yüz kararmasıHoşnutsuzluk sebebiyle alnın ve kaşların kasıtlı olarak çatılması ve toplanmasıdır.بسر köküne göre daha bilinçli ve oturmuş bir hoşnutsuzluk göstergesidir.
قطبKomşuKaşları birbirine yaklaştırmaİki kaşın arasını toplayarak düşünceli veya sert bir ifade alma halidir.Zihinsel yoğunlaşma veya öfke anında alnın ortasında toplanan çizgileri anlatır.
كلحKomşuDudakların çekilip dişlerin açığa çıkmasıKorku, şiddet veya azap sebebiyle dudakların kuruyup büzüşmesi ve dişlerin görünmesidir.بسر kökündeki ham ekşilikten farklı olarak azabın ileri derecesindeki fiziksel yıpranmayı ifade eder.
بششZıtGüler yüzlülük ve açılmaKarşılaşılan kişiye veya duruma sevinçle, yüzü gevşeterek ve aydınlatıcı biçimde mukabele etmektir.Katılık, gerginlik ve buruşmanın bütünüyle ortadan kalktığı yumuşaklık halidir.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaبسرHamlık, acelecilik, yüzü ekşitip germeZamanından önce koparma veya bir şeyi olgunlaşmadan kaba bir tavırla karşılama sonucunda yüzün buruşmasıdır.Kesin
LatincePraematurus, AcerbusOlgunlaşmamış, buruk, ekşi ve sertPraematurus zamansal erkenliği; acerbus ise henüz olgunlaşmamış meyvenin burukluğunu ve sert yüz ifadesini karşılar, ancak eylemsel kaş çatmayı tam içermez.Güçlü
İngilizceImmature, Frown sourly, Scowl prematurelyHam olmak, ekşi ve sert bir biçimde yüz buruşturmakSourly ve prematurely zarfları kökün hem burukluk hem de vaktinden önce zorlanma nüansını taşır; yalın frown kelimesi ise kökteki hamlık hissini dışarıda bırakır.Güçlü
AlmancaUnreif, Sauer verziehenHam, yüzünü ekşiterek buruşturmakUnreif somut hamlığı verir; yüzün buruşması ise ekşi bir şey tatmış gibi gerilme boyutunu aktarır.Güçlü
FransızcaAcerbe, Se renfrogner prématurémentEkşi ve sert tavır takınmak, erken buruşmakMeyve hamlığından kaynaklanan kekremsilik ve bundan doğan nahoş çehre hareketini betimler.Muhtemel

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch, Lane’s Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
وَبَسَرَİnkar ve kibir sebebiyle yüzü kaba bir gerginlikle buruşturmaVahiy karşısında delil bulamayan muhatabın, vaktinden önce ve çaresizce takındığı ham öfke tavrı; Müddessir 74:22.
بَاسِرَةٌDehşet ve kesin ceza beklentisiyle sararıp büzüşmüş, kaskatı kesilmiş yüzKıyamet gününde bel kemiklerini kıracak büyük bir felaketin eşiğinde olan inkarcıların yüz ifadesi; Kıyâme 75:24.

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamAhiret halleri ve ceza psikolojisiKıyâme 75:24 bağlamında inkarcıların henüz cehenneme atılmadan önceki ruh hallerinin ve beklentilerinin yüze yansıyan ontolojik yıkımı.Azabın fiilen başlamasından önce hissedilen kaçınılmaz felaket beklentisinin yüzü kaskatı buruşturması.
FıkıhZiraat ve akitler hukukuAğaçtaki meyvenin henüz olgunlaşmadan (çağla ve koruk evresinde) satımının (bey'u'l-busr) ve şıra için karıştırılmasının hükmü.Meyvenin kemale ermeden önceki hamlık vasfının hukuki akitlere etkisi.
TefsirKarakter ve beden dili tahliliMüddessir 74:22 ayetinde Velid b. Mugire'nin Kur'an karşısındaki çaresizliğini gizlemek için takındığı zoraki ve suni yüz ifadesinin çözümlenmesi.Düşünme sürecini tamamlayamadan erken bir karşı çıkış üretme çabasının yüze yansıyan ham gerginliği.
HadisYiyecek ve içecek adabıYaş hurma ile ham hurmanın (busr) birlikte mayalanmasının veya şıra yapılmasının nehyedilmesi (nebidh yasakları).İki farklı olgunlaşma düzeyindeki meyvenin tepkimeye girmesini önlemeye matuf erken evre nitelemesi.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniHakikatin inkarı ve akıbet beklentisiHam direniş ve dehşet çehresiHakikate karşı hazırlıksız yakalanmanın doğurduğu sarsıntıyı açığa vurmaİnsanın ilahi hitap karşısında teslim olmak yerine ham bir kibre sığınması ve ahirette bu hamlığın azap beklentisiyle kaskatı bir çehreye dönüşmesi.Kesin
İlmiBilgi üretimi ve araştırma yöntemiErken ve temelsiz hüküm vermeSüreci tamamlanmamış hipotezleri kesin bilgi sanma hatasını göstermeBir meselenin delilleri tam olgunlaşmadan ve veriler toplanmadan aceleyle varılan yargının sakatlığını temsil eder.Güçlü
SiyasiKriz yönetimi ve liderlik tavrıYetersizliği kaba gerginlikle örtmeGüçsüzlüğü yapay bir sertlik ve tavırla perdelemeBir yöneticinin veya siyasi aktörün kriz anında çözüm üretemeyince takındığı soğuk, saldırgan ve gergin yüz ifadesini betimler.Muhtemel
İktisadiÜretim ve hasat dengesiVaktinden önce piyasaya sürmeİktisadi değerin tam teşekkül etmeden tüketime sunulmasıMalın veya emeğin katma değeri olgunlaşmadan piyasaya zorla sürülmesinin verimsizlik ve kayıp doğurması ilkesine dayanır.Muhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerErken çatallanma ve zamansız faz geçişiTermodinamik veya malzeme biliminde bir sistemin gerekli sıcaklık veya basınca ulaşmadan dışarıdan zorlanarak kararsız bir fazda kaskatı dondurulması veya kristalleşmenin erken kesintiye uğraması.Güçlü
Beşeri bilimlerHam tepkisellik ve savunmacı regresyonPsikolojide bireyin bilişsel olarak sindiremediği bir hakikat veya tehdit karşısında olgun bir muhakeme geliştiremeyip erken ve ilkel bir savunma mekanizmasıyla yüzünü ve bedenini gergin bir dirence kilitlemesi.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimenin sadece sıradan bir yüz buruşturması veya basit bir kaş çatma olarak çevrilip geçilmesi.
Kur'an içi daha geniş anlamKökün çekirdeğindeki vaktinden önce davranma, hamlık, bir işi olgunlaşmadan zorlama ve bu ham durumun bedene yansıyan suni ve kaskatı gerginliği boyutunun metne dahil edilmesidir.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataMüddessir suresindeki muhatabın (Velid b. Mugire) Kur'an'ı tahlil ederken içine düştüğü derin çaresizlik ve ham direniş psikolojisi ile Kıyâme suresinde suçluların daha cehenneme varmadan beklentiyle büzüşen dehşet hali sıradan bir somurtmaya indirgenmiş olur.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın insan psikolojisini ve beden dilini en ince semantik nüanslarla nasıl tasvir ettiğini gösterir; inkarın ve azap beklentisinin sadece zihinsel değil, organik ve ham bir gerilim olarak yüzde somutlaştığını açıklar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İnkarcı zihniyetin peygamberi ve vahyi dinledikten sonraki iç çelişkilerini anlatan Mekkî pasajlarda (Müddessir 74:22) ve kıyamet sahnesindeki psikolojik çöküş tasvirlerinde (Kıyâme 75:24) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?عبس ile بسر arasındaki farkı netleştirir; عبس hoşnutsuzlukla kaş çatmayı anlatırken, بسر kökünün bunun ardındaki hazırlıksızlığı, hamlığı, erken hüküm vermeyi ve çaresizliğin yüze vuran ekşiliğini ifade ettiğini ortaya koyar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamMeyvenin henüz olgunlaşmamış, sert ve kekremsi hali ile bir şeyi vaktinden önce kaba bir müdahaleyle zorlayıp koparmak.
  • Soyut anlamZihinsel veya ahlaki olgunluğa erişmemiş bir muhatabın, yüzleştiği gerçeklik karşısında telaş ve çaresizlikle takındığı ham, kaskatı ve buruk tavır.
  • Sistematik karşılıkSürecin tabii olgunlaşma ritmini (zaman ve kıvam şartını) ihlal eden ham bir iradenin, kaçınılmaz akıbet karşısında yaşadığı erken büzüşme ve donukluk hali.
  • LaTeX modeliB=∂Φ∂t⋅[θ(t0−t)⋅σH]
  • LaTeX açıklamasıFormülde B, kökün temsil ettiği ham gerilme ve buruşma durumunu gösterir. Φ, öznenin yüz veya tutum potansiyelini; ∂Φ∂t ise bu potansiyelin zaman içindeki ani tepkisel değişimini ifade eder. θ(t0−t) bileşeni Heaviside basamak fonksiyonudur ve sürecin kemal ve olgunlaşma anı olan t0 vaktinden önce (t<t0) cereyan ettiğini, yani vaktinden önceliği temsil eder. σH ise hamlık, sertlik ve zorlanmadan kaynaklanan içsel mekanik gerilim katsayısıdır. Model, olgunlaşma eşiğinden önceki zoraki tepkinin kaçınılmaz olarak bir gerilme ve buruşma (B) ürettiğini matematiksel olarak tasvir eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ب