تعس

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ت-ع-س1 sîga, 3 mücavir kök, 1 ayet, 1 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.كفرتعسضللفَتَعْسًاعمل

KökSîga 1Ayet 1Sure 1Mücavir 3

▶ Ağı aç (3B)

تعس

ت - ع - س

KÖK
  • 1 geçiş
  • 1 ayet
  • 1 sîga
  • 13 sözlük

Yıkıntı demektir. Yığın demektir. Yığılmak, yıkılmak anlamlarına gelir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Yıkıntı demektir. Yığın demektir. Yığılmak, yıkılmak anlamlarına gelir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR535 harf
باب العين و السين والتاء معهما ) س ت ع، ت ع س، ت س ع، مستعملات ع س ت، ع ت س، س ع ت، مهملات( ستع: رجلٌ مِسْتَعٌ، لغة في مِسْدَع، وهو الماضي في أمره. ورأيته مِسْتَعاً، أي: سريعاً، لم يعرفه عرّام ولا أبو ليلى. تعس: التَّعْسُ: ألاّ ينتعش من سرعته وعثرته، وأن ينكس في السِّفال. تَعِسَ الرّجل يَتْعَسُ تَعَساً فهو تِعسٌ. أَتْعَسُه اللهُ فهو متعس إذا أنزل الله به ذلك. تسع: يقال: تَسَعْتُ القوم، أي: صرت
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR249 harf
التَعْسُ: الهلاكُ؛ وأصله الكَبُّ، وهو ضدُّ الانتعاش. وقد تَعَسَ بالفتح يَتْعَسُ تَعْساً، وأَتْعَسَهُ الله. قال مجمّع بن هلال: تَقُولُ وقد أَفْرَدْتُها من حَليلِهاتَعِسْتَ كما أَتْعَسْتَني يا مُجَمِّعُ يقال: تَعْساً لفلان، أي ألزمَه الله هلاكاً.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR3.704 harf
باب العين والسين مع التاء تعس ، تسع استعمل من وجوهها : تعس ، تسع . تسع : قال الليث : التِّسْع والتِّسْعة من العَدَد يَجري وجوهُه على التأنيث والتذكير : تسعة رجال وتسع نسوة . ويقال : تسعون في موضع الرفع وتسعين في الجرّ والنصب ، واليوم التاسع والليلة التاسعة ، وتسع عشرة مفتوحتان على كل حال ؛ لأنهما اسمان جعلا اسماً واحداً فأُعطِيا إعراباً واحداً ، غير أنك تقول : تسع عَشْرة امرأة وتسعة عَشَر رجلاً ،
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR933 harf
(باب التاء والعين وما يثلثهما) (تعب) التاء والعين والباء كلمةٌ واحدة، وهو الإعياء حتّى يقال: تَعِبَ تَعَباً، وهو تَعِبٌ، ولا يقال متعوبٌ. وأَتْعَبْـتُهُ أنا إتعاباً. فأما قولهم أُتْعِبَ العظمُ، إذا هِيضَ بعد الجَبْرِ، فليس بأصلٍ، إنّمَا هو مقلوبٌ من أُعْتِبَ. وقد ذُكر في بابه. قال:‏ إذا ما رآها رَأْيَةً هِيضَ قَلْبُه *** بها كانْهِياضِ المُتْعَبِ المتهشِّمِ(1)‏ (تعر) التاء والعين والراء ليس
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR190 harf
- التعس: أن لا ينتعش من العثرة وأن ينكسر في سفال، وتعس (قال أبو عثمان السرقسطي: يقال: تعس تعسا فهو تعس، وتعس بالفتح فهو تاعس. انظر الأفعال 3/366) تعسا وتعسة. قال تعالى: ﴿فتعسا لهم﴾ [محمد/8].
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR245 harf
ت ع س تعس فلان بالفتح والكسر غير فصيح وتعساً له وتعسه الله وأتعسه‏.‏ قال‏:‏ غداة هزمنا جمعهم بمتالع فآبـوا بإتعـاس علـى شـر طائـر وتقول‏:‏ أضرع الله خده وأتعس جده‏.‏ وهو منحوس متعوس‏.‏ وهذا الأمر متعسة منحسة‏.‏ ومن المجاز‏:‏ جد تاعس ناعس‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR2.242 harf
التَعْسُ: العَثْرُ: والتَّعْسُ: أَن لا يَنْتَعِشُ العاثِرُ من عَثْرَتِه وأَن يُنَكَّسَ في سَِفال، وقيل: التَّعْسُ الانحطاط والعُثُورُ. قال أَبو إِسحق في قوله تعالى: فتَعْساً لهم وأَضَلَّ أَعمالهم؛ يجوز أَن يكون نصباً على معنى أَتْقَسَهُم اللَّهُ. قال: والتَّعْسُ في اللغة الانحطاط والعُثُور؛ قال الأَعشى: بِذاتِ لَوْثٍ عِفِرْناةٍ إِذا عَثَرَتْ، فالتَّعْسُ أَدْنى لها من أَنْ أَقولَ: لَعا ويدعو الرجل
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR148 harf
* ت ع س * * التَّعْسُ * الهلاك وأصله الكب وهو ضد الانتعاش وقد * تَعَسَ * من باب قطع و * أتْعَسَهُ * الله ويقال * تَعْساً * لفلان أي ألزمه الله هلاكا
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR1.881 harf
التعس: الهلاك، قاله أبو عمرو ابن العلاء نقلا عن العرب، وأنشد: الوقس يعدي فتعد الوقسـا من يدن للوقس يلاق تعسا الوقس: الجرب، وتعد: تجنب وتنكب. التعس أيضا: العثار والسقوط على اليدين والفم، وقيل: هو النكس في سفال، وقال الرستمي: التعس: هو أن يخر على وجهه، والنكس: أن يخر على رأسه. قيل: التعس: الشر. قيل: البعد. قال أبو إسحاق: هو الانحطاط، والفعل كمنع وسمع، قال
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR3.611 harf
تَعَسَ 1 تَعَسَ عس عسا تعس وعس , aor. تَعَسَ , inf. n. تَعْسٌ; (S, A, Msb, K, &c.;) and تَعسَ, aor. تَعَسَ ; (Sh, AHeyth, A, IAth, K;) but the latter is not chaste; (A, TA;) or the former is used in addressing a person, saying تَعَسْتَ; and the latter, in narration; (K;) accord. to Sh; but ISd says that this is strange; (TA;) He fell, having stumbled; contr. of اِنْتَعَشَ: this is the primary
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR410 harf
تَعَِسَ تَعَِسَ A ( n. ac. تَعْس 1 ), a. Perished. b. Stumbled. c. Was lowered, degraded. d. Smote, destroyed. أَتْعَسَ أَتْعَسَ IV , a. see I (c) , & ( d ). تَعْس تَعْس 1 , a. Evil, mischief. b. Stumbling, false step. تَعِس تَعِس 5 , a. Unfortunate, miserable. تَعَاْسَة تَعَاْسَة 22t , a. Misfortune, ruin. تَعِيْس تَعِيْس 25 , a. see 5 . تَعَسًالَكَ تَعَسًالَكَ a. May evil
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR7.026 harf
تعس تَعِسَ - يَتْعَسُ (تَعَسَ - يَتْعَسُ) - تَعْس - تَعْساً تَعِسَ - يَتْعَسً + الكائن: ينقلب ويسقط وينكب على وجهه للأسفل: يتعثر ويسقط منكباً على يديه وفمه ووجهه تَعِسَ - يَتْعَسُ + الكائن + في أمر أو عمل: يتعثر ويخطئ ويفشل في الوصول إلى بغيته (فيكرب ويحزن) تَعْس: على وزن"فـَعـْل": اسم فعل " تَعِسَ - يَتْعَسُ " تَعْساً : حال من " تُعْس "
Tamamını oku

Sîgalar(1)

Mücavir kökler3 mücavir (5 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. ضلل

    1 ortak ayet · Fi Tadlil Dalle kaybolan deve demektir

  2. عمل

    1 ortak ayet · Amele iş yapmaya alıştırılmış deve veya öküz demektir

  3. كفر

    1 ortak ayet · Hufre, çukur demektir

Geçtiği ayetler(1)

  1. وَالَّذِينَ كَفَرُوا فَتَعْسًا لَهُمْ وَأَضَلَّ أَعْمَالَهُمْ

    YıkılmakKüfredenlere gelince; onların hakkı yüzükoyun kapanmak. Allah, onların yaptıklarını boşa çıkarmıştır.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökتعس
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerكبب, عثر, نكص, سقط, هلك
Zıt Kökنعش
Çekirdek Özet 1Yüzüstü kapaklanmak, ayağı takılıp düşmek ve düştüğü yerden bir daha doğrulamamak
Çekirdek Özet 2İlahi hakikati inkâr edenlerin amellerinin çöküşü, aşağı yuvarlanma ve iflah olmaz hüsran
Çekirdek Özet 3Yapısal dayanağını yitiren eylemlerin kendi ağırlığı altında geri dönülmez biçimde çökmesi
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca sıradan bir beddua veya psikolojik bir talihsizlik sayıp varoluşsal ve eylemsel çöküş boyutunu gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
تعBoyun bükme, gerilme, zorlanma veya fiziksel zorlukla karşılaşma anlamını taşır; nitekim تعص kökünde yürümekten boyun veya sinirlerin ağrıması ve tutulması esastır.سس harfinin getirdiği zemine sürtünme, tutunamama ve aşağı kayma etkisiyle anlam, bir engele çarpıp yüzüstü kapaklanmaya ve yerden bir daha kalkamamaya özelleşmiştir.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
تİşaret, sınır, sonEylemin bir bariyere çarpmasını, sonlanma noktasını ve geri çevrilmeyi simgeler.
عGöz, kaynak, açıklıkAçıkta cereyan eden durumu, algıyı ve eylemin yöneldiği açık hedefi temsil eder.
سDiken, destek, zemin sürtünmesiDesteğin kırılmasını, zeminle sert teması veya ayağın takılarak dengenin yitirilmesini ifade eder.
تعسSınırına çarpan varlığın desteğini yitirerek yüzüstü yere kapaklanmasıDesteğin aniden kesilmesiyle gövdenin öne doğru devrilip bir daha doğrulamaz hale gelmesi hareketini gösterir.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir canlının tökezleyip yüzüstü yere kapanması, ağzı ve burnu üzerine kapaklanıp bir daha ayağa kalkamamasıdır. Arap bedevileri tökezleyen güçlü deveye bir daha kalkamasın diye bu kelimeyle beddua ederdi.
Cahiliye şiiri kullanımıA‘şâ bir beytinde tökezleyen devesine kalkması için dua etmek yerine yıkılıp kalmasını tercih ettiğini şöyle ifade eder: بِذاتِ لَوْثٍ عِفِرْناةٍ إِذا عَثَرَتْ / فالتَّعْسُ أَدْنى لها من أَنْ أَقولَ: لَعا
Erken Arapça kullanımZü’r-Rimme veya erken dönem şairlerinin hezimet tasvirlerinde hezimete uğrayan ordunun perişan geri dönüşünü anlatmak üzere kullanılmıştır: غداةَ هَزَمْنا جَمْعَهم بمُتالعٍ / فآبوا بإتعاسٍ على شَرِّ طائرِ

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn ve A‘şâ Dîvânı.

Sami etimolojik katman

Arapça تعس kökü, merkezi Sami dillerinde tökezleme, aşağı doğru devrilme ve düşüş sonrasında toparlanamama semantik matrisine dayanır. Kökün İbranice ve Süryanicede doğrudan birebir üçlü biçimi yaygın bir fonetik denk olarak öne çıkmamakla birlikte, kök içi unsurların devrilme ve aşağıya inme bildiren köklerle anlamsal teması bulunmaktadır. Arapçada kök, özellikle tökezlemenin zıttı olan doğrultma ve toparlama bildiren لعا ve نعش kavramlarının doğrudan mukabili olarak derinleşmiş; eylemin salt düşme değil, düşüşten sonra iflah olmama ve aşağı çekilme boyutunu kazanmıştır. Kökün Sami dillerindeki ortak katmanı, gücün ve dik duruşun yitirilmesiyle meydana gelen zillet ve yıkılış alanıdır.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönYüzüstü kapanma ve baş aşağı edilmeKök Arapların tökezleme anındaki beddua ve düşüş tasvirlerinden zihinsel ve ahlaki yıkıma aktarılmıştır.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiDüşüş, yıkılış ve çöküntü alanıKuzeybatı Sami dillerindeki toparlanamayan düşüş ve zelil olma anlam alanı ile morfo-semantik paralellik taşır.Muhtemel
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik ailenin diğer kollarında güvenilir doğrudan soydaş biçim tespit edilememiştir.Veri bulunamadı

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Lane’s Lexicon.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
تعسAnlamlıTökezleyip yıkılmakYüzüstü kapaklanıp bir daha ayağa kalkamamak, helak olmak.Hedef köktür; Kur'an'da geçer.
تسعAnlamlıDokuz sayısı ve dokuza tamamlamaSekizden sonra gelen sayısal sınır, tamamlama ve bölme.Kur'an'da geçer; sayı köküdür.
عتسKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKitābü’l-ʿAyn kaydına göre mühmeldir.
عستKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKitābü’l-ʿAyn kaydına göre mühmeldir.
ستعAnlamlıİşi yürütmek ve ileri gitmekBir işte kararlılıkla ve hızla mesafe katetmek.Kur'an'da geçmez; Kitābü’l-ʿAyn müsta'mel sayar.
سعتKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKitābü’l-ʿAyn kaydına göre mühmeldir.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
تعسMerkezYüzüstü düşüş ve toparlanamamaTökezledikten sonra yüzüstü yere serilip bir daha ayağa kalkamamaktır.Yıkılışın geri dönüşsüzlüğünü ve zillete mahkûmiyetini bildirir.
كببKomşuYüzüstü çevrilmeBir nesneyi veya şahsı tepetaklak edip yüzüstü fırlatmaktır.Düşüşün mekanik olarak yüzün yere gelmesi yönünü vurgular.
عثرKomşuTökezlemeAyağın bir engele takılması halidir; düşen kişi yeniden doğrulabilir.Yalnızca tökezleme anıdır, toparlanma ihtimalini dışlamaz.
نكصKomşuGeriye doğru ricatÖne doğru ilerlerken topukları üzerinde geri dönüp çekilmektir.Yere kapaklanmaktan ziyade geriye adım atma ve hezimet hareketidir.
سقطKomşuYukarıdan aşağıya düşmeYüksek bir yerden zemine doğru irtifa kaybetmektir.Her yöne doğru düşüşü kapsar, yüzüstü kapaklanmayı şart koşmaz.
هلكKomşuVarlığın bütünüyle yok olmasıYaşamın, eserin veya nesnenin bütünüyle ortadan kalkmasıdır.Sonuç aşamasıdır; fiziksel kapaklanma sürecini içermez.
نعشZıtYerden kaldırma ve diriltmeDüşeni elinden tutup ayağa kaldırmak, feraha ve yüksekliğe erdirmektir.Tökezleyenin toparlanmasını ve yeniden hayata dönmesini ifade eder.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaتعسTökezleyip yüzüstü yıkılmakYere kapaklanma ve oradan bir daha doğrulamama durumudur.Kesin
LatinceRuina, labesÇöküş, yıkım, düşüşYapısal çöküşü ve lekeyi karşılar; yüzüstü kapaklanma beden hareketini tam yansıtmaz.Güçlü
İngilizceDownfall, stumbling to ruinYıkım, toparlanamaz çöküşGeri dönüşsüz çöküşü iyi karşılar; tökezleme kök imgesini tek kelimede eksik bırakır.Güçlü
AlmancaUntergang, zu Fall kommenYıkılış, batış, düşüşSistemin batışını ve yere serilişini karşılar; bedensel tökezleme nüansı ikinci plandadır.Güçlü
FransızcaDéchéance, perditionDüşüş, helak, sukutHukuki ve ahlaki çöküşü ifade eder; fiziksel yere çarpma hareketini içermez.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
فَتَعْسًا لَهُمْGeri dönülmez yıkım, iflah olmaz çöküş ve bedduaİnkârcıların kurdukları düzenlerin yerle bir olması ve amellerinin boşa çıkarılması bağlamında (Muḥammad 47:8).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİnkâr ehlinin amellerinin iptaliİnkâr üzere kurulan hayatın ontolojik ve ahlaki bir temeli olamayacağı, bu yüzden amellerin çökeceği vurgulanır.İhbârî bir beddua olarak ilahi adaletin nihai hüsran hükmü.
FıkıhHukuki beddua ve lanetleme sınırlarıBir şahsın veya grubun helaki yönünde dua ve beddua etmenin meşruiyet sınırları tartışılmıştır.Haktan sapanların yapısal iflasını beyan eden meşru ilahi ilam.
TefsirMuḥammad 47:8 tefsiriİfadenin bir dilek mi yoksa inkârcıların içine düştükleri kaçınılmaz ontolojik çöküşün haberi mi olduğu irdelenir.Baş aşağı edilme ve bir daha doğrulup belini düzeltememe hali.
HadisKulun dünyevi ihtiraslarla helakiDünyalık peşinde savrulan ve tökezlediğinde doğrulamayan kimseleri yeren nebevi ifadelerde geçer.Maddi hedeflere kul olanın tökezleyişi ve iflah olmayışı.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhit ve şirk ayrımıİnkârın kaçınılmaz akıbetiAmellerin zeminini çökertmekVahiyden kopuk her eylem ilahi yasaya takılarak yüzüstü devrilir.Kesin
İlmiYöntem ve aksiyom inşasıHatalı temelin yapısal iflasıYanlış varsayımı tasfiye etmekTemeli çürük bilgi sistemleri ilk ciddi krizde yere serilir ve toparlanamaz.Güçlü
SiyasiMeşruiyet ve güç dengesiDespotik iktidarın devrilmesiZulüm düzenini alaşağı etmekHakikate dayanmayan siyasi otoriteler beklenmedik anda tepe taklak olur.Güçlü
İktisadiÜretim ve sermaye ahlakıRant ve spekülasyonun çöküşüÇürük sermaye balonunu patlatmakReel değer ve adalet üretmeyen ekonomik yapılar kendi ağırlığıyla yıkılır.Güçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerGeri döndürülemez denge kaybı ve kırılma noktasıBir mekanik sistemin kritik eşiği aşması sonucu orijinal kararlı durumuna dönemeyecek biçimde çökmesi (termodinamik yıkım).Güçlü
Beşeri bilimlerKurumsal anomi ve meşruiyet iflasıToplumsal kurumların iç tutarlılıklarını yitirerek aniden çökmesi ve yeniden toparlanma kabiliyetini bütünüyle kaybetmesi.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca bireysel bir şanssızlık, talihsizlik veya basit bir sözel kınama olarak anlamak.
Kur'an içi daha geniş anlamKök, hakikate karşı direnen zihniyet ve eylemlerin zeminini kaybederek geri dönüşsüz bir biçimde yüzüstü yere çakılmasını anlatır.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetteki ifadenin salt öfkeli bir beddua sanılması; böylece inkârın evrensel ilahi yasalara çarparak kaçınılmaz biçimde iflas edeceği hakikatinin ıskalanması.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın inkâr ve hakikat çatışmasında amellerin akıbetini yalnızca ahirette değil, varlık yasaları çerçevesinde dünyada da nasıl yapısal bir çöküşe mahkûm ettiğini gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İnkârcıların amellerinin boşa gitmesini, tuzaklarının kendi başlarına yıkılmasını ve hakka karşı direnenlerin kaçınılmaz sonunu anlatan ayetlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Hakikate meydan okuyan yapıların görünüşteki gücünün kalıcı olduğu yanılgısını düzeltir; onların aslında tökezleyip bir daha kalkamayacak bir kırılganlık taşıdığını ortaya koyar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamYürüyen veya koşan bir varlığın ayağının engele takılması sonucu yüzüstü yere kapaklanması ve düştüğü yerden bir daha doğrulup ayağa kalkamamasıdır.
  • Soyut anlamİlahi varlık yasalarına ve hakikate aykırı biçimde inşa edilen niyet ve projelerin, içsel dengesizlikleri sebebiyle nihai bir çöküşe uğraması ve iflah olmaz bir hüsranla sonuçlanmasıdır.
  • Sistematik karşılıkAdalet ve hakikat zemininden yoksun sistemlerin, büyüklükleri ne olursa olsun ilk kriz bariyere çarptıklarında yapısal olarak iflas etmeleri ve toparlanma mekanizmalarını yitirmeleridir.
  • LaTeX modeliF(x)=lim⁡t→tc(S(x)1−Θ(t−tc))−1=0vedRdt≤0
  • LaTeX açıklamasıModelde x hakikate aykırı eylemi, S(x) bu eylemin dayandığı sahte yapısal stabiliteyi, t zamanı, tc ise eylemin bariyere çarptığı kritik tökezleme anını temsil eder. Θ basamak fonksiyonu kritik anda devreye girerek paydadaki değeri sıfıra yaklaştırır ve sistemin fonksiyonel varlığı olan F(x) değerini aniden sıfırlar. İkinci bağıntıdaki R toparlanma ve doğrulma kapasitesini göstermekte olup zamana göre türevinin sıfırdan küçük veya eşit olması, düşüşün ardından hiçbir toparlanmanın gerçekleşemeyeceğini yani kökün özündeki doğrulamama durumunu simgeler.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ت