ثقب

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ث-ق-ب2 sîga, 4 mücavir kök, 2 ayet, 2 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.ثَاقِبٌثقبشهبالثَّاقِبُخطفتبع

KökSîga 2Ayet 2Sure 2Mücavir 4

▶ Ağı aç (3B)

ثقب

ث - ق - ب

KÖK
  • 2 geçiş
  • 2 ayet
  • 2 sîga
  • 13 sözlük

Delik demektir. Delik demektir. Oluktan akan su demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Delik demektir. Delik demektir. Oluktan akan su demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR568 harf
القاف والثاء والباء معهما ث ق ب، ب ث ق يستعملان فقط ثقب: الثَّقْبُ مصدر: ثَقَبْتُ الشيء أثقُبُه ثَقْباً، والثَّقْبُ اسم لما نفذ. والمِثْقَبُ أداة يثقب بها. والثُّقُوبُ مصدر النار الثاقِبةِ، والكواكب ونحوه أي التلألؤ، وثَقَب يثْقُبُ. وحسب ثاقِبٌ مشهور مرتفع. ورجل ثقيبٌ وامرأة ثَقيبةٌ: شديد الحمرة، وقد ثَقُبَ يثقُبُ ثَقابةً. ويثقُبُ: موضع بالبادية، قال النابغة. عفت روضة الأجداد منها فيثقُبُ بثق:
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR521 harf
الثَقْبُ بالفتح: واحدُ الثقوب. والثُقْبُ بالضم: جمع ثُقْبَةٍ، ويجمع أيضاً على ثُقَبٍ. والمِثْقَبُ: ما يُثْقَبُ به. وثَقَبْتُ الشيءَ ثَقْباً، وثَقَّبْتُهُ، شُدِّدَ للكثرة. ودُرٌّ مُثَقَّبٌ، أي مثقوبٌ. وتَثَقَّبَ الجِلْدُ، إذا ثَقَّبَهُ الحَلَمُ. وتثقيبُ النارِ: تَذْكِيَتُها. ويقال أيضاً ثٌْبَ عُودُ العَرْفَجِ. ثَقَبَتِ النارُ تثقُبُ ثقوباً وثَقابة، إذا اتقدتْ، وأَثْقَبْتُها أنا. وشِهابٌ ثاقبٌ، أي
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR2.071 harf
ق ث ب ثقب ، بثق : ( مستعملة ) . ثقب : قال الليث : الثَّقْب : مصدر ثقبْتُ الشيء أثقبُه ثَقْباً . قال : والثَّقْب : اسمٌ لما نفذ . والمِثقَب : أداةٌ يُثقَب بها . والثُّقوب : مصدر النار الثاقبة والكوكب الثاقب : المضيء . قال الله جلّ وعزّ : ( وَالطَّارِقِ وَمَآ أَدْرَاكَ ( ) الطَّارِقُ النَّجْمُ الثَّاقِبُ ) ( الطارق : 2 ، 3 ) . قال الفراء : الثاقب : المضيء . والعرب تقول : أَثقِبْ نارَك ، أي :
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR1.790 harf
(باب الثاء والقاف وما يثلثهما) (ثقل) الثاء والقاف واللام أصلٌ واحدٌ يتفرَّع منه كلماتٌ متقاربة، وهو ضِدّ الخِفّة، ولذلك سُمِّيَ الجنُّ والإنس الثَّقَلَين، لكثرة العدد. وأثقال الأرض كنوزُها، في قوله تعالى: ﴿وَأَخْرَجَتِ الأَرْضُ أَثْقَالَهَا﴾ [الزلزلة 2]، ويقال هي أجسادُ بني آدمَ. قال الله تعالى: ﴿وَتَحْمِلُ أَثْقَالَكُمْ﴾ [النحل 7]، أي أجسادَكم. وقالت الخنساء: أَبَعْدَ ابنِ عمرٍو مِنْ آلِ الشّريـ
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR384 harf
- الثاقب: المضيء الذي يثقب بنوره وإضاءته ما يقع عليه. قال الله تعالى: ﴿فأتبعه شهاب ثاقب﴾ [الصافات/10]، وقال الله تعالى: ﴿وما أدراك ما الطارق *** النجم الثاقب﴾ [الطارق/2 - 3]، وأصله من الثقبة، والمثقب: الطريق في الجبل، كأنه قد ثقب، وقال أبو عمرو: والصحيح: المثقب (وفي (شمس العلوم) : المثقب: الطريق، ويقال: إنه أفصح من مفتوح الميم. راجع شمس العلوم 1/50)، وقالوا: ثقبت النار، أي: ذكيتها.
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR1.184 harf
ث ق ب ثقب الشيء بالمثقب وثقب القداح عينه ليخرج الماء النازل‏.‏ وثقـب اللـألُ الـدر ودر مثقـب وعنده درعذاري‏:‏ لم يثقبن‏.‏ وحـن كمـا حـن اليـراع المثقـب وثقبن البراقع لعيونهن قال المثقب العبدي‏:‏ وبه سمي المثقب‏.‏ وثقب الحلم الجلد فتثقب وهذا إهاب متثقب وفيه ثقب وثقبة وثقوب وثقب‏.‏ ومـن المجـاز‏:‏ كوكـب ثاقـب ودرِّىء‏:‏ شديـد الإضـاءة والتلألـؤ كأنـه يثقـب الظلمـة فينفذ فيها ويدرؤهـا وقـد ثقـب
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR3.711 harf
الليث الثَّقْبُ مصدر ثَقَبْتُ الشيءَ أَثْقُبهُ ثَقْباً. والثَّقْبُ: اسم لما نفَذ.الجوهري: الثَّقْبُ، بالفتح، واحد الثُّقُوبِ. غيره: الثَّقْبُ: الخَرْقُ النافِذُ، بالفتح، والجمع أَثْقُبٌ وثُقُوبٌ. والثُّقْبُ، بالضم: جمع ثُقْبةٍ. ويُجمع أَيضاً عَلى ثُقَبٍ. وقد ثَقَبَه يَثْقُبه ثَقْباً وثَقَّبه فانْثَقَبَ، شُدّد للكثرة، وتَثَقَّب وتَثَقَّبَه كثَقَبَه. قال العجاج: بِحَجِناتٍ يَتَثَقَّبْن البُهَرْ
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR399 harf
* ث ق ب * * الثَّقْبُ * بالفتح واحد * الثُّقُوبُ * و * الثُّقْبُ * بالضم جمع * ثُقْبةٍ كالثُّقَبِ * بفتح القاف قلت ونظيره دلبة ودلب وثقبة وثقب قال * والمِثْقَبُ * بكسر الميم ما يثقب به وبابه نصر و * ثَقَبَتِ * النار اتقدت وبابه دخل و * ثَقَابةً * أيضا بالفتح * أَثْقَبَها * أوقدها و * ثَقَّبَها تَثْقيباً * أذكاها وشهاب * ثاقِبٌ * أي مضيء و * الثَّقُوبُ * بفتح الثاء ما تشعل به النار من دقاق العيدان
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR4.867 harf
الثقب: الخرق النافذ، بالفتح، قيل هو مقابل الشق ج أثقب وثقوب وقد ثقبه يثقبه ثقبا وثقبه، شدد للكثرة فانثقب وتثقب، وتثقبته مثل ثقبته، قال العجاج: بحجنات يتثقبن البهر ودر مثقب، أي مثقوب، وثقب اللآل الدر، وعنده در عذارى لم يثقبن. وحن كما حن اليراع المثقب والمثقب آلته التي يثقب بها ولؤلؤات مثاقيب، واحدها: مثقوب، والمثقب: طريق العراق من الكوفة إلى مكة، حرسها الله تعالى، وفي
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR9.463 harf
ثَقَبَ 1 ثَقَبَ ثقب ثقبة , (S, A, K, &c.,) aor. ثَقُبَ , (JK, Msb,) inf. n. ثَقْبٌ, (JK, S, Msb,) He made a hole in a thing (JK, * S, * A, Mgh, Msb, K) with a مِثْقَب; (A, Msb;) meaning, a hole of small size; (Mgh;) such as passed through; he perforated, bored, or pierced, it: (A, Mgh, K:) and in like manner, ↓ ثقّب, (K,) but this signifies he did so much, or to several, or many, things; (S, TA;)
Maddenin bağlantısı

ثَقَبَ 1 ثَقَبَ ثقب ثقبة , (S, A, K, &c.,) aor. ثَقُبَ , (JK, Msb,) inf. n. ثَقْبٌ, (JK, S, Msb,) He made a hole in a thing (JK, * S, * A, Mgh, Msb, K) with a مِثْقَب; (A, Msb;) meaning, a hole of small size; (Mgh;) such as passed through; he perforated, bored, or pierced, it: (A, Mgh, K:) and in like manner, ↓ ثقّب, (K,) but this signifies he did so much, or to several, or many, things; (S, TA;) and ↓ تثقّب. (K, TA) You say, ثَقَبَ الدُّرَّ [He bored, or perforated, or pierced, the pearls]; (A, TA;) and الاُّذُنَ [the ear]. (Mgh.) And ثَقَبَ القَرْحَ He pierced, or punctured, the purulent pustule, in order that the fluid, or water, in process of excretion, might issue. (A, TA.) And ثَقَبَ الحَلَمُ الجِلْدَ The [ticks called] حَلَم pierced holes in the skin. (A, TA.) And البَرَاقِعَ ↓ ثَقَّبْنَ (A, Mgh) They made holes in the face-veils, (Mgh,) لِعُيُونِهِنَّ [for their eyes]: (A:) said of women. (Mgh.) ― -b2- [Hence,] ثَقَبَ الكَوْكَبُ, (K, and Ham p. 701,) [aor. ثَقُبَ ,] inf. n. ثُقُوبٌ, (JK, Ham,) (tropical:) The star shone brightly [as though it pierced through the darkness: see ثَاقِبٌ]: (K:) or shone and glistened intensely. (Ham ubi suprà.) And ثَقَبَتِ النَّارُ, (S, L, K,) aor. ثَقُبَ , (S, L,) inf. n. ثُقُوبٌ (S, L, K) and ثَقَابَةٌ, (S, L,) (tropical:) The fire burned brightly; burned, blazed, or flamed, up. (S, L, K.) And ثَقَبَ الزَّنْدُ, (JK, TA,) aor. ثَقُبَ , inf. n. ثُقُوبٌ, (TA,) (assumed tropical:) [The زند emitted fire]: said when the spark falls (JK, TA) upon [or from] the زند [or wooden instrument for producing fire]. (JK.) ― -b3- ثَقَبَتِ الرَّائِحَةُ (tropical:) The odour diffused itself, and rose. (K, TA.) ― -b4- ثَقَبَ رَأْيُهُ, (K,) inf. n. ثُقُوبٌ, (TA,) (tropical:) His judgment was penetrating; syn. نَفَذَ. (K.) ― -b5- ثَقَبَتِ النَّاقَةُ, (JK, S, K,) aor. ثَقُبَ , inf. n. ثُقُوبٌ, (JK, TA,) (tropical:) The she-camel had much milk; abounded with milk. (JK, S, K.) -A2- ثَقُبَ, aor. ثَقُبَ , (K,) inf. n. ثَقَابَةٌ, (JK, A, K,) (tropical:) He (a man, JK, A) was, or became, very red; (JK, A, K;) so as to be likened to the flame of fire. (A, TA.)

ثقّب 2 ثقّب ثقب ثقبة : see 1, in two places. ― -b2- [Hence,] (tropical:) He (a bird) soared high, piercing the region of the air next to the clouds: (A, TA:) or reached, or ascended to, the midst of the sky. (TA.) ― -b3- ثقّبهُ الشَّيْبُ, (JK, A, K,) inf. n. تَثْقِيبٌ; (JK, K;) and ثقّب فِيهِ; (IAar, K;) (tropical:) Hoariness appeared upon him: (K:) or began to appear upon him: (A, TA:) or became intermixed in his hair; or appeared and spread upon him; or his blackness and whiteness of hair became equal. (A, TA.) And ثقّب الشَّيْبُ بِاللِّحْيَةِ (tropical:) Hoariness commenced in the sides of the beard. (A.) ― -b4- ثقّب عُودُ العَرْفَجِ (tropical:) The stalk of the عرفج [q. v.], the plant being rained upon, became soft: (S:) or the sap ran in it, and it put forth leaves. (JK, A.) When it has become blackish, one says of it, قَبِلَ: when it has increased a little, أَدْبَى; in which state it is fit to be eaten: and when its خُوص are perfect, أَخْوَصَ. (S.) -A2- ثقّب, (A, K,) inf. n. تَثْقِيبٌ, (S, K,) also signifies (tropical:) He made a lamp, and a fire, to burn, shine, glisten, or gleam, very brightly, as though piercing through the darkness, and dispelling it; and so ↓ اثقب; (A, TA;) and the latter, he kindled a fire (TA) with tinder, (A, TA,) or camel's dung, or the like: (A:) or both signify he made a fire to burn brightly; to burn, blaze, or flame, up; (S, K;) and so ↓ تثقّب: (K:) or, accord. to AZ, النَّارَ ↓ اثقب, inf. n. اـِثْقَابٌ, signifies he scraped a hole for the fire, in the ground, then put upon it, [i. e. the fire] dung, such as is called بَعْر, and small pieces of fire-wood or similar fuel, and then buried it in the dust; and so النَّارَ ↓ تثقّب, and بِهَا ↓ تثقّب; as also مسّك بِالنَّارِ, inf. n. تَمْسِبكٌ: and النَّارَ ↓ تثقّب signifies also he struck fire: and ↓ اثقب, inf. n. as above, he made a spark to fall from a زَنْد, q. v. (TA.)

4 أَثْقَبَ see 2, in three places.

5 تَثَقَّبَ see 1, first sentence: ― -b2- and see also 2, in four places: -A2- and 7, in two places.

انثقب 7 انثقب أنثقب انثقب ٱنثقب It was, or became, perforated, bored, or pierced; and in like manner, [but properly, as quasi-pass. of 2, signifying it was, or became, perforated, &c., much or in many places,] ↓ تثقّب. (K.) You say, الجِلْدُ ↓ تثقّب The skin was, or became, pierced with holes by the [ticks called] حَلَم. (S, A.)

ثَقْبٌ ثَقْبٌ ثقب ثقبة (S, A, Mgh, Msb. K) and ↓ ثُقْبٌ (Msb) and ↓ ثَقْبَةٌ (S, A, Mgh, Msb) A hole, perforation, or bore, that penetrates, or passes through, a thing; (A, Mgh, K;) accord. to Mtr, (Msb,) only such as is small; (Mgh, Msb;) such as is large being termed نَقْبٌ, with ن: (Mgh:) or a hole that is not deep: or, as some say, a hole descending into the earth: (Msb: [but this last explanation is not of general application:]) said to be opposed to شَقٌّ: (TA:) pl. [of mult.] (of the first word, S, Msb, K) ثُقُوبٌ (S, A, Msb, K) and [of pauc.] أَثْقُبٌ (K) and (of ثُقْبَةٌ, S, Msb) ثُقَبٌ (S, A, Msb) and ثُقُبٌ. (S [in which this last is said to be with damm, meaning, to the ق, not (as some have supposed) to the ث only,] and A.) ثُقْبٌ: see ثَقْبٌ. ثُقْبَةٌ: see ثَقْبٌ.

ثِقَابٌ ثِقَابٌ ثقاب : see what next follows.

ثَقُوبٌ ثَقُوبٌ ثقب ثقوب (tropical:) Fuel; or a thing with which fire is kindled, or made to burn brightly, or to burn, blaze, or flame, up; (JK, S, A;) as also ↓ ثِقَابٌ; (K;) consisting of small sticks, (S, TA,) or dung, such as is called بَعْر; (A, TA;) and tinder. (JK, A, TA.)

ثَقِيبٌ ثَقِيبٌ ثقيب (tropical:) A man very red; (JK, A, K;) so as to be likened to the flame of fire: (A:) fem. with ة. (JK, A.) ― -b2- See also ثَاقِبٌ, in three places.

ثَاقِبٌ ثَاقِبٌ ثاقب (tropical:) A star, and a lamp, and fire, (A,) or a flame of fire, or a shooting star, (S,) shining brightly: (S:) or shining, glistening, or gleaming, very brightly, as though piercing through the darkness, and dispelling it. (A, TA.) النَّجْمُ الثَّاقِبُ [in the Kur lxxxvi. 3] means (tropical:) The star, or asterism, brightly shining; (Fr, Bd, L;) as though it pierced through the darkness, or the celestial spheres, by its light: (Bd:) or the star, or asterism, that is high, above the others: or the planet Saturn: (L, K:) or the Pleiades, or any star or asterism, brightly shining; because it pierces through the darkness by its light. (Jel.) ― -b2- (assumed tropical:) A زَنْد (q. v.) that emits fire, when struck. (TA.) ― -b3- (tropical:) Applied to حَسَب [i. e. nobility, or grounds of pretension to respect or honour], it means Famous and exalted: (Lth, JK, A, * TA:) or bright; brilliant. (As, TA.) ― -b4- And hence, (tropical:) applied to knowledge [as meaning Penetrating, or brilliant]. (As, TA.) You say also ثَاقِبُ العِلْمِ, for ثَاقِبٌ فِى العِلْمِ, meaning (tropical:) Brilliant [or penetrating] in knowledge; as also ↓ مِثْقَبٌ: (TA:) which latter signifies also (tropical:) learned, and sagacious, or intelligent; (TA;) penetrating in judgment: (K:) and ثَاقِبُ الرَّأْىِ (tropical:) a man of sound and penetrating judgment, sagacity, or intelligence. (A, TA.) ― -b5- أَتَتْنِى عَنْهُمْ عَيْنٌ ثَاقِبَةٌ, (JK,) or عَنْكَ, (A, TA,) (tropical:) There came to me, from them, or from thee, certain, or sure, news or information. (JK, A, TA.) ― -b6- نَاقَةٌ ثَاقِبٌ (tropical:) A she-camel having much milk; abounding with milk; (AZ, JK, S, A, K;) as also ↓ ثَقِيبٌ; (AZ, JK, K;) and ↓ ثَقِيبَةٌ: (TA, voce نَقِيبَةٌ:) pl. (of the former, A) نُوقٌ ثُقُبٌ, (so in a copy of the A,) or ثُقَّبٌ. (TA.) One says also, مِنَ الاـِبِلِ ↓ اـِنَّهَا لَثَقِيبٌ, meaning Verily she is one that vies with the other camels abounding with milk, and surpasses them in abundance thereof. (TA.)

أَثْقَبُ أَثْقَبُ ذ [More, and most, piercing, or penetrating: &c.] ― -b2- [Hence,] أَثْقَبُ حَطَبٍ نَارًا (assumed tropical:) [The most excellent of fire-wood in yielding fire]. (TA in art. مظ.)

أُثْقُوبٌ أُثْقُوبٌ ذ (assumed tropical:) A man (TA) who enters, or penetrates, much into affairs. (K, TA.)

مَثْقَبٌ مَثْقَبٌ مثقب (assumed tropical:) A great road, (K, TA,) which people [as it were] pierce, or perforate, by their tread. (TA.) [See also what next follows.]

مِثْقَبٌ مِثْقَبٌ مثقب An instrument with which one perforates, bores, or pierces; a drill, or the like: (S, A, Msb, K:) pl. مَثَاقِبُ. (A.) ― -b2- And hence, (tropical:) A road passing through a mountain; as though perforating it: (A, TA:) or a road passing through a stony and rugged tract: (L, TA:) and, with the article ال, particularly applied to the road of El- 'Irلk, (A, K,) from El-Koofeh (K) to Mekkeh: (A, K:) or a road between El-Yemلmeh and ElKoofeh: (L, TA:) and a road between Syria and El-Koofeh: (K:) or, accord. to El-Bekree and the Marلsid, a road called after a man named مثقب. (MF, TA.) Hence the saying, هُوَ طَلَّاعُ المَثَاقِبِ, (tropical:) i. q. طَلَّاعُ الثَّنَايَا [q. v. voce ثَنِيَّةٌ]. (A, TA.) ― -b3- See also ثَاقِبٌ.

دُرٌّ مُثَقَّبٌ دُرٌّ مُثَقَّبٌ در مثقب (S, A) i. q. ↓ مَثْقُوبٌ [i. e. Bored, perforated, or pierced, pearls]: (S, TA:) the pl. of the latter is مَثَاقِيبُ. (TA.) ― -b2- اـِهَابٌ مُثَقَّبٌ A hide pierced with holes by [the ticks called] حَلَم. (A, TA.) ― -b3- حَنَّ كَمَا حَنَّ اليَرَاعُ المُثقَّبُ [He, or it, uttered plaintive sounds like the reed pierced with holes; i. e., the musical reed]. (A, TA.)

مَثْقُوبٌ مَثْقُوبٌ مثقوب : see مُثَقَّبٌ.

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR995 harf
ثَقَبَ ثَقَبَ U ( n. ac. ثَقْب 1 ), a. Pierced, bored, punctured, perforated. b. Was penetrating, keen ( judgment & c. ). c. ( n. ac. ثُقُوْب 27 ), Shone, gleamed, flashed. ثَقُبَ ثَقُبَ U ( a. n, ac. ثَقَاْبَة 22t ), Glowed. ثَقَّبَ ثَقَّبَ II , a. Penetrated, pierced through. b. Soared, rose high. c. Kindled, lit up. d. Appeared ( grey hair ). أَثْقَبَ أَثْقَبَ IV , a. see II
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok15.732 harf
ثقب ثَقَبَ - يَثْقُبُ - ثَاقِب ثَقَبَ - يَثْقُبُ + الكائن أو الشيء: أضاء وتوهج واتقد بشدة بلهب النار حتى أنه يخرق بضوئه وبلهيبه ما يصادفه أمامه ثَاقِب: اسم فاعل صفة مشبهة لفعل " ثَقَبَ - يَثْقُبُ ": المضيء والمتوهج بلهب شديد خارق من النار واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " إصدار الأجسام للضياء من ذاتها بدرجاته "، وهي: ثَقَبَ - يَثْقُبُ، وَهَجَ
Tamamını oku

Sîgalar(2)

Mücavir kökler4 mücavir (6 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. شهب

    1 ortak ayet · Gök taşı demektir

  2. خطف

    1 ortak ayet · Hatfe daldan yapılmış, yaya bağlanan ip ile kuşu birden…

  3. نجم

    1 ortak ayet · Gezegen yıldızdır

  4. تبع

    1 ortak ayet · İnek yavrusu, dana demektir

Geçtiği ayetler(2)

  1. النَّجْمُ الثَّاقِبُ

    DelenO, delen yıldızdır.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökثقب
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerخرق, فلق, صدع, قدد
Zıt Kökرتق
Çekirdek Özet 1Katı bir nesneyi bir uçtan diğer uca delip geçmek, nüfuz ederek açık kanal oluşturmak
Çekirdek Özet 2Karanlığı veya engelleri yararak hedefine ulaşan, tesir gücü yüksek keskin ışık ve nüfuz
Çekirdek Özet 3Engelleri aşıp hedefe doğrudan ulaşan hakikat ve denetleyici ilahi müdahale
Kritik Hata RiskiAnlamın yalnızca göksel bir ışıltı sayılarak ontolojik ve fonksiyonel delip geçme vasfının göz ardı edilmesi

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
ثقBir varlığa baskı uygulama, üzerine çökme, tutma veya sınırlandırma yoluyla tesir etmeبBaskı ve ağırlığın yoğunlaşarak bir noktaya yönelmesi, nesneyi yararak içinden geçmesi ve delik açması anlamını kazandırmıştır.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
ثİşaret, sınır (ikiz harf ت üzerinden sürtünmeli yoğunlaşma)Bir yüzeyde veya sınırda beliren ilk temas ve aşınma noktası
قUfuktaki güneş, iğne deliği; yoğunlaşma ve odaklanmaOdaklanmış kuvvetin dar ve sınırlandırılmış tek bir merkeze yönelmesi
بEv, çadır; iç, barınma, içine geçişDıştaki kuvvetin nesnenin iç yapısına nüfuz ederek iç mekana açılması
ثقبSınıra yönelen odaklanmış kuvvetin engeli aşarak içeriye geçmesiOdaklanmış bir tesir veya ışığın katı bir engeli delerek bir uçtan diğerine nüfuz etmesi

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamMatkap veya delici bir aletle sert bir cisme delik açmak; incileri ipe dizmek için delmek (دُرٌّ مُثَقَّبٌ); ateş tutuşturulduğunda duman ve alevin hava kanalından yukarı fışkırıp parlaması.
Cahiliye şiiri kullanımıŞair el-Müsekkit el-Abdî (عائذ بن محصن العبدي) kadınların peçelerinden gözleri için delik açmalarını tasvir eder: ظَهَرْنَ بِكِلّةٍ، وسَدَلْنَ رَقْماً، / وثَقَّبْنَ الوَصاوِصَ للعُيُونِ
Erken Arapça kullanımDağlar arasındaki dar ve oyulmuş geçitler için yolun delinip açılmasını ifade eden el-miskab veya el-meskab (المِثْقَبُ) tabiri kullanılmıştır.

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn.

Sami etimolojik katman

Arapça ثقب kökü, Sami dillerinde delme, oyma, bir engeli aşarak delik açma ve odaklanmış biçimde nüfuz etme semantik alanı ile doğrudan bağlantılıdır. İbranicede karşılanan ve delmek, delik açmak anlamına gelen נקב (n-q-b) kökü fonetik ötümlülük ve sızıcılaşma süreçleriyle Arapçadaki ثقب ile semantik matriste tam bir örtüşme gösterir. Akadcada oyuk açmak veya deşmek anlamındaki naqābu(m) formu ile Süryanicede delik ve oyuk için kullanılan naqbā kelimesi aynı ilksel çekirdeğe dayanır. Arapçada ث sesinin sızıcı özelliği, mekanik delme eyleminin yanında alevin ve ışığın karanlığı delerek fışkırması, aralıktan parlaması boyutunu da köke dâhil etmiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, David Cohen.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönثقب ile بثق arasında kalb ve türeme ilişkisiSuyun bentleri patlatıp yarması ile delici kuvvetin nesneyi yarması aynı yarıp akma esasına dayanır.Güçlü
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiKuzeybatı Sami n-q-b (نقّب / נקב) biçimleriOrtak Sami katmanında sert cisimleri oyma ve delik açma eylemini temsil eder.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik n-q / t-q kök varyantlarıBerberi ve Doğu Çad dillerinde delik açmak ve içine girmek tabanlarıyla olası morfolojik örtüşmeler bulunur.Muhtemel

Kaynak David Cohen, Lisān al-ʿArab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
ثقبAnlamlıDelmek, delip geçmek, ışığıyla nüfuz etmekMaddi bir cismi boydan boya delmek veya karanlığı ışıkla yarmakKur'an'da geçer; hedef kök
ثبقKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu dizilim mühmel kabul edilmiştir.Kur'an'da geçmez
قثبKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik lügatlerde kullanım dışı (mühmel) sayılmıştır.Kur'an'da geçmez
قبثAnlamlıBiriktirmek, toplamakBir şeyi bütünüyle avuçlayıp toplamakKur'an'da geçmez
بثقAnlamlıYarıp akmak, bendini patlatmakSuyun setleri yıkıp aniden şiddetle taşmasıKur'an'da geçmez; hedef kökle ses ve anlam yönünden akrabadır
بقثKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir.Kur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
ثقبMerkezDelip geçme, nüfuz etmeBoydan boya açık kanal açarak diğer tarafa tam çıkış sağlamaMaddi veya ışıksal bir kuvvetin engeli tamamen aşıp içine ve ötesine geçmesi
خرقKomşuYırtma, delik açmaDüzeni ve bütünlüğü bozarak plansız veya tahrip edici şekilde delmeGemiyi delme örneğinde olduğu gibi bir yüzeyi hasara uğratarak açılan gedik
فلقKomşuİkiye ayırma, yarmaBir bütünü iki parçaya ayırarak içindekini dışarı çıkarmaTohumun veya karanlığın yarılarak sabahın çıkması gibi ikiye ayrılma
صدعKomşuÇatlatma, ayırmaNesnenin yüzeyinde derin yarık oluşturma, ancak tamamen parçalamamaYerin bitkiler için çatlaması gibi yapısal ayrılma
قددKomşuBoyuna kesmeBir nesneyi uzunlamasına dilimleme veya parçalamaYüzeyi delmekten ziyade çizgisel bir hat boyunca kesip ayırma
رتقZıtBitişik olma, kapalı olmaHiçbir açıklık ve delik bulunmayacak şekilde tam kapalılıkGökler ve yerin başlangıçta tek bir bitişik kütle olması durumu

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaثقبBir şeyi delip geçmek, parlamakHem mekanik delme hem de ışığın karanlığı delip aşması anlamını kapsar.Kesin
Latinceperforare, penetrareDelmek, içine işlemekperforare fiziksel boydan boya delmeyi, penetrare ise engeli aşıp içine nüfuz etmeyi karşılar.Güçlü
İngilizceto pierce, to penetrateDelip geçmek, nüfuz etmekpierce fiziksel delmeyi ve keskin acıyı, penetrate engelleri aşıp hedefe varmayı karşılar.Kesin
Almancadurchbohren, durchdringenDelip geçmek, içine işlemekdurchbohren mekanik delmeyi, durchdringen ışık veya sesin ortama nüfuz etmesini tam verir.Kesin
Fransızcapercer, pénétrerDelmek, sızmak, aşmakIşığın karanlığı yarıp geçmesini ve fiziksel delik açma hareketini birlikte yansıtır.Kesin

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
الثَّاقِبُKaranlığı delen, ışığıyla göğün engellerini aşıp yeryüzüne ulaşan yıldızYemin bağlamında geceleyin ortaya çıkan ve ışığıyla karanlıkları yaran yıldız; Târık 86:3
ثَاقِبٌŞeytani güçleri delip yakan, hedefinden sapmayan keskin ateş parçası (şihab)Göğe kulak hırsızlığına çıkan varlıkların peşine düşen engel tanımaz alev; Sâffât 37:10

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamGayb aleminin korunmasıMelekut alemine yetkisiz erişimlerin engellenmesi ve vahyin safiyetinin korunmasıGayb sınırlarının aşılamazlığı ve ilahi emrin delinemez güvenlik ağı
FıkıhVeri bulunamadıDoğrudan bir fıkhi hüküm ıstılahı olarak yer almaz.Veri bulunamadı
Tefsirثقب kökünün mecaz veya hakikat oluşuYıldızın karanlığı veya gök katmanlarını nuruyla delip geçmesi; şihabın bedeni yakıp delmesiKaranlığı ve engelleri bertaraf eden keskin ve faal güç
HadisŞeytanların taşlanmasıKulak hırsızlığı yapan cinlerin şihab-ı sâkıb ile vurulup delinerek yok edilmesiİsabet ettiğinde hedefi ıskalamayan ve delici olan yakıcı kuvvet

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniVahiy güvenliği ve ilahi bilgi hiyerarşisiNüfuz edici ilahi denetimSahte ve kaçak bilgi kaynaklarını imha etmekİlahi bilgi alanını sahtecilikten koruyan engel tanımaz ilahi müdahale mekanizmasıKesin
İlmiFiziksel ve optik dalga yayılımıOdaklanmış ışın / lazer / delme enerjisiOpak ve yoğun ortamları aşarak hedefe ulaşmakIşığın veya radyasyonun engelleri aşarak bilgi taşıma ve tesir etme yeteneğiGüçlü
SiyasiGüvenlik ve savunma sistemleriDelinemez kalkan ve zırh delici karşı tedbirDüşman sızmalarını tespit edip hedefe kilitlenerek yok etmekİstihbarat kaçaklarına karşı sınırların delinmezliğini koruyan caydırıcı güçMuhtemel
İktisadiBilgi tekelleri ve şeffaflıkTekel bariyerlerini delen şeffaf denetimPazardaki bilgi asimetrisini ve engelleri kırmakPiyasayı perdeleyen manipülatif karanlıkları şeffaf bilgiyle delip açığa çıkarmaMuhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKuantum tünelleme ve lazer odaklanmasıBir parçacığın klasik olarak aşamayacağı potansiyel enerji engelini delip doğrudan karşı tarafa geçmesi veya yüksek yoğunluklu foton demetinin maddeyi delmesiGüçlü
Beşeri bilimlerZihinsel tabuları ve ideolojik bariyerleri yarmaKatılaşmış toplumsal yanılsamaların ve örtük dogmaların hakikat temelli keskin argümanlarla delinerek aşılmasıGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimenin yalnızca gökyüzünde hafifçe parıldayan sıradan bir yıldız ışığı olarak algılanıp eylemsel ve tahrip edici/delici gücünün göz ardı edilmesi
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kök, salt bir ışıltı değil; karanlığı, katmanları veya düşman unsurları yarıp geçen, tesiri kaçınılmaz, hedef odaklı ve engel tanımayan keskin bir nüfuz mekanizmasıdır.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataVahyin korunmasındaki aktif güvenlik mekanizmasının pasif bir estetik seyre indirgenmesi ve kozmik düzenin dinamik savunma ilkelerinin anlaşılamaması

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an kozmolojisindeki varlık düzeninin ve vahiy güvenliğinin statik olmadığını, ilahi iradenin karanlıkları ve engelleri yarıp geçen etkin bir denetim kurduğunu gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Yaratılışın gizemine yemin edilen ayetlerde (Târık suresi) ve vahyin iniş sürecinde cin ve şeytanların engellendiğini anlatan ayetlerde (Sâffât suresi).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Yıldızların veya gök cisimlerinin etkisiz, yalnızca süs amaçlı olduğu zannını yıkar; onların aynı zamanda kozmik nizamı koruyan ve karanlığı yırtan fonksiyonel yapılar olduğunu ortaya koyar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamSert bir cismi delici bir aletle boydan boya delip açık kanal oluşturmak; alevin veya ışığın aralıktan fışkırıp karanlığı yarması.
  • Soyut anlamBir engelin, perdenin veya cehalet karanlığının odaklanmış bir enerji, hakikat veya müdahale ile tamamen delinip aşılması.
  • Sistematik karşılıkGüvenlik, bilgi ve varlık katmanlarında engelleri etkisiz kılan, hedef odaklı ve nüfuz edici ilahi denetim mekanizması.
  • LaTeX modeliP(x)→  F  Ω  ⟹  ∃y(y∉Ω∧T(x,y)=1)
  • LaTeX açıklamasıFormülde P(x), belirli bir x kaynağından çıkan yüksek yoğunluklu ışık, alev veya nüfuz gücünü; Ω, araya giren karanlık, katı engel veya koruma bariyerini; F, uygulanan odaklanmış delici kuvveti temsil eder. Model, bu kuvvet neticesinde engelin delindiğini ve engelin ötesindeki y noktasına temasın, yani nüfuzun tam olarak sağlandığını (T(x,y)=1) sembolize eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ث