جثث

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ج-ث-ث1 sîga, 7 mücavir kök, 1 ayet, 1 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.كلممثلجثثاجْتُثَّتْخبثشجرفوقأرض

KökSîga 1Ayet 1Sure 1Mücavir 7

▶ Ağı aç (3B)

جثث

ج - ث - ث

KÖK
  • 1 geçiş
  • 1 ayet
  • 1 sîga
  • 9 sözlük

Yerde sürünerek büyüyen çalı tipi ağaç demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(9)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Yerde sürünerek büyüyen çalı tipi ağaç demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR649 harf
باب الجيم مع الثاء ج ث، ث ج جث: الجَثُّ: قَطعُك الشيء من أصله، والاجتِثاثُ أوحى منه، واللازم انجث واجتثَّ أيضاً. وشَجَرةُ مُجتثةٌ لا أصل لها في الأرضِ. والمُجتثُّ من العَروض مُستفعلن فاعلات مرّتين. ولا يَجيء من هذا النَّحو أنقص منه ولا أطول إلاّ بالزِّحافِ. والجَثجَاثُ من نَبتِ الرَّبيع إذا أحسَّ بالصيفِ يَبِسَ. قال: زائدة: هي شجرةٌ لا تزال خضراءَ في الشِّتاء والصيفِ، طيِّيبةُ الرِّيحِ، يُستاكُ
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR319 harf
الجُثَّةُ: شخص الإنسان قاعداً أو نائماً. وجَثَّهُ: قلعه. واجْتَثَّهُ: اقتلعه. والجَثيثُ من النَخل: الفَسِيلُ. والجَثيثةُ: الفَسيلةُ. ولا تزال جثيثةً حتى تُطْعِمَ، ثم هي نخلة. والجَثُّ بافلتح: الشَمَع، ويقال هو كلّ قذَىً خالط العسلَ من أجنحة النحل وأبدانها. قال ساعدة بن جُؤَيَّةَ: لدى الثَوْلِ يَنْفي جَثَّها ويَؤُومُها
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR154 harf
ج ث ث فلان صغير الجثة وهي شخصه قاعداً ولهم همم دقاق إلى جثث ضخام‏.‏ وجثه واجتثه‏:‏ استأصله ‏"‏ اجتثت من فوق الأرض ‏"‏ وشجر مجتث‏:‏ لا أصل له في الأرض‏.‏
Maddenin bağlantısı

ج ث ث فلان صغير الجثة وهي شخصه قاعداً ولهم همم دقاق إلى جثث ضخام‏.‏ وجثه واجتثه‏:‏ استأصله ‏"‏ اجتثت من فوق الأرض ‏"‏ وشجر مجتث‏:‏ لا أصل له في الأرض‏.‏

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR4.542 harf
الجَثُّ: القَطْعُ؛ وقيل: قَطْعُ الشيء من أَصله؛ وقيل: انتزاعُ الشجر من أُصوله؛ والاجْتثاث أَوْحى منه؛ يقال: جَثَثْتُه، واجْتَثَثْتُه، فانجَثَّ. ابن سيده: جَثَّه يَجُثُّه جَثّاً، واجْتَثَّه فانجَثَّ، واجْتَثَّ. وشجرة مُجْتَثَّة: ليس لها أَصل في الأَرض. وفي التنزيل العزيز في الشجرة الخبيثة: اجْتُثَّتْ من فَوقِ الأَرض ما لها من قَرار؛ فُسِّرَتْ بأَنها المُنْتزَعة المُقْتَلَعة، قال الزجاج: أَي
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR103 harf
* ج ث ث * * الجُثَّةُ * شخص الإنسان قاعدا أو نائما و * جَثَّهُ * من باب رد قلعه و * اجْتَثَّهُ * اقتلعه
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR4.967 harf
الجث: القطع مطلقا، أو انتزاع الشجر من أصله ، والاجتثاث أوحى منه، يقال: جثثته واجتثثته فانجث. وفي المحكم: جثه يجثه جثا، واجتثه فانجث واجتث، وشجرة مجتثة: ليس لها أصل. وفي التنزيل العزيز- في الشجرة الخبيثة- اجتثت من فوق الأرض مالها من قرار فسرت بالمنتزعة المقتلعة، قال الزجاج: أي استؤصلت من فوق الأرض، ومعنى اجتث الشيء، في اللغة: أخذت جثته بكمالها، وجثه: قلعه، واجتثه: اقتلعه. وفي حديث أبي هريرة
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR294 harf
جَثَّ جَثَّ U ( n. ac. جَثّ 1 ), a. Cut off, cut down. b. Pulled up, uprooted. اِجْتَثَثَ اِجْتَثَثَ VIII , a. see I . جَثّ جَثّ 1 , a. Wax. جُثّ جُثّ 3 , a. see 1 . b. High ground, upland. جُثَّة جُثَّة 3t , ( pl. جُثَث 9 , أَجْثَاْث 38 ), a. Body, person, figure. b. Corpse.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok16.275 harf
جثث جَثَّ - يَجُثُّ - اجْتَثَّ - يَجْتَثُّ ، اجْتُثَّ - يُجْتَثُّ جَثَّ - يَجُثُّ + كائن + شيئاً : يقطعه وينتزعه عن جذوره وأساساته التي يرتكز بها في مكانه: يقلعه ويقطعه عن جذوره وخاصة للنبات مع أصله المطمور تحت سطح الأرض، فيقطع عنه تغذيته من التربة واستقراره في مكانه، فيصبح بذلك "جثة" أي قطعة ميتة جُثَّة: على وزن " فـُعـْلـَة": قطعة
Tamamını oku

Sîgalar(1)

Mücavir kökler7 mücavir (10 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. خبث

    1 ortak ayet · Habes bozuk yemek demektir

  2. شجر

    1 ortak ayet · Ağaç

  3. قرر

    1 ortak ayet · Küçük derelerin toplanıp durgunlaştığı göldür

  4. فوق

    1 ortak ayet · Üst

  5. كلم

    1 ortak ayet · Kelime

  6. مثل

    1 ortak ayet · Çamurdan yapılan ve bir şeye benzetilen nesne, heykeldir

  7. أرض

    1 ortak ayet · Hayvanların sırtına sema, alt tarafına ard denir

Geçtiği ayetler(1)

  1. وَمَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيثَةٍ كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ اجْتُثَّتْ مِنْ فَوْقِ الْأَرْضِ مَا لَهَا مِنْ قَرَارٍ

    Kökünden kesildiÇirkin bir söz; yerden koparılmış, kökü olmayan kötü bir ağaca benzer.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökجثث
YapıÜçlü
Özel DurumMüzâaf
Bağlamsal Yakın Köklerقلع, حصد, قطع
Zıt Kökثبت
Çekirdek Özet 1Bir bitkiyi, ağacı veya cüsseli bir yapıyı toprağa tutunduğu kökünden bütünüyle koparıp ayırmak.
Çekirdek Özet 2Yeryüzünde kökü, kararlılığı ve varoluşsal dayanağı bulunmayan bâtıl kelimenin ve sistemin yerinden sökülmesi.
Çekirdek Özet 3Ontolojik veya ahlaki temeli olmayan varlıkların ve fikirlerin yüzeyselliği, süreksizliği ve yok oluşa mahkûmiyeti.
Kritik Hata RiskiEylemi yalnızca mekanik bir ağaç kesme işlemi gibi algılayıp köksüzlük, istikrarsızlık ve varoluşsal tasfiye boyutunu göz ardı etmek.

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
جثZemine temas eden, çöken veya yüzeyde yığın oluşturan kütle; جثم (yere çökmek, yapışmak) ve جثو (diz üstü çökmek) köklerinde olduğu gibi gövdenin yerle olan ilişkisi.ثİkiz harfin yinelenmesiyle zeminle kurulan temasın ani ve kesin bir şekilde kesilmesi, kütlenin kökünden bütünüyle koparılıp temelsiz bırakılması anlamı pekişmiştir.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
جDeğnek, deve; taşıma, yol alma, toplamaBir araya getirilmiş gövde, kütle ve toplanmış yapı.
ثİşaret, sınır çizgisi (türetme imge: ت imgesinden ses yayılmasıyla zemin teması)Varlığın yer ile olan temas çizgisi, sınırlanma ve tutunma noktası.
ثİşaret, sınır çizgisi (türetme imge: ت imgesinden ses yayılmasıyla zemin teması)Tutunma noktasının yinelenen bir gerilimle sınırdan ayrılması, bağın sonlanması.
جثثToplanmış bir kütlenin zeminle olan temas bağının ve sınırının çözülerek yerinden bütünüyle koparılması hareketi.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir ağacın veya çalının toprağın derinliklerine inmeyen kökünden tutularak bütünüyle sökülmesi; oturan insanın yer kaplayan gövdesi veya cüssesi.
Cahiliye şiiri kullanımıVeri bulunamadı
Erken Arapça kullanımRu'be b. el-Accâc bu kökten türeyen bitki adını şu dizede anar: تَرمي ذِراعَيهِ بجثجاثِ السُّوَق

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Lisānü’l-ʿArab.

Sami etimolojik katman

Sami dilleri ailesinde جثث kökünün temel semantik matrisi, fiziksel bir kütlenin veya gövdenin zeminden koparılması ve kökünden sökülmesi etrafında şekillenir. Kök, Batı Sami ve Aramice/Süryanice katmanlarında yer alan ve beden, kütle, ceset anlamlarına gelen yapılarla kavramsal bir akrabalık taşır. Arapçada kök, bir yandan «cüsse» (oturur vaziyetteki kütleli gövde) isminde somutlaşırken, diğer yandan bu kütlenin tabanından bütünüyle sökülüp atılması eylemini (ictisâs) ifade edecek şekilde özelleşmiştir. Kökün İbranice ve Süryanicedeki uzantılarında doğrudan ağaç sökmekten ziyade nesnenin tabanı ve kütlesi eksenindeki anlamlar ağırlıktadır; Arapça ise eylemin kökten kazıma ve söküp temelsiz bırakma dinamizmini öne çıkarmıştır.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, David Cohen, Lisānü’l-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönBir nesneyi veya gövdeyi kökünden koparmak, köksüz bırakmakKütle (cüsse) ile onun zeminle bağının kesilmesi arasındaki fiilî bağ.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiGövde, kütle ve tabandan ayrılma bağlamında Batı Sami paralellikleriKökün cüsse ve yerinden oynatma yönüyle bölgesel Sami dillerindeki semantik yakınlığı.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSpekülatif olmayan kanıtlanmış bir veri tespit edilmedi.Veri bulunamadı

Kaynak David Cohen, Lane’s Lexicon.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
جثثAnlamlıKökünden söküp koparmakKütleli bir yapıyı veya bitkiyi topraktan bütünüyle ayırmak.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
ثجثAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez; klasik sözlüklerde mühmeldir.
ثثجAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez; klasik sözlüklerde mühmeldir.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
جثثMerkezKökten sökme, köksüzlükBir yapının veya bitkinin kök noktasından bütünüyle koparılıp kararsız bırakılması.Cüsseli olanın zeminle bağının kesilmesi.
قلعKomşuYerinden söküp çıkarmaNesnenin çakılı veya gömülü olduğu yerden kuvvetle çıkarılması; kökün kopması şart değildir.Yerinden oynatma ve sökme esastır.
حصدKomşuBiçme, kesmeMahsulün zemin üstündeki kısmının kesilip toplanması; kök toprakta kalır.Yüzeyden ayırma işlemidir.
قطعKomşuKesme, ayırmaBir bütünün herhangi bir noktasından iki parçaya bölünmesi; kökle doğrudan ilişkili değildir.Parçalara ayırma fiilidir.
ثبتZıtSabitlik, kökleşmeBir şeyin yerinde sağlamca karar kılması, sarsılmaması, köklerinin derine inmesi.Kararlılık ve zemin tutma halidir.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaجثثKökünden söküp temelsiz bırakmakKütlenin zeminle bağının bütünüyle kesilmesi.Kesin
LatinceEradico, extirpoKökünden sökmek, yok etmekDoğrudan kök (radix) ve gövde (stirps) üzerinden sökmeyi karşılar; köksüzlük vurgusu tamdır.Güçlü
İngilizceUproot, extirpate, eradicateKökünden sökmek, kazımakZemindeki bağı bütünüyle koparmayı karşılar; kütle/cüsse boyutunu içermez.Kesin
AlmancaEntwurzeln, ausrottenKökünden sökmek, ortadan kaldırmakBir yapının veya bitkinin kök bağını topraktan ayırma hareketini doğrudan verir.Güçlü
FransızcaDéraciner, extirperKökünden sökmek, ayıklamakTemelden koparma ve kararsız bırakma anlamını karşılar.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Lewis & Short, Grimm Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
اجتث (meçhul mazi)Kökünden sökülme, ontolojik temelsizlikBâtıl sözün ve inancın yeryüzünde hiçbir tutunma noktası ve istikrarı bulunmadığını anlatan mesel bağlamı; İbrāhīm 14:26.

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİnanç sistemlerinin ontolojik değeriBâtıl akidelerin ve şirkin akli/ontolojik bir temelden (asl) yoksun oluşu.Bâtılın kararsızlığı ve yok olmaya mahkûmiyeti.
FıkıhVeri bulunamadıVeri bulunamadıVeri bulunamadı
TefsirTemsilî anlatım ve mesellerİbrāhīm 14:26 ayetindeki «kötü ağaç» (eş-şeceretü'l-habîse) benzetmesinde kökü olmayan çalı veya hanzal tasviri.Kökten yoksunluk ve zeminsizlik.
HadisYaratılış ve nebâtat tasviriHz. Peygamber'in yer mantarı (kem'e) hakkındaki hadisinde toprağın üstünden kolayca sökülen bitkiler için kullanımı.Kökü derinde olmayan yüzey bitkisi.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİman-küfür kutuplaşmasıBâtıl inançKararsızlıkHakikate dayanmayan inançların ilk sarsıntıda yıkılması.Kesin
İlmiEpistemoloji ve mantıkTemelsiz önermeAyıklanmaAksiyomatik veya burhânî dayanaktan yoksun safsatanın çürütülmesi.Güçlü
SiyasiMeşruiyet zeminiMeşruiyetsiz rejimÇöküşToplumsal adalet ve rıza temeli olmayan yönetimlerin tasfiyesi.Güçlü
İktisadiVarlık ve değer yapısıSpekülatif balonSıfırlanmaGerçek üretim ve somut karşılığı bulunmayan yapıların çöküşü.Muhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKararsız denge (unstable equilibrium)Taban dayanağı bulunmayan bir sistemin en ufak dış etkide denge noktasını kaybedip sıfırlanması.Güçlü
Beşeri bilimlerKurumsal meşruiyet kaybı ve anomiToplumsal norm ve kurumların ahlaki zeminini yitirerek hızla çözülmesi ve dağılması.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKavramı yalnızca bir tarım faaliyeti veya odunculuk terimi («ağacın kesilmesi») düzeyine indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamBir varlığın, düşüncenin veya kurumun hakikat zemininden koparak varoluşsal devamlılık yeteneğini bütünüyle kaybetmesi.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataBâtıl ve temelsiz sistemlerin dışarıdan görünen hacmine aldanıp onların kalıcı ve yıkılmaz olduğunu zannetmek.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın hak ile bâtıl arasındaki farkı «kökü yerde sabit, dalları gökte» olan ile «kökünden sökülmüş, kararı olmayan» zıtlığı üzerinden kurmasını açıklar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İman ve küfrün mahiyetini temsilî ve ahlaki mesellerle somutlaştıran ayet grubunda (İbrāhīm 14:24-26) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Bâtılın heybetli veya cüsseli görünümünün bir güç göstergesi olduğu yanılgısını düzeltir; köksüz olanın varlığını sürdüremeyeceğini gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBir gövdeyi veya bitkiyi toprağa bağlandığı kök noktasından bütünüyle sıyırıp ayırmak, cüsseli yapıyı yerinden koparmak.
  • Soyut anlamVarlığı var kılan ontolojik, ahlaki ve mantıksal temelin yitirilmesi; karargâhsızlık, tutunaksızlık ve hızla tasfiye olma hali.
  • Sistematik karşılıkBir sistemin taban desteğinin sıfırlanmasıyla bütünselliğinin anında çöküşü ve varoluşsal devamlılığının son bulması.
  • LaTeX modelilim⁡R→0Φ(M,R)=0
  • LaTeX açıklamasıModelde M varlığın veya yapının görünen cüssesini/hacmini, R bu yapının zeminle kurduğu kök bağını ve dayanak gücünü, Φ ise sistemin varoluşsal kararlılık ve süreklilik fonksiyonunu temsil eder. Taban bağı sıfıra yaklaştığında (R→0), görünen hacim (M) ne kadar büyük olursa olsun kararlılık fonksiyonu çöker ve sistem sıfırlanır.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ج