حرج
ح - ر - ج
KÖK- 15 geçiş
- 11 ayet
- 3 sîga
- 13 sözlük
Haric içiden geçilmesi zor ağaçlık yer demektir. Ormanda içinden geçilmesi zor, dar ve sık ağaçlı yer demektir.devamı ›
Notlarım
Sözlükler(13)
★ Akevler SözlüğüTürkçe
Haric içiden geçilmesi zor ağaçlık yer demektir. Ormanda içinden geçilmesi zor, dar ve sık ağaçlı yer demektir.
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR4.538 harfباب الحاء والجيم والراء معهما
ح ج ر، ج ح ر، ح ر ج، ر ج ح مستعملات
حجر:
الأحجار: جمع الحَجَر. والحِجارة: جمع الحَجَر أيضاً على غير قياس، ولكن يَجْوزُ الاستحسان في العربية كما أنه يجوز في الفقه، وترك القياس له كما قال:
لا ناقِصي حَسَبٍ ولا أيْدٍ إذا مُدَّتْ قِصارَهْ
ومثله المِهارة والبِكارة والواحدةُ مُهْرٌ وبَكْرٌ. والحِجْرُ: حطيم مكّة، وهو المَدارُ بالبيت كأنّه حُجْرَةٌ. مما يلي الَمْثَعب.
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR1.009 harfمَكانٌ حَرَجٌ وحَرِجٌ، أي ضيِّقٌ كثير الشجَر لا تصل إليه الراعية. وقد حَرِجَ صدرُه يَحْرَجُ حَرَجاً. والحَرَجُ: الإثمُ: والحَرَجُ أيضاً: الناقة الضامرة. والحَرَجُ: خشَبٌ يُشَدُّ بعضُهُ إلى بعض يُحمل فيه الموتى، عن الأصمعي: قال: وهو قول امرئ القيس:
فإّا تَرَيْنـي فـي رِحـالةِ سـابـحٍ على حضرَجش كالقَرِّ تَخْفِقُ أكفاني
وربَّما وَضِعَ فوق نَعش النِساء. والحَرَجَةُ: الجماعة من الإبل.
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR15.584 harfح ج ر
حجر ، حرج ، جرح ، جحر ، رجح : ( مستعملات ) .
حجر : قال الليث : الحَجَر وجَمْعُهُ الحِجارة وليس بقياس ، لأن الحجر وما أشبهه يُجْمَع على أحجار ، ولكن يجوز الاستِحْسان في العربيَّة كما أنه يجوز في الفِقْه وتَرْكُ القياس له : كما قال الأعْشَى يمدح قوماً :
لا ناقِصِي حسبٍ ولا
أَيْدٍ إذا مُدَّتْ قِصَارَه
قال : ومثله المِهارة والبكارة لجمع المهر والبَكر ، وأخبرني الْمُنْذِريّ عن أبي الْهَيْثَم أنه
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR17.928 harf(باب الحاء والراء وما يثلثهما)
(حرز) الحاء والراء والزاء أصلٌ واحد، وهو من الحِفْظ والتَّحفظ يقال حَرَزْتُه([1]) واحترزَ هو، أي تحفَّظَ. وناسٌ يذهبون إلى أنّ هذه الزّاءَ مبدلةٌ مِن سين، وأنَّ الأصل الحَرْس وهو وجهٌ. وفي الكتاب الذي للخليل أنّ الحَرَزَ جَوْز محكوكٌ يُلعَب به، والجمع أحْراز. قلنا: وهذا شيءٌ لا يعرَّج عليه ولا مَعْنَى له.
(حرس) الحاء والراء والسين أصلان: أحدهما الحِفْظ والآخر
Müfredât
Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR644 harf- أصل الحرج والحراج مجتمع الشيئين، وتصور منه ضيق ما بينهما، فقيل للضيق: حرج، وللإثم حرج، قال تعالى: ﴿ثم لا يجدوا في أنفسهم حرجا﴾ [النساء/65]، وقال عز وجل: ﴿وما جعل عليكم في الدين من حرج﴾ [الحج/78]، وقد حرج صدره، قال تعالى: ﴿يجعل صدره ضيقا حرجا﴾ [الأنعام/125]، وقرئ ﴿حرجا﴾ (وهي قراءة نافع وأبي بكر وأبي جعفر. راجع الإتحاف ص 216)، أي: ضيقا بكفره، لأن الكفر لا يكاد تسكن إليه النفس لكونه اعتقادا عن ظن،
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR1.213 harfح ر ج
حرج صدره حرجاً وصدر حرج وحرج.
وأحرجني إلى كذا: ألجأني فحرجت إليه وأحرج السبـع إلى مضيق حتى أخذه.
وأحرج كلبك فإنه أدعى له إلى الصيد أي أسهم له من الصيد وأطعمه حرجه منه أي نصيبه.
قال الطرماح: يبتدرن الأحراج كالثول والحر - ج لرب الضراء يصطفده يدخره: من الصفد أي يطعمها أحراجها ويأخذ حرج نفسه.
والثول النحل.
وكلاب محرجة في أناقها الأحراج وهي الودع الواحد حرج.
وريح حرجف:
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR9.870 harfالحِرْجُ والحَرَجُ: الإِثمُ. والحارجُ: الآثم؛ قال ابن سيده: أُراه على النسب، لأَنه لا فعل له. والحَرَجُ والحَرِجُ والمُتَحَرِّجُ: الكافُّ عن الإِثم. وقولهم: رجل مُتَحَرِّجٌ، كقولهم: رجلٌ مُتَأَثِّمٌ ومُتَحَوِّبٌ ومُتَحَنِّثٌ، يُلْقِي الحَرَجَ والحِنْثَ والحُوبَ والإِثم عن نفسه. ورجلٌ مُتَلَوِّمٌ إِذا تربص بالأَمر يريد القاء الملامة عن نفسه؛ قال الأَزهري: وهذه حروف جاءَت معانيها مخالفة لأَلفاظها؛
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR317 harf* ح ر ج * مكان * حَرِجٌ * و * حَرَجٌ * بكسر الراء وفتحها أي ضيق كثير الشجر وقُرئ بهما قوله تعالى ﴿ضيقا حرجا﴾ و * حَرِجَ * صدره من باب طرِب أي ضاق و * الحَرَجُ * أيضا الإثم و * الحِرْجُ * بوزن العلج لغة فيه و * أحْرجَهُ * آثمه و * التَحْرِيجُ * التضييق و * تَحرَّجَ * أي تأثم و * حَرِجَ * عليه الشيء حرُم من باب طرِب
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR8.919 harfالحرج، محركة: المكان الضيق وقال الزجاج: الحرج: أضيق الضيق ومثله في التهذيب. والحرج: الموضع الكثير الشجر الذي لا تصل إليه الراعية، وبه فسر ابن عباس رضى الله عنهما قوله عز وجل: يجعل صدره ضيقا حرجا قال: وكذلك الكافر لا تصل إليه الحكمة. كالحرج، ككتف . وحرج صدره يحرج حرجا: ضاق وحرج، فمن قال: حرج ثنى وجمع، ومن قال: حرج أفرد؛ لأنه مصدر، وأما الآية المذكورة، فقال الفراء، قرأها ابن عباس وعمر رضى
الحرج، محركة: المكان الضيق وقال الزجاج: الحرج: أضيق الضيق ومثله في التهذيب. والحرج: الموضع الكثير الشجر الذي لا تصل إليه الراعية، وبه فسر ابن عباس رضى الله عنهما قوله عز وجل: يجعل صدره ضيقا حرجا قال: وكذلك الكافر لا تصل إليه الحكمة. كالحرج، ككتف . وحرج صدره يحرج حرجا: ضاق وحرج، فمن قال: حرج ثنى وجمع، ومن قال: حرج أفرد؛ لأنه مصدر، وأما الآية المذكورة، فقال الفراء، قرأها ابن عباس وعمر رضى الله عنهم حرجا، وقرأها الناس حرجا قال: وهو في كسره ونصبه بمنزلة الوحد والوحد الفرد والفرد، والدنف والدنف. ورجل حرج وحرج: ضيق الصدر وأنشد: لا حرج الصدر ولا عنيف وقال الزجاج: من قال: رجل حرج الصدر، فمعناه ذو حرج في صدره، ومن قال: حرج جعله فاعلا، وكذلك رجل دنف: ذو دنف، ودنف نعت. وفي مفردات الراغب الحرج: اجتماع أشياء، ويلزمه الضيق، فاستعمل فيه، ثم قبل: حرج، إذا قلق وضاق صدره، ثم استعمل في الشك لأن النفس تقلق منه، ولا تطمئن. من المجاز: الحرج: الإثم والحرام كالحرج، بالكسر ، وذلك لأن الأصل في الحرج الضيق، قاله ابن الأثير. والحارج: الآثم، قال ابن سيده: أراه على النسب؛ لأنه لا فعل له. وفي الصحاح: الحرج: لغة في الحرج، وهو الإثم، قال: حكاه يونس. الحرج محركة: الناقة الضامرة، والطويلة على وجه الأرض وقبل: هي الشديدة، كالحرجوج، وسيأتي الحرجوج في كلام المصنف، ولو ذكرهما في محل واحد لكان أوجه وأوفق لحسن اختصاره. الحرج: سرير يحمل عليه المريض، أو الميت، وقيل: هو خشب يشد بعضه إلى بعض يحمل فيه الموتى وربما وضع فوق نعش النساء، كذا في الصحاح، قال امرؤ القيس: فإما ترينى في رحالة جـابـر على حرج كالقر تخفق أكفاني قال ابن برى: أراد بالرحالة الخشب الذي يحمل عليه في مرضه، وأراد بأكفانه ثيابه التي عليه، لأنه قدر أنها ثيابه التي يدفن فيها، وخفقها: ضرب الريح لها، وأراد بجابر جابر بن حنى التغلبي، وكان معه في بلاد الروم، فلما اشتدت علته صنع له من الخشب شيئا كالقر يحمل فيه، والقر: مركب من مراكب الرجال بين الرحل والسرج، قال: كذا ذكره أبو عبيد، وقال غيره: هو الهودج. وفي التهذيب: وحرج النعش: شجار من خشب جعل فوق نعش الميت، وهو سريره. قال: وأما قول عنترة يصف ظليما وقلصه: يتبعن قلة رأسـه وكـأنـه حرج على نعش لهن مخيم هذا يصف نعامة يتبعها رئالها، وهو يبسط جناحيه، ويجعلها تحته. قال ابن سيده: والحرج: مركب للنساء والرجال، ليس له رأس. من المجاز: ودخلوا في الحرج وهو جمع الحرجة ، وهو اسم لمجتمع الشجر ، وهي الغيضة، لضيقها، وقيل: الشجر تكون بين الأشجار لا تصل إليها الآكلة، وهي ما رعى من المال، ويجمع أيضا على أحراج وحرجات، قال الشاعر: أيا حرجات الحي حين تحملوا بذي سلم لاجادكـن ربـيع
وحراج،، قال رؤبة: عاذا بكم من سنة مسحاج شهباء تلقى ورق الحراج وهي المحاريج. وقيل: الحرجة تكون من السمر والطلح والعوسج والسلم والسدر. وقيل: هو ما احتمع من السدر والزيتون سائر الشجر. وقيل: هي موضع من الغيضة تلتف فيه شجرات قدر رمية حجر، قال أبو زيد: سميت بذلك؛ لالتفافها، وضيق المسلك فيها. وقال الأزهري: قال أبو الهيثم: الحراج: غياض من شجر السلم ملتفة، لا يقدر أحد أن ينفذ فيها، وفي حديث حنين: حتى تركوه في حرجة وفي حديث معاذ بن عمرو نظرت إلى أبي جهل في مثل الحرجة وفي حديث آخر: أن موضع البيت كان في حرجة وعضاه . من المجاز الحرج جمع حرجة للجماعة من الإبل . وقال ابن سيده: الحرجة: مائة من الإبل. الحرج: الإثم و الحرمة، وفعله حرج كفرح، يقال: حرج عليه السحور، إذا أصبح قبل أن يتسحر، فحرم عليه؛ لضيق وقته، وحرج على ظلمك حرجا، أي حرم، وهو مجاز. الحرج من الإبل: التي لا تركب، ولا يضربها الفحل؛ ليكون أسمن لها ، إنما هي معدة، قال لبيد: حرج في مرفقيها كالفتل قال الأزهري: هذا قول الليث، وهو مدخول. الحرج بالضم: ع ، موضع معروف. الحرج بالكسر: الحبال تنصب للسبع ، قاله المفضل، قال الشاعر: وشر الندامى من تبيت ثيابه مجففة كأنها حرج حابـل الحرج : الثباب تبسط على حبل لتجف، ج حراج، كجبال في جميعها، كذا في التهذيب. الحرج : الودعة ، والجمع أحراج وحراج. والحرج: قلادة الكلب والجمع أحراج، وحرجة، كعنبة، قال: بنواشط غضف يقلدها ال أحراج فوق متونها لمع في التهذيب: ويقال: ثلاثة أحرجة. كلب محرج كمعظم، أي مقلد به ، وأنشد في ترجمة عضرس.
محرجة حص كأن عـيونـهـا إذا أذن القناص بالصيد عضرس محرجة، أي مقلدة بالأحراج، جمع حرج للودعة، وحص: قد انحص شعرها. وقال الأصمعي في قوله: طاوى الحشا قصرت عنه محرجة قال: محرجة في أعناقها حرج، وهو الودع، والودع: خرز يعلق في أعناقها. وفي التهذيب: الحرج: القلادة لكل حيوان. الحرج: القطعة من اللحم، وقيل: هي نصيب الكلب من الصيد وهو ما أشبه الأطراف من الرأس والكراع والبطن، والكلاب تطمع فيها. قال الأزهرى: الحرج: ما يلقى للكلب من صيده، والجمع أحراج، قال جحدر يصف الأسد: وتقدمى لليث أمشى نحـوه حتى أكابره على الأحراج وقال الطرماح: يبتدرن الأحراج كالثول والحر ج لرب الكلاب يصطـفـده يصطفده، أي يدخره ويجعله صفدا لنفسه ويختاره، شبه الكلاب في سرعتها بالزنابير، وهي الثول. وقال الأصمعي: أحرج لكلبك من صيده، فإنه أدعى إلى الصيد. قال الهذلي: ألم تقتلوا الحرجين إذ أعرضا لكميمران بالأيدي اللحاء المضفرا
الحرجان: رجلان اسم أحدهما حرج، وهو من بنى عمرو بن الحارث، ولم يذكر اسم الآخر . وفي اللسان: إنما عنى بالحرجين رجلين أبيضين كالودعة، فإما أن يكون لبياض لونهما، وإما أن يكون كنى بذلك عن شرفهما، وكان هذان الرجلان قد قشرا لحاء شجر الكعبة؛ ليتحفرا بذلك. والمضفر: المفتول كالضفيرة. الحرج ككتف: الذي لا يكاد يبرح من القتال قال: منا الزوين الحرج المقـاتـل والحرج: الذي لا ينهزم، كأنه يضيق عليه العذر في الانهزام. وأحرجت الصلاة. حرمتها ، وسيأتي حرجت الصلاة. أحرجت فلانا: آثمته ، أي أوقعته في الإثم. من المجاز: حرج إليه: لجأ عن ضيق. وأحرجته إليه: ألجأته وضيقت عليه. وأحرجت فلانا: صيرته إلى الحرج، وهو الضيق. وأحرجته: ألجأته إلى مضيق. وكذلك أحجرته، وأحردته بمعنى واحد. ويقال: أحرجني إلى كذا وكذا فحرجت إليه، أي انضممت. وأحرج الكلب والسبع: ألجأه إلى مضيق، فحمل عليه. من المجاز: حرجت العين، كفرح تحرج حرجا: حارت ، وفي الأساس: غارت، فضاق عليها منافذ البصر، قال ذو الرمة: تزداد للعين إبهاجا إذا سفرت وتحرج العين فيها حين تنتقب وقيل: معناه أنها لا تنصرف ولا تطرف من شدة النظر. وفي التهذيب: الحرج: أن ينظر الرجل فلا يستطيع أن يتحرك من مكانه فرقا وغيظا. من المجاز: حرجت الصلاة على المرأة حرجا، أي حرمت ، وهو من الضيق؛ لأن الشىء إذا حرم فقد ضاق. وليلة محراج: شديدة القر . وحارج: ع . من المجاز: ودونه حراج من الظلام، حراج الظلماء، بالكسر: ما كثف منها والتف، قال ابن ميادة: ألا طرقتـنـا أم أوس ودونـهـا حراج من الظلماء يعشى غرابها خص الغراب لحدة البصر، يقول: فإذا لم يبصر فيها الغراب مع حدة بصره فما ظنك بغيره? من المجاز: الحرجوج بالضم، والحرج، محركة، والحروج، كصبور، كل ذلك : الناقة السمينة الجسيمة الطويلة على وجه الأرض ، هي الشديدة، أو الضامرة . وقيل: الحرجوج: الوقادة الحادة القلب ، قال: أذاك ولم ترحل إلى أهل مسجد برحلى حرجوج عليها النمارق وجمعها حراجيج. وأجاز بعضهم: ناقة حرجج بمعنى الحرجوج، وأصل الحرجوج حرجج، وأصل الحرجج حرج، بالضم، وفي الحديث: قدم وفد مذحج على حراجيج ، جمع حرجوج، وحرجيج ، جمع حرجوج، وحرجيج، كذا في النهاية. الحرجوج: الريح الباردة الشديدة -وفي الأساس ريح حرجى: باردة- قال ذو الرمة: أنقاء سارية حلـت عـزالـيهـا من آخر الليل ريح غير حرجوج والتحريج: التضييق ومنه الحديث: اللهم إني أحرج حق الضعيفين: اليتيم والمرأة أي أضيقه وأحرمه على من ظلمهما. وكذلك التحرج، ومنه حديث اليتامى: تحرجوا أن يأكلوا معهم أي ضيقوا على أنفسهم. حريج كسمين: جد أعلى لسمرة بن جندب بن هلال بن حريج بن مرة بن حزن بن عمرو بن جابر ذي الرأسين، وصحفه في الإكمال، فقال: حديج، بالدال، والتصغير. والحرجة بالضم: الدلو الصغيرة .
ومما يستدرك عليه: الحرج والحرج والمتحرج: الكاف عن الإثم، وقولهم: رجل متحرج، كقولهم رجل متأثم ومتحوب ومتحنث: يلقى الحرج والحنث والحوب والإثم عن نفسه، ورجل متلوم، إذا تربص بالأمر يريد إلقاء الملامة عن نفسه، قال الأزهري: وهذه حروف جاءت معانيها مخالفة لألفاظها، وقال ذلك أحمد بن يحيى. وتحرج: تأثم وفعل فعلا يتخرج به من الحرج والإثم والضيق، وهو مجاز. وفي الحديث: حدثوا عن بنى إسرائيل ولا حرج، قال ابن الأثير معناه لا بأس ولا إثم عليكم أن تحدثوا عنهم ما سمعتم، وقيل غير ذلك. ومن أحاديث الحرج قوله عليه السلام -في قتل الحيات-: فليحرج عليها ، هو أن يقول لها: أنت في حرج، أي ضيق إن عدت إلينا فلا تلومينا أن تضيق عليك بالتتبع والطرد والقتل. وفي حديث ابن عباس -رضى الله عنهما، في صلاة الجمعة-: كره أن يحرجهم ، أي يوقعهم في الحرج، قال ابن الأثير: وورد الحرج في أحاديث كثيرة، وكلها راجعة إلى هذا المعنى. والحرج ككتف: الذي يهاب أن يتقدم على الأمر، وهذا ضيق أيضا. وحرج الغبار، كفرح، فهو حرج: ثار في موضع ضيق فانضم إلى حائط أو سند، قال: وغارة يحرج القتام لهـا يهلك فيها المناجد البطل قال الأزهري: قال الليث: يقال للغبار الساطع المنضم إلى حائط أو سند: قد حرج إليه. وقال لبيد: حرجا إلى أعلامهن قتامها ومكان حرج وحريج ويقال: أحرج امرأته بطلقة، أي حرمها. ويقال: أكسعها بالمحرجات? يريد بثلاث تطليقات، وهو مجاز. وقرأ ابن عباس رضى الله عنهما وحرث حرج أي حرام، وقرأ الناس وحرث حجر . وركب الحرجة، أي الطريق، وقيل: معظمه، وقد حكيت بجيمين، كما تقدم. والحرج، محركة، والحرج بالكسر: الشحص. وحرج الرجل أنيابه، كنصر: يحرجها حرجا: حك بعضها إلى بعض من الحرد، قال الشاعر: ويوم تحرج الأضراس فيه لأبطال الكمـاة بـه أوام والحرج بالكسر: جماعة الغنم، عن كراع، وجمعه أحراج. وفي الأساس: احرنججت الإبل اجتمعت وتضامت.
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR11.233 harfحَرِجَ
1 حَرِجَ حرج , aor. حَرَجَ , inf. n. حَرَجٌ, It (a number of things) became collected together: and, necessarily, became close, strait, or narrow: (so accord. to an explanation of the inf. n. by Er-Rلghib, in the TA:) said of anything, it was, or became, close, strait, or narrow. (KL.) One says of dust, حَرِجَ اـِلَى حَائِطٍ, or سَنَدٍ, It rose, (Lth, Az, TA,) in a narrow place, (TA,) and
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR879 harfحَرِجَ
حَرِجَ A ( n. ac. حَرَج 4 ),
a. Was narrow, strait; was straitened; was oppressed; was contracted; was dazzled ( eye ).
b. Was guilty.
حَرَّجَ
حَرَّجَ II ,
a. Narrowed, straitened, restricted.
b. [ Fī or 'Ala ], Importuned, urged, harassed.
c. Sold by auction.
أَحْرَجَ
أَحْرَجَ IV ,
a. Drove into crime.
b. Reduced to poverty.
b. [ acc. & 'Ala ], Forbade to ( thing ).
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR33.747 harfحرج
حَرِجَ - يَحْرَجُ - حَرَج - حَرَجاً
حَرِجَ - يَحْرَجُ + المكان أو الأمر + على كائن أو شيء أو أمر: يضيق عليه، فيضمه ويشمله ويحويه باضطراب وعدم استقرار
حَرَج: على وزن " فـَعـَل": اسم فعل بمعنى مفعول من " حَرِجَ - يَحْرَجُ ": حمل واستيعاب الشيء بضيق وشدة أكثر من المحتمل ، ومن غير استقرار وثبات: حالة من عدم الاستقرار أو الثبات أو اليقين أو
Mücavir kökler129 mücavir (156 toplam)
- مرض
4 ortak ayet · “Bürde” gocuk demektir
- عمم
2 ortak ayet · “An” ve “ma”dan oluşmuştur
- خول
2 ortak ayet · Hal bir işte çalışanları gözetleyen kimsedir
- سلم
4 ortak ayet · “Süllem” merdiven demektir
- صعد
2 ortak ayet · Bayır, yokuş yer demektir
- عرج
2 ortak ayet · Çıkar
- فرض
2 ortak ayet · Farz (dat) Ayırmada ayrılacak yerin belirtildiği yer…
- ليس
3 ortak ayet · Bu kelime “late”den dönüşmüştür
- وطر
1 ortak ayet · “Betır” yarık demektir
- أله
9 ortak ayet · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir
- وجد
3 ortak ayet · Su birikintisidir
- أمن
6 ortak ayet · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir
Geçtiği ayetler(11)
كِتَابٌ أُنْزِلَ إِلَيْكَ فَلَا يَكُنْ فِي صَدْرِكَ حَرَجٌ مِنْهُ لِتُنْذِرَ بِهِ وَذِكْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ
DarlıkBir kitab indirilmiştir sana. Ondan dolayı göğsünde bir sıkıntı olmasın. Onunla uyarman için. Ve iman edenlere bir öğüt.
… الْمَرْضَى وَلَا عَلَى الَّذِينَ لَا يَجِدُونَ مَا يُنْفِقُونَ حَرَجٌ إِذَا نَصَحُوا لِلَّهِ وَرَسُولِهِ مَا عَلَى الْمُحْسِنِينَ مِنْ …
DarlıkZayıflara, hastalara ve harcayacak şeyleri bulunmayanlara, Allah’a ve Rasulüne sadık kaldıkça bir sorumluluk yoktur. İhsan edenleri hesaba çekmeye de bir yol yoktur. Allah; Gafur’dur, Rahim’dir.
لَيْسَ عَلَى الْأَعْمَى حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْأَعْرَجِ حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْمَرِيضِ حَرَجٌ …
DarlıkKöre bir sorumluluk yoktur. Topala da bir sorumluluk yoktur. Hastaya da bir sorumluluk yoktur. Kendi evlerinizde veya babalarınızın evlerinde veya annelerinizin evlerinde veya erkek kardeşlerinizin evlerinde veya kızkardeşlerinizin evlerinde veya amcalarınızın evlerinde veya halalarınızın evlerinde veya dayılarınızın evlerinde veya teyzelerinizin evlerinde veya anahtarlarına malik olduğunuz yerlerde veya dostlarınızın evlerinde izinsiz yemek yemenizde bir sorumluluk yoktur. Bir arada veya ayrı ayrı yemenizde bir sorumluluk yoktur. Evlere girdiğiniz zaman, Allah katından bereket, sağlık ve güzellik dileyerek kendinize selam verin. Allah
لَيْسَ عَلَى الْأَعْمَى حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْأَعْرَجِ حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْمَرِيضِ حَرَجٌ وَلَا عَلَى أَنْفُسِكُمْ أَنْ …
DarlıkKöre bir sorumluluk yoktur. Topala da bir sorumluluk yoktur. Hastaya da bir sorumluluk yoktur. Kendi evlerinizde veya babalarınızın evlerinde veya annelerinizin evlerinde veya erkek kardeşlerinizin evlerinde veya kızkardeşlerinizin evlerinde veya amcalarınızın evlerinde veya halalarınızın evlerinde veya dayılarınızın evlerinde veya teyzelerinizin evlerinde veya anahtarlarına malik olduğunuz yerlerde veya dostlarınızın evlerinde izinsiz yemek yemenizde bir sorumluluk yoktur. Bir arada veya ayrı ayrı yemenizde bir sorumluluk yoktur. Evlere girdiğiniz zaman, Allah katından bereket, sağlık ve güzellik dileyerek kendinize selam verin. Allah
… حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْأَعْرَجِ حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْمَرِيضِ حَرَجٌ وَلَا عَلَى أَنْفُسِكُمْ أَنْ تَأْكُلُوا مِنْ بُيُوتِكُمْ أَوْ …
DarlıkKöre bir sorumluluk yoktur. Topala da bir sorumluluk yoktur. Hastaya da bir sorumluluk yoktur. Kendi evlerinizde veya babalarınızın evlerinde veya annelerinizin evlerinde veya erkek kardeşlerinizin evlerinde veya kızkardeşlerinizin evlerinde veya amcalarınızın evlerinde veya halalarınızın evlerinde veya dayılarınızın evlerinde veya teyzelerinizin evlerinde veya anahtarlarına malik olduğunuz yerlerde veya dostlarınızın evlerinde izinsiz yemek yemenizde bir sorumluluk yoktur. Bir arada veya ayrı ayrı yemenizde bir sorumluluk yoktur. Evlere girdiğiniz zaman, Allah katından bereket, sağlık ve güzellik dileyerek kendinize selam verin. Allah
… زَيْدٌ مِنْهَا وَطَرًا زَوَّجْنَاكَهَا لِكَيْلَا يَكُونَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ حَرَجٌ فِي أَزْوَاجِ أَدْعِيَائِهِمْ إِذَا قَضَوْا مِنْهُنَّ وَطَرًا وَكَانَ …
DarlıkHani sen; Allah’ın kendisine nimet verdiği ve senin de nimetlendirdiğin kimseye diyordun ki: Eşini bırakma ve Allah’tan kork. Allah’ın açığa vuracağı şeyi de içine saklıyor, insanlardan korkuyordun. Halbuki en çok Allah’tan korkman gerekirdi. Nihayet Zeyd onunla bağını kopardığında, onu seninle evlendirdik ki böylece evladlıkları eşleriyle bağlarını kopardıklarında onlarla evlenmek konusunda mü’minlere bir vebal olmadığı bilinsin. Allah’ın emri yerine getirilmiştir.
… فِي أَزْوَاجِهِمْ وَمَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ لِكَيْلَا يَكُونَ عَلَيْكَ حَرَجٌ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَحِيمًا
DarlıkEy peygamber; Biz, mehirlerini verdiğin eşlerini, Allah’ın sana ganimet olarak verdiği cariyeleri, seninle beraber hicret eden amcanın kızlarını, halalarının kızlarını, dayının kızlarını, teyzelerinin kızlarını ve bir de eğer mü’min bir kadın kendisini peygambere hibe eder de peygamber de onunla evlenmeyi isterse onuki bu, mü’minlerden ayrı olarak sadece sana has olmak üzeresenin için helal kıldık. Sana bir zorluk olmasın diye mü’minlerin eşleri ve sağ ellerinin malik oldukları hakkında ne hükmettiğimizi bildirdik. Ve Allah; Gafur, Rahim olandır.
لَيْسَ عَلَى الْأَعْمَى حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْأَعْرَجِ حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْمَرِيضِ حَرَجٌ …
DarlıkGözü kör olana vebal yok. Topala da vebal yok, hastaya da vebal yok. Kim, Allah’a ve peygamberine itaat ederse; onu altlarından ırmaklar akan cennetlere sokar. Kim de geri kalırsa; onu elim bir azab ile azablandırır.
لَيْسَ عَلَى الْأَعْمَى حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْأَعْرَجِ حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْمَرِيضِ حَرَجٌ وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ …
DarlıkGözü kör olana vebal yok. Topala da vebal yok, hastaya da vebal yok. Kim, Allah’a ve peygamberine itaat ederse; onu altlarından ırmaklar akan cennetlere sokar. Kim de geri kalırsa; onu elim bir azab ile azablandırır.
… حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْأَعْرَجِ حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْمَرِيضِ حَرَجٌ وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ يُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ …
DarlıkGözü kör olana vebal yok. Topala da vebal yok, hastaya da vebal yok. Kim, Allah’a ve peygamberine itaat ederse; onu altlarından ırmaklar akan cennetlere sokar. Kim de geri kalırsa; onu elim bir azab ile azablandırır.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | حرج |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | ضيق, عسر, اثم |
| Zıt Kök | سعة |
| Çekirdek Özet 1 | Ağaçların birbirine dolanıp geçit vermeyecek ölçüde sıkışması, dar boğaz ve tıkanıklık |
| Çekirdek Özet 2 | Teklif ve mükellefiyet alanında insanı çaresiz bırakan ameli tıkanıklığın ve vebalin nefyedilmesi |
| Çekirdek Özet 3 | Sistemin sürekliliğini tehlikeye atan kilitlenmelerin ruhsat, ferahlık ve adaletle bertaraf edilmesi |
| Kritik Hata Riski | Haracın yalnızca psikolojik bir iç sıkıntısı sayılarak fıkhi ve yapısal ruhsat boyutunun göz ardı edilmesi |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| حر | Bir noktada yoğunlaşma, hararet, keskinlik ve hareketi kısıtlayan sınır oluşturma anlamı taşır; حرر, حرم, حرد ve حرف köklerinde bu çekirdek belirgindir. | ج | Toplanma ve yoğunlaşma anlamı cismani bir kütleye ve dalların birbirine girerek geçit vermez hale geldiği fiziki bir darlığa ve sıkışmaya dönüşmüştür. |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ح | çit, duvar; çevirme, koruma, ayırma | Girişi ve çıkışı engelleyen, etrafı kuşatan sınır çizgisi. |
| ر | insan başı; baş, ilk, üst | Kişinin yönelişini, bilincini ve hareket yönünün merkezini gösterir. |
| ج | değnek, deve; taşıma, yol alma, toplama | Yolda ilerleme ve yük taşıma sırasında karşılaşılan toplanma ve yığılma hareketi. |
| حرج | Yol alma sırasında etrafı çit gibi saran engellerin ve dalların baş üstüne ve geçiş çizgisine yığılarak hareketi tamamen kilitlemesi. |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Ağaçların dallarının birbirine geçerek aralarından yürümeyi ve geçmeyi imkânsız kılacak derecede sıklaşması; vahşi hayvanların kaçamayacak biçimde sıkıştığı dar ve dolambaçlı yer. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Erken dönem şiirinde kabilenin göçü sonrası geride kalan sık ormanlık ve ağaçlık yerleri nitelemek üzere kullanılır: أَيا حَرَجاتِ الحيِّ حِينَ تحمَّلوا / بذي سَلَمٍ لا جادكُنَّ ربيعُ |
| Erken Arapça kullanım | Av köpeğinin boynuna geçirilen dar tasma veya yırtıcı hayvanın kaçamayacağı dar bir boğaza kıstırılması bağlamında أحْرَجَ السَّبُعَ ifadesiyle kullanılır. |
Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab.
Sami etimolojik katman
Arapça حرج kökü, Sami dilleri ailesinde daralma, bir sınırda sıkışıp kalma, tecrit olma ve dolayısıyla vebal/yasak dairesine girme semantik alanı ile örtüşür. İbranice ח-ר-ג kökünde sınırdan dışarı çıkmak, sarsılmak, dehşet ve dar boğaza düşmekten ötürü titremek anlamları tespit edilir. Aramice ve Süryanice katmanında da hareket alanının sınırlanması ve kuşatılma nüansı korunur. Klasik Arapçada kök, somut ağaç sıklığından zihni ve ameli geçit vermezliğe sıçrayarak dinde ve vicdanda insanı hareketsiz bırakan günah, darlık ve teklif tıkanıklığının adı olmuştur.
Güven Güçlü
Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Lisān al-ʿArab.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Sık ağaçlık (حرجة) ve geçit vermez darlıktan manevi darlığa geçiş | Ağaçların birbirine dolaşarak geçit vermemesi durumu, insanın ameli ve ruhi çıkmaza girmesi ve vebal altında kalması anlamında istiareleşmiştir. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice ח-ר-ג ve Aramice paralel biçimler | Sınırın daralması, dehşetle titreme ve alanın kısıtlanması anlamındaki fonetik ve semantik ortaklık mevcuttur. | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Afro-Asyatik ailenin diğer kollarında güvenilir ve doğrudan bir karşılık tespit edilmedi. | Veri bulunamadı |
Kaynak Brown-Driver-Briggs, Maqāyīs al-Lugha.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| حرج | Anlamlı | Birbirine girip sıkışma, darlık, günah | Ağaçların sıklaşmasıyla geçidin kapanması ve ameli çıkmaz hali. | Merkez hedef kök; Kur'an'da geçer. |
| حجر | Anlamlı | Taş, engellemek, koruma altına almak, men etmek | Alanı taşla veya yasakla sınırlandırıp geçişi önleme bakımından hedef kökle anlamdaştır. | Kur'an'da geçer. |
| رحج | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir; Kur'an'da geçmez. |
| رجح | Anlamlı | Ağır basmak, bir tarafın üstün gelmesi | Bir kütlenin veya fikrin diğerine nispetle baskın gelmesi ve tartıda ağır çekmesi. | Kur'an'da geçmez. |
| جحر | Anlamlı | Hayvan ini, dar çukur, sığınak | Dar ve sıkışık bir yarığa çekilip gizlenme yönüyle ortak darlık çekirdeğine yaklaşır. | Kur'an'da geçmez. |
| جرح | Anlamlı | Kesmek, yaralamak, beden dokusunu açmak | Tene veya nesneye temas eden keskin darbe; kazanç elde etme fiili. | Kur'an'da geçer. |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| حرج | Merkez | İnsanın içini ve hareket sahasını kilitleyen geçit vermez darlık ve vebal | Bütün çıkışların kapandığı en ileri derecedeki tıkanıklık halini bildirir. | Maddi ve manevi boyutuyla hareket serbestisini sıfırlayan darlıktır. |
| ضيق | Komşu | Hacimce daralma, göğsün sıkışması | ضيق genel hacim darlığı iken, حرج bu darlığın en uç noktası ve içinden çıkılmaz halidir. | ضيق genişliğin zıddı olan her türlü daralma için kullanılır. |
| عسر | Komşu | İşin zorlaşması, meşakkat ve külfet | عسر işin yapılmasındaki zorluğu anlatır; حرج ise işin yapılamayacak derecede kilitlenmesidir. | عسر dereceli bir ağırlıktır, harac ise geçit vermeyen bir engeldir. |
| اثم | Komşu | Kasıtlı suç, vebal ve sorumluluk | اثم doğrudan eylemin ahlaki ve hukuki suç boyutu iken, حرج o suçun doğurduğu vebal ve ruhsal kısıttır. | اثم eylemin niteliğini, harac ise fail üzerindeki manevi ağırlığı belirtir. |
| سعة | Zıt | Genişlik, ferahlık, imkân ve hareket serbestisi | Darlığın, çıkmazın ve yükün tamamen kalkarak imkân alanının açılmasıdır. | Haracın zıddı olarak mükellefe tanınan ameli ve ruhi ferahlığı ifade eder. |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | حرج | Darlık, çıkmaz, vebal | Hem ağaçların geçit vermez sıkışmasını hem hukuki ve vicdani kilitlenmeyi içerir. | Kesin |
| Latince | angustia, scrupulus | Darlık, sıkıntı, vicdani pürüz | Angustia fiziki boğaz darlığını, scrupulus ise ayağa batan çakıl taşından doğan vicdani kuşkuyu verir; haracın orman metaforunu dışarıda bırakır. | Güçlü |
| İngilizce | strait, constraint, culpability | Dar boğaz, kısıt, vebal | Strait ve constraint ameli tıkanıklığı ve kuşatılmışlığı, culpability ise vebal yönünü karşılar; kökün bütüncül anlamını tek kelime veremez. | Güçlü |
| Almanca | Enge, Bedrängnis, Skrupel | Darlık, sıkışmışlık, vicdani engel | Enge mekanik darlığı, Bedrängnis hareket alanının kuşatılmasını karşılar; fıkhi ruhsat boyutunu içermez. | Güçlü |
| Fransızca | détroit, entrave, scrupule | Dar boğaz, pranga/engel, çekince | Détroit coğrafi geçit darlığını, entrave ameli kilitlenmeyi aktarır; kökün ilahi teklifi hafifletme yönünü kapsamaz. | Güçlü |
Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Le Grand Robert.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| حَرَجٌ | Fıkhi teklifin ve mükellefiyetin kaldırılması; meşakkat anında ruhsat | Abdest, gusül ve teyemmüm hükümleri; dinde zorluğun bulunmaması beyanı; Mâide 5:6, Hac 22:78. |
| حَرَجٌ | Savaş ve cihaddan muafiyet sağlayan bedensel mazeret | Kör, topal ve hastanın savaşa katılma mükellefiyetinden bağışlanması; Nûr 24:61, Fetih 48:17. |
| حَرَجٌ | Sosyal ilişkilerde ve aile içi yeme içmede kısıtlamanın olmaması | Yakın akrabaların evinde çekinmeden yemek yeme serbestisi; Nûr 24:61. |
| حَرَجٌ | Peygamberin meşru fiillerinde kınama ve günah yükünün bulunmaması | Evlilik ve toplumsal tabuların ilahi emirle yıkılması sürecinde vebalin nefyedilmesi; Ahzâb 33:37, Ahzâb 33:38. |
| حَرَجًا | İnkâr ve sapkınlık sebebiyle göğsün iman kabul etmeyecek derecede tıkanması | Hidayetten uzaklaşan kişinin göğe yükseliyormuş gibi göğsünün daralması; En‘âm 6:125. |
| حَرَجًا | Verilen hükme ve yargı kararına karşı kalpte duyulan itiraz ve pürüz | Peygamberin hükmüne boyun eğerken iç dünyada hiçbir tereddüt ve rahatsızlık kalmaması şartı; Nisâ 4:65. |
| حَرَجٌ | Risalet tebliğinde ve vahyin taşınmasında hissedilen endişe ve baskı | Vahyin muhataplara ulaştırılması sırasında kalpte hiçbir çekince ve ağırlık bulunmaması emri; A‘râf 7:2. |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Teklif-i mâ lâ yutâk (güç yetirilemeyecek sorumluluk) | Allah'ın kullarına fıtratlarını aşan yük yükleyip yüklemeyeceği meselesinde dinde haracın olmaması ilahi adalet ve hikmetin gereği olarak temellendirilmiştir. | İrade ve kudreti aşan sorumluluğun ontolojik reddi. |
| Fıkıh | Nefy-i harac kaidesi (meşakkatin izalesi) | Meşakkat anlarında ruhsatların devreye girmesi, azimetten ruhsata geçişin meşruiyeti ve sedd-i zerâi'in sınırları bu kök üzerinden yürütülür. | Zaruret ve aşırı darlık durumunda yasanın esnetilmesi ve kolaylığın esas kılınması. |
| Tefsir | İnşirah ve darlık karşıtlığı | İman eden kalbin genişlemesi ile inkâr eden kalbin haraca dönüşmesi arasındaki mecazi bağ, sık ağaçlık metaforu üzerinden izah edilmiştir. | Kalbin hakikate karşı nefes alamayacak derecede kilitlenmesi. |
| Hadis | Mazeret ve vebalin kaldırılması | Rivayet serbestisi ve ibadetlerdeki sehvin bağışlanması gibi hususlarda sorumluluk korkusunu gidermek için kullanılmıştır. | Günah ve mesuliyet şüphesinin zihinden ve amelden izalesi. |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Teklif ve mükellefiyet dengesi | Ruhsat mekanizması | Tıkanan ameli süreçleri açmak | İbadet ve yükümlülükler insanın yaratılış sınırlarını zorladığında sistem kilitlenmez; haracın nefyedilmesi kuralıyla hayatın olağan akışı korunur. | Kesin |
| İlmi | Epistemik araştırma ve anlama | Dogmatik kapalılığın aşılması | Zihni cendereleri bertaraf etmek | Hakikatin araştırılmasında araştırmacıyı baskılayan peşin hükümler ve gereksiz vicdani kuruntular ilmi gelişmeyi tıkar; açık ufuk esastır. | Güçlü |
| Siyasi | Hukuki meşruiyet ve yargı erki | Tam rıza ve içsel adalet | İtiraz ve hoşnutsuzluğu sıfırlamak | Mahkeme kararlarının toplumda yalnızca cebirle değil, vicdanlarda hiçbir haksızlık şüphesi (harac) bırakmayacak bir adaletle uygulanmasını sağlar. | Güçlü |
| İktisadi | Ticari akış ve borç hukuku | Borçluyu boğmayan esneklik | Finansal tıkanmayı ve iflası önlemek | Aşırı borçlandırma ve tefecilik gibi piyasayı kilitleyen mekanizmalar harac üretir; sistem borç erteleme ve kolaylaştırma ile nefes alır. | Güçlü |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Akışkanlar mekaniğinde tıkanma (choking) ve kesit daralması | Bir boru hattında akış kesitinin kritik sınıra inmesiyle basıncın yükselip kütlesel akışın durma eşiğine gelmesi; sistemik darboğaz. | Kesin |
| Beşeri bilimler | Hukuk sosyolojisinde kilitlenme (deadlock) ve anomi | Yasal prosedürlerin bireyin hareket sahasını tamamen tüketerek meşru hiçbir çıkış yolu bırakmaması neticesinde doğan yapısal felç hali. | Güçlü |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Harac kavramını yalnızca öznel bir can sıkıntısı, anlık iç daralması veya psikolojik moralsizlik olarak okuma yanılgısı. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kur'an'da harac; hem hakikate direnen nefsin maruz kaldığı ontolojik tıkanmayı hem de hukuki ve ameli hayatta insanı hareketsiz kılan nesnel meşakkati ve vebali kapsar. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Haracın nefyedilmesi ilkesi suistimal edilerek kuralların keyfi biçimde ilga edildiği bir laçkalığa kapı aralanabilir veya aksine ruhsatlar yok sayılarak din insanı boğan bir cendereye dönüştürülür. |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'ın vazettiği nizamın insan fıtratını boğmak için değil, hayatın önündeki tıkanıklıkları kaldırmak için inşa edildiğini gösteren ilahi rahmet ve adalet aksıdır. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Ruhsat ve kolaylaştırma bildiren ahkâm ayetlerinde, yargı kararlarına teslimiyeti düzenleyen hukuki hitaplarda ve hidayet ile dalaletin kalpteki tezahürlerini tasvir eden itikadi ayetlerde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Dindarlığın sürekli bir meşakkat, zorlama ve vicdani azap rejimi olduğu algısını yıkar; meşruiyetin baskı ile değil, içsel tatmin ve ameli uygulanabilirlikle sağlandığını öğretir. |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamAğaç dallarının birbirine dolanıp geçit vermeyecek ölçüde sıklaşması, avın kıstırıldığı dar boğaz ve sıkışık kapan.
- Soyut anlamİnsanın idrakini, vicdanını ve eylem sahasını bütünüyle kilitleyen darlık, vebal ve ameli çaresizlik hali.
- Sistematik karşılıkSistemin işleyişini durduran aşırı sürtünmenin ve kilitlenmenin ruhsat, inşirah ve adaletle sıfırlanması.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıModelde mükellef fert veya hukuki süreci, yüklenen meşakkat ve sorumluluk miktarını, ise insanın fıtri taşıma kapasitesini gösterir. Heaviside basamak fonksiyonu , yük fıtri kapasiteyi aştığı anda haracın ortaya çıktığını ve hareket serbestisi payı olan 'nın sıfıra yaklaşmasıyla sistemik bir tıkanıklığın doğduğunu belirtir. Formülün sonucu olan ifadesi ise ilahi teklifte haracın nefyedilmesiyle ameli akışın ve dengenin korunarak sistemik çöküşün önlendiğini sembolize eder.