خنق

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: خ-ن-ق1 sîga, 35 mücavir kök, 1 ayet, 1 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.ذبحخمصلحمخنقوَالْمُنْخَنِقَةُذكونطحجنفتممخنزردمم

KökSîga 1Ayet 1Sure 1Mücavir 35

▶ Ağı aç (3B)

خنق

خ - ن - ق

KÖK
  • 1 geçiş
  • 1 ayet
  • 1 sîga
  • 13 sözlük

Haneke (Kef) çene demektir. Hanek (kaf) iki dağ arasındaki dar geçit demektir. Hanek boğazı sıkarak boğmak şeklinde masdar olmuştur.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Haneke (Kef) çene demektir. Hanek (kaf) iki dağ arasındaki dar geçit demektir. Hanek boğazı sıkarak boğmak şeklinde masdar olmuştur.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR795 harf
باب الخاء والقاف والنون معهما خ ق ن، خ ن ق، ن ق خ مستعملة فقط خقن: خاقان: اسم لكل ملكٍ من ملوك الترك . وخَقَّنَتِ الترك فلانا: رأسته، من قولهم: خاقان. خنق: خَنَقَهُ فاختنق، واختنق، وانخنق، فأما الانخناقُ فهو انِعصارُ الخِناقِ في عُنُقِهِ، والإخْتِناقُ: فعله بنفسه. والخِناق: الحبلُ الذي يُخْنَقُ به، ويقال: رجل خَنِقٌ، مَخْنوقٌ، ورجل خانق، قال رؤبة: وخانقٍ ذي غصةٍ جراضِ والخَناقُ: نعتٌ لمن يكون
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR438 harf
الخَنِقُ، بكسر النون: مصدر قولك خَنَقَهُ يَخْنُقُهُ خَنِقاً وكذلك خَنَّقَهُ. ومنه الخُنَّاقُ. واخْتَنَقَ هو. وانْخَنَقَتِ الشاة بنفسها، فهي مُنْخَنِقَةٌ. وموضعه من العنق مُخَنَّقٌ بالتشديد. يقال: بَلَغَ منه المُخَنَّقُ. وأخذت بمُخَنَّقِهِ. وكذلك الخُناقُ بالضم. يقال: أخذ بخُنَّاقِهِ. والخِناقُ بالكسر: حبلٌ يُخْنَقُ به. والمِخْنَقَةُ بالكسر: القِلادةُ. والخانِقُ شِعْبٌ ضيّقٌ، وأهلُ اليمن يسمّون
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR2.106 harf
خ ق ن خنق ، نقخ ، خقن استعمل من وجوهه : خنق ، نقخ ، خقن . خنق : قال الليث : خَنَقَهُ فاخْتَنَقَ وانْخَنَقَ ، فأَما الأنْخِنَاقُ فهو انعِصار الْخِنَاقِ في عُنُقه ، والاخْتِنَاقُ : فعْلُهُ بنفسه . قال : والْخِنَاقُ : الحَبْلُ الذي يُخْنَقُ به ، ويقال : رجل خَنِقٌ مَخْنُوقٌ ، ورجلٌ خَانِقٌ في موضع خَنِيقٍ ذو خِنَاقٍ ، وأنشد : وَخَانِقٍ ذي غُصَّةٍ جَرَّاضِ قال : والخَنَّاقُ : نَعْتٌ لمَنْ يكون ذلك
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR4.164 harf
(باب الخاء والنون وما يثلثهما) (خنب) الخاء والنون والباء أصلٌ واحد، وهو يدلُّ على لِينٍ ورَخاوةٍ. ويقال جاريةٌ خَنِبةٌ: رخِيمَةٌ غَنِجة. ورجل خِنّاب، أي ضَخْمٌ في عَبَالَةٍ. وحكى بعضُهم عن الخليل أنّه قال: هو خِنَّأْبٌ مكسور الخاء شديدةُ النّون مهموزة. وهذا إنْ صح عن الخليل فالخليلُ ثقةٌ، وإلا فهو على ما ذكرناه من غير همز. ويقال الخِنَّاب من الرجال: الأحمق المتصرِّف، يختلج هكذا مرَّةً وهكذا
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR81 harf
- قوله تعالى: ﴿والمنخنقة﴾ [المائدة/3]، أي: التي خنقت حتى ماتت، والمخنقة: القلادة.
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR694 harf
خ ن ق خنقه يخنقه خنقاً فانخنق وخنّقه إذا عصر حلقه واختنق إذا فعل الخنق بنفسه وألقى الخناق فـي عنقـه وهـو مـا يخنـق بـه مـن حبـل أو غيره‏.‏ وأصابه الخناق وهو داء يأخذه في حلقه‏.‏ ورجل خنيـق‏:‏ مخنـوق‏.‏ ‏"‏ ولعـن الخنّاقـون ‏"‏ وهـم قـوم يسرقـون النـاس ويخنقونهـم‏.‏ وفـي جيدهـا المخنقـة وفـي أجيادهن المخانق وهذه مخنقة الكلب‏.‏ ومن المجاز‏:‏ خنّقت الحوض‏:‏ ملأته وحوض مخنق‏.‏ قال أبو النجم
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR1.945 harf
الخَنِق، بكسر النون: مصدر قولك خَنَقَه يَخْنُقُه خَنْقاً وخَنِقاً، فهو مَخْنُوق وخَنِيق، وكذلك خَنَّقه، ومنه الخُنَّاق وقد انْخَنقَ واخْتنقَ وانْخنقت الشاة بنفسها، فهي مُنْخَنِقة، فأَما الانْخناق فهو انعصار الخُنِاق في خَنْقه، والاخْتِناق فعله بنفسه. ورجل خَنِق: مَخْنُوق. ورجل خانِق في موضع خَنِيق: ذو خناق؛ وأنشد: وخانِقٍ ذي غُصَّة جِرَّاضِ (* قوله «وخانق ذي إلخ» عبارة المؤلف في مادة جرض: والجريض
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR266 harf
* خ ن ق * * الخَنِقُ * بكسر النون مصدر * خَنَقَهُ * يخنقه بالضم و * خَنَّقهُ * أيضا * تخنِيقاً * ومنه * الخُنَّاقُ * بالتشديد و * اخْتَنَقَ * هو و * انْخَنَقَتِ * الشاة بنفسها فهي * مُنْخَنِقَةٌ * و * الخِنَاقُ * بالكسر حبل يُخنق به و * المِخْنَقَةُ * بالكسر القلادة
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR4.527 harf
خنقه يخنقه خنقا، ككتف وخنقا، بالفتح فهو خنق أيضا أي: ككتف، وخنيق كأمير ومخنوق، كخنقه تخنيقا فاختنق وانخنق. وانخنقت الشاة بنفسها فهي منخنقة، وقيل: الانخناق: انعصار الخناق في خنقه، والاختناق فعله بنفسه. والخانق: الشعب الضيق في الجبل، وهو مجاز. وأهل اليمن يسمون الزقاق خانقا، كما في الصحاح، وهو مجاز. وخانق الذئب. والنمر، والكلب، والكرسنة: أربع حشائش، الأول مشرف الأوراق، مزغب يشبه الدلب،
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR9.746 harf
خَنَقَهُ 1 خَنَقَهُ خنق خنقه خنقة , (S, Mgh, Msb, K,) aor. خَنُقَ , (S, Msb,) inf. n. خَنِقٌ (S Mgh, Msb, K) and خَنْقٌ, (Msb, TA,) the latter a contraction of the former, (Msb,) or, accord. to El-Fلrلbee, the latter is not allowable, (Mgh,) He throttled him, or strangled him, i. e. squeezed his throat (Mgh, Msb) that he might die; (Msb;) [but it does not always mean he squeezed his throat so
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR904 harf
خَنَقَ خَنَقَ U ( n. ac. خَنْق 1 , خَنِق 5 ), a. Throttled, strangled, choked, stifled. b. Put up half-mast ( flag ). خَنَّقَ خَنَّقَ II , a. Asphyxiated silkworms in their cocoons. b. Covered a place ( mirage ). تَخَاْنَقَ تَخَاْنَقَ VI , a. Disputed together, quarrelled. اِنْخَنَقَ اِنْخَنَقَ VII , اِخْتَنَقَ VIII , a. Pass. of I. مَخْنَق مَخْنَق 17 , ( pl. مَخَاْنِقُ 44 ), a.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR11.727 harf
خنق خَنَقَ - يَخْنُقُ - مُنْخَنِق - مُنْخَنِقَة خَنَقَ - يَخْنُقُ + كائن أو شيء + كائناً: يُضَيِّق ويَحْصُر ويمنع دخول الهواء إلى أنفه وصدره حتى يقطع عنه النفس: وذلك مثلاً بعصر عنقه وحلقه أو بانسداد منافذ الهواء في مكان وجوده انْخَنَقَ - يَنْخَنِقُ: على وزن " انفعل من " خَنَقَ - يَخْنُقُ ": فعل الخنق عندما يقع بشكل ذاتي: بخنق نفسه بنفسه:
Tamamını oku

Sîgalar(1)

Mücavir kökler35 mücavir (46 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. ذكو

    1 ortak ayet · Kestiniz

  2. نطح

    1 ortak ayet · Ve toslanan

  3. وقذ

    1 ortak ayet · Ve vurularak öldürülen

  4. جنف

    1 ortak ayet · Ecnef kambur demektir

  5. خمص

    1 ortak ayet · Hames yumuşak toprağa ayak basılınca toprakta meydana gelen…

  6. زلم

    1 ortak ayet · Kumar oku (Şans aracı, zar gibi) demektir

  7. خنزر

    1 ortak ayet · Domuz

  8. كمل

    1 ortak ayet · Tam

  9. هلل

    1 ortak ayet · Boğazlandı

  10. ردي

    1 ortak ayet · Taş kırmaya yarayan taş veya aletdir

  11. ذبح

    1 ortak ayet · Zebih kesilmiş hayvan demektir

  12. دمم

    1 ortak ayet · Ve kan

Geçtiği ayetler(1)

Sîga sayfası: وَالْمُنْخَنِقَةُ
  1. … وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيرِ وَمَا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيحَةُ وَمَا أَكَلَ السَّبُعُ إِلَّا مَا …

    Ve boğulanÖlü, kan, domuz eti, Allah’tan başkası adına boğazlananlar, boğularak, vurularak, yuvarlanarak veya sürüklenerek ölen, yırtıcı hayvan tarafından parçalananlar, canları çıkmadan evvel kestiğiniz müstesna, dikili taşlar üzerine kesilenler ve fal oklarıyla kısmet aramanız size haram kılınmıştır. Bunlar fasıklıktır. Bugün, küfredenler sizin dininizden ümitlerini kesmişlerdir. Öyleyse onlardan korkmayın da Ben’den korkun. Bugün, dininizi kemale erdirdim, üzerinize olan nimetimi tamamladım ve size din olarak İslamiyeti beğendim. Her kim ki açlıktan darda kalırsa günaha kaymaksızın (bunlardan yemeğe mecbur olursa) muhakkak ki, Allah Gafur’dur, Rahim’dir.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökخنق
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerعصر, ضيق, حصر, كظم
Zıt Kökنفس
Çekirdek Özet 1Bir geçidi, kanalı veya boğazı sıkarak hava ve akış yolunu bütünüyle tıkama
Çekirdek Özet 2Nefessiz bırakılarak, kanı akıtılmadan ve canı mekanik baskıyla çıkarılarak öldürülen hayvanın murdar oluşu
Çekirdek Özet 3Canlılığın ve meşruiyetin temeli olan tabii dolaşımın dış bir tazyikle cebren durdurulması
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca ip veya elle boğmaya indirgeyip her türlü mekanik tıkanma, sıkışma ve havasız kalma biçimlerini kapsam dışı bırakmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
خنİçeri çekilme, burun veya geniz boşluğundan ses çıkarma, daralıp büzülme (خنس, خنزر)قGeniz ve burun bölgesindeki daralma ve tıkama hareketini gırtlak ve nefes borusuna odaklayıp sert bir mekanik baskıyla tam tıkanmaya dönüştürür

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
خÇit ve duvar imgesinden türetme; perdeleme, örtme, pürüzlü sürtünmeNefes yolunun önüne sert bir engelin çekilmesi ve sürtünmeli daralma
نFiliz, balık, süreklilik; içten akan hayatî hareket ve canlılıkKesintisiz akması gereken hayatî soluk ve kan dolaşımı
قUfuktaki güneş, iğne deliği; dar boğaz, kuşatma, sınırAkış kanalını daraltarak bir boğumda sıkıştırma ve geçişi kilitleme
خنقHayatî akış yolunun üzerine sert bir engel ve çevreleyici dar boğaz bindirilerek soluğun mekanik biçimde kesilmesiBoğazın dışarıdan bir iple, aletle veya daraltıcı bir baskıyla sıkılıp canın nefessizlikten çıkarılması

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir canlının boğazını ip, el veya bir bağ ile sıkarak nefes borusunu tıkamak; iki dağ arasındaki dar geçit veya dar sokak
Cahiliye şiiri kullanımıRu'be'nin recezinde boğulma derecesinde darlık ve keder çeken kimseyi nitelemesi: وخانق ذي غصة جراض
Erken Arapça kullanımİki dağ arasındaki geçide ve Yemen lehçesinde dar sokaklara خانق denmesi; at ve kuşların boğazını tıkayan ölümcül nefes darlığı hastalığına خناق denmesi

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

Sami etimolojik katman

Sami dilleri ailesinde خنق kökü, solunum kanalının dışarıdan baskılanması, nefes darlığı ve boğulma anlam alanında fonetik ve anlamsal açıdan son derece istikrarlı bir süreklilik gösterir. İbranicede חָנַק (ḥānaq) fiili bir kimseyi boğmak, boğazını sıkmak ve nefesini kesmek anlamına gelir; nitekim aynı kökten türeyen isimler boğulma ve boğma eylemini karşılar. Süryanice ve Ârâmîcede de ܚܢܰܩ (ḥənaq) formu doğrudan doğruya boğazı sıkarak öldürme veya nefessiz kalarak boğulma eylemini ifade eder. Kökün Akadca katmanında doğrudan üçlü biçiminden ziyade boğaz ve gırtlak bölgesini çevreleyen darlık tasvirleriyle paralellik kurulur. Bütün bu Sami dillerinde kökün ilksel somut çekirdeği su altında boğulmaktan ziyade, gırtlak veya boyun bölgesine uygulanan fiziksel daralma, sıkıştırma ve soluk yolunun mekanik olarak bloke edilmesidir.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Koehler-Baumgartner, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönDar boğaz, sıkışık kanal ve boğaz sıkmaBoynun sıkılması, iki tepe arası dar geçit ve boğucu nefes borusu iltihabı gibi darlık tasvirlerinde ortaklaşırKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice חנק, Süryanice ܚܢܩHer iki dilde de boynu sıkarak nefessiz bırakma ve boğarak öldürme anlamı birebir korunmuşturKesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik gırtlak ve nefes darlığı çekirdekleriBazı Doğu Çadik ve Kuşitik dillerinde nefes tıkanıklığı bildiren ses yansımalı unsurlarla muhtemel paralellikMuhtemel

Kaynak David Cohen, Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
خنقAnlamlıBoğazı sıkmak, daraltmakNefes yolunu mekanik tazyikle kapatarak boğmakHedef kök; Kur'an'da geçer
خقنAnlamlıAtın yürürken karnından ses gelmesiKarın boşluğundaki havanın daralıp ses çıkarmasıKitābü'l-ʿAyn müsta'mel kaydı; Kur'an'da geçmez
نخقKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıSözlüklerde mühmel kabul edilir; Kur'an'da geçmez
نقخAnlamlıKafatasını yarıp beyni çıkarmak, soğuk suyun kalbe işlemesiBir şeyin özüne ve çekirdeğine kadar işleyip yarmakKitābü'l-ʿAyn müsta'mel kaydı; Kur'an'da geçmez
قخنKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıSözlüklerde mühmel kabul edilir; Kur'an'da geçmez
قنخKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıSözlüklerde mühmel kabul edilir; Kur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
خنقMerkezBoğma ve soluk tıkamaDış bir bağ veya baskı ile boğazı sıkıp nefesi kesmeMekanik engelle doğrudan hava girişini durdurarak öldürmek
عصرKomşuSıkma ve preslemeSuyunu çıkarmak veya ezmek için gövdeye baskı uygulamaBoğaz bölgesine veya nefese hasredilmeksizin nesnenin suyunu akıtmak
ضيقKomşuDarlık ve sıkışıklıkGenişliğin zıddı olarak mekanın veya imkânın daralmasıSomut ve soyut alanın küçülmesini ifade eder, doğrudan öldürücü baskı şart değildir
حصرKomşuKuşatma ve hapsetmeBir alanı çevreleyip hareketi sınırlandırmaDışarı çıkışı veya hareketi engelleme olup doğrudan soluk yolunu tıkamaz
كظمKomşuİçine atıp tutmaBoğaza kadar yükselen öfke veya soluğu içte hapsetmeDışarıdan iple boğulma değil, canlının kendi nefesini veya taşkınlığını kendi iradesiyle içinde tutmasıdır
نفسZıtSoluklanma ve açılmaRahatça nefes alma, ferahlama ve genişlemeSoluk kanalının tamamen açık olması ve hayatî akışın serbestçe sürmesi

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaخنقBoğazı sıkıp boğmakNefes borusuna dıştan baskı uygulayarak soluğu ve hayatı sonlandırmakKesin
Latincestrangulare, suffocareBoğmak, soluğunu kesmekstrangulare boynu sıkarak boğmayı, suffocare ise havanın girmesini engelleyerek boğulmayı karşılarKesin
İngilizcestrangle, throttle, suffocateBoğazlamak, tıkamak, havasız bırakmakstrangle ve throttle doğrudan boynu ve gırtlağı sıkmayı, suffocate ise genel nefessiz kalmayı ifade ederKesin
Almancaerwürgen, erdrosseln, erstickenBoğarak öldürmek, gırtlağını sıkmakerwürgen ve erdrosseln fiziksel olarak boynu sıkmayı, ersticken ise havasızlıktan boğulmayı belirtirKesin
Fransızcaétrangler, étoufferBoğazını sıkmak, boğmakétrangler mekanik olarak boynu sıkıştırma yönünü, étouffer ise nefes alamama yönünü karşılarKesin

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
الْمُنْخَنِقَةُBoğazı sıkılarak, bir ipe dolanarak veya dar bir aralığa sıkışarak nefessiz kalıp ölen hayvanHaram kılınan murdar etler bağlamında fıkhî hüküm bildiren ayet: Mâide 5:3

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamEcel ve ölümün sebebiBoğularak ölen canlıda ölümün faili, ecelin tekliği ve nefesin kesilmesinin hayat cevheriyle ilişkisiEcelin değişmezliği ve hayatî nefesin kesilmesinin fiziki bir sebebe bağlanması
FıkıhTezkiye ve helal gıda hükümleriBoğularak can veren hayvanın kanı akıtılmadığı için meyte hükmünde olması ve etinin haramlığıCan çıkmadan önce yetişilip usulünce boğazlanmadıkça hayvanın murdar sayılması
TefsirCahiliye adetleri ve yasaklanan etlerMüşriklerin iple boğdukları veya kendi kendine bir yere sıkışıp boğulan hayvanları tüketme alışkanlıklarının reddiMâide 5:3 tefsirinde hayvanın kazaen yahut kasten boğulma türlerinin açıklanması
HadisKesim adabı ve hayvan haklarıHayvanın boğularak veya eziyetle öldürülmesinin kesin surette yasaklanması, kesimin en keskin aletle yapılması emriBoğmanın can çekişmeyi uzatan gayrimeşru bir itlaf yöntemi kabul edilmesi

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTezkiye ve helal tüketimGayrimeşru itlafHayatî kanın akıtılmasını engelleyen ölümü haram kılmakDini sistemde meşru can alma ancak hayat sıvısının serbestçe tahliyesiyle mümkündür; boğma bu akışı dondururKesin
İlmiSolunum fizyolojisiAsfiksi ve laringeal tıkanmaOksijen girişini harici kompresyonla kesmekSoluk borusunun lümeninin dış basınçla sıfırlanarak dokuların hipoksiye maruz bırakılmasıKesin
SiyasiHukuki ve idari cebirBoğucu denetim ve istibdatToplumun meşru kanallarını tıkayarak hareketsiz bırakmakİdarenin meşru dolaşım ve ifade yollarını aşırı baskıyla kilitleyip kamusal hayatı felç etmesiGüçlü
İktisadiPiyasa regülasyonu ve tekelLikidite ve emtia akışının bloke edilmesiDolaşım kanallarını daraltarak piyasayı kilitlemekSermaye veya mal akışının dar boğazlara sıkıştırılıp tabii mübadele soluğunun kesilmesiGüçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerAkışkanlar mekaniğinde kesit daralması ve tam akış kesilmesi (Choked flow / Blokaj)Bir boruda veya kanalda kesitin harici bir tazyikle sıfıra indirilmesi sonucu debinin bütünüyle durmasıGüçlü
Beşeri bilimlerSosyal ve kurumsal ablukayla nefessiz bırakma (Sosyal asfiksi)Bir grubun veya bireyin iletişim, hareket ve beslenme kanallarının dış çevre tarafından tamamen sarılıp tıkanmasıGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiخنق kökünü yalnızca bir canlının elle ya da iple kasten boğulmasına indirgeyerek darlık, sıkışma ve kendi kendine nefessiz kalma türevlerini ihmal etmek
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'daki infi'âl kalıbı (الْمُنْخَنِقَةُ), fiilin yalnızca dış bir fail tarafından değil, hayvanın başını bir yere sıkıştırması, boynuna takılan bağla çırpınarak can vermesi gibi her türlü kazaî boğulmayı da kapsar
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetteki hükmün sadece kasıtlı boğmaları hedeflediği zannedilerek kaza sonucu nefessiz kalıp ölmüş hayvanların etinin tezkiyeden farksız sayılabileceği yanılgısına düşmek

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın helal-haram dengesinde canlı hayatının sonlandırılma biçiminin (tezkiyenin) kan akıtma esasına dayandığını, içe hapsedilen ve mekanik tazyikle son bulan ölümlerin bedensel ve manevi açıdan necaset ürettiğini gösterir
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Yiyecekler, tezkiye kuralları, hayvan hukuku ve Cahiliye dönemi beslenme alışkanlıklarının tashih edildiği ahkâm ayetlerinde belirleyicidir (Mâide 5:3)
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Kanı gövde içinde tutarak hayvanın canını mekanik şok veya soluk kesme ile alan modern veya kadim yöntemlerin tezkiye sayılabileceği iddiasını bertaraf eder

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBoyun ve gırtlak bölgesine dışarıdan ip, bağ veya dar bir aralık vasıtasıyla sert bir tazyik uygulayarak nefes borusunu bütünüyle tıkamak ve soluğu kesmek.
  • Soyut anlamHayatî bir sistemin, sürecin veya hareketin ihtiyaç duyduğu tabii giriş-çıkış kanalının harici bir baskıyla boğularak faaliyetinin durdurulması.
  • Sistematik karşılıkBir canlının etini helal kılan kan tahliyesinin aksine, dolaşımı gövdeye hapsedip mekanik olarak can almanın meşruiyet dairesi dışına itilmesi.
  • LaTeX modeliA(t)=A0⋅Θ(r0−∫0tF(τ)dτ)
  • LaTeX açıklamasıModelde A(t) hayatî akış veya solunum kapasitesini, A0 tabii akış debisini temsil eder. F(τ) boyun veya kanal kesitine dışarıdan uygulanan mekanik sıkıştırma kuvvetidir; r0 ise kanalın kapanmaya karşı gösterdiği elastik direnç eşiğidir. Harici kuvvetin zamana bağlı birikimi direnç eşiğini aştığı anda Heaviside adım fonksiyonu Θ sıfır değerini alır ve sistemin akışı (A(t)=0) aniden kesilerek boğulma hali gerçekleşir.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: خ