زفف

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ز-ف-ف1 sîga, 1 mücavir kök, 1 ayet, 1 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.زففيَزِفُّونَقبل

KökSîga 1Ayet 1Sure 1Mücavir 1

▶ Ağı aç (3B)

زفف

ز - ف - ف

KÖK
  • 1 geçiş
  • 1 ayet
  • 1 sîga
  • 9 sözlük

Kanat demektir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(9)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Kanat demektir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR753 harf
باب الزاي والفاء. ز ف، ف ز مستعملان زف: زُفَّتِ العروسُ إلى زوجها زَفاً وتَزِفُّ الرّيحُ وفيفاً، أي: تَهُبُّ هُبُوباً ليس بالشَّديد وهو ماضٍ في ذاك. وزَفَّ الطّائرُ زفيفاً ترامَى بنفسه، قال: زفيف الزُّبانَى بالعجاج القواصفِ والزَّفْزفةُ: تحريك الرّيح يَبَس الحشيش وصوتها، قال: زفزفةَ الرّيحِ الحصادَ اليَبَسا والزفزاف: النّعام الذّي يزفزف في طَيَرانه، يحرّك جناحيه إذا عدا وجاء فلان يَزِفّ
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR541 harf
الزِفُّ بالكسر: صغار ريش النعام والطائر. يقال: هَيْقٌ أَزَف بيِّن الزَفَفِ، أي ذو زِفّ ملتفٍّ. وزَفَفْتُ العروس إلى زوجها أَزُفُّ بالضم زَفَّاً وزِفافاً، وأَزْفَفْتُها، وازْدَفَفْتها بمعنىً. والمِزَفَّةُ: المِحَفّةُ التي تُزَفُّ فيها العروس، والزَفيفُ: السريعُ: مثل الذَفيفِ. يقال: زَفَّ الظليمُ والبعيرُ يَزِفُّ بالكسر زَفيفاً، أي أسرع. وأَزَفَّهُ صاحبه. وزَفَّ القومُ في مشيهم، أي أسرعوا، ومنه
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR497 harf
ز ف ف زف العروس إلى زوجها وهذه ليلة الزفاف‏.‏ وزف الظليم وزفزف‏.‏ وزفت الريح وزفزفت زفيفاً وزفزفة وهي سرعة الهبوب والطيران مع صوت وريح زفزف وزفزفته الريح‏:‏ حركته‏.‏ وبات مزفزفاً‏.‏ وأنشدني سلامة ابن عيّاش الينبعي بمكة يوم الصدر‏:‏ فبت مزفزفاً قد أنشبتني رسيسة ورد بينهم أ احـا واستزفه السيل‏:‏ ذهب به‏.‏ والين من زف النعام‏.‏ ومـن المجـاز‏:‏ زفـوا إليـه‏:‏ أسرعـوا‏.‏ ويقـال للطائـش
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR3.735 harf
الزَّفيفُ: سُرْعةُ المشي مع تقارب خَطْو وسكون، وقيل: هو أَوّل عَدْو النعام، وقيل: هو كالذَّمِيل. وقال اللحياني: الزَّفِيفُ الإسْراعُ ومقاربةُ الخَطْوِ، زَفَّ يَزِفُّ زَفّاً وزَفِيفاً وزُفُوفاً وأَزَفَّ؛ الأَخيرة عن ابن الأَعرابي، وقال اللحياني: يكون ذلك في الناس وغيرهم، قال: وأَزَفَّ أَبْعَد اللغتين. وزَفَّ القومُ في مشيهم: أَسْرَعوا. وفي التنزيل العزيز: فأَقبلوا إليه يَزِفُّون؛ قال الفراء:
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR211 harf
* ز ف ف * * زَفَّ * العروس إلى زوجها من باب رد و * زِفَافاً * أيضا بالكسر و * أزَفَّها * و * ازْدَفَّها * بمعنى و * زَفَّ * القوم في مشيهم يزِفون بالكسر * زَفِيفا * أسرعوا ومنه قوله تعالى ﴿فأقبلوا إليهم يزفون﴾
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR4.538 harf
زف العروس إلى زوجها، يزف، بالضم، زفا، بالفتح، وزفافا، ككتاب وهو الوجه: هداها إليه، وقال الراغب: زف العروس، مستعار من زفزفة النعام، فيما يقتضي السرعة، لا لأجل شبهها، ولكن للذهاب بها على خفة من السرور، كأزفها، وازدفها، إزفافا، وازدفافا، نقلهما الجوهري، واقتصر الليث على الزف، فقال: زفت العروس إلى زوجها زفا. زف البرق: لمع، نقله الصاغاني. زف الظليم، وغيره كالبعير، يزف، بالكسر، زفا، وزفوفا، كقعود،
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR648 harf
زَفَّ زَفَّ I ( n. ac. زَفّ 1 , زَفِيْف 25 , زُفُوْف 27 ), a. Sped along. b. Blew ( wind ). c. ( n. ac. زَفِيْف 25 ), Spread out its wings; settled, alighted ( bird ). d. U ( n. ac. زَفّ 1 , زِفَاْف 23 ), Conducted the bride to her husband's house. أَزْفَفَ أَزْفَفَ IV , a. see I (a) , ( d ). اِزْتَفَفَ اِزْتَفَفَ VIII , ( d ), a. see I (d) . زَفَّة زَفَّة 1t , a.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok14.480 harf
زفف زَفَّ - يَزِفُّ زَفَّ- يَزِفُّ + كائن + إلى كائن أو شيء: يتحرك منتقلاً من مكان إلى آخر بحالة وسط بين الركض والجري وبين الطيران وهي منتهى السرعة في الركض والجري حتى تقترب من الطيران واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الحركة والانتقال من مكان إلى آخر بشكل شبه موجي مرتبة من حيث درجة الالتصاق بالأرض أو سطح السواء والابتعاد عنه" وهي: طَارَ -
Tamamını oku

Sîgalar(1)

Mücavir kökler1 mücavir (2 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. قبل

    1 ortak ayet · Önce

Geçtiği ayetler(1)

  1. فَأَقْبَلُوا إِلَيْهِ يَزِفُّونَ

    KoşuştururlarBunun üzerine koşarak ona geldiler.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökزفف
YapıÜçlü
Özel DurumMükerrer
Bağlamsal Yakın Köklerسرع, عدو, نسل
Zıt Kökبطء
Çekirdek Özet 1Devekuşunun kanat çırparak süzülürcesine adımlarını sıklaştırıp sessiz ve kesintisiz hızlanması, kuşun ince tüyleri
Çekirdek Özet 2Bir hedefe doğru telaşlı fakat adımları sık ve akıcı bir yönelişle topluca seğirtme hali
Çekirdek Özet 3Bireysel veya toplumsal enerjinin içsel bir sevk ile dışa vurulan düzenli, süzülen ve yönelimli ivmesi
Kritik Hata RiskiKelimeyi kontrolsüz ve gürültülü bir koşma veya saldırgan bir hücum zannedip taşıdığı süzülme, hafiflik ve içsel odak nüansını gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
زفHafiflik, süzülme, itilme veya içten gelen bir hareketle akıp gitme anlamını taşır; nitekim aynı çekirdeği paylaşan زفر kökünde de göğüsten dışa doğru sıkışıp itilen soluğun akışı görülür.فİkinci fe harfinin eklenmesiyle oluşan ikileme, hareketin ardışık, pürüzsüz ve sık adımlarla devam eden ritmik bir süzülmeye ve tüysü hafifliğe dönüşmesini sağlamıştır.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
زKesici aletHareketi durağanlıktan ayıran, mevcut konumu kesip öne fırlatan ilk itici hamleyi temsil eder.
فAğızAçıklık, hava akımı, nefes ve dışa doğru üflenen hafif hareket unsurunu katar.
فAğızİkinci ağız imgesi, hava akımının ve süzülüşün kesintisiz bir ritimle tekrarlanarak devam etmesini simgeler.
زففKesici alet ve çift hava akımıKeskin bir kopuşun ardından hafif bir hava akımı gibi süzülerek ritmik ve sık adımlarla bir hedefe yönelme hareketini kurar.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamDevekuşunun kanatlarını açarak adımlarını birbirine yaklaştırıp süzülürcesine hızlanması ve kuşun üzerindeki küçük, ince telekler veya tüyler.
Cahiliye şiiri kullanımıHaris b. Hillize el-Yeşkürî muallakasında süratli ve süzülen dişi deveyi devekuşuna benzeterek şöyle niteler: بِزَفُوفٍ كَأَنها هِقْلَةٌ أُمْـ / ـمُ رئالٍ دَوِّيَّةٌ سَقْفاء
Erken Arapça kullanımGelin alayının sükûnet, zarafet ve hafif adımlarla güvey evine götürülmesine zifaf denilmiş, rüzgârın otları eğerek hafif fakat sürekli esişi de bu kökle ifade edilmiştir.

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab ve el-Mu‘cemü’l-Mufassal fî Şevâhidi’n-Nahv.

Sami etimolojik katman

Arapça زفف kökü, Sami dillerinde hafif salınım, kuş tüyü, kanat çırpma ve hava akımıyla süzülme alanını temsil eden ikili bir kök çekirdeğine dayanır. Akrabalık bağlamında İbranicede זיז veya benzeri köklerde görülen kıpırdama, hafifçe yer değiştirme ve süzülme anlam alanıyla morfo-semantik bir yakınlık sezilir; ancak Arapçada kök özellikle devekuşunun uçmaya yakın koşuşundaki ince tüyler, kanat hareketi ve gelinin taşınması ritüelindeki zarafetle özelleşmiştir. Kökün Sami dillerindeki ortak katmanı, gürültülü ve ağır bir yer değiştirmeden ziyade hava akımıyla taşınırcasına hafif, akıcı ve seri bir hareketi betimlemesidir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques ve Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönKuş tüyü ve süzülerek hızlı yürümeDevekuşunun kanat çırparak koşması ve küçük tüyleri zif adıyla bilinir; buradan akıcı yürüyüşe aktarılmıştır.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiRüzgâr, salınım ve hafif devinimKuş tüyünün rüzgârda salınması ve kanat çırpışındaki hafif ritmik titreşimle fonetik örtüşme taşır.Muhtemel
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami ailesi dışındaki Afro-Asyatik dallarda doğrudan doğrulanabilir bir soydaş tespit edilememiştir.Veri bulunamadı

Kaynak David Cohen, Lisān al-ʿArab ve Lane’s Arabic-English Lexicon.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
زففAnlamlıSüzülerek hızlı yürümek, tüyKanat çırparak adımları sıklaştırmak, gelini uğurlamakHedef köktür; Kur'an'da geçer
فزفKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da ve klasik kullanımda yer almaz
ففزKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıFonetik yapı gereği dilde oluşmamıştır

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
زففMerkezHızlı ve süzülerek yönelmeAdımları birbirine yaklaştırarak, hafiflik ve sükûnet içinde fakat süratle bir hedefe seğirtmekDevekuşunun kanatlarıyla akması ve gelinin salınarak yürümesi gibi akıcı bir hızdır
سرعKomşuGenel süratHer türlü fiilde, eylemde ve harekette zamanın kısalığını ifade ederHareketteki adım ritmine veya süzülme hissine odaklanmaz
عدوKomşuKoşma ve mesafe katetmeAdımları açarak, güç ve şiddet harcayarak hedefe hücum etmekBedensel zorlama ve sınırları aşma hissi barındırır
نسلKomşuKopup hızla akmaBir topluluktan ayrılarak öne fırlamak veya yokuştan aşağı dökülürcesine koşmakGenellikle aşağı doğru akış ve dökülme nüansı taşır
بطءZıtAğırlık ve gecikmeHarekette gevşeklik göstermek, geride kalmak ve oyalanmakزفف kökünün içerdiği hafiflik ve akıcı ivmenin tam karşıtıdır

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaزففSüzülerek seri adımlarla yürümekKanat çırpış hafifliğiyle bir hedefe doğru adımları sıklaştırıp hızlanmayı ifade eder.Kesin
Latincevolitare, properareUçuşurcasına seğirtmek, hızlanmakHavada süzülür gibi ilerleme yönünü karşılar ancak gelinin taşınmasındaki törensel ağırlığı vermez.Güçlü
İngilizceto scud, to hasten with gliding stepsSüzülerek hızla ilerlemekRüzgârın önünde süzülme ve adımları sıklaştırma yönünü verir, içsel huşu boyutunu tam taşımaz.Güçlü
Almancadahingleiten, eilenSüzülüp gitmek, aceleyle seğirtmekAkıcı ve adımların birbirine ulandığı hızlı hareketi karşılar, tüy ve kanat çağrışımını dışarıda bırakır.Güçlü
Fransızcaglisser en hâte, s'empresserSüzülürcesine seğirtmek, koşuşturmakYerin üzerinde kayarcasına telaşla ilerleme hareketini verir, özel ritüel anlamlarını eksik bırakır.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Wörterbuch ve Lane’s Arabic-English Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
يَزِفُّونَTelaş ve heyecanla, adımlarını sıklaştırarak bir merkeze doğru seğirtmekPutperestlerin, İbrahim'in putları kırmasının ardından durumu görüp öfke ve merakla onun yanına akın etmeleri bağlamında Sâffât 37:94 ayetinde geçer.

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamVeri bulunamadıKelami bir tartışma veya akide terimi olarak kullanılmamıştır.Anlama etkili fark tespit edilmedi
FıkıhNikâh ve düğün ahkâmıZifaf kelimesi üzerinden gelinin damat evine intikali, velime yemeği ve düğün adabı tartışılmıştır.Gelinin törensel, saygın ve süzülen bir intikal ile yeni yuvasına nakledilmesi
TefsirSâffât Suresi tefsiriKavmin İbrahim'e yöneliş biçimi, kıraatlerdeki mâlûm ve meçhul vecihlerle birlikte psikolojik durumları ele alınmıştır.Telaş, öfke ve heyecanın birleştiği ritmik ve toplu bir seğirtme hali
HadisSiyer ve ahlak rivayetleriSahabelerin veya insanların bir hadiseyi duyunca peygamberin yanına seğirtmelerini tasvir eden rivayetlerde geçer.Dağılmadan, süzülen bir hafiflik ve aceleyle bir merkeze yöneliş

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniDavet ve hakikatle yüzleşmeHakikat sarsıntısı karşısında fevri yönelişSarsılan inanç merkezini koruma refleksiBâtılın çöküşü karşısında kitlelerin içsel bir panikle eski tabularına doğru seğirtmesi.Güçlü
İlmiOlay mahalli ve kanıt analiziGözlem noktasına hızla intikalŞahitlik ve teyit arayışıBir kırılma veya bulgu gerçekleştiğinde araştırıcı zihnin hızla hadise yerine odaklanması.Muhtemel
SiyasiKriz ve iktidar boşluğuKitlelerin kriz odağına toplanmasıKolektif tepki mekanizmasıOtoritenin sarsıldığı noktaya halkın veya erk sahiplerinin telaşla üşüşmesi.Güçlü
İktisadiVeri bulunamadıVeri bulunamadıVeri bulunamadıDoğrudan iktisadi bir yapı veya kurumla örtüşmemektedir.Veri bulunamadı

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerLaminer akış ve aerodinamik süzülmeAkışkanlar mekaniğinde türbülans yapmadan, yüzey boyunca sürtünmeyi azaltarak bir hedefe doğru kayan akışkan parçacıklarının hareketi.Güçlü
Beşeri bilimlerKolektif heyecan ve güdümlü akınSosyolojide beklenmedik bir ortak uyarıcı karşısında fertlerin aralarındaki mesafeyi koruyarak aynı merkeze eşzamanlı yönelmesi.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiAyetteki fiili sıradan bir «koştular» veya «hücum ettiler» kelimesine indirgeyerek fiziksel ve psikolojik derinliği yok etmek.
Kur'an içi daha geniş anlamKökün kökenindeki kuş kanadı, tüy hafifliği ve süzülme çağrışımıyla, kavmin ayaklarının yerden kesilircesine, şaşkınlık ve merakla süratle gelişi anlatılır.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataMüşriklerin tavrındaki dehşet, şaşkınlık ve merak karışımı psikolojik seğirtmeyi sadece fiziki bir saldırganlık olarak yorumlamak.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Tekil geçtiği yerde kavmin iç dünyasındaki karmaşayı, adımların frekansını ve putların kırılmasıyla oluşan psiko-sosyal çekim merkezini tek bir hareket fiiliyle tasvir ettiği için vazgeçilmezdir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?İbrahim kıssasının anlatıldığı ve putperest mantığın sorgulandığı peygamber anlatılarında (özellikle Sâffât Suresi) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Putperestlerin tepkisini sadece önceden planlanmış bir yargılama niyeti sanma yanılgısını düzeltir; onların hadiseyi duyar duymaz adeta rüzgârın önünde savrulurcasına ve kanat çırpar gibi seğirterek geldiklerini gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamKuşun veya devekuşunun kanatlarını açıp tüylerini kabartarak adımlarını birbirine bitiştirircesine süzülerek hızlanması; rüzgârın ince esişi ve gelinin hafif adımlarla yürütülmesi.
  • Soyut anlamAni bir etki veya içsel bir motivasyonla fertlerin ayakları hafifleyerek, kesintisiz bir ritimle ve bir hedefe kilitlenerek hızla yönelmesi.
  • Sistematik karşılıkBir sistemdeki dengenin dışsal bir darbeyle bozulması neticesinde, sistem unsurlarının potansiyel enerjiyi kinetik süzülmeye dönüştürerek bozulma merkezine doğru ivmelenmesi.
  • LaTeX modeliv(t)=v0+∑k=1nδke−γt⋅u⃗r
  • LaTeX açıklamasıModelde v(t) zaman içindeki yönelim hızını, v0 başlangıçtaki hafif hareket tabanını, δk her bir sık ve ardışık adımın sağladığı küçük itkiyi, γ sürtünmeyi azaltan aerodinamik süzülme katsayısını ve u⃗r çekim merkezine doğru yönelmiş birim vektörü temsil eder. Doğal dilden arındırılmış bu model, kökün hafiflik ve süzülme eşliğinde adımları sıklaştırarak tek bir odağa yönelme hareketini matematiksel olarak simgeler.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ز