سربل

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: س-ر-ب3 sîga, 16 mücavir kök, 2 ayet, 2 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.نعمغشوظللوقيسربلوَسَرَابِيلَقطرسلمحرروجهسَرَابِيلَتممجعلجبلنور

KökSîga 3Ayet 2Sure 2Mücavir 16

▶ Ağı aç (3B)

سربل

س - ر - ب

KÖK
  • 3 geçiş
  • 2 ayet
  • 3 sîga
  • 7 sözlük

Kur'an'daki karşılığı: Koruyucu giysiler

Notlarım

Sözlükler(7)

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR348 harf
السين واللام س م أ ل، س و م ل، س ر ب ل، ب ل س ن، ب س م ل مستعملات سمأل: السَّمَوأل: اسم رجل، واسمألّ الظِّلُّ: قَلَص. سومل: السَّوْملة: الفنجانة الصغيرة. سربل: السِّربالُ: القميص، وجمعه: ساربيل. بلسن: البُلْسُنُ: العَدَس. بسمل: بَسْمَلَ الرّجلُ، إذا كتب: بسم الله، قال: لقد بَسمَلَتْ هندٌ غداةَ لَقِيتهـا فيا حبّذا ذاك الدّلالُ المُبَسْمِلُ
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR70 harf
السِرْبالُ: القميصُ. وسَرْبَلْتُهُ فَتَسَرْبَلَ، أي ألبسته السِرْبالَ.
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR782 harf
السِّرْبالُ: القَميص والدِّرْع، وقيل: كُلُّ ما لُبِسَ فهو سِرْبالٌ، وقد تَسَرْبَلَ به وسَرْبَلَه إِياه. وسَرْبَلْتُه فَتَسَرْبَل أَي أَلبسته السِّرْبالَ. وفي حديث عثمان، رضي الله عنه: لا أَخْلَع سِرْبالاً سَرْبَلَنِيه اللهُ تعالى؛ السِّرْبالُ: القَمِيصُ وكَنَى به عن الخِلافة ويُجْمَع على سَرابِيلَ. وفي الحديث: النَّوائحُ عليهنَّ سَرابِيلُ من قَطِرانٍ، وتطلق السَّرابيلُ على الدروع؛ ومنه قول كعب بن
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR80 harf
* س ر ب ل * * السِّرْبَالُ * القميص و * سرْبَلهُ فَتَسَرْبَلَ * أي ألبسه السربال
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR622 harf
السربال، بالكسر، القميص، أو الدرع، أوكل ما لبس، فهو سربال، والجمع سرابيل، قال الله تعالى: وسرابيل تقيكم بأسكم ، هي الدروع، ومنه قول كعب بن زهير: شم العرانين أبطال لبوسهممن نسج داود في الهيجا سرابيل وقيل في قوله تعالى: سرابيل تقيكم الحر ، إنها القمص تقي الحر والبرد، فاكتفى بذكر الحر، لأن ما وقى الحر وقى البرد، وقد تسربل به، وسربلته إياه: ألبسته السربال، ومنه حديث عثمان رضي الله
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR1.346 harf
سَرْبَلَهُ Q. 1 سَرْبَلَهُ ذ , (S, K,) or سَرْبَلَهُ سِرْبَالًا, (M, Msb,) inf. n. سَرْبَلَةٌ, (KL,) He clad him with a سِرْبَال. (S, Msb, K.) تَسَرْبَلَ Q. 2 تَسَرْبَلَ ذ , (S,) or تَسَرْبَلَ سِرْبَالًا (Msb) or بِسِرْبَالٍ, (M, K,) He clad himself, or became clad, with a سِرْبَال: (S, M, Msb, K:) and so تَسَرْبَنَ, in which, accord. to Yaakoob, the ن is a substitute for the ل of the former.
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR126 harf
سَرْبَلَ سَرْبَلَ a. Dressed, put clothes on. سِرْبَاْل سِرْبَاْل 49 , ( pl. سَرَاْبِيْلُ 67 ), a. Shirt; cuirass; garment.
Tamamını oku

Sîgalar(3)

Mücavir kökler16 mücavir (22 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. قطر

    1 ortak ayet · Maden eriyiğidir

  2. حرر

    1 ortak ayet · Harir, ipek demektir

  3. كنن

    1 ortak ayet · Okların konduğu kap demektir

  4. تمم

    1 ortak ayet · Çiçeklenmiş ağaç demektir

  5. غشو

    1 ortak ayet · Örter

  6. ظلل

    1 ortak ayet · Gölge demektir

  7. جبل

    1 ortak ayet · Dağ anlamındadır

  8. بأس

    1 ortak ayet · Bes besese dağınık taşlar demektir

  9. وجه

    1 ortak ayet · Yüz demektir

  10. سلم

    1 ortak ayet · “Süllem” merdiven demektir

  11. نعم

    1 ortak ayet · "Neam" geviş getiren çift parmaklı hayvanların ortak adıdır

  12. نور

    1 ortak ayet · Ateş demektir

Geçtiği ayetler(2)

  1. … ظِلَالًا وَجَعَلَ لَكُمْ مِنَ الْجِبَالِ أَكْنَانًا وَجَعَلَ لَكُمْ سَرَابِيلَ تَقِيكُمُ الْحَرَّ وَسَرَابِيلَ تَقِيكُمْ بَأْسَكُمْ كَذَلِكَ يُتِمُّ نِعْمَتَهُ …

    Koruyucu giysilerAllah; yaratıklarından sizin için gölgeler yapmış, dağlarda sığınacağınız barınaklar var etmiş, sizi sıcaktan koruyacak elbiseler, harbde muhafaza edecek zırhlar vermiştir. Müslüman olasınız diye, size olan nimetini işte böylece tamamlamıştır.

Sîga sayfası: سَرَابِيلُهُمْ
Sîga sayfası: وَسَرَابِيلَ

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökسربل
YapıDörtlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerلبس, درع, ستر, ثوب
Zıt Kökعري
Çekirdek Özet 1Bedeni dökümlü ve kesintisiz biçimde boydan boya saran koruyucu örtü, gömlek veya zırh
Çekirdek Özet 2İnsanı dışsal yıkıcı etkenlerden (sıcak, soğuk, savaş darbesi veya azap ateşi) koruyan veya kuşatan kuşatıcı zırh ve giysi
Çekirdek Özet 3Bir varlığın dış tesirlere karşı mukavemetini sağlayan ve varoluşsal sınırlarını muhafaza eden koruyucu zırhlanma ve kurumsal kuşatım
Kritik Hata RiskiKelimeyi sadece süs veya basit kumaş giysi zannedip onun temel vasfı olan savunma, yalıtım ve kuşatıcı kalkan niteliğini göz ardı etmek

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
سرBir şeyin içine süzülme, gizlenme, kesintisiz akış ve içsel süreklilik; nitekim سرب, سرح, سرد köklerinde akış, delik ve birbirine geçme anlamı belirgindirبHareketi belirli bir kanala, yola veya bedensel geçiş boşluğuna yönelterek içine girilen korunaklı yol veya akıntı mecrası anlamını oluşturur
سربAkışkanlık, bedene veya deliğe dökülüp yerleşme ve içinden akıp gitme mecrasıلAnlamı nihai bir kuşatma, tutma ve toparlama sınırına ulaştırarak bedeni baştan aşağı saran, dökümlü ve boydan boya kuşatıcı giysi veya zırh (سربل) formuna dönüştürür

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
سDiken, destekBedene dışarıdan temas eden, dik durmayı sağlayan ve koruyucu bir sınır oluşturan dayanak
رİnsan başıBaşlangıç noktası, üst uzuv ve bedenin tepe kısmı
بEv, çadır, içİçine girilen korunaklı alan, barınak ve muhafaza eden hacim
لÇoban değneği, bağlamaBütünü yönlendiren, toparlayan, saran ve birleştiren bağ
سربلKoruyucu kalkanın baştan başlayıp bedeni bir çadır gibi içine alarak bütünüyle kuşatmasıBedenin en üst noktasından aşağıya doğru bir kalkan gibi inen, kişiyi içine alarak dış etkenlerin zararından koruyan dökümlü örtü ve zırh hareketi

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBoydan boya giyilen dökümlü geniş gömlek (قميص) ve savaşa mahsus örme demir zırh (درع); ayrıca yağı bol olup dökülen tirit yemeği için de kullanılır
Cahiliye şiiri kullanımıKa‘b b. Züheyr kasidesinde savaşçıların koruyucu zırhlarını nitelemek için bu kökü zikreder: شُمُّ العَرانِينِ أَبْطالٌ لبَوسُهُمُ / من نَسْجِ دَاوُدَ، في الهَيْجا، سَرابِيلُ
Erken Arapça kullanımHz. Osman hilafet makamını ve üzerine yüklenen meşru velayet sorumluluğunu bedeni saran gömleğe benzeterek şöyle demiştir: لا أَخْلَع سِرْبالاً سَرْبَلَنِيه اللهُ تعالى

Kaynak Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn ve erken dönem şiir rivayetleri.

Sami etimolojik katman

Arapça سربل kökü, dörtlü morfolojik yapısıyla erken dönem Sami dillerinde gömlek, örtü veya dökümlü dış giysi bildiren ortak gövdeyle ilişkilidir. Aramice ve Süryanice katmanında şarbālā (pantolon, dökümlü örtü, alt giysisi) şeklinde tespit edilen biçim, Eski Ahid Daniel kitabında geçen šarbalā (şalvar, dökümlü giysi) formuyla fonetik ve semantik paralellik gösterir. Bu biçimin kökeni hakkında Semitist filologlar arasında, Akatça sarbāllu / şarballu (bir tür örtü veya giysi) vasıtasıyla Sami coğrafyasına yayıldığı veya erken Farsça şalvār (örtücü alt giysisi) sözcüğünün Sami ses sistemine intibakı olduğu yönünde değerlendirmeler bulunur. Klasik Arapçada kök, سرب (akmak, girmek) tabanından dördüncü radikal ل ilavesiyle zenginleşmiş ve bedeni saran her türlü üstlük, koruyucu gömlek ve savaşa mahsus dökümlü örme zırh anlamında kökleşmiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith ve Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönسرب tabanına ل eklenmesiİçine girilen kanal ve akıntı anlamından hareketle, bedenin içine kaydığı ve dökümlü indiği zırh veya gömlek türetilmiştirGüçlü
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiAramice ve Süryanice šarbālāDaniel 3:21 ve 3:27 bağlamında koruyucu giysi veya dökümlü örtü anlamında yer alan sözcükle fonetik uyum gösterirGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAkatça sarbāllu veya erken İrani šarvārEski Yakındoğu dillerinde dökümlü giysiyi ifade eden kültürlerarası ortak giyim terimiMuhtemel

Kaynak HALOT, Payne Smith, Gesenius Hebrew and Chaldee Lexicon.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
سربلAnlamlıKuşatıcı örtü, gömlek ve zırhBedeni bütünüyle içine alarak dış etkenlere karşı koruyan giysi ve savaş kalkanıHedef kök; Kur'an'da geçer

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
سربلMerkezKoruyucu kalkan giysi ve zırhBedeni boydan boya kesintisiz sararak çevresel tehdit ve darbelere karşı bariyer oluşturan örtüGömlek veya demir örme zırh
لبسKomşuGenel giyinme ve örtünmeEylemin genel adıdır; koruyuculuktan ziyade örtünme, iç içe geçme ve gizleme boyutu öne çıkarGenel örtü ve karışım
درعKomşuZırh ve savaş savunmasıYalnızca savaş darbesine karşı giyilen madeni savunma giysisini ifade eder; kumaş gömleği kapsamazDoğrudan savaş teçhizatı
سترKomşuGizleme ve perdelemeGörünürlüğü engelleme ve gözden saklama amacı taşır; fiziki darbeden koruma şartı yokturGörsel perde ve engel
ثوبKomşuİşlenmiş kumaş giysiİnsana dönüp gelen, biçilip dikilmiş gündelik elbiseyi anlatır; savunma kalkanı vasfı ikincildirGündelik kumaş elbise
عريZıtÇıplaklık ve korunmasızlıktan açığa çıkmaDış etkenlere, tehlikelere ve nazarlara karşı hiçbir kalkanın ve örtünün kalmaması durumuTam korumasızlık ve çıplaklık

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaسربلKoruyucu gömlek ve zırhBedeni saran, sıcaktan, soğuktan ve düşman darbesinden koruyan üstlükKesin
Latincelorica, tunicaZırh gömleği, tunikHem bedene oturan tunik giysisini hem de gövdeyi koruyan zırhı karşılar; tek başına her iki anlamı birden barındırmazGüçlü
İngilizcetunic, coat of mail, protective garmentZırhlı gömlek, koruyucu zırhGiysinin hem örtücü hem de darbe ve ısı emici kalkan vasfını bir arada taşırKesin
AlmancaSchutzgewand, PanzerhemdKoruyucu giysi, zırh gömlekSavunma ve çevresel yalıtım işlevini tam karşılar; salt süs elbisesini dışarıda bırakırGüçlü
Fransızcacotte de mailles, tunique de protectionZırh gömleği, koruyucu üstlükBedeni dış yıkıcı etkilerden ayıran koruyucu katman anlamını vurgularGüçlü
Grekçeχιτών, θώραξGömlek, göğüs zırhıBeden örtüsü ile göğsü koruyan sert kalkanı ayrı ayrı ifade ederMuhtemel

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Bailly Dictionnaire Grec-Français.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
سَرَابِيلَ تَقِيكُمُ الْحَرَّİklimsel yalıtım sağlayan kumaş gömleklerDünyevi nimetlerin ve bedeni tabiat şartlarından muhafaza eden giysilerin zikredildiği bağlam; Nahl 16:81
سَرَابِيلَ تَقِيكُمْ بَأْسَكُمْSavaştaki darbelerden koruyan demir zırhlarİnsanlar arası çatışmada bedeni kesici ve delici silahlardan muhafaza eden zırhlar; Nahl 16:81
سَرَابِيلُهُمْ مِنْ قَطِرَانٍCehennemde bedeni bütünüyle saran azap örtüsüSuçluların ahirette kaçamayacakları biçimde üzerlerine yapışan, katrandan tutuşturucu ve kuşatıcı azap örtüsü; İbrâhîm 14:50

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamAhiret halleri ve ceza adaletiİbrâhîm 14:50 ayetindeki katran gömleklerin azabın ayrılmazlığını ve bedenin her noktasını kuşatan ceza zırhını ifade etmesiAyrılmaz ve bedeni bütünüyle kuşatıcı azap elbisesi
FıkıhCihat, savunma ve setr-i avretSavaş anında zırh ve teçhizat kuşanmanın meşruiyeti ile bedeni koruyan temel giysilerin zaruret derecesiHayati koruma ve savunma araçlarının fıkhi statüsü
Tefsirİcaz ve hazif sanatıNahl 16:81 ayetinde sıcağın zikredilip soğuğun hazfedilmesi meselesi; zira sıcaktan koruyan şeyin soğuktan da koruyacağı kuralıKoruma fonksiyonunun iklimsel ve fiziki kapsamı
HadisHilafet emaneti ve metanetHz. Osman'ın hilafeti ilahi bir gömlek (سربال) olarak niteleyip asilere karşı direnç göstermesi bağlamıKişiyi kuşatan, çıkarılamaz ilahi ve idari sorumluluk

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
Diniİlahi inayet ve muhafazaKoruyucu kalkanİnsanı fıtri zaaflarından ve tabiatın tahribatından korumaAllah'ın insana bedenini ve ruhunu koruyacak maddi-manevi savunma zırhı bahşetmesiKesin
İlmiTermodinamik ve mekanik yalıtımYalıtkan ve mukavim katmanEnerji geçişini engelleme ve kinetik darbeyi sönümlemeDış ortamın ısıl ve mekanik etkilerini bedenden izole eden bariyer sistemiGüçlü
SiyasiHukuki meşruiyet ve kamu otoritesiKurumsal koruma zırhıYöneticinin makamını keyfi müdahalelere karşı muhafaza etmeDevlet otoritesinin keyfi baskılara karşı bir kamu zırhı işlevi görmesiGüçlü
İktisadiTemel savunma ve tekstil üretimiStratejik üretim metasıToplumun temel güvenlik ve barınma teçhizatını karşılamaSavunma sanayii ve koruyucu tekstil üretiminin ekonomik güvenliğin omurgası olmasıGüçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKoruyucu sınır tabakası ve yalıtım membranı (boundary layer / shielding)Termal iletimi durduran veya gelen kinetik enerjiyi yüzey boyunca dağıtarak iç yapıyı hasardan koruyan sınır katmanıKesin
Beşeri bilimlerKurumsal zırhlanma ve psikolojik savunma mekanizmasıBireyin ve toplumun dışsal travmatik saldırılara karşı geliştirdiği yapısal direnç ve hukuki güvence kalkanıGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi sadece sıradan bir giysi, kumaş gömlek veya modaya uygun bir elbise formuna indirgemek
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an'da kelime salt kumaşı değil; sıcağa karşı termal yalıtımı, savaşa karşı demir kalkanı ve cehennemde tutuşan katran kaplamasını ifade eden çok katmanlı bir kuşatıcı bariyerdir
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAyetlerdeki koruyucu zırhlanma, hayatta kalma teknolojisi ve cehennem azabının kaçınılmaz bedensel kuşatıcılığı boyutunun kaybolması

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın insan bedeninin kırılganlığını bildiğini, insanın tabiat şartlarına ve düşman darbesine karşı korunması için geliştirilen araçları birer ilahi inayet ve teknolojik nimet olarak sunduğunu gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Nimetlerin ve insanın savunma imkânlarının sayıldığı ayetlerde (Nahl suresi) ve ahiretteki inkârcıların mutlak kuşatılmışlıklarının anlatıldığı ceza sahnelerinde (İbrâhîm suresi) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Dinin sadece soyut inançlardan ibaret olduğu zannını yıkarak; insanın ısıl yalıtım, askeri donanım ve bedensel güvenlik gibi somut kalkanlara fıtraten muhtaç olduğunu ortaya koyar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamBedeni boydan boya saran, içine alan ve dış tesirlere karşı bariyer oluşturan koruyucu gömlek veya demir zırh.
  • Soyut anlamBir varlığın dışsal tehdit, sıcaklık ve mekanik darbelere karşı bütünlüğünü muhafaza eden koruyucu zırhlanma ve kuşatıcı yalıtım kalkanı.
  • Sistematik karşılıkSistemin iç dinamiklerini çevresel tahribattan izole eden, darbeyi emen ve iç yapıyı sınırlandıran dinamik kabuk veya koruyucu membran.
  • LaTeX modeliM(t)=∫∂Ωσ(x) dx  ⟹  Φext⋅(1−α)→Ωint
  • LaTeX açıklamasıFormülde Ωint korunan iç hacmi ve bedeni, ∂Ω bu hacmi boydan boya kuşatan sınır yüzeyini (zırh veya gömlek), σ(x) bu sınır yüzeyindeki koruyucu malzeme yoğunluğunu, M(t) toplam koruyucu kalkanı, Φext dışarıdan gelen yıkıcı akıyı (ısı, darbe veya ateş) ve α gelen bu etkiyi engelleyen veya sönümleyen yalıtım katsayısını temsil eder. Çevresel etki (1−α) oranında zayıflatılarak iç hacmin dengesi muhafaza edilir.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: س