سلق

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: س-ل-ق1 sîga, 19 mücavir kök, 1 ayet, 1 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.نظرغشويسرجيأسلقشححسَلَقُوكُمْخوفحبطعينلسنرأيدورموت

KökSîga 1Ayet 1Sure 1Mücavir 19

▶ Ağı aç (3B)

سلق

س - ل - ق

KÖK
  • 1 geçiş
  • 1 ayet
  • 1 sîga
  • 11 sözlük

Dilde çıkan sivilcedir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(11)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Dilde çıkan sivilcedir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.774 harf
القاف والسين واللام معهما س ل ق، ل س ق، س ق ل، ق ل س، ل ق س مستعملات سلق: سَلقتُه باللسان: أسمعته ما كره فأكثرت عليه. ولسان مِسْلَقٌ: حديد ذلق. والسِّلْقُ: نبات. والسِّلْقَةُ: الذئبة. والسُّلاقُ: بثر يخرج على اللسان. والسَّليقة: مخرج النسع في دف البعير، واشتقاقه من: سَلَقْتُ الشيء بالماء الحار، وهو أن يذهب الوبر والشعر ويبقى أثره، فلما أحرقته الحبال شبه بذلك فسميت سلائق، قال: تبرق في دفها
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR1.295 harf
السَلَقُ القَاعُ الصَفْصَفُ وجمعه سُلْقان، وكذلك السَمْلَقُ بزيادة الميم، والجمع السَمالِقُ. وطعنته فَسَلَقْتُهُ، إذا ألقيته على ظهره. ويقال: سَلَقَها وسَلْقاها، إذا بَسَطها ثم جامَعَها. وَسَلَقَ: لغةٌ في صَلَقَ، أي صاح. وَسَلَقَهُ بالكلام سَلْقاً، أي آذاه، وهو شدَّة القول باللسان. قال تعالى: "سَلَقوكُمْ بِأَلْسِنَة حِدادِ" قال أبو عبيدة: بالغوا فيكم بالكلام. والمِسْلاقُ: الخطيبُ البليغُ، وهو من
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR8.132 harf
ق س ل قلس ، سلق ، لسق ، لقس ، سقل : مستعملة . سلق : روي عن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) أنَّهُ قال : ( ليْسَ مِنَّا من سَلَق أوْ حَلَق ) قال أبو عبيد : سَلَق أي : رَفعَ صوْته عنْد المُصِيبة ، ومنْهُ خطِيب مِسْلق ومِسلاق ، وسَلاّقٌ ، والسينُ فيهِ أكثرُ من الصّادِ وأنْشد الأصمعيُّ : فِيهم الخِصْبُ والسَّماحَةُ والنَّجْ دةُ فيهمْ والخاطِبُ السَّلاق ويُرْوى المسلاق . أبو مَنصور : وفي سلق حديثٌ آخر
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR8.852 harf
(باب السين واللام وما يثلثهما) (سلم) السين واللام والميم معظم بابه من الصّحّة والعافية؛ ويكون فيه ما يشذُّ، والشاذُّ عنه قليل، فالسّلامة: أن يسلم الإنسان من العاهة والأذَى. قال أهلُ العلم: الله جلَّ ثناؤُه هو السلام؛ لسلامته مما يلحق المخلوقين من العيب والنقص والفناء. قال الله جلَّ جلاله: ﴿واللهُ يَدْعُو إلى دَارِ السَّلاَمِ﴾ [يونس 25]، فالسلام الله جلَّ ثناؤه، ودارُهُ الجنَّة. ومن الباب أيضاً
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR514 harf
س ل ق أخذته فسلقته لقفاه وسلقيته‏.‏ قال‏:‏ وسلقت اللحم عـن العظـم‏:‏ قشرتـه‏.‏ وركبـت الدابـة فسلقتنـي إذا سحجـت باطـن فخذيـك وأليتيك‏.‏ وسلق الرأس في الماء الحار حتى ذهب شعره‏.‏ وطبخ لنـا سليقـة وهـي الـذرة المهروسة‏.‏ وتقول‏:‏ الكرم سليقته والسخاء خليقته‏.‏ وهو يتكلم بالسليقة وكلام سليقي ورجل سليقي قال‏:‏ ولست بنحويّ يلوك لسانه ولكن سليقي أقول فأعرب وكلب سلوقيّ‏:‏ منسوب إلى قرية
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR337 harf
* س ل ق * * سلَقَهُ * بالكلام آذاه وهو شدة القول باللسان قال الله تعالى ﴿سلقوكم بألسنة حداد﴾ و * سلَقَ * البقل أو البيض أغلاه إغلاءة خفيفة وباب الكل ضرب و * السِّلْقُ * النبت الذي يؤكل و * تَسَلَّقَ * الجدار تسوره و * سَلُوقٌ * قرية باليمن تنسب إليها الدروع والكلاب * السَّلُوقِيَّةُ * وقيل * سَلُوقٌ * مدينة تنسب إليها الكلاب السلوقية
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR11.253 harf
سلقه بالكلام يسلقه سلقا: آذاه وهو شدة القول باللسان، وهو مجاز، ويقال: سلقه بلسانه سلقا: أسمعه ما يكره، فأكثر، وفي التنزيل: سلقوكم بألسنة حداد أي: بالغوا فيكم بالكلام، وخاصموكم في الغنيمة أشد مخاصمة قاله أبو عبيدة، وقال الفراء: معناه عضوكم، يقول: آذوكم بالكلام في الأمر بألسنة سليطة ذربة ، قال: ويقال: صلقوكم، بالصاد، ولا يجوز في القراءة. وسلق اللحم عن العظم أي: التحاه ونحاه عنه. وسلق فلانا:
Maddenin bağlantısı

سلقه بالكلام يسلقه سلقا: آذاه وهو شدة القول باللسان، وهو مجاز، ويقال: سلقه بلسانه سلقا: أسمعه ما يكره، فأكثر، وفي التنزيل: سلقوكم بألسنة حداد أي: بالغوا فيكم بالكلام، وخاصموكم في الغنيمة أشد مخاصمة قاله أبو عبيدة، وقال الفراء: معناه عضوكم، يقول: آذوكم بالكلام في الأمر بألسنة سليطة ذربة ، قال: ويقال: صلقوكم، بالصاد، ولا يجوز في القراءة. وسلق اللحم عن العظم أي: التحاه ونحاه عنه. وسلق فلانا: إذا طعنه ودفعه وصدمه كسلقاه يسلقيه سلقاء، يزيدون فيه الياء، كما قالوا: جعبيته جعباء، من جعبته أي: صرعته. وسلق البرد النبات: إذا أحرقه فهو سليق : سلقه البرد فأحرقة. وسلق فلانا: صرعه على قفاه وكذلك سلقاه، ومنه حديث المبعث: أتاني جبريل فسلقني لحلاوة القفا وفيه أيضا: فسلقاني على قفاي أي: ألقياني على ظهري، ويروى بالصاد، والسين أكثر. وسلق المزادة سلقا: دهنها وكذلك الأديم، نقله الجوهري، وأنشد لامرىء القيس: كأنهما مزادتا متعجـل فريان لما يسلقا بدهان وهو قول ابن دريد. وسلق الشيء سلقا: غلاه بالنار قاله ابن دريد، وقيل: أغلاه إغلاءة خفيفة، كما في الصحاح. وسلق العود في العروة: أدخله، كأسلقه عن ابن الأعرابي، وقال غيره: سلق الجوالق، يسلقه سلقا: أدخل إحدى عروتيه في الأخرى، قال: وحوقل ساعده قد انملق يقول قطبا ونعما إن سلق وقال أبو الهيثم: السلق: إدخال الشظاظ مرة واحدة في عروتي الجوالقين إذا عكما على البعير، فإذا ثنيته فهو القطب، قال الراجز: يقول قطبا ونعما إن سلق بحوقل ذراعه قد انملق وسلق البعير بالهناء: إذا هنأه أجمع عن ابن عباد . وسلق فلان سلقة: إذا عدا عدوة، عن ابن عباد. وسلق سلقا: صاح لغة في صلق، ومنه الحديث: ليس منا من سلق أو حلق قال أبو عبيد : يعني رفع صوته عند موت إنسان، أو عند المصيبة، وقال ابن دريد: هو أن تصك المرأة وجهها وتمرشه، والأول أصح، وقال ابن المبارك: سلق: رفع الصوت، ومنه السالقة وهي: التي ترفع صوتها عند المصيبة. وسلق الجارية سلقا: بسطها على قفاها فجامعها وكذا سلقاها، ومنه قول مسيلمة لسجاح- حين بنى عليها-: ألا قومي إلى المخدع فقد هيئ لك المضجع فإن شئت سلـقـنـاك وإن شئت على أربع وإن شئت بثـلـثـيه وإن شئت به أجمـع فقالت: بل به أجمع، فإنه أجمع للشمل. وسلق فلانا بالسوط: إذا نزع جلده وكذلك ملقه ويفسر ابن المبارك قوله: ليس منا من سلق من هذا. وسلق شيئا بالماء الحار: أذهب شعره ووبره وبقي أثره وكل شيء طبخ بالماء بحتا فقد سلق. والسلق بالفتح: أثر دبرة البعير إذا برأت وابيض موضعها نقله الجوهري كالسلق محركة. والسلق أيضا: أثر النسع في جنب البعير أو بطنه ينحص عنه الوبر والاسم السليقة كسفينة. والسليقة: تأثير الأقدام والحوافر في الطريق وتلك الآثار مما ذكر تسمى السلائق وأما آثار الأنساع في بطن البعير فإنما شبهت بسلائق الطرقات في المحجة. والسلق بالكسر: مسيل الماء بين الصمدين من الأرض، وقال الأصمعي: هو المستوي المطمئن من الأرض، والفلق: المطمئن بين الربوتين، وقال ابن سيده: السلق: المكان المطمئن بين الربوتين ينقاد، ج: سلقان كعثمان وأسلاق، وأسالق.

والسلق: بقلة، م معروفة قال ابن شميل: هي الجغندر، أي: بالفارسية، وفي بعض الأصول: الجكندر وهو نبت له ورق طوال ، وأصل ذاهب في الأرض، وورقه رخص ، يطبخ. وقال ابن دريد : فأما هذه البقالة التي تسمى السلق، فما أدري ما صحتها، على أنها في وزن الكلام العربي، وقال الصاغاني: بل هو عربي صحيح، وقد جاء في حديث سهل بن سعد الساعدي رضي الله عنه، قال: كان فينا امرأة تجعل على إربنا في مزرعة لها سلقا، فكانت إذا كان يوم الجمعة تنزع أصول السلق فتجعله في قدر الحديث، وهو يجلو، ويلين، و يفتح ويسر النفس، نافع للنقرس والمفاصل، وعصيره إذا صب على الخمر خللها بعد ساعتين، وإذا صب على الخل خمره بعد أربع ساعات وعصير أصله سعوطا ترياق وجع السن، والأذن والشقيقة. وسلق الماء، وسلق البر: نباتان. والسلق الذئب، ج: سلقان كعثمان بالضم ويكسر، وهي بهاء، والذي في الجمهرة أن سلقانا بالضم والكسر: جمع سلقة . أو السلقة: الذئبة خاصة ، ولا يقال للذكر سلق هكذا نقله عن قوم والسلق بالتحريك: جبل عال بالموصل مشرف على الزاب، وقد ضبطه الصاغاني بالفتح. والسلق، بالتحريك : ناحية باليمامة قال: أقوى نمار ولقـد أقفر وادي السلق والسلق أيضا: القاع الصفصف الأملس كما في الصحاح، زاد الصاغاني الطيب الطين، وقال ابن شميل. السلق: القاع المطمئن المستوي لا شجر فيه، وقال رؤبة: شهرين مرعاها بقيعان السلق ج أسلاق ، وسلقان بالضم والكسر كخلق، وأخلاق، وخلقان، قال أبو النجم: حتى رعي السلقان في تزهيرها وقال الأعشى: كخذول ترعى النواصف من تث ليث قفرا خلالـهـا الأسـلاق ومن المجاز: خطيب مسقع مسلق كمنبر ومحراب ، وشداد أي: بليغ وهو من شدة صوته وكلامه، نقله الجوهري، وأنشد للأعشى: فيهم الحزم والسماحة والنج دة فيهم، والخاطب السلاق ويروى المسلاق. وفي الحديث: لعن رسول الله صلى الله عليه وسلم الحالقة والسالقة . حالقة تقدم، والسالقة هي رافعة صوتها عند المصيبة أو عند موت أحد أو لاطمة وجهها قاله ابن مبارك، والأول أصح، ويروى بالصاد. ومن المجاز: السلقة بالكسر: المرأة السليطة الفاحشة شبهت بالذئبة في خبثها، ج: سلقان، بالضم والكسر، ويقال: هي أسلق من سلقة ، وأنشد ابن دريد : أخرجت منها سلقة مهزولة عجفاء يبرق نابها كالمعول والسلقة: الذئبة وهذا قد تقدم قريبا عن ابن دريد ، ج: سلق بالكسر، وكعنب قال سيبويه: وليس سلق بتكسير ، إنما هو من باب سدرة وسدر. والسليق كأمير: ماتحات من صغار الشجر وقيل: هو من الشجر: الذي سلقه البرد فأحرقه، وقال الأصمعي: السليق: الشجر الذي أحرقه حر أو برد ، قال جندب بن مرثد: تسمع منها في السليق الأشهب الغار والشوك الذي لم يخضب معمعة مثل الضرام الملهـب ج: سلق بالضم. وقال ابن عباد السليق: يبيس الشبرق والذي طبخته الشمس. قال: والسليق: ما يبنيه النحل من العسل في طول الخلية. وفى التهذيب: السليقة: شيء ينسجه النحل في الخلية طولا، ج: سلق بالضم. والسليق من الطريق: جانبه وهما سليقان، عن ابن عباد .

والسليقة كسفينة: الطبيعة والسجية، وقال ابن الأعرابي: السليقة طبع الرجل، وقال سيبويه: هذه سليقته التي سلق عليها وسلقها، ويقال: فلان يقرأ بالسليقة، أي: بطبيعته، لا يتعلم، وقال أبو زيد: إنه لكريم الطبيعة والسليقة، ومن سجعات الأساس: الكرم سليقته، والسخاء خليقته. ويقال: طبخ سليقة: هي الذرة تدق وتصلح قاله ابن دريد: زاد ابن الأعرابي وتطبخ باللبن، وقال الزمخشري: هي ذرة مهروسة أو: هي الأقط قد خلط به طراثيث. والسليقة: أيضا ما سلق من البقول ونحوها والجمع سلائق، وقال الأزهري: معناه طبخ بالماء من بقول الربيع، وأكل في المجاعات، وفي الحديث عن عمر- رضي الله عنه- ولو شئت لدعوت بصلاء وصناب وسلائق يروى بالسين وبالصاد، وسيأتي- إن شاء الله تعالى- في صلق . وقال الليث: السليقة: مخرج النسع في دف البعير، قال الطرماح: تبرق في دفها سلائقها من بين فذ وتوأم جدده وقال غيره: السلائق: الشرائح ما بين الجنبين، الواحدة سليقة ، وقال الليث: اشتق من قولك: سلقت شيئا بالماء الحار، فلما أحرقته الحبال شبه بذلك، فسميت سلائق. ويقال: فلان يتكلم بالسليقية منسوب إلى السليقة، قال سيبويه: وهو نادر أي: عن طبعه لا عن تعلم. ويقال أيضا: فلان يقرأ بالسليقية، أي: بطبعه الذي نشأ عليه. وقال الليث: السليقي من الكلام: مالا يتعاهد إعرابه، وهو فصيح بليغ في السمع عثور في النحو. وقال غيره: السليقي من الكلام: ما تكلم به البدوي بطبعه ولغته، وإن كان غيره من الكلام آثر وأحسن. وقال الأزهري: قولهم: هو يقرأ بالسليقية، أي: أن القراءة سنة مأثورة لا يجوز تعديها، فإذا قرأ البدوي بطبعه ولغته، ولم يتبع سنة قراء الأمصار قيل: هو يقرأ بالسليقية، أي: بطبيعته، ليس بتعليم وفي حديث أبي الأسود الدؤلي: أنه وضع النحو حين اضطرب كلام العرب، فغلبت السليقية أي: اللغة التي يسترسل فيها المتكلم بها على سليقته من غير تعهد إعراب، ولا تجنب لحن، قال: ولست بنحوي يلوك لسانه ولكن سليقي أقول فأغرب وسلوق كصبور: أرض، وفي التهذيب : صلى الله عليه وسلم باليمن، تنسب إليها الدروع والكلاب قال القطامي في الكلاب: معهم ضوار من سلوق كأنها حصن تجول تجرر الأرسانا وقال الراعي: يشلي سلوقية باتت وباتض بهـا بوحش إصمت في أصلابها أود وقال النابغة الذبياني: تقد السلوقي المضاعف نسجه وتوقد بالصفاح نار الحباحب أو سلوق: د، بطرف إرمينية يعرف ببلد اللان، تنسب إليه الكلاب. أو إنما نسبت إلى سلقية محركة كملطية: د، بالروم عزاه ابن دريد إلى الأصمعي، فغير النسب قال الصاغاني: إن صح ماعزاه ابن دريد إلى الأصمعي، فهو من تغييرات النسب، لأن النسبة إلى سلقية كالنسبة إلى ملطية وإلى سلمية. قلت: قال المسعودي: سلقتة كانت بساحل أنطاكية، وآثارها باقية إلى اليوم. وأبو عمرو أحمد بن روح السلقي، محركة، كأنه نسبة إليه أي: إلى سلقية، وهو الذي هجاه البحتري، قاله الحافظ.

والسلوقية: مقعد الربان من السفينة عن ابن عباد. قال: السلقاة: ضرب من البضع أي: الجماع على الظهر، وقد سلقاها سلقا: إذا بسطها ثم جامعها. والأسالق: ما يلي لهوات الفم من داخل كذا في المحيط، وقيل أعالي باطن الفم، وفي المحكم: أعالي الفم، وزاد غيره: حيث يرتفع إليه اللسان، وهو جمع لا واحد له، ومنه قول جرير: إني امرؤ أحسن غمز الفائق بين اللها الداخل والأسالـق والسيلق، كصيقل: السريعة من النوق، كما في المحيط، ووقع في التكملة سليق كأمير، وهو وهم، وفي اللسان: ناقة سيلق : ماضية في سيرها، قال الشاعر: وسيري مع الركبان كل عشية أباري مطاياهم بأدماء سيلق والسلقلق، كسفرجل: المرأة التي تحيض من دبرها، كذا في المحيط، وفي اللسان: هي السلقلقية. والسلقلقة بهاء: المرأة الصخابة عن ابن عباد، وكأن سينه زائدة. والسلاق كغراب : بثر يخرج على أصل اللسان، أو هو تقشر في أصول الأسنان وربما أصاب الدواب. وقال الأطباء: سلاق العين: غلظ في الأجفان من مادة أكالة تحمر لها الأجفان وينتثر الهدب ثم تتقرح أشفار الجفن كذا في القانون. وكثمامة: سلاقة بن وهب، من بني سامة بن لؤي وعقب سامة بن لؤي على ما حققه النسابة فني، قاله ابن الجواني في المقدمة. والسلاق كرمان : عيد للنصارى مشتق من سلق الحائط وتسلقه: صعده، لتسلق المسيح عليه السلام إلى السماء، وقال ابن دريد : هو أعجمي، وقال مرة سرياني معرب . ويوم مسلوق: من أيام العرب: ومسلوق اسم موضع. وقال ابن الأعرابي: أسلق الرجل: صاد سلقة أي: ذئبة. وفي الصحاح: طعنته فسلقته، وربما قالوا: سلقيته سلقاء، بالكسر يزيدون فيها الياء: إذا ألقيته على ظهره كما قالوا: جعبيته جعباء، من جعبته أي: صرعته فاستلقى على قفاه واسلنقى افعنلى، من سلق، أي: نام على ظهره عن السيرافي، ومنه الحديث: فإذا رجل مسلنق أي: على قفاه. وتسلق الجدار: تسور ويقال: التسلق: الصعود على حائط أملس. وقال ابن الأعرابي: تسلق على فراشه ظهرا لبطن: إذا قلق هما أو وجعا ولم يطمئن عليه، وقال الأزهري: المعروف بهذا المعنى الصاد. وقال ابن فارس : السين واللام والقاف فيه كلمات متباينة لا تكاد تجتمع منها كلمتان في قياس واحد، وربك يفعل ما يشاء، وينطق خلقه كيف أراد. ومما يستدرك عليه: لسان مسلق: حديد ذلق، وكذلك سلاق، وهو مجاز. والسلق: الضرب. والسلق: الصعود على الحائط، عن ابن سيده. وسلق ظهر بعيره سلقا: أدبره. وأسلق الرجل، فهو مسلق: ابيض ظهر بعيره بعد برئه من الدبر، يقال: ما أبين سلقه: يعني به ذلك البياض. والمسلوقة: أن يسلخ دجاج ، ويطبخ بالماء وحده، عامية. ويقال: ركبت دابة فلان فسلقتني، أي: سحجت باطن فخذي. والأسالق قد يكون جمع سلق، كرهط وأراهط، وإن اختلفا بالحركة والسكون، وقد يكون جمع أسلاق الذي هو جمع سلق، ومنه قول الشماخ: إن تمس في عرفط صلع جماجمه من الأسالق عاري الشوك مجرود كالأساليق. والسلقة بالكسر: الجرادة إذا ألقت بيضها.

والانسلاق في العين: حمرة تعتريها. وانسلق اللسان: أصابه تقشر، ومنه حديث عتبة بن غزوان: لقد رأيتني تاسع تسعة وقد سلقت أفواهنا من أكل ورق الشجر أي: خرج فيها بثور. وتسلق: نام على ظهره. وسلقه الطبيب على ظهره: إذا مده. والسلوقي: السيف، أنشد ثعلب: تسور بين السرج واللجام سور السلوقي إلى الأجذام والسيلقون: دواء أحمر. وضبة مسلق: ألقت ولدها. ودرب السلقى، بالكسر: من قطيعة الربيع، هكذا ضبطه الخطيب في تاريخه، ونقله الحافظ في التبصير، وإليه نسب إسماعيل بن عباد السلقي، وذكره المصنف في سلف فأخطأ، وقد نبهنا على ذلك هناك، فراجعه. والسليق، كأمير: بطن من العلويين وهم: بنو الحسن بن علي بن محمد بن الحسن بن جعفر الخطيب الحسني، فيهم كثرة بالعجم، وبطن آخر من بني الحسين منهم، ينتهون إلى محمد ابن عبد الله بن محمد بن الحسن بن الحسين الأصغر، لقب بالسليق، قال أبو نصر البخاري: لقب بذلك لسلاقة لسانه وسيفه.

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR17.242 harf
سَلَقَهُ 1 سَلَقَهُ ذ , (S, K,) [aor. سَلُقَ ,] inf. n. سَلْقٌ, (TK,) He prostrated him on the back of his neck; (K;) or threw him down on his back; (S;) as also ↓ سَلْقَاهُ, inf. n. سِلْقَآءٌ. (S, K.) You say, طَعَنْتُهُ فَسَلَقْتُهُ and ↓ سَلْقَيْتُهُ, i. e. [I thrust him, or pierced him, and] threw him down on his back. (S.) And سَلَقَنِى لِحُلَاوَةِ القَفَا and عَلَى قَفَاىَ ↓ سَلْقَانِى He
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.361 harf
سَلَقَ سَلَقَ U ( n. ac. سَلْق 1 ), a. Boiled; scalded; scorched; singed. b. Threw down on his back. c. [ acc. & Bi ], Pierced, cut, hurt with. d. [ Fī ], Marked, left its traces on. c. Greased. f. see IV (b) . سَلَّقَ سَلَّقَ II , a. Gathered herbage. أَسْلَقَ أَسْلَقَ IV , a. Hunted, trapped wolves. b. Inserted into a loop, a handle ( stick ). تَسَلَّقَ تَسَلَّقَ V , a.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR yok20.314 harf
سلق سَلَقَ - يَسْلِقُ سَلَقَ - يَسْلِقُ + كائن + كائناً + بشيء: يزيل عنه قشره وجلده ووبره أو طبقة منه بالغلي بالماء الحار: يرفع حرارة النبت أو الثمر أو أي كائن بغمره بالماء وتسخين الماء حتى الغليان لمدة زمنية، حتى يفصل عنه طبقة سطحية منه هي الجلد أو الوبر أو الشعر أو القشر ملاحظة: يجمع بين معظم وجوه لفظ " سَلَقَ - يَسْلِقُ "في المعاجم معنى
Tamamını oku

Sîgalar(1)

Mücavir kökler19 mücavir (27 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. شحح

    1 ortak ayet · Rutubetli kav, çakıldığı zaman ateş almayan kav demektir

  2. حبط

    1 ortak ayet · Habte suyu kurumuş kuyu demektir

  3. حدد

    1 ortak ayet · Hadid demir demektir

  4. لسن

    1 ortak ayet · Dil demektir

  5. غشو

    1 ortak ayet · Örter

  6. يسر

    1 ortak ayet · “Yüsr” sol kol; “u’sr”, yanın ayna dönüşmesi ile solak…

  7. دور

    1 ortak ayet · Dar : Etrafı çevrili yer demektir

  8. ذهب

    1 ortak ayet · Zihbe, ara ara yağan yağmur, gidip gelen yağış demektir

  9. عين

    1 ortak ayet · Ayn göz, “evya” göze demektir

  10. خوف

    1 ortak ayet · Havf : “Hafe” korkulduğu zaman saklanmak için takınılan…

  11. نظر

    1 ortak ayet · Korkuluk demektir

  12. موت

    1 ortak ayet · Kış uykusundan uyanmış yılana hayy, kış uykusundaki yılana…

Geçtiği ayetler(1)

  1. … كَالَّذِي يُغْشَى عَلَيْهِ مِنَ الْمَوْتِ فَإِذَا ذَهَبَ الْخَوْفُ سَلَقُوكُمْ بِأَلْسِنَةٍ حِدَادٍ أَشِحَّةً عَلَى الْخَيْرِ أُولَئِكَ لَمْ يُؤْمِنُوا …

    Sizi incittilerSize karşı cimridirler. Korku geldiği zaman, görürsün ki onlar üstüne ölüm baygınlığı çökmüş gibi gözleri dönerek sana bakarlar. Korku gidince de iyiliğinizi çekemeyerek, sivri dilleriyle sizi incitirler. İşte onlar, inanmamışlardır. Bunun için de Allah yaptıklarını boşa çıkarmıştır. Bu, Allah için pek kolaydır.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökسلق
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerطعن, لسن, لدد, قذع
Zıt Kökلطف
Çekirdek Özet 1Sıcak suyla haşlayarak deriyi, kılı veya kabuğu sıyırıp soymak; sürtünmeyle yüzeyi aşındırmak
Çekirdek Özet 2Sözle yüzeyi yaralarcasına, sert, keskin ve tahrip edici dille saldırmak
Çekirdek Özet 3Zafer anında ve ganimet paylaşımında psikolojik tahakküm ve sözlü yıpratma mekanizması
Kritik Hata Riskiİfadeyi basit bir sitem veya eleştiri sayıp, kriz sonrasında dille yapılan yıkıcı ve deriyi soyucu psikolojik saldırıyı gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
سلBir şeyi sürtünerek, çekerek, pürüzsüzce sıyırıp içinden veya üzerinden çıkarma hareketi; سلخ kökünde deriyi yüzmek, سلب kökünde zorla çekip almak, سلل kökünde kılıcı kınından sıyırmakقSıyırma ve soyma hareketine sertlik, keskin çarpma ve yakıcı bir tesir ekleyerek yüzeyi haşlama, sürtünmeyle tahriş etme ve dille yaralama anlamı oluşturmuştur.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
سDiken, destekSürtünme, tutunma, batma ve yüzeyde iz bırakma
لÇoban değneği, yöneltmeBir hedefe doğru uzanma, yönelme, sevk etme
قUfuktaki güneş, iğne deliğiYoğunlaşma, yakıcılık, keskin sınır ve baskı
سلقBir hedefe doğrultulan batıcı ve yakıcı tesirin yüzeyi soymasıYakıcı veya sürtücü bir etkinin yönlendirilerek yüzeydeki örtüyü soyması, kabuğu veya deriyi kavurup sıyırması hareketi

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir şeyi kaynar suya sokup tüylerini veya kabuğunu dökmek (haşlamak); binitin vurması veya eğer kayışının sürtünmesiyle devenin derisinin sıyrılıp aşınması; dilde döküntü veya tahriş oluşmasıdır.
Cahiliye şiiri kullanımıİmruü’l-Kays, su tulumunun derisinin yağlanıp hazırlanmasını bu kökle tasvir eder: كأنّهما مزادتا متعجِّلٍ / فَرِيّانِ لَمَّا يُسلَقَا بدِهانِ
Erken Arapça kullanımDiliyle birinin şerefini ve izzetini acımasızca yıpratan, sert ve yaralayıcı konuşan kimse için سَلَقَهُ بِلِسَانِهِ ve keskin dilli kimse için لِسَانٌ مِسْلَقٌ tabirleri kullanılmıştır.

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Asās al-Balāgha.

Sami etimolojik katman

Arapça سلق kökü, Sami dil ailesinde kaynar suyla pişirme, haşlama ve yüzeyin soyulması semantik çekirdeğiyle temsil edilir. İbranicede sālaq biçimi haşlamak, sıcak sıvıda pişirmek anlamına gelirken; Süryanice ve Aramicede sleq / slaqa kökleri hem tırmanmak, yukarı sıyrılmak hem de kaynama ve sıcağın tesiriyle yüzeyin değişmesi anlam alanlarıyla kesişir. Akkadçada salāqu fiili eti veya tahılı kaynar suda haşlayıp pişirmeyi ifade eder. Kökün Afro-Asyatik katmandaki ortak çekirdeği, yüksek ısı veya sert sürtünme vasıtasıyla bir nesnenin dış tabakasının soyulması, yumuşatılarak yüzeyinden ayrılmasıdır. Arapça bu fiziksel etkiyi hem düz duvara tırmanma (تسلق) hem de dilin muhatabın saygınlık zırhını soyup döken yakıcı darbeleri (سلق باللسان) biçiminde soyutlamıştır.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, HALOT, Lane’s Lexicon.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönسل çekirdeğinden türemeSıyırma ve çekip çıkarma eyleminin sıcaklık ve sürtünmeyle birleşerek deriyi ve kabuğu dökmesi yönünde özelleşmesiKesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiAkkadça salāqu, İbranice sālaq, Süryanice sleqHaşlama, kaynar su ile deriyi/kabuğu ayırma ve tırmanarak sıyrılma ortak paydasıGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıBelirgin ve kanıtlanmış bir Afro-Asyatik dışı soydaşlık tespit edilmediVeri bulunamadı

Kaynak David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques; Maqāyīs al-Lugha.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
سلقAnlamlıHaşlamak, soymak, sert dille incitmekKaynar suyla kılı dökmek, sürtünmeyle deriyi aşındırmak, dille yaralamakHedef kök; Kur'an'da geçer
سقلAnlamlıCilalamak, parlatmakKılıç veya madeni sürterek üzerindeki pürüz ve pası sıyırıp parlatmakSürtünmeyle yüzeyi soyup açma ortak çekirdeği; Kur'an'da geçmez
لسقAnlamlıYapışmak, birbirine geçmekBir şeyin diğerine sürtünüp sıvanması veya yapışmasıYüzey teması ve sürtünme ilgisi; Kur'an'da geçmez
لقسAnlamlıMidenin bulanması, huysuzlaşmakNefsin kabarması, huysuzluk ve laf sokma eğilimiİç gerilimin dışa vurumu; Kur'an'da geçmez
قسلKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir
قلسAnlamlıTaşmak, kusmak, fışkırmakKabaran sıvının veya midenin dışarı taşmasıSıvının kaynayıp taşması boyutu; Kur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
سلقMerkezYakıcı, sıyırıcı ve tahrip edici dille saldırmakKaynar suyun deriyi soyması gibi muhatabın haysiyetini dille haşlamakAhzâb 33:19 bağlamındaki gibi ganimet hırsıyla dille deriyi yüzercesine saldırmak
طعنKomşuDille veya mızrakla saplama yapmakطعن kökünde doğrudan batırma ve delme esasken, سلق kökünde yüzeyi yakıcı biçimde soyup dökmek esastırDoğrudan karalama ve ayıplama saldırısı
لسنKomşuDil yeteneği ve sözlü üstünlük kurmakلسن kökünde konuşma gücü ve belagat öne çıkarken, سلق kökünde saldırgan tahriş ve haşlama öne çıkarDili etkin ve baskın bir alet olarak kullanma
لددKomşuDüşmanlıkta aşırı ve inatçı olmakلدد kökünde tartışmada hasmı köşeye sıkıştıran inatçılık varken, سلق kökünde acımasızca dökülen incitici sözler vardırÇekişmede hakkı teslim etmeyen cedel
قذعKomşuÇirkin ve kaba söz söylemekقذع kökünde ahlaki sınırları aşan çirkin söz varken, سلق kökünde hakaretin yakıcılığı ve muhatabı sıyırması vardırUtanç verici açık sözlü saldırı
لطفZıtİncelik, yumuşaklık ve nezaketMuhatabı incitmeden, hissettirmeden yumuşakça kuşatmakSert ve deriyi yüzücü kabalığın tam zıddı

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaسلقHaşlamak, dille derisini yüzercesine saldırmakSıcak suyun kılı veya kabuğu soyması; dille muhatabı yıpratıp soymakKesin
LatinceScalpere, Excoriare, InvehiKazımak, derisini yüzmek, sözle şiddetle hücum etmekExcoriare fiziksel soyulmayı, invehi ise sözlü sert saldırıyı karşılarGüçlü
İngilizceScald, Flay, Lash with tongueHaşlamak, derisini yüzmek, dille kamçılamakScald kaynar su etkisini, lash with tongue ise dille hırpalamayı yansıtırGüçlü
AlmancaVerbrühen, Geißeln, SchmähenKaynar suyla haşlamak, kamçılamak, ağır sözlerle incitmekVerbrühen fiziksel haşlamayı, geißeln sözlü kırbaçlamayı verirGüçlü
FransızcaÉchauder, Écorcher, ÉtrillerHaşlamak, derisini yüzmek, sözle hırpalamakÉchauder sıcak suyla yakmayı, écorcher yüzeyi soymayı karşılarGüçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane’s Lexicon.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
سَلَقُوكُمْ بِأَلْسِنَةٍ حِدَادٍKorku geçip ganimet beklentisi doğduğunda keskin dillerle yıpratmak, hakaretle pay istemekTehlike anında korkudan bayılan, tehlike geçince ganimet hırsıyla müminleri dilleriyle haşlayan münafık psikolojisi; Ahzâb 33:19

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamNifak psikolojisi ve amel-iman ilişkisiKorku anında geri durup ganimet anında diliyle hak iddia edenlerin imanının sıhhati ve kalpteki hastalıkMünafıkların kriz anındaki çöküşü ile kriz sonrası sözlü saldırganlığı arasındaki ahlaki yarılma
FıkıhSavaş hukuku ve ganimet paylaşımıFiilen savaşmayıp diliyle hak talep edenlerin ve müminleri dille incitenlerin ganimet payı ve tazir cezasıHak etmediği menfaati elde etmek için sözlü baskı kurmanın hukuki geçersizliği
TefsirAhzâb suresi 19. ayetin tahliliDille haşlamanın (سلق باللسان) somut bir deri yüzme metaforu olarak işlevi ve keskin dillerin (ألسنة حداد) mahiyetiKorkaklığın ganimet hırsıyla birleşerek dostlara karşı acımasız bir silaha dönüşmesi
HadisMünafıkların alametleri ve dil afetleriMüminin diğer müminlerin elinden ve dilinden güvende olması ilkesi ile münafıkların çirkin ve saldırgan üslubuSözlü şiddetin ve kriz sonrası sergilenen arsızlığın nifak alameti sayılması

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKalp ve dil ahlakıNifakın dille dışa vurumuSamimiyetsizliği ifşa etmeSınav ve cihat anında saklananların, rahatlık anında dini cemaati dilleriyle örselemesiKesin
İlmiİletişim ve psikolojik tahlilSözel yıpratma ve gasbetme söylemiBaskı ile konum devşirmeKriz yönetiminde sorumluluk almayanların, başarı sağlandığında sözle baskın çıkma taktiğiGüçlü
SiyasiKriz sonrası güç mücadelesiOportünist muhalefetOtoriteyi ve meşruiyeti yıpratmaTehlike anında kaçan unsurların, zafer sonrasında toplumsal liderliği dille tahkir etmesiGüçlü
İktisadiBölüşüm ve rant kavgasıAsalak hak talebiEmeğe dayanmayan pay gaspıÜretime ve savunmaya maliyet ödemeden katılanların, pay dağıtımında en yırtıcı dili kullanmasıGüçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerTermal ve mekanik aşınma (kavitasyon / erozyon)Yüksek sıcaklık veya hızla akan akışkanın temas ettiği yüzeydeki koruyucu katmanı söküp atması ve metali tahrip etmesi gibi, yakıcı sözün de sosyal dokunun koruyucu bağlarını aşındırmasıGüçlü
Beşeri bilimlerToksik oportünizm ve sözel şiddetKrizde sorumluluktan kaçan bireylerin, kriz çözüldüğünde ortaya çıkarak pay almak için çevrelerine psikolojik ve sözel terör uygulamasıKesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiAyetteki سَلَقُوكُمْ ifadesini sadece sıradan bir serzeniş, yüksek sesle tartışma veya basit bir eleştiriye indirgemek
Kur'an içi daha geniş anlamKökün haşlama ve yüzeyi soyma çekirdeğinden hareketle; muhatabın şahsiyetini, izzetini ve sabrını kaynar su gibi tahrip eden, hak edilmemiş payı koparmak için planlı biçimde uygulanan ağır bir sözlü terör olması
Yanlış anlamanın doğuracağı hataMünafıkların kriz anındaki korkaklıkları ile zafer anındaki saldırganlıkları arasındaki nedensel bağı görememek; dille yapılan tahribatın fiziksel saldırı kadar yıkıcı olduğunu kavrayamamak

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Münafık karakterinin tehlike anındaki korkaklığı ile güvenlik anındaki arsız ve talepkâr tavrı arasındaki tezatı en somut fiziksel imgeyle (deriyi haşlayıp soyan dil) kavratır.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Kriz, savaş, toplumsal tehdit ve ardından gelen ganimet, zafer ve pay bölüşümü bağlamındaki ayetlerde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Münafıklığın yalnızca inançsızlığı gizlemekten ibaret sanılmasını engeller; onun kriz sonrasında dille sergilenen hırslı, bencil ve yıkıcı bir toplumsal ahlak bozukluğu olduğunu gösterir.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamSıcak su veya sürtünmeyle yüzeydeki koruyucu tüy, deri veya kabuğu haşlayıp soyarak aşındırmak.
  • Soyut anlamRahatlık ve kazanım döneminde, pay koparmak amacıyla dille muhatabın manevi zırhını ve haysiyetini yırtarcasına ağır sözel saldırı gerçekleştirmek.
  • Sistematik karşılıkRiskten kaçan ama kazanıma ortak olmak isteyen asalak ve oportünist unsurların kurduğu psikolojik baskı ve kaynak gaspı düzeneği.
  • LaTeX modeliS=lim⁡Δt→0(κ⋅Aτ)⋅IT→0
  • LaTeX açıklamasıModelde S dille haşlama ve tahrip şiddetini (سلق); κ kazanım ve ganimet hırsını; A kullanılan dilin keskinliğini ve hacmini; τ kriz anında üstlenilen fedakarlık ve risk katsayısını; IT→0 ise tehlikenin (T) sıfıra yaklaştığı güvenlik anını temsil eden gösterge fonksiyonunu ifade eder. Model, kriz bittiğinde sıfır risk üstlenmiş zümrelerin hırs ve keskin dille uyguladığı sözel tahribatın matematiksel yoğunlaşmasını simgeler.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: س