سمر
س - م - ر
KÖK- 4 geçiş
- 4 ayet
- 3 sîga
- 12 sözlük
Kur'an'daki karşılığı: Samiri
Notlarım
Sözlükler(12)
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.266 harfباب السين والراء والميم معهما
ر س م، ر م س، م س ر، م ر س، س ر م، س م ر مستعملات
رسم:
الرَّسْمُ بقيّة الأَثَرَ. وتَرَسَّمتُ: نَظَرْتُ إلى رُسُومِ الدّارِ والرَّوْسَم: لوَيْحٌ فيه كتاب منقُوشٌ يُختَم به الطَّعام والجميع الرَّواسيم.
وقيل: قُرْحةٌ برَوْسَم أي بوَجْه الفَرَس.
وناقة رَسُومٌ تَرْسُمُ رَسْماً أي تؤثِّرُ في الأرض من شِدَّةِ وَطْئِها.
والرَّوُسَمُ: رَسْمُ الدّارِ.
سرم:
السُّرْمُ: باطنُ
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR1.329 harfالسَمَرُ: المُسامَرَةُ، وهو الحديث بالليل. وقد سَمَرَ يَسْمُرُ، فهو سامِرٌ. والسامِرُ أيضاً: السُمَّارُ، وهم القوم يَسْمَرونَ كما يقال للحُجَّاجِ حاجٌّ. وقول الشاعر:
وسامر طالَ فيه اللَّهْوَ والسَمَرُ
كأنَّه سمى المكان الذي يُجتمعُ فيه للسَمَرِ بذلك. وابْنا سَميرٍ: اللَيلُ والنَهارُ، لأنه يُسْمَرُ فيهما. يقال: لا أفعله ما سَمَرَ ابْنا سَميرٍ، أي أبداً. ويقال: السَميرُ الدهرُ. وابْناهُ: الليلُ
Tehzîbu'l-Luğa
Ezherî · 10. yyTR10.267 harfس ر م
سرم ، سمر ، مسر ، رمس ، رسم ، مرس .
سرم : أخبرَني المنذريّ ، عن ثعلب ، عن ابن الأعرابيّ أنّه سمِعَ أعرابيّاً يقول : اللهمّ ارزقني ضِرْساً طَحُوناً ، ومَعِدةً هَضُوماً ، وسُرْماً نَثُوراً .
قال ابن الأعرابيّ : السُّرْم : أمُّ سويْد ، وقال الليث : السرْم : باطنُ طَرف الخَوْران . وقال ابن الأعرابيّ : السَّرَم : وَجَع العَوَّاء ، وهي الدُّبُر .
وقال اللّيث : السَّرْمُ ، ضربٌ من زَجْر الكِلاب ،
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR6.453 harf(باب السين والميم وما يثلثهما)
(سمن) السين والميم والنون أصلٌ يدل على خلاف الضُّمْر والهزال. من ذلك السِّمَن، يقال هو سمين. والسَّمْن من هذا.
ومما شذَّ عن هذا الأصل كلامٌ يقال إن أهل اليمن يقولونه دونَ العرب، يقولونَ: سَمّنْتُ الشّيءَ، إِذا بَرّدْتَه. والتَّسْمِين: التَّبْريد. ويقال إنَّ الحجّاج قُدِّمت إليه سمكة فقال للذي عمِلها: "سَمِّنْها" يريد بَرِّدْها([1]).
(سمه) السين والميم والهاء أصلٌ
Müfredât
Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR579 harf- السمرة أحد الألوان المركبة بين البياض والسواد، والسمراء كني بها عن الحنطة، والسمار: اللبن الرقيق المتغير اللون، والسمرة: شجرة تشبه أن تكون للونها سميت بذلك، والسمر سواد الليل، ومنه قيل: لا آتيك السمر والقمر (المثل في المستقصى 2/243)، وقيل للحديث بالليل: السمر، وسمر فلان: إذا تحدث ليلا، ومنه قيل: لا آتيك ما سمر ابنا سمير (انظر: اللسان (سمر) ؛ والمستقصى 2/249)، وقوله تعالى: {مستكبرين به سامرا
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR939 harfس م ر
بـاب مسمـر ومسمـور.
وهـو أسمـر بيـن السمـرة.
وقناة سمراء وقنا سمر.
وسقاه السمار: المذيق.
وهـو مسامره وسميره وباتوا سماراً وسامراً وكنت في السامر وهذا سامر الحيّ.
وهو سمسار من السماسرة.
ومـن المجـاز: " لا أفعـل ذلك ما سمر ابنا سمير " " ولا آتيه السمر والقمر ".
وأتيته سمراً: ليلاً.
باتـا وباتـت ليلة سمارة حتى إذا تلـع النهـار مـن الغـد أي لا ينامان فيها
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR11.046 harfالسُّمْرَةُ: منزلة بين البياض والسواد، يكون ذلك في أَلوان الناس والإِبل وغير ذلك مما يقبلها إِلاَّ أَن الأُدْمَةَ في الإِبل أَكثر، وحكى ابن الأَعرابي السُّمْرَةَ في الماء. وقد سَمُرَ بالضم، وسَمِرَ أَيضاً، بالكسر، واسْمَارَّ يَسْمَارُّ اسْمِيرَاراً، فهو أَسْمَرُ. وبعير أَسْمَرُ: أَبيضُ إِلى الشُّهْبَة. التهذيب: السُّمْرَةُ لَوْنُ الأَسْمَرِ، وهو لون يضرب إِلى سَوَادٍ خَفِيٍّ. وفي صفته، صلى الله
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR833 harf* س م ر * * السَّمَرُ * و * المُسَامَرَةُ * الحديث بالليل وبابه نصر و * سَمَرَاً * أيضا بفتحتين فهو * سامِرٌ * و * السَّامِرُ * أيضا * السُّمَّارُ * وهم القوم يسمرون كما يقال للحجاج حاج و * التَّسْمِيرُ * بمعنى التشمير وهو الإرسال وفي حديث عمر رضي الله تعالى عنه ﴿ما يقر رجل أنه كان يطأ جاريته إلا لحقت به ولدها فمن شاء فليمسكها ومن شاء فليسمرها﴾ قال الأصمعي أراد التشمير بالشين فحوله لي السين و *
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR13.848 harfالسمرة، بالضم: منزلة بين البياض والسواد، تكون في ألوان الناس والإبل وغيرها، فيما يقبل ذلك، إلا أن الأدمة في الإبل أكثر وحكى ابن الأعرابي السمرة في الماء. وقد سمر، ككرم وفرح، سمرة، بالضم فيها، أي في البابين. واسمار اسميرارا فهو أسمر وبعير أسمر: أبيض إلى الشهبة. وفي التهذيب: السمرة: لون الأسمر، وهو لون يضرب إلى سواد خفي، وفي صفته صلى الله عليه وسلم: كان أسمر اللون وفي رواية أبيض مشربا حمرة، قال ابن
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR15.136 harfسَمَرَ
1 سَمَرَ ذ , (S, M, K,) aor. سَمُرَ , (S, M,) inf. n. سَمْرٌ and سُمُورٌ, (M, K,) He held a conversation, or discourse, by night: (S:) or he waked; continued awake; did not sleep: (M, K:) and ↓ اسمر may signify the same; or may be of the same class as أَهْزَلَ and أَسْمَنَ, and thus signify he had, or came to have, a سَمَر [or conversation, or discourse, by night]. (M.) [See also 3.] ―
سَمَرَ 1 سَمَرَ ذ , (S, M, K,) aor. سَمُرَ , (S, M,) inf. n. سَمْرٌ and سُمُورٌ, (M, K,) He held a conversation, or discourse, by night: (S:) or he waked; continued awake; did not sleep: (M, K:) and ↓ اسمر may signify the same; or may be of the same class as أَهْزَلَ and أَسْمَنَ, and thus signify he had, or came to have, a سَمَر [or conversation, or discourse, by night]. (M.) [See also 3.] ― -b2- سَمَرَتِ المَاشِيَةُ, aor. سَمُرَ , inf. n. سُمُورٌ, (assumed tropical:) The cattle pastured by night without a pastor; or dispersed themselves by night: (M, TA:) [or simply pastured by night; for] one says, اـِنَّ اـِبِلَنَا تَسْمُرُ, meaning (assumed tropical:) Verily our camels pasture by night: (TA:) and سَمَرَتِ الاـِبِلُ لَيْلَتَهَا كُلَّهَا (tropical:) The camels pastured during their night, the whole of it. (A.) And سَمَرَتِ المَاشِيَةُ النَّبَاتَ (assumed tropical:) The cattle pastured upon the herbage; (M, K;) aor. as above: (M:) [or pastured upon the herbage by night: like as one says,] سَمَرَ الخَمْرَ (assumed tropical:) He drank mine, or the mine, (K, TA,) by night: (TA:) and بَاتُوا يَسْمُرُونَ الخَمْرَ (tropical:) They passed, or spent, their night drinking wine, or the wine. (A.) ― -b3- See also سَمِيرٌ, in three places. -A2- سَمُرَ, (S, M, Msb, K,) aor. سَمُرَ ; (K;) and سَمِرَ, (S, K, in a copy of the M سَمَرَ,) aor. سَمَرَ ; inf. n. of each سُمْرَةٌ; (K;) and ↓ اسمارّ, (S, M, K,) inf. n. اِسْمِيرَارٌ; (S;) He, or it, was, or became, [tawny, brownish, dusky, or dark in complexion or colour; i. e.,] of the colour termed سُمْرَة [expl. below]. (S, M, Msb, K.) -A3- سمَرَهُ: see 2, first signification. ― -b2- [Hence,] سمَرَ عَيْنَهُ i. q. سَمَلَهَا, (M, K,) which signifies He put out, or blinded, (فَقَأَ,) his eye with a heated iron instrument: (S and Msb in art. سمل:) or he put out, or blinded, (كَحَلَ,) his eye with a مِسْمَار [or nail] (Mgh, Msb, TA) of iron (TA) made hot (Mgh, Msb, TA) in fire: (Msb:) or [simply] he put out, or blinded, his eye; syn. فَقَأَهَا. (K.) -A4- سَمَرَ اللَّبَنَ: -A5- and سَمَرَ سْمَهُ: see 2.
سمّرهُ 2 سمّرهُ ذ , (S, M, Mgh, Msb, K,) inf. n. تَسْمِيرٌ; (S;) and ↓ سَمَرَهُ, (S, M, Mgh, &c.,) aor. سَمُرَ (M, Msb, K) and سَمِرَ , (M, K,) inf. n. سَمْرٌ; (M, Msb;) or the former has an intensive signification; (Msb;) [He nailed it; i. e.] he made it fast, firm, or strong, (M, Mgh, K,) with a nail [or nails]; (S, * M, * Mgh, Msb, K; *) namely, a door [&c.]. (Mgh, Msb.) [See also سَرْدٌ.] -A2- سمّر اللَّبَنَ, (M, TA,) inf. n. تَسْمِيرٌ; (S;) and ↓ سَمَرَهُ, (K, TA,) aor. سَمُرَ ; (TA;) He made the milk thin with water; (S;) made it to be what is termed سَمَار [q. v.]. (M, K.) -A3- سمّر, inf. n. as above, is also syn. with شَمَّرَ (S, M, K) and أَرْسَلَ. (M, K.) You say, سمّر سَهْمَهُ He discharged, or shot, his arrow; (M, TA;) as also ↓ سَمَرَهُ: (K, TA:) or the former, he discharged it, or shot it, hastily; (K;) opposed to خَرْقَلَ; for one says, سَمِّرْ فَقَدْ أَخْطَبَكَ الصَّيْدُ [Discharge, or shoot, thine arrow quickly, for the game has become within thy power], and خَرْقِلْ حَتَّى يُخْطِبَكَ [Discharge, or shoot, deliberately, in order that it may become within thy power]. (IAar, TA.) One says also, سمّر جَارِيَتَهُ He dismissed his female slave, or let her go free. (S and M, from a trad.) A 'Obeyd says that this is the only instance in which سمّر, with س, has been heard [in this sense: but several other instances have been mentioned]. (TA.) You also say, سمّر الاـِبِلَ He let the camels go, or left them: and he hastened them; syn. كَمَّشَهَا; as also ↓ أَسْمَرَهَا; originally with ش: (TA:) or he sent them, or left them, to pasture by themselves, without a pastor, by night [which is perhaps the more proper meaning (see 1)] or by day; syn. أَهْمَلَهَا. (M, TA.) And سمّر السَّفِينَةَ He sent off, or launched forth, the ship; let it go; or let it take its course. (M, TA.)
سامرهُ 3 سامرهُ ذ , (M,) inf. n. مُسَامَرَةٌ, (S, A,) He held a conversation, or discourse, with him by night. (S, M.) [See also 1, first sentence.]
4 أَسْمَرَ see 1: ― -b2- and سَمِيرٌ, in four places: -A2- and see also 2.
اسمارّ 11 اسمارّ ذ : see 1, in the latter half of the paragraph.
سَمَرٌ سَمَرٌ ذ Conversation, or discourse, by night; (S, M, K;) as also مُسَامَرَةٌ. (S, A. *) It is said in a trad., السَّمَرُ بَعْدَ العِشَآءِ, or, accord. to one relation, السَّمْرُ, Conversation or discourse by night is after nightfall. (TA.) And you say, لَا أَفْعَلُهُ السَّمَرَ وَالقَمَرَ I will not do it as long as men hold conversation or discourse in a night when the moon shines: (S:) or as long as men hold conversation or discourse by night, and as long as the moon rises: (Lh, M:) or ever. (M.) [See also below. The pl., أَسْمَارٌ, is often used as meaning Tales related in the night, for amusement: but this usage is probably post-classical.] ― -b2- (tropical:) Conversation, or discourse, by day. (TA.) ― -b3- A place in which people hold conversation or discourse by night; or in which they make, or remain awake; (M, K;) as also ↓ سامِرٌ; (S, * M, K;) which latter is expl. by Lth as signifying a place in which people assemble for conversation or discourse by night. (TA.) ― -b4- A people's assembling and holding conversation or discourse in the dark. (TA.) ― -b5- And hence, (TA,) The dark; or darkness. (As, M, K, TA.) So in the saying حَلَفَ بِالسَّمَرِ وَالقَمَرِ He swore by the darkness and the moon. (As.) ― -b6- Night: (M, K:) you say, أَتَيْتُهُ سَمَرًا I came to him in the night. (A.) ― -b7- A night in which there is no moon: hence the saying لَا أَفْعَلُ ذٰلِكَ السَّمَرَ وَالقَمَرَ I will not do that when the moon does not rise nor when it does rise. (Fr.) [See also above.] ― -b8- The shade of the moon. (M, K.) ― -b9- The light of the moon; moonlight; accord. to some, the primary signification; because they used to converse, or discourse, in it. (TA.) ― -b10- The time of daybreak: you say, طُرِقَ القَوْمُ سَمَرًا The people were come to at daybreak. (AHn, M.) ― -b11- See also سَمِيرٌ.
سَمُرٌ سَمُرٌ ذ A certain kind of tree, (M, K,) well known; (K;) i. q. طَلْحٌ [the gum-acacia-tree; acacia, or mimosa, gummifera]; (Msb;) or [a species] of the طَلْح, (S,) of the kind called عِضَاه, (Mgh, Msb,) having small leaves, short thorns, and a yellow fruit (بَرَمَة) which men eat: there is no kind of عضاه better in wood: it is transported to the towns and villages, and houses are covered with it: (M:) its produce is [a pod] termed حُبْلَةٌ [q. v.]: (TA in art. حبل:) [the mimosa unguis cati of Forskهl (Flora Aegypt. Arab., pp. cxxiii. and 176:)] n. un. سَمُرَةٌ: (M, Mgh, Msb, K:) [in the S, سَمُرٌ is said to be pl. of سَمُرَةٌ: but it is a coll. gen. n.:] the pl. of سَمُرَةٌ is سَمُرَاتٌ, and أَسْمُرٌ, a pl. of pauc., of which the dim. is ↓ أُسَيْمِرٌ. (S.) It is said in a prov., أَشْبَهَ شَرْجٌ ↓ شَرْجًا لَوْ أَنَّ أُسَيْمِرًا [Sharj would resemble Sharj if a few gum-acacia-trees were found there: Sharj is a certain valley of El-Yemen: for the origin of this prov., see Freytag's Arab. Prov., i. 662]. (S.) يَا أَصْحَابَ السَّمُرَةِ [O people of the gumacacia-tree], in a saying of the Prophet, was addressed to the persons meant in the Kur xlviii. 18. (Mgh.)
سُمرَةٌ سُمرَةٌ ذ [A tawny, or brownish, colour, of various shades, like the various hues of wheat; (see أَسْمَرُ;) duskiness; darkness of complexion or colour;] a certain colour, (S, Msb,) well known, (Msb,) between white and black, (M, K,) in men and in camels and in other things that admit of having it, but in camels the term أُدْمَةٌ is more common, and accord. to IAar it is in water also; (M;) in men, the same as وُرْقَةٌ [in camels]; (IAar, TA;) a colour inclining to a faint blackness; (T, TA;) the colour of what is exposed to the sun, of a person of whom what is concealed by the clothes is white: (IAth:) from سَمَرٌ signifying the “ shade of the moon. ” (TA.)
السَّمَرَةُ السَّمَرَةُ ذ : see السَّامِرَةُ.
اـِبِلٌ سَمُرِيَّةٌ اـِبِلٌ سَمُرِيَّةٌ ذ Camels that eat the tree called سَمُر. (AHn, M, K.)
سَمَرْمَرَةٌ سَمَرْمَرَةٌ ذ The [demon called] غُول. (Sgh, K.)
سَمَارٌ سَمَارٌ ذ Thin milk: (S:) milk containing much water: (Th, M, K:) or [diluted] milk of which water composes two thirds: n. un. with ة, signifying some thereof. (M.) ― -b2- [See also a tropical usage of this word in a prov. cited voce رَبَضٌ.] -A2- [In the present day it is also applied to A species of rush, growing in the deserts of Lower and Upper Egypt, of which mats are made for covering the floors of rooms; the juncus spinosus of Forskهl, (Flora Aegypt. Arab., p. 75,) who writes its Arabic name “ sammar; ” the juncus acutus β of Linn.]
سَمُورٌ سَمُورٌ ذ , applied to a she-camel, (K, TA,) Swift: (K:) or generous, excellent, or strong and light, and swift. (TA.)
سَمِيرٌ سَمِيرٌ ذ i. q. ↓ مُسَامِرٌ; (M, A, K;) i. e. A partner in conversation, or discourse, by night. (TA.) You say, أَنَا سَمِيرُهُ and ↓ مُسَامِرُهُ [I am his partner &c.]. (A.) ― -b2- Afterwards used unrestrictedly [as signifying (assumed tropical:) A partner in conversation, or discourse, at any time]. (TA.) ― -b3- [Golius and Freytag add the meaning of A place of nocturnal confabulation; as from the K; a sense in which this word is not there found.] ― -b4- اِبْنُ سَمِيرٍ The night in which is no moon: [contr. of اِبْنُ ثَمِيرٍ:] a poet uses the phrase ابْنُ سَمِيرٍ ↓ مَا أَسْمَرَ, meaning As long as the moonless night allows the holding conversation, or discourse, in it. (M. [See also another explanation of this phrase in what follows.]) ― -b5- سَمِيرٌ is also syn. with دَهْرٌ [as meaning Unlimited time, or time without end]; (Lh, S, M, K;) as also ↓ سَمَرٌ, (Fr, M, K,) whence the saying فُلَانٌ عِنْدَ فُلَانٍ السَّمَرَ Such a one is with, or at the abode of, such a one ever, or always. (M.) Hence, or because people hold conversation, or discourse, in them, (S,) اِبْنَا سَمِيرٍ means The night and the day. (S, M, K.) You say, ابْنَا سَمِيرٍ ↓ لَا أَفْعَلُهُ مَا سَمَرَ, (S, K,) and لَا آتِيكَ الخ, (M,) and ابْنُ سَمِيرٍ ↓ مَا سَمَرَ, and السَّمِيرُ ↓ مَا سَمَرَ, (M, K,) and ابْنَا سَمِيرٍ ↓ مَا أَسْمَرَ, and ابْنُ ↓ مَا أَسْمَرَ سَمِيرٍ, (Lh, M, K,) and السَّمِيرُ ↓ مَا أَسْمَرَ, (K,) i. e. [I will not do it, and I will not come to thee,] ever, (S,) or in all time, (M,) or while night and day alternate. (K.) And لَا أَفْعَلُهُ سَمِيرَ اللَّيَالِى (S, M) [I will not do it] to the end of the nights. (M.) ― -b6- اِبْنَا جَالِسٍ وَسَمِيرٍ is expl. by AHeyth, in his handwriting, as meaning Two roads that differ, each from the other. (Az, TA.)
سُمَيْرِيَّةٌ سُمَيْرِيَّةٌ ذ A certain kind of ships. (S.) [سُمَيْرِىٌّ signifies the same, (Golius on the authority of Meyd.,) applied to A single ship of that kind.] ― -b2- IAar mentions the saying, أَعْطَيْتُهُ سُمَيْرِيَّةً مِنْ دَرَاهِمَ كَأَنَّ الدُّخَانَ يَخْرُجُ مِنْهَا, without explaining it: [ISd says,] I think he meant, [I gave him] دَرَاهِم سُمْر, i. e. dusky dirhems, as though smoke were issuing from them by reason of their duskiness: or dirhems of which the whiteness was fresh. (M.)
سَمُّورٌ سَمُّورٌ ذ [The sable; mustela zibellina, or viverra zibellina;] a certain beast, (Mgh, K,) or animal, (Msb,) well known, (Mgh,) found in Russia, beyond the country of the Turks, resembling the ichneumon; in some instances of a glossy black; and in some, of the [reddish] colour termed شُقْرَة: (Msb, TA:) costly furred garments are made of its skin: (K, TA:) pl. سَمَامِيرُ. (Msb.) ― -b2- Also A جُبَّة [or any garment] made with its fur. (TA.)
سِمِّيرٌ سِمِّيرٌ ذ A companion of [or one who habitually indulges in] conversation, or discourse, by night. (M, K.)
سَامِرٌ سَامِرٌ ذ A man holding, or who holds, a conversation, or discourse, by night: (S:) pl. سُمَّارٌ (S, M, K) and سُمَّرٌ. (TA.) It is also a quasi-pl. n., (M, K,) [as such occurring in a verse cited voce مُرِمٌّ, in art. رم,] and is syn. [as such] with سُمَّارٌ, signifying persons holding, or who hold, conversation, or discourse, by night: (S, M:) or persons waking, continuing awake, not sleeping; as also ↓ سَامِرَةٌ [a fem. sing., and therefore applicable as an epithet to a broken pl. and to a quasi-pl. n. and to a coll. gen. n.]: (M, K:) سَامِرٌ is a pl. [or rather quasi-pl. n.] applicable to males and to females: (T, TA:) or it is a sing., and, like other sings., is used as a qualificative of a pl. only when the latter is determinate; as in the phrase تَرَكْتُهُمْ سَامِرًا [I left them holding a conversation & c.]. (Lh, M.) ― -b2- Also A camel pasturing by night. (TA.) ― -b3- See also سَمَرٌ.
سَامِرَةٌ سَامِرَةٌ ذ : see سَامِرٌ. -A2- السَّامِرَةُ (M, Msb, K) and ↓ السَّمَرَةُ (TA) [The Samaritans; a people said to be] one of the tribes of the Children of Israel; (M;) or a sect, (Msb,) or people, (K,) of the Jews, differing from them (Msb, K) in most, (Msb,) or in some, (K,) of their institutes: (Msb, K:) Zj says, they remain to this time in Syria, and are known by the appellation of ↓ السَّامِرِيُّونَ: (M:) most of them are in the mountain of n-Nلbulus: (TA:) ↓ سَامِرِىٌّ is the rel. n. of السَّامِرَةُ. (M, Msb, K.)
سَامِرِىٌّ سَامِرِىٌّ ذ , and its pl.: see the next preceding paragraph.
أَسْمَرُ أَسْمَرُ ذ [Tawny, or brownish; dusky; dark-complexioned or dark-coloured;] of the colour termed سُمْرَةٌ [q. v.]: (S, M, K, & c.:) fem سَمْرَآءُ: (Msb, & c.:) and pl. سُمْرٌ. (A.) You say بَعِيرٌ أَسْمَرُ A camel of a white colour inclining to شُهْبَة [which is a hue wherein whiteness predominates over blackness]. (M.) And قَنَاةٌ سَمْرَآءُ [A tawny spearshaft]. (M.) And حِنْطَةٌ سَمْرَآءُ [Tawny wheat]. (M.) ― -b2- [Hence,] السَّمْرَآءُ Wheat: (S, Msb, K:) because of its colour. (Msb.) And الأَسْمَرَانِ Wheat and water: (AO, S, K:) or water and the spear. (S, K.) ― -b3- الأَسْمَرُ, also, signifies Milk: (M:) or milk of the gazelle: (IAar, M, K:) app. because of its colour. (M.) ― -b4- And [for the same reason] السَّمْرَآءُ signifies also Coarse flour, or flour of the third quality, full of bran; syn. خُشْكَارٌ. (K.) You say السَّمْرَآءُ Bread made of such flour. (L in art. خُبْزُ السَّمْرَآءِ.) ― -b5- And The [kind of milking-vessel called] خرج. (Sgh, K.) ― -b6- And عَامٌ أَسْمَرُ (assumed tropical:) A year of drought, in which is no rain. (M.)
أُسَيْمِرٌ أُسَيْمِرٌ ذ dim. of أَسْمُرٌ: see سَمُرٌ, in two places.
مِسْمَارٌ مِسْمَارٌ ذ A nail; a pin, or peg, of iron; (Mgh;) a certain thing of iron; (S, K) a thing with which one makes fast, firm, or strong: (M, K:) pl. مَسَامِيرُ. (S, Msb, K.) ― -b2- Also, (K, TA,) or مِسَْمارُاـِبِلٍ, (A, O,) (tropical:) A good manager of camels; (A, O, K, TA;) a skilful, good pastor thereof. (A.)
مَسْمُورٌ مَسْمُورٌ ذ Nailed; made fast, firm, or strong, with a nail [or nails]. (S, * Mgh.) ― -b2- (assumed tropical:) A man, (TA,) having little flesh, strongly knit in the bones and sinews. (K, TA.) ― -b3- And, with ة, (tropical:) A woman, (M,) or girl, or young woman, (A, O, K,) compact, or firm, in body, (M, A, O, K,) not flabby in flesh. (M, O, K.) -A2- عَيْشٌ مَسْمُورٌ (tropical:) A turbid life: (M, O, * K, * TA:) from سَمَارٌ applied to milk. (M, TA.)
مُسَامِرٌ مُسَامِرٌ ذ : see سَمِيرٌ, in two places.
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.326 harfسَمَرَ
سَمَرَ U ( n. ac. سَمْر 1 , سُمُوْر 27 ),
a. Spent the night in watching, in talking &c.
b. ( n. ac. سَمْر 1 ), Put out ( the eye of ).
c. Watered ( milk ).
d. Shot, discharged ( arrow ),
e. I , U ( n. ac. سَمْر 1 ), Nailed.
سَمِرَ
سَمِرَ A
a. _ast; سَمُرَ U ( n. ac. سُمْرَة 3t ), Was brown, tawny.
سَمَّرَ
سَمَّرَ II ,
a. see I (c) , ( d ), ( e ).
سَاْمَرَ
سَاْمَرَ III ,
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR34.930 harfسمر
سَمَرَ - يَسْمُرُ - سَامِر- سَامِراُ - السَّامِريّ
سَمَرَ - يَسْمُرُ + الكائن: يسهر ولا ينام وهو يتبادل الحديث ليلاً
سَامِر: اسم فاعل صفة مشبهة من " سَمَرَ - يَسْمُرُ ": المُسْهِر لآخر بالحديث معه ليلاً
سَامِراً: حال من " سَامِر ": وأنتم سامرون
السَّامِريّ: اسم فرد من بني إسرائيل أضل قوم موسى من بعده حين ذهب إلى موعد ربه
واللفظ ينتمي إلى
Mücavir kökler16 mücavir (23 toplam)
- قذف
1 ortak ayet · “Kezzaf” sapan; “kızaf” atmak için alınan avucu dolduracak…
- خطب
1 ortak ayet · Hitbe: “Hetba” kına yakılmış el demektir
- وزر
1 ortak ayet · Kemiksiz et parçası demektir
- هجر
1 ortak ayet · Hecire (he), Terkedilmiş harabe yer demektir
- زين
1 ortak ayet · Ziynet : Süslemek için kullanılan çöplere, tüylere benzeyen…
- حمل
1 ortak ayet · Haml: İple yüklenen yük demektir
- قول
3 ortak ayet · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…
- فتن
1 ortak ayet · Fitne, Madeni curuftan temizlemek için eritmek demektir
- قوم
2 ortak ayet · Hayvanların ön ayaklarına denir
- خلف
1 ortak ayet · Half : Ense demektir
- وعد
1 ortak ayet · “Va’id” yağmur bulutu demektir
- لقي
1 ortak ayet · “Lekat” iki yerleşik bölge arasındaki buluşma yerinin adıdır
Geçtiği ayetler(4)
قَالَ فَإِنَّا قَدْ فَتَنَّا قَوْمَكَ مِنْ بَعْدِكَ وَأَضَلَّهُمُ السَّامِرِيُّ
SamiriBuyurdu: Doğrusu biz, senden sonra kavmini sınadık ve Samiri de onları saptırdı.
قَالُوا مَا أَخْلَفْنَا مَوْعِدَكَ بِمَلْكِنَا وَلَكِنَّا حُمِّلْنَا أَوْزَارًا مِنْ زِينَةِ الْقَوْمِ فَقَذَفْنَاهَا فَكَذَلِكَ أَلْقَى السَّامِرِيُّ
SamiriOnlar: Sana verdiğimiz sözden kendi başımıza caymadık. O kavmin ziynet eşyasından bize yükler dolusu taşıtıldı ve biz onları attık. Samiri de aynı şekilde attı, dediler.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | سمر |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | سهر, نجو, لغو |
| Zıt Kök | بكر |
| Çekirdek Özet 1 | Işığın kırılarak rengin esmerleşmesi ve gece karanlığında uyanık kalarak bir araya gelip konuşmak |
| Çekirdek Özet 2 | Gece vakti hakikatten yüz çevirerek fısıltı ve hezeyan üretmek; vahye karşı alternatif algı ve kült inşa etmek |
| Çekirdek Özet 3 | Meşru bilginin ve gündüz aydınlığının çekildiği yerde gece karanlığına sığınan manipülasyon ve hizipleşme |
| Kritik Hata Riski | Samiri ismini kökten kopuk yalıtılmış bir kabile adı sanmak ve gece sohbetini salt masum bir vakit geçirme olarak görmek |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| سم | İnce bir açıklıktan içeri sızma, nüfuz etme, iz bırakma ve etkisini derine yayma; سمم, سمع, سمد, سمن köklerinde olduğu gibi bir yapıya doğrudan tesir etme | ر | Çekirdeğe eklenen ر harfi harekette süreklilik, yayılma ve başlama dinamiği katarak sızmanın gece boyunca sürmesini, rengin yüzeye yayılarak esmerleşmesini veya nesnenin çiviyle sabitlenerek tutturulmasını ifade eder |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| س | Diken, destek | Tutunma, batma, araya girerek sabitlik veya direnç oluşturma |
| م | Su | Akış, yayılma, süreklilik, derinlik ve belirsizlik içinde hareket |
| ر | İnsan başı | Üstte olma, öncelik, yönelme, bilinç ve iradi odak |
| سمر | Dikenin suya girip baş üzerinde iz bırakması gibi; karanlığın veya yabancı bir etkinin süreklilik kazanarak zihni ve ortamı kuşatması | Gece boyunca tutunup yayılan odaklanmış birliktelik; zihnin karanlıkta bir araya gelerek fısıltıyla yön belirlemesi veya çivinin dirençle ahşaba nüfuz etmesi |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Güneş ve rüzgâr etkisiyle cildin beyaz ile siyah arası bir tona bürünmesi (esmerlik); gecenin ilk alacakaranlığı ve çivinin ahşaba çakılarak iki parçanın birbirine bağlanması |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Çöl Araplarının gece çadır önlerinde toplanıp ay ışığı ve karanlık altında sürdürdükleri sohbeti anlatmak üzere kullanılmıştır; eski bir darbımeselde şöyle yer alır: لا آتيك السَّمَرَ والقَمَرَ |
| Erken Arapça kullanım | Gece sohbeti yapan topluluk anlamında سامر kelimesi kullanılmış; kılıç veya mızrakların buğday rengi esmerliği ile çivileme işlemi مسمار lafzıyla erken dönem dil malzemesinde yer bulmuştur |
Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha ve Lisān al-ʿArab.
Sami etimolojik katman
Sami dil ailesinin Batı ve Kuzeybatı kollarında سمر kökü çift yönlü bir gelişim sergiler. İbranicede שָׁמַר biçimiyle korumak, nöbet tutmak, gözetlemek ve geceleyin uyanık kalarak beklemek manalarını taşır; Samiri nisbesinin dayandığı Samarya (İbranice Šōmrōn) coğrafi adı da nöbet yeri veya gözetleme kalesi anlamına gelen bu köke dayanır. Arapçada ise nöbet esnasında uyumayıp geceyi uyanık geçirme eylemi semantik bir kaymayla gece karanlığında uykusuz kalıp sohbet etmeye ve gece karanlığının kendisine evrilmiştir. Aramice ve Süryanicede ܫܡܪ kökü muhafaza etmek ve gözetlemek bağlamında mevcuttur. Diğer taraftan kökün çivi ve raptetme manası olan مسمار formu, nesneyi gözetleyip sıkıca bir arada tutma eyleminin somut mekanik karşılığı olarak değerlendirilir. Dolayısıyla Sami dillerindeki gözetleme ve gece uyanıklığı ekseni, Arapçada gecenin rengi (esmerlik), gece meclisi ve fikrî nöbetleşme/dayanışma katmanlarına ayrışmıştır.
Güven Güçlü
Kaynak Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon, Payne Smith Syriac Dictionary ve David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Esmerlik (renk), gece sohbeti (eylem) ve çivileme (sabitleme) | Gece karanlığının örtücülüğü ile cildin gölgede kalmış tonu ve nesneleri çiviyle kaynaştırma ortak bir odaklanma bağıyla birbirine bağlıdır | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice שָׁמַר (korumak, gece nöbeti tutmak), Samarya (Šōmrōn) | Gece uyanıklığı ve bekçilik Arapçada gece toplanıp konuşmaya dönüşmüş; Samiri kelimesi de Samarya/Şomron aidiyetiyle bu kökle kesişmiştir | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Afro-Asyatik ailenin Sami dışı kollarında doğrulanabilir düzenli bir kökdeşlik tespit edilememiştir | Veri bulunamadı |
Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab ve Brown-Driver-Briggs.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| سمر | Anlamlı | Esmerleşmek, gece konuşmak, çivilemek | Gece karanlığında bir araya gelmek, çiviyle sabitlemek, ten renginin koyulaşması | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| سرم | Anlamlı | Süreklilik, kesintisiz devam etmek | سرمد kelimesinde olduğu gibi bir durumun aralıksız uzaması | Kur'an'da geçmez; Arapçada müsta'meldir |
| مسر | Anlamlı | Gizlice çıkarmak, çekip almak, sağmak | Bir nesneyi veya sütü memesinden parmak uçlarıyla gizlice ya da hafifçe çekmek | Kur'an'da geçmez; Kitābü'l-ʿAyn'da müsta'meldir |
| مرس | Anlamlı | İpi bükmek, alışmak, mahirleşmek | مرس kökü ipin makaraya oturması, meşakkate alışma ve sürtünme anlamı taşır | Kur'an'da geçmez; Kitābü'l-ʿAyn'da müsta'meldir |
| رسم | Anlamlı | İz bırakmak, yazmak, yürüyüş tarzı | Yere basarak kalıcı iz oluşturmak, kuralları belirlemek ve çizgi çekmek | Kur'an'da geçmez; Arapçada yaygın müsta'meldir |
| رمس | Anlamlı | Üzerini örtmek, gömmek, kabir | Bir şeyin üzerini toprakla kapatıp izini silmek, mezara koymak | Kur'an'da geçmez; Arapçada yaygın müsta'meldir |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| سمر | Merkez | Gece meclisi, karanlıkta toplanıp konuşma | Belirli bir vakte (geceye) ve gizli/gayriresmî topluluğa özgü bir arada bulunma | Gece karanlığının sağladığı örtü altında yapılan konuşma ve üretilen telkin |
| سهر | Komşu | Uykusuz kalma | Yalnızca gece uyanık durmayı ifade eder; karşılıklı konuşma veya meclis şartı aramaz | Vaktin uyku yerine uyanıklıkla geçirilmesi |
| نجو | Komşu | Fısıldaşma, gizli ittifak | İki veya az kişinin gizlice sır paylaşmasıdır; geceye özgü olmak zorunda değildir | Başkalarından saklanarak yürütülen özel müzakere |
| لغو | Komşu | Boş ve anlamsız söz | Sözün muhtevasındaki faydasızlığa ve tutarsızlığa odaklanır | Vakit kaybettiren, hedefsiz ve zararlı lakırdı |
| بكر | Zıt | Sabahın ilk aydınlığı, erken yönelim | Karanlığın, gizlenmenin ve gecikmenin zıddı olarak gün ışığına ve açıklığa çıkış | Açık, net, gündüzün aydınlığında ve gecikmeden ortaya konan tutum |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | سمر | Gece sohbeti yapmak, esmerlik, çivilemek | Gece toplanıp vakit geçirmeyi, alacakaranlığı ve nesneleri sabitlemeyi kapsayan kök anlam | Kesin |
| Latince | nocturnus sermo, confabulari | Gece konuşması, sohbet etmek | Sadece geceleyin bir araya gelip konuşma eylemini karşılar; çivileme ve renk boyutunu taşımaz | Güçlü |
| İngilizce | nocturnal chat, vigil, rivet | Gece sohbeti, gece uyanıklığı, perçinlemek | Konuşma ve uyanıklık boyutunu nocturnal chat ve vigil, raptetme yönünü rivet karşılar | Güçlü |
| Almanca | nächtliche Unterhaltung, Nachtwache | Gece sohbeti, gece nöbeti/uyanıklığı | Gece boyunca uyanık kalıp bir arada konuşma boyutunu verir; kökün renk nüansını kapsamaz | Güçlü |
| Fransızca | veillée, palabre nocturne | Gece toplanması, gece sohbeti | Köy veya topluluk içinde gece vakti bir araya gelip konuşma pratiğine karşılık gelir | Güçlü |
Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch ve Lane's Arabic-English Lexicon.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| سَامِرًا | Gece meclisi kurup hakikat aleyhinde boş laf üretenler | Kureyş müşriklerinin Kâbe civarında gece toplanıp Kur'an aleyhinde hezeyan ve dedikodu üretmeleri; Mü'minûn 23:67 |
| السَّامِرِيُّ | Samiri; topluluğu yoldan çıkaran şahıs veya aidiyet | İsrailoğullarının Musa Tur'dayken ziynetlerden buzağı heykeli yapıp saptıran kişi; Tâhâ 20:85, 20:87 |
| يَاسَامِرِيُّ | Samiri'ye doğrudan hitap ve sorgulama | Musa'nın fitneyi çıkaran kişiye dönerek hesabını ve niyetini doğrudan sorması; Tâhâ 20:95 |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Şirk, bidat ve fitne teolojisi | Samiri'nin buzağı heykeliyle ürettiği algı yönetimi ve kitlelerin somut bir putla saptırılma mekanizması | Vahyin tevhidine karşı gece karanlığında veya gizli ajandalarla üretilen sahte kutsallık |
| Fıkıh | Gece sohbetinin (semere) hükmü | Yatsı namazından sonra faydasız konuşmaların mekruhluğu, ilim veya meşru ihtiyaç için konuşmanın caizliği | Zamanın israfı ve ibadet uyanıklığının dedikoduyla zedelenmesi yasağı |
| Tefsir | Mü'minûn 23:67 ve Tâhâ suresindeki kıssa | سامراً kelimesinin tekil lafızla çoğul topluluğu (سُمّار) nitelemesi ve Samiri'nin soy/bölge aidiyeti | Kutsal mekân ve vakti dedikoduyla kirletmek; fitnenin kökenini çözümlemek |
| Hadis | Yatsı sonrası semer yasağı | Hz. Peygamber'in yatsıdan önce uyumayı ve yatsıdan sonra lakırdı yapmayı (الحديث بعدها / السمر) nehyetmesi | Zihnin gece gevezeliğinden arındırılıp sabah ibadetine dinç hazırlanması |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Vahye karşı gece kulisleri | Karşı-tebliğ ve sapkın kült inşası | İnancı gevşetmek | Gündüzün açık davetine karşı gece toplanıp şüphe yaymak veya Samiri gibi sahte tapınak üretmek | Kesin |
| İlmi | Bilgi ahlakı ve delil | Fısıltı kültürü ve dedikodu | Hakikati manipüle etmek | Delile dayalı açık müzakere yerine karanlıkta üretilen temelsiz iddialarla zihin bulandırma | Güçlü |
| Siyasi | Liderlik ve muhalefet | Gizli fraksiyon ve fitne odağı | Toplumsal birliği bölmek | Musa'nın yokluğunda Samiri'nin kitle psikolojisini kullanarak meşru otoriteyi sarsması | Kesin |
| İktisadi | Kaynak yönetimi ve ziynet | Altının bâtıl amaçla temerküzü | İktisadi gücü fetişleştirmek | Halkın altın ve ziynetlerini toplayıp tapınma nesnesine dönüştürerek serveti ranta ve şirke alet etme | Güçlü |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Gürültü sinyali ve ışık emilimi (alacakaranlık gradyanı) | Tam aydınlık ile tam karanlık arasındaki geçiş bandında sinyalin saçılması ve entropinin artması gibi, bilginin netliğini yitirip parazit üretmesi | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Gayriresmî ağlar, dezenformasyon ve kitle manipülasyonu | Resmî ve kurumsal kanalların dışına taşan gizli kulislerin, zayıf anlarda kitleleri yönlendiren alternatif iktidar odakları kurması | Kesin |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü yalnızca sıradan bir gece muhabbeti veya Samiri'yi tarihte kalmış marjinal bir şahıs olarak görmek |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Gece karanlığını ve gayriresmî toplanmaları vahye karşı bir algı operasyonuna dönüştürme ve açık kanunların bulunmadığı anlarda zihinsel zaafları sömürerek sahte ilahlar üretme pratiği |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Mü'minûn 23:67'deki kınamayı sadece bir gece geç vakit oturma ayıbı sanmak ve Tâhâ suresindeki Samiri krizini münferit bir sihirbazlık vakası sayarak sistemli ideolojik saptırmayı gözden kaçırmak |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Vahyin aydınlık, açık ve kamusal çağrısına karşı inkârcıların ve münafıkların gece karanlığında, kapalı kapılar ardında nasıl alternatif fısıltı meclisleri ve saptırıcı semboller inşa ettiğini deşifre eder. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Mekke müşriklerinin Kâbe avlusunda gece toplanıp Kur'an'ı hezeyanla yaftaladığı bağlamda (Mü'minûn suresi) ve İsrailoğullarının çöl imtihanında buzağı kültüne kaydığı anlatılarda (Tâhâ suresi) belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Hakikate karşı direnişin yalnızca kılıçla veya açık münazarayla değil, sinsi gece kulisleriyle, popülist heykel ve nesnelerle kitle psikolojisini esir alarak yürütüldüğünü gösterir. |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamGün ışığının çekilip alacakaranlığın çökmesi (esmerlik), gece karanlığında uyanık kalıp toplanmak ve çivi vasıtasıyla iki nesneyi birbirine kenetlemek.
- Soyut anlamAçık ve meşru ortamdan gizli ve denetimsiz alana çekilerek şüphe, fısıltı ve sahte semboller üzerinden kitleleri hakikatten saptıran fikrî ve psikolojik operasyon.
- Sistematik karşılıkGündüzün açık ilkelerine paralel olarak karanlıkta işletilen dezenformasyon şebekesi ve toplumun zaaf anlarında altın/gösteriş fetişizmi üzerinden kurulan alternatif şirk düzeni.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde , anındaki karanlık odaklı fısıltı ve saptırma potansiyelini temsil eder. parametresi ortama hâkim olan açık vahiy ve gündüz bilincini () gösterir; olduğunda yani rehberliğin veya aydınlığın çekildiği zayıf evrede parantez içi değer maksimize olur. , kapalı alanında (gece meclisinde) dolaşıma sokulan manipülatif fısıltı yoğunluğunu; integral ise bu meclisteki toplam yozlaşmayı ifade eder. katsayısı Samiri tipi saptırıcı figürlerin ürettiği yapay cazibeyi, ise Musa'nın yokluğu gibi kritik anlarda devreye giren ani sapma dürtülerini modeller.