سهر

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: س-ه-ر1 sîga, 0 mücavir kök, 1 ayet, 1 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.سهربِالسَّاهِرَةِ

KökSîga 1Ayet 1Sure 1Mücavir 0

▶ Ağı aç (3B)

سهر

س - ه - ر

KÖK
  • 1 geçiş
  • 1 ayet
  • 1 sîga
  • 13 sözlük

Sahire : “Sahire” şafağın sökmesi vaktinde gökyüzünde bulunan dikey aydınlıktır ki, bu esnada sahur yemeği yenebilir. Kesilmiş koyunun akciğeri demektir. Bununla büyü yapmış olmalarından dolayı sihir denmiştir. Sabahın alaca karanlığı ciğere benzediğinden dolayı “seher” denmiştir.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(13)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Sahire : “Sahire” şafağın sökmesi vaktinde gökyüzünde bulunan dikey aydınlıktır ki, bu esnada sahur yemeği yenebilir. Kesilmiş koyunun akciğeri demektir. Bununla büyü yapmış olmalarından dolayı sihir denmiştir. Sabahın alaca karanlığı ciğere benzediğinden dolayı “seher” denmiştir.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.022 harf
باب الهاء والسين والراء معهما ه ر س، س ه ر مستعملان فقط هرس: الهَرْس: دقُّ الشَّيءِ بالشّيءِ عريضاً، كما تُهْرَس الهَريسةُ بالمِهراس. والفَحْلُ يَهرِسُ القِرنَ بكَلْكَله. والهَرِسُ من الأسود: الشّديدُ المِراس، قال: شَديدَ السّاعدَيْنِ أخاوِثـابٍ شديداً أسْرُهُ هَرْساً هَموسا والمَهاريسُ من الإِبل: الجِسامُ الثِّقال. ومن شدَّةِ وَطْئها سُمّيتْ: مَهاريسَ، وكذلك الكثيرات الأكل من الإِبل تُسمّى
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR438 harf
السَهَرُ: الأَرَقُ. سَهِرَ بالكسر يَسْهَرُ، فهو ساهِرٌ وسَهْرانٌ. وأَسْهَرَهُ غيره. ورجلٌ سُهَرَةٌ، أي كثير السَهَرِ. والساهورُ: غِلافُ القَمَرِ فيما تزعمه العرب. قال أميَّة بن أبي الصَلت: لا نَقْصَ فيه غير أنَّ جبينَهقَمَرٌ وساهورٌ يُسَلُّ ويغْمَدُ ويقال: الساهورُ: ظلُّ الساهِرَةِ، وهي وجه الأرض. ومنه قوله تعالى: "فإذن هُمْ بالسَّاهِرَة". قال أبو كَبير الهُذَلي: يَرْتَدْنَ ساهِرَةً كأنَّ
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR4.734 harf
ه س ر هرس ، هسر ، سهر ، رهس : مستعملة . سهر : قال الليث : السَّهَر : امتناع النَّوْم باللَّيل : تقول : أسْهَرَنِي همٌّ فَسَهِرْتُ له سَهَراً . قال : والسَّاهُور مِنْ أسْمَاء القَمَر ؛ وقال غيره : السَّاهُور للقمر كالغِلاف للشيء ، وَمنه قول أمَيّة : قَمَرٌ وَسَاهُورٌ يُسَلُّ ويُغمَّدُ قاله القُتَيْبِيُّ : قال ابن دُرَيد : السَّاهُور : القمر بالسُّرْيانيّة ، وَوَافَقه أبو الهَيْثم ، وهو الصَّوَاب
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR5.485 harf
(باب السين والهاء وما يثلثهما) (سهو) السين والهاء والواو معظم الباب [يدلّ] على الغفلة والسُّكون. فالسَّهْو: الغفلة، يقال سَهَوْتُ في الصلاة أسهو سَهْواً. ومن الباب المساهاة: حُسْن المُخَالَقَة، كأنَّ الإنسانَ يسهو عن زَلَّةٍ إن كانت من غيره. والسَّهْو: السُّكون. يقال جاء سَهْواً رَهْواً. ومما شَذَّ عن هذا الباب [ السَّهْوَة([1])]، وهي كالصُّفَّة تكون أمامَ البيت. وممّا يبعُد عن هذا وعن قياس
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR468 harf
- الساهرة (يريد قوله تعالى: ﴿فإذا هم بالساهرة﴾ النازعات: 14) قيل: وجه الأرض، وقيل: هي أرض القيامة، وحقيقتها: التي يكثر الوطء بها، فكأنها سهرت بذلك إشارة إلى قول الشاعر: *تحرك يقظان التراب ونائمه * *** (هذا عجز بيت، وصدره: *إذا نحن سرنا بين شرق وبين مغرب * وهو لحريث بن عناب الطائي، في الحماسة البصرية 1/8؛ وأساس البلاغة مادة (يقظ) ؛ وشرح الحماسة 2/94) والأسهران: عرقان في الأنف (قال كراع النمل:
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR611 harf
س ه ر فلان يحب السهر والسمر وقد سهرت البارحة وأسهرني كذا‏.‏ ودخل القمر في الساهور إذا كسف وخرج من الساهور إذا انجلى‏.‏ قال‏:‏ كأنهـا بهثـة ترعى بأقرية أو شقة خرجت من جوف ساهور ومن المجاز‏:‏ قطعـوا ساهـرة‏:‏ أرضـاً بسيطـة عريضـة يسهـر سالكهـا‏.‏ وأرض ساهـرة‏:‏ سريعـة للنبات كأنها سهرت بالنبات‏.‏ قال‏:‏ يرتدن ساهرة كأن غميمها وجميمهـا أسـداف ليل مظلم وبرق ساهر وقد سهر البرق إذا بات يلمع‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR3.561 harf
السَّهَرُ: الأَرَقُ. وقد سَهِرَ، بالكسر، يَسْهَرُ سَهَراً، فهو ساهِرٌ: لم ينم ليلاً؛ وهو سَهْرَانُ وأَسْهَرَهُ غَيْرُه. ورجل سُهَرَةٌ مثال هُمَزَةٍ أَي كثيرُ السَّهَرِ؛ عن يعقوب. ومن دعاء العرب على الإِنسان: ما له سَهِرَ وعَبِرَ. وقد أَسْهَرَني الهَمُّ أَو الوَجَعُ؛ قال ذو الرمة ووصف حميراً وردت مصايد: وقد أَسْهَرَتْ ذا أَسْهُمٍ باتَ جاذِلاً، له فَوْقَ زُجَّيْ مِرْفَقَيْهِ وَحاوِحُ الليث:
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR156 harf
* س ه ر * * السَّهَرُ * الأرق وبابه طرب فهو * سَاهِرٌ * و * سَهْرانٌ * و * أسْهَرَهُ * غيره ورجل * سُهَرةٌ * كهمزة أي كثير السهر و * السَّاهِرةُ * وجه الأرض
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR4.073 harf
سهر، كفرح، يسهر سهرا: أرق، ولم ينم ليلا، وفلان يحب السهر والسمر. ورجل ساهر وسهار، ككتان، وسهران وسهرة، الأخيرة كتؤدة أي كثير السهر، عن يعقوب. ومن دعاء العرب على الإنسان: ماله سهر وعبر. وقد أسهرني الهم أو الوجع، قال ذو الرمة ووصف حميرا وردت مصائد: وقد أسهرت ذا أسهم بات جاذلا له فوق زجي مرفقيه وحاوح وقال الليث: السهر: امتناع النوم بالليل، ورجل سهار العين: لا يغلبه
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR5.816 harf
سَهِرَ 1 سَهِرَ ذ , aor. سَهَرَ , inf. n. سَهَرٌ, He waked, was sleepless or wakeful, or did not sleep, by night; (S, K;) he abstained from sleep by night; (Lth;) he remained awake all the night or a part thereof: you say سَهِرَ اللَّيْلَ, or بَعْضَ اللَّيْلِ, He remained awake during the night, or a part of the night: (Msb:) [he passed the night, or a part of the night, sleepless, or without
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR653 harf
سَهِرَ سَهِرَ A ( n. ac. سَهَر 4 ), a. Was sleepless, wakeful; watched. سَاْهَرَ سَاْهَرَ III , a. Watched with. أَسْهَرَ أَسْهَرَ IV , a. Rendered sleepless; made to watch. سَهْرَة سَهْرَة 1t , a. Vigil, watch; eve; evening. b. Evening party. سَهَر سَهَر 4 , a. Sleeplessness, wakefulness; watchfulness. سَاْهِر سَاْهِر 21 , a. Wakeful, watchful; watcher. سَاْهِرَة سَاْهِرَة 21t , a.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR12.070 harf
سهر سَهِرَ - يَسْهَرُ - سَاهِر- سَاهِرَة سَهِرَ - يَسْهَرُ + الكائن: يأرق: لا ينام الليل وهو يقظ يترقب أمراً سَاهِر: اسم فاعل صفة مشبهة من " سَهِرَ - يَسْهَرُ " سَاهِرة - الساهِرة: مؤنث " سَاهِر": وهو كذلك فاعل مرة: الأمر أو الوضع العام الشديد والعسير الذي يجعل المرء يسهر: وهي اصطلاحاً: أرض أو يوم أو ما شابه، يظل الناس فيه يقظين مترقبين
Tamamını oku

Sîgalar(1)

Mücavir kökler0 mücavir (2 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.

Edatlar gizli; bu kökün yalnızca edat mücavirleri var.

Geçtiği ayetler(1)

Sîga sayfası: بِالسَّاهِرَةِ
  1. فَإِذَا هُمْ بِالسَّاهِرَةِ

    MeydandaKi o zaman, hepsi toprağın yüzüne dökülecektir.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökسهر
YapıÜçlü
Özel DurumBelirgin fark tespit edilmedi
Bağlamsal Yakın Köklerيقظ, نبه, حشر
Zıt Kökنوم
Çekirdek Özet 1Gece uykusuz kalmak, uykunun kaçması, canlının veya toprağın kesintisiz uyanık ve faal durumda olması
Çekirdek Özet 2Kabir uykusundan ve ölüm sükûnetinden tek bir haykırışla uyanıp dümdüz, açık ve geniş bir alanda toplanma hali
Çekirdek Özet 3Varlığın atalet, gaflet ve ölüm perdesinden sıyrılarak tam bir teyakkuz, şahitlik ve hesap meydanına çıkışı
Kritik Hata RiskiKelimenin kökündeki uyanıklık ve teyakkuz dinamizmini yok sayarak mekanı salt coğrafi bir çöl veya sıradan bir arsa olarak anlamak ya da سحر köküyle karıştırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
سهAkışkanlık, gevşeme, kesintisizlik, dikkatin veya engelin aradan çekilmesi; سهل düz ve engebesiz yer, سهم hedefe doğru düzgün ve engelsiz fırlatılan ok, سهو bilincin uyanık dikkatten kayması ve gafletرÇekirdeğe eklenen ر harfi baş, süreklilik ve tekrarlanma boyutu katarak engelsiz akışı ve çözülmeyi gecenin karanlığı içinde uykunun çekilmesine, gözün açık kalmasına, kesintisiz bir teyakkuz ve faaliyete dönüştürmüştür.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
سDiken, destek; tutunma, dayanma, korumaGöz kapağının ve bilincin kapanmaya karşı direnmesi, uykuya teslim olmayıp dik durması
هKollarını kaldırmış insan; dikkat çekme, ortaya çıkma, nefesCanlılığın ve uyanıklığın birdenbire açığa çıkması, farkındalığın soluk alması
رİnsan başı; baş, ilk, üstZihnin, algının ve baş bölgesindeki gözlerin açık ve tetikte kalması, süreklilik
سهرUykuya ve atalete direnerek bilincin ve gözün kesintisiz şekilde açık, görünür ve tetikte kalmasıKökün bütünü, karanlık veya örtücü bir durum karşısında varlığın kapanmayıp bütünüyle açığa çıkmasını, gözün ve yerin uyumayan bir teyakkuz halinde bulunmasını canlandırır.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamGeceleyin uykunun kaçması (el-arak), gözün uyku tutmaması; geceleri de durmaksızın çalışan ve bitki çıkaran canlı, verimli, dümdüz ve geniş toprak; geceleri suları kesilmeyip sürekli akan pınar
Cahiliye şiiri kullanımıNâbiğa ez-Zübyânî beytinde geceyi uykusuz ve teyakkuzda geçirilen bir zaman olarak niteler: كَتَمْتُكَ لَيْلاً بالجَمُومَيْنِ ساهرا / وهَمَّيْنِ: هَمّاً مُسْتَكِنّاً وظاهرا
Erken Arapça kullanımÜmeyye b. Ebi’s-Salt şiirinde yeryüzünü veya av hayvanlarının bulunduğu geniş araziyi bu kökle anar: وفيها لَحْمُ ساهرةٍ وبحرٍ / وما فاهُوا بِهِ لهمُ مقيم; ayrıca Arapların uykusuz kalan kimse için söyledikleri mâ lehu sehire ve ‘abire bedduası

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

Sami etimolojik katman

Arapça سهر kökü, Sami dil ailesinde özellikle uyanıklık, geceleri uyanık durma, parıldama ve göksel/gecesel varlıklarla ilişkili semantik bir hat üzerinde yer alır. İbranicede sehar veya sahar kökü dolunay, ay kursu ve yuvarlaklık anlamlarıyla örtüşürken, Süryanicede sahrā doğrudan ay, gece bekçiliği ve uyanıklık dairesine bağlanır. Klasik Arapçada da ayın tutulup açılması veya hilal evreleri için es-sâhûr kelimesinin kullanılması, kökün erken Sami katmanında geceleyin uykusuz kalma ile gecenin tek aydınlatıcısı ve gözcüsü olan ayın teyakkuzu arasındaki semantik bağı doğrular. Kelimenin geniş, beyaz ve düz yeryüzü parçası için kullanılmasında da geceleyin uykusuz yol alınan, üzerinde hiçbir gizlenme yeri bulunmayan ve adeta gecenin ışığını yansıtan düzlük tasavvuru belirleyicidir. Dil ailesi içinde kök, gaflet ve uykunun zıddı olan uyanıklık matrisine aittir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönGece uykusuzluğu, dinmeyen akış, üzerinde uyunmayan düzlükسهر kökü uykunun gitmesi anlamından gece boyu faal olan pınara, gece de bitki üreten bereketli toprağa ve yolcusunu uyutmayan düz araziye genişlemiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ve Süryanice sahrā (ay, gece uyanıklığı, gece nöbeti)Gece teyakkuzu, gözetleme ve ayın parlaklığı ile uykusuzluk arasındaki kadim Sami semantik bağını gösterir.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik çerçevenin Sami dışı kollarında doğrulanmış doğrudan bir kökdeş tespit edilmemiştir.Veri bulunamadı

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Brockelmann, Lisān al-ʿArab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
سهرAnlamlıUykusuzluk, uyanıklık, düz ve geniş alanGece uyumayıp uyanık kalmak; bitkisi ve faaliyeti kesilmeyen verimli arazi; mahşer meydanıHedef kök; Kur’an’da geçer
سرهKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu diziliş mühmel kabul edilmiş, bağımsız bir kök hüviyeti kazanmamıştırKur’an’da geçmez
هسرAnlamlıŞiddetle kırmak, bükmek, boyun eğdirmekBir şeyi eğip bükerek kırmak; aslanın avını yere vurup parçalaması; yırtıcılık haliTahdhīb al-Lugha müsta'mel sayar; Kur’an’da geçmez
هرسAnlamlıEzmek, dövmek, çiğnemekKatı bir nesneyi tokmakla döverek un ufak veya püre haline getirmek, şiddetle çiğnemekAyn ve Tahdhīb müsta'mel sayar; Kur’an’da geçmez
رسهKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıKlasik sözlük sistematiğinde mühmel bırakılmış, kök türetimi bulunmayan diziliştirKur’an’da geçmez
رهسAnlamlıAğır basmak, sıkıştırmak, ezmekBir nesnenin ağırlıkla bir yere baskı yapması, devenin ayağının tabanının incinip ezilmesiTahdhīb al-Lugha müsta'mel sayar; Kur’an’da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
سهرMerkezUyanıklık ve açık alanUyku perdesinin yırtılmasıyla hem bilincin hem de üzerinde durulan zeminin kesintisiz teyakkuz ve görünürlük kazanmasıGözün uyku tutmaması ve üzerinde uyunmayan, sığınaksız, dümdüz mahşer zemini
يقظKomşuUyanıklıkيقظ uykudan fiilen kalkma ve tetikte olma durumudur; سهر ise özellikle gece vaktinde uykunun tutmaması ve kesintisiz açık kalma halidirGafletten silkinip duyuların aktif hale gelmesi
نبهKomşuİkaz ve bilinçlenmeنبه bir dış uyarıcı veya hatırlatıcı sebebiyle dikkat kesilmek iken, سهر uykunun tamamen bertaraf edildiği zamansal ve mekânsal sürekliliktirUyarılarak ayılma ve şan/itibar kazanma
حشرKomşuToplanma ve sevkحشر dağınık fertlerin zorla bir araya sürülmesidir; سهر ise o toplanmanın gerçekleştiği, hiçbir saklanma yeri olmayan uyanık ve açık meydandırMahşere sevk edilme ameliyesi
نومZıtUyku ve ataletنوم duyuların kapanması, bilincin istirahate çekilmesi ve canlının dış dünyaya kendini kapatması halidirCanlının idrak ve teyakkuzunun askıya alınması

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaسهرGece uykusuz kalmak, uyanık olmak, geniş açık düzlükHem biyolojik bilincin uyumamasını hem de üzerinde hiçbir canlının uyuyamayacağı mutlak açık ve düz meydanı kapsarKesin
LatinceVigilia, insomniumUyanıklık, nöbet, gece uykusuzluğuVigilia gece nöbetini ve teyakkuz halini çok iyi karşılar ancak kökün düz ve çıplak yer yüzeyi anlamını taşımazGüçlü
İngilizceVigilance, sleeplessness, wakefulnessUyanıklık, uykusuzluk, teyakkuz haliZihinsel ve bedensel uyanıklığı karşılar; sahire formundaki mahşer meydanı/açık düzlük mekânsal karşılığını dışarıda bırakırGüçlü
AlmancaSchlaflosigkeit, WachsamkeitUykusuzluk, uyanıklık haliGece boyu uyuyamama ve uyanık nöbet tutma anlamını verir; yeryüzü ve mekan çağrışımı eksik kalırGüçlü
FransızcaVeille, insomnieGece uyanıklığı, nöbet, uykusuzlukVeille nöbet ve teyakkuz boyutunu yansıtırken, kavramın diriliş sonrası düz zemin boyutunu ifade etmezGüçlü

Kaynak Lewis & Short, Oxford English Dictionary, Grimm Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
بِالسَّاهِرَةِDiriliş sonrası toplanılan açık, dümdüz, beyaz ve üzerinde uyku/gaflet bulunmayan mahşer meydanıAhireti ve dirilişi inkar eden inkarcıların ölümden sonra tek bir sesle (zecra) kabir uykusundan fırlayıp gözlerini açtıkları hesap alanı bağlamında: Nâziât 79:14

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamBa's ve Haşr meselesiİnsanların ölüm uykusundan sonra ikinci bir yaratılışla yeni bir mekanda mı yoksa mevcut yeryüzünün düzleştirilmiş halinde mi toplanacağıÖlüm ataletinin kalkıp mutlak bir teyakkuz ve görünürlük meydanına çıkılması
FıkıhGece ibadeti ve geceyi ihya (Kıyâmü'l-leyl)Geceyi ilim veya ibadetle uykusuz geçirmenin (es-seher fi'l-ilm) ve gece uyanıklığının sınırları ve faziletiGece vaktinde meşru bir amaçla uykudan feragat etme hali
TefsirNâziât 79:14 ayetinin tefsiries-Sâhire kelimesinin yeryüzünün tamamı mı, Şam toprağı mı, cehennemin bir tabakası mı yoksa sadece dümdüz beyaz bir meydan mı olduğuKabirlerin bağrından yeryüzünün sırtına çıkarak herkesin bir anda uyanıp birbirini gördüğü açık zemin
HadisGece sohbeti ve ibadet rivayetleriYatsı namazından sonra gereksiz yere uyanık kalmanın (seher) nehyedilmesi, ancak ilim ve hayır için uyanık kalınabilmesiBoş ve faydasız gece uykusuzluğu ile hayırlı teyakkuzun ayrılması

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniEsatoloji ve HesapMutlak Teyakkuz MeydanıVarlığı gaflet uykusundan uyandırıp ilahi huzura çıkarmaBütün perdelerin kalktığı, hiçbir günahın ve niyetin gizlenemediği hesap zeminiKesin
İlmiBilinç ve Algı TeorisiKesintisiz İdrak / UyanıklıkBilgiyi durağanlıktan çıkarıp sürekli gözlemde tutmaZihnin dogmatik uykudan sıyrılarak varlığı sürekli bir teyakkuzla araştırmasıGüçlü
SiyasiKamu Denetimi ve ŞeffaflıkAçık ve Gizlenemez Alanİktidarın ve toplumun eylemlerini kamusal görünürlüğe sunmaSiyasetin kapalı kapılar ardından çıkarılıp teyakkuz halindeki toplumun önüne serilmesiMuhtemel
İktisadiSürekli Üretim ve DolaşımGece de Faal Olan İktisadi KapasiteKaynakların atıl kalmayıp kesintisiz değer üretmesiKlasik sözlükteki 'sen uyurken gece de çalışan akar su ve toprak' istiaresinin kurumsal ifadesiMuhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKuantum durumunun çökmesi ve sürekli gözlem (Zeno etkisi)Bir kuantum sisteminin sürekli gözlem altında tutulduğunda (uyutulmadığında/serbest bırakılmadığında) durumunun sabit ve teyakkuzda kalması haliMuhtemel
Beşeri bilimlerPanoptikon ve kamusal şeffaflık alanıBireylerin veya toplumun hiçbir saklanma imkanı bulamadığı, her şeyin sürekli gözetim ve bilinç altında olduğu düz ve açık sosyal yapıGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi sadece geceleri geç saatlere kadar uykusuz kalmak veya eğlenmek (gecelemek) şeklindeki gündelik pratikle sınırlamak
Kur'an içi daha geniş anlamÖlüm perdesinin, kabir karanlığının ve gaflet sükûnetinin tamamen yırtılarak yaratılmışların hiçbir engelin arkasına saklanamayacağı apaçık bir diriliş ve teyakkuz zeminine kavuşması
Yanlış anlamanın doğuracağı hataes-Sâhire lafzını sadece coğrafi bir çöl parçası saymak ya da kelimeyi fonetik benzerlik sebebiyle سحر (seher/sihir/akciğer) köküyle karıştırarak dirilişin ontolojik sarsıcılığını ve teyakkuz boyutunu gözden kaçırmak

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın ölüm sonrası dirilişi (ba's) anlatırken seçtiği kavramın salt bir yer değiştirme değil, bir bilinç, uyanış ve saklanamazlık hali olduğunu gösterdiği için son derece kritiktir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Nâziât suresindeki diriliş ve kıyamet sahnelerinde, inkarcıların 'çürümüş kemikler olduktan sonra mı diriltileceğiz?' istihzasına verilen cevabın şiddetini ve hızını kavramada belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Ölümden sonraki dirilişin pasif bir bekleyiş değil, tek bir haykırışla başlayan sarsıcı bir uyanma, tüm duyuların sonuna kadar açıldığı engelsiz bir meydana çıkma olduğunu ortaya koyar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamGece vakti gözün uyku tutmaması, canlının uykusuz kalarak tetikte durması; gece de durmaksızın işleyen su ve bitki veren düz, beyaz, engelsiz toprak yüzeyi.
  • Soyut anlamAtalet, gaflet ve yokluk perdesinin ortadan kalkarak mutlak bir farkındalık, teyakkuz, görünürlük ve kaçınılmaz şahitlik durumuna geçiş.
  • Sistematik karşılıkVarlığın gizlilik ve ölüm durumundan (S0), dış bir irade ve zecr ile uyandırılarak hiçbir örtünün bulunmadığı mutlak açık ve kesintisiz denetim meydanına (S1) fırlatılması süreci.
  • LaTeX modeliS(t)=lim⁡t→tk(U0→ζΩ)buradaΩ={x∈R2∣∇ϕ(x)=0}

düzeltilmiş salt sembolik model:

ζ:U0→ΩveΩ∩∅=Ω,dαdt>0

  • LaTeX açıklamasıFormülde U0 ölüm ve kabir karanlığındaki durağan uyku ve atalet durumunu; ζ kıyamet günü gerçekleşen tek ve sarsıcı haykırışı (ez-zecra); Ω hiçbir engeli, çukuru ve saklanma noktası bulunmayan açık, düz ve pürüzsüz teyakkuz meydanını (es-sâhire); α ise bu meydana çıkan varlığın bilincindeki ve algısındaki kesintisiz uyanıklık ve farkındalık katsayısını temsil eder. Model, ataletten teyakkuza sıçramanın tekil bir uyarıcıyla gerçekleştiğini sembolize eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: س