سيح

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: س-ي-ح3 sîga, 32 mücavir kök, 3 ayet, 2 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.خزيفَسِيحُوابكرسَائِحَاتٍنكرسيحثيبطلقتوبالسَّائِحُونَعبدبدلشهرعجز

KökSîga 3Ayet 3Sure 2Mücavir 32

▶ Ağı aç (3B)

سيح

س - ي - ح

KÖK
  • 3 geçiş
  • 3 ayet
  • 3 sîga
  • 10 sözlük

Seyha (sin, ha): “Seyih” yerde akan su, dere. Buradan dolaşmak anlamına gelir. “Seyr” bir maksat için dolaşmaktır, “seyha” ise tanışmak ve tanıtmak için dolaşmaktır. Fışkıran sudur.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(10)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Seyha (sin, ha): “Seyih” yerde akan su, dere. Buradan dolaşmak anlamına gelir. “Seyr” bir maksat için dolaşmaktır, “seyha” ise tanışmak ve tanıtmak için dolaşmaktır. Fışkıran sudur.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR2.166 harf
باب الحاء والسين و واي معهما ح س و، ح س ي، ح و س، س ح و، س ح ي، س و ح، س ي ح، ح ي س مستعملات حسو: الحَساءُ- ممدود- اسمُ ما يُحْسَى. والفعل: حَسا يَحْسُو حَسْوا. والحُسْوةُ: مِلْءُ الفَمِ. يقال: اتَّخذوا له حَسِيَّة على فعلية، والحُسْوَةُ: الشيء القليل منه. حسي: الحِسْيُ: موضعٌ سهْلٌ يَسْتَنْقِعُ فيه الماء، ولا يلبث أن يْنْضَبَ، وجمُعُه: أحساء. وربّما حفر فنَبَعَ الماءُ بالقُرب منه. تقول:
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR509 harf
ساحَ الماءُ يَسيحُ سَيْحَاً، إذا جَرى على وجْه الأرض. والسَيْحُ: الماء الجاري. والسَيْحُ أيضاً: ضَرْبٌ من البُرُود. والسَيحُ: عَباءةٌ مُخَطّطة. وبُرْدٌ مُسَيَّحٌ ومُسَيَّرٌ، أي مخطَّط. وعباءة مُسَيَّحة. وساحَ في الأرض يَسيحُ سِياحةً وسُيوحاً وسَيْحاً وسَيَحاناً، أي ذهب. وساحَ الظلُّ، أي فاءَ. والمِسْياحُ: الذي يَسِيح في الأرض بالنَميمة والشرّ. وفي الحديث: "ليسوا بالمَساييح ولا بالمَذاييع
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR4.362 harf
(باب السين والياء وما يثلثهما) (سيب) السين والياء والباء أصلٌ يدلُّ على استمرارِ شيءٍ وذهابِهِ. من ذلك سَيْبُ الماء: مجراه. وانْسَابت الحَيَّة انسياباً. ويقال سيَّبت الدّابّة: تركته حيث شاء. والسائبة: العبد يُسَيَّب من غير وَلاءٍ، يَضَعُ مالَهُ حيث شاء. ومن الباب [السَّيْب([1])]، وهو العَطاء، كأنَّه شيءٌ أُجْرِيَ لـه. والسُّيُوب: الرِّكاز، كأنَّه عطاءٌ أجراه الله تعالى لمن وَجَده. وممّا شذّ عن
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR507 harf
س ي ح سـاح المـاء علـى وجـه الـأرض سيحـاً ومـاء سائـح وسيـح وأسـاح فلـان نهـراً‏:‏ أجـراه‏.‏ قال الفرزدق‏:‏ وكـم للمسلميـن أسحـت فيهـم بـإذن اللـه مـن نهـر ونهر وكساء مسيح‏:‏ مخطط‏.‏ ومـن المجـاز‏:‏ سـاح الرجـل فـي الـأرض سياحـة ورجـل سائـح وسيـاح ‏"‏ فسيحـوا في الأرض ‏"‏ وشبه الصائم به فقيل له‏:‏ سائح‏.‏ قال أبو طالب‏:‏ وبالسائحيـن لا يذوقـون قطرة لربهـم ولاراتكـات العوامـل وأساح الفرس
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR4.469 harf
السَّيْحُ: الماءُ الظاهر الجاري على وجه الأَرض، وفي التهذيب: الماء الظاهر على وجه الأَرض، وجمعُه سُيُوح. وقد ساحَ يَسيح سَيْحاً وسَيَحاناً إِذا جرى على وجه الأَرض. وماءٌ سَيْحٌ وغَيْلٌ إِذا جرى على وجه الأَرض، وجمعه أَسْياح؛ ومنه قوله: لتسعة أَسياح وسيح العمر (* قوله «لتسعة أَسياح إلخ» هكذا في الأصل.) وأَساحَ فلانٌ نهراً إِذا أَجراه؛ قال الفرزدق: وكم للمسليمن أَسَحْتُ بَحْري، بإِذنِ اللهِ من
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR440 harf
* س ي ح * * سَاحَ * الماء جرى على وجه الأرض وبابه باع و * السَّيْحُ * أيضا الماء الجاري و * سَاحَ * في الأرض يسيح * سَيْحاً * و * سُيُوحا * و * سِيَاحَةً * و * سَيَحاناً * بفتح الياء أي ذهب وفي الحديث ﴿لا سياحة في الإسلام﴾ و * المِسْياحُ * بالكسر الذي يسيح في الأرض بالنميمة والشر وفي الحديث ﴿ليسوا * بالمَساششحِ * ولا بالمذاييع البذر﴾ و * سَيْحانُ * بوزن ريحان نهر بالشام و * ساحِينُ * بكسر
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR5.258 harf
ساح الماء يسيح سيحا وسيحانا ، محركة: إذا جرى على وجه الأرض. و ساح الظل ، أي فاء . السيح: الماء الجاري. و في التهذيب: الماء الظاهر الجاري على وجه الأرض، وجمعه سيوح. وماء سيح وغيل، إذا جرى على وجه الأرض، وجمعه أسياج. السيح: الكساء المخطط يستتر به ويفترش وقيل: هو ضرب من البرود، وجمعه سيوح. وأنشد ابن الأعرابي: وإني وإن تنكر سيوح عباءتي شفاء الدقى يا بكر
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR8.238 harf
سَاحَ 1 سَاحَ ذ , (S, Mgh, K,) or سَاحَ عَلَى وَجْهِ الأَرْضِ, (A,) aor. يَسِيحُ, (S, K,) inf. n. سَيْحٌ (S, A, Mgh, K) and سَيَحَانٌ, (K,) It (water) ran upon the surface of the earth. (S, A, Mgh, K.) ― -b2- And hence, (TA,) سَاحَ فِى الأَرْضِ, (S, A, Msb,) aor. as above, (S, Msb,) inf. n. سِيَاحَةٌ, (A,) or سَيْحٌ, (Msb,) or both, and سُيُوحٌ and سَيَحَانٌ, (S, K,) said of a man, (A,)
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR1.025 harf
سَاحَ سَاحَ ( y ) I ( n. ac. سَيْح 1 , سَيَحَاْن 36 ), a. Flowed, ran about, spread. b. Went & came, reappeared ( shadow ). c. ( n. ac. سَيْح 1 , سِيَاْحَة 23t , سُيُوْح 27 , سَيَحَاْن 36 ), Travelled; roved, rambled about; went on a pilgrimage. سَيَّحَ سَيَّحَ II , أَسْيَحَ IV , a. Made to flow, to run. اِنْسَيَحَ اِنْسَيَحَ VII , a. Became big, enlarged, dilated ( stomach ). b.
Tamamını oku

Sîgalar(3)

Mücavir kökler32 mücavir (36 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. ثيب

    1 ortak ayet · Dul kadınlar

  2. توب

    2 ortak ayet · Eveye yuva demektir

  3. ركع

    1 ortak ayet · “Ruk’a” eğilerek bakılmadan dibi görülmeyen derin yer…

  4. عبد

    2 ortak ayet · Ana kapının önündeki bekçidir

  5. بكر

    1 ortak ayet · Bekr genç deve demektir

  6. قنت

    1 ortak ayet · “Kart”, “karet” sıvının katılaşması, donması, kurumuş kan…

  7. شهر

    1 ortak ayet · Kamer gökteki ayın kütlesi demektir

  8. حدد

    1 ortak ayet · Hadid demir demektir

  9. ربع

    1 ortak ayet · Rebi’ (ayn): Bağdaş kurmak demektir

  10. طلق

    1 ortak ayet · “Dalk” sansar demektir

  11. خزي

    1 ortak ayet · Hizy (hı, ze) : Dikenli çalı demektir

  12. عجز

    1 ortak ayet · Belin at tarafıdır

Geçtiği ayetler(3)

Sîga sayfası: السَّائِحُونَ
  1. التَّائِبُونَ الْعَابِدُونَ الْحَامِدُونَ السَّائِحُونَ الرَّاكِعُونَ السَّاجِدُونَ الْآمِرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّاهُونَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَالْحَافِظُونَ لِحُدُودِ اللَّهِ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ

    Seyahat edenlerTevbe edenler, ibadet edenler, hamd edenler, seyahat edenler, rüku’ edenler, secde edenler, ma’rufu emredenler, münkeri nehyedenler, Allah’ın hududunu koruyanlardır. Mü’minleri müjdele.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökسيح
YapıÜçlü (ecvef-i yâî)
Özel Durumİlletli (orta harfi yâ olan ecvef yapı)
Bağlamsal Yakın Köklerسير, سيل, سرب, ضرب
Zıt Kökحبس
Çekirdek Özet 1Suyun yeryüzünde bir kanala hapsedilmeksizin yaygın, kesintisiz ve serbestçe akması
Çekirdek Özet 2İnsanın yeryüzünde serbestçe dolaşması, sınır veya baskı olmaksızın hareket etmesi ve nefsi tutkulardan arınarak ruhen akması
Çekirdek Özet 3Kısıtlanmamış hareket alanı, serbest dolaşım hakkı ve dünyevi bağlardan sıyrılarak ilahi amaca yönelen zihni ve bedeni seyyaliyet
Kritik Hata RiskiKökün Kur'an'daki türevlerini salt turistik gezi veya dünyayı terk eden manastır keşişliği (ruhbanlık) gibi dar ve zıt uçlara indirgemek

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
سيSerbestçe akma, yayılma, bir zemin üzerinde engelsizce kayıp ilerleme hareketi; nitekim سيب bağsız bırakılıp serbestçe akmayı/salınmayı, سير belirli bir hat üzerinde yürüyüp ilerlemeyi, سيل ise kütle halinde taşarak akmayı ifade ederحBoğazın en açık sürtünmeli seslerinden olan ح harfinin eklenmesiyle bu serbest akış ve kayma eylemi, yüzeye yayılma, ferahlık, dışa açılma ve sınırları aşan kesintisiz bir yayılım boyutu kazanmıştır.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
سDiken, destekHarekete dayanak oluşturan zemin, tutunma noktası ve hareketin yöneldiği dış çevre
يEl ve kolİcra etme, yönlendirme, aktif eylem ve gücün fiiliyata dökülmesi
حÇit, duvarÇevrilmiş alan, sınır hattı; bu sınırın aşılması veya açığa çıkarılması
سيحDestekten güç alarak kolun uzanması ve sınırın dışına serbestçe akışSuyun bir hazneden veya sınırlandırıcı bir çitten taşarak yeryüzü zemininde engelsizce yayılması gibi, iradi ve serbest hareketin mekan kısıtlamalarını aşarak açığa çıkması

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamSuyun bir ark veya kuyu içine hapsedilmeden yeryüzünün yüzeyinde kendiliğinden yayılıp akması; çizgili kumaşın üzerindeki su akıntısını andıran kesintisiz desenler
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem şiirinde oruç tutan veya dünyevi hazlardan el çekip çölde dolaşan kimseler için kullanılır; nitekim Ebû Tâlib bir beytinde şöyle demektedir: وبالسائحين لا يذوقون قطرة / لربهم ولاراتكات العوامل
Erken Arapça kullanımEmevî dönemi şairi el-Ferazdak şiirinde suyu ve nehri serbestçe akıtma anlamını şöyle kullanmıştır: وكم للمسلمين أسحت فيهم / بإذن الله من نهر ونهر

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

Sami etimolojik katman

Sami dil ailesinde سيح kökü, özellikle Orta ve Güney Sami kollarında akışkanlık, sıvının yayılması ve yeryüzünde serbestçe yer değiştirme kavramsal eksenine oturur. Arapçada kök, suyun tabii bir yatakta veya zeminde engelsizce akıp yayılmasını (السَّيْحُ: الماء الجاري على وجه الأرض) ifade ederken, Kuzeybatı Sami dillerinde ve İbranicede buna yakın semantik akrabalıklar daha çok konuşma, iç dökme veya serbestçe yayılma bildiren köklerle (שיח / ś-y-ḥ: konuşmak, düşünce içinde dolaşmak, feryat etmek; çalılık/yaban fidanı) paralellik gösterir. Bu iki kullanım arasındaki anlamsal köprü, sınırlandırılmamış, dışa doğru yönelen ve tabii bir serbestlikle kendi mecrasında ilerleyen hareket yapısıdır. Arap dilinde fiziksel sıvı akışkanlığı ön planda kalmış, ardından insanın yeryüzünde sınırsızca dolaşması ve zihnen dünyevi takıntılardan sıyrılarak hakikate akması mecazen bu kökle ifadelendirilmiştir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Lane’s Lexicon, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönSuyun yeryüzünde bir kanal olmaksızın yayılması ve çizgili desenSuyun engelsiz akması anlamından, insanın yeryüzünde serbestçe dolaşmasına ve oruçlunun bedeni arzulardan uzaklaşmasına geçilmiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice שיח (ś-y-ḥ: dolaşmak, tefekkür etmek, serbestçe konuşmak)Kuzeybatı Sami grubundaki zihni/ruhi serbest hareket ile Arapçadaki bedeni ve tabii akış ortak bir hareket tasavvuruna dayanır.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıSami ailesi dışında doğrudan ve düzenli ses denkliği gösteren ikna edici bir bağ tespit edilmemiştir.Veri bulunamadı

Kaynak Gesenius, Lane’s Lexicon, Maqāyīs al-Lugha.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
سيحAnlamlıSuyun engelsiz akması, yeryüzünde serbest dolaşmaSıvının yayılması ve insanın engelsizce hareket etmesiHedef kök; Kur'an'da geçer
سحيAnlamlıKabuğu sıyırmak, kazımak, düzeltmekBir nesnenin yüzeyini soyup düzleştirmekYüzey üzerinde hareket ortaklığı; Kur'an'da geçmez
يسحKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıArap dilinde bu dizilişte kök teşekkül etmemiştir
يحسKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıArap dilinde bu dizilişte kök teşekkül etmemiştir
حسيAnlamlıGizli su, yeraltından sızan su, yudumlamakKumun altına sızan suyu çıkarmak veya yudum yudum içmekSuyun akışı ve toplanması ile ilgili semantik komşuluk; Kur'an'da geçmez
حيسAnlamlıHurma, yağ ve keş peynirini karıştırıp yoğurmakMaddeleri birbirine katarak tek bir hamur haline getirmekKatı maddelerin yoğrulması; Kur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
سيحMerkezYeryüzünde engelsizce yayılma ve akmaBir kanal veya baskı olmaksızın geniş bir alanda serbestçe dolaşmaSuyun tabii yayılımı gibi mekan içinde serbest kalma
سيرKomşuYolda yürüme, mesafe katetmeBelirli bir istikamette, çizgisel bir hat veya rota üzerinde ilerlemeSeyahat bir hedefe gidişi öne çıkarır, seyahatta ise zeminde yayılma esastır
سيلKomşuSuyun kütle halinde akmasıSuyun yoğunluk, ağırlık ve baskıyla taşarak sürükleyici bir şekilde akmasıSeyil şiddet ve kütle barındırırken, seyh sükûnet ve engelsiz yayılım bildirir
سربKomşuAkıp gitme, süzülme, gizlice ilerlemeBelirli bir mecrada, bazen gizli veya dar bir hattan usulca süzülüp akmaSerab ve teserrüb dar geçitlerden sızmayı, seyh ise açık yüzeyde yayılmayı anlatır
ضربKomşuYeryüzünde adım atarak yol almaİktisadi, askeri veya pratik bir amaçla yeryüzünü adımlamaDarb fiili çaba ve temas merkezliyken, seyh serbestlik ve engelsizlik merkezlidir
حبسZıtHapsetme, engelleme, alıkoymaBir varlığın akışını, dolaşımını ve serbest hareketini durdurup bir yere kapatmaSuyun veya insanın hareket alanının tamamen sınırlandırılmasıdır

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaسيحSuyun veya insanın engelsizce akıp dolaşmasıKökün asıl anlamı suyun yüzeyde akmasıdır; serbest hareket ve oruca genişletilmiştir.Kesin
LatinceMeare, peragrareAkıp geçmek, baştan başa dolaşmakMeare akışı ve süzülmeyi karşılarken, peragrare yeryüzünü engelsizce dolaşmayı karşılar; ruhi boyutu eksiktir.Güçlü
İngilizceFlow freely, roam, wander unrestrictedSerbestçe akmak, engelsizce dolaşmakMekansal yayılımı ve engelsiz dolaşımı çok iyi karşılar ancak kökün oruçla kurulan ruhi bağını vermez.Güçlü
AlmancaStrömen, frei umherziehenAkmak, serbestçe etrafta dolaşmakSuyun engelsiz akması ve insanın serbest dolaşımı boyutunu taşır; nefsi kısıtlama nüansını içermez.Güçlü
FransızcaS'écouler librement, errer librementSerbestçe akmak, engelsizce dolaşmakSınırlandırılmamış dolaşım ve akışı karşılar; Kur'an'daki ahlaki ve hukuki arka planı dışarıda bırakır.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Lewis & Short, Grimm Deutsches Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
فسيحواGüvenlik içinde serbestçe dolaşma, mühlet tanınmasıHukuki ve siyasi bağlamda, antlaşmaları bozulan müşriklere tanınan dört aylık serbest dolaşım ve düşünme hakkı (Tevbe 9:2)
السائحونOruç tutanlar, nefsi arzulardan sıyrılarak ibadete yönelenlerMüminlerin erdemli nitelikleri arasında, yeme-içme ve bedeni arzulardan kesilerek ruhen seyr ü sülûk edenler (Tevbe 9:112)
سائحاتNefsini günahlardan alıkoyanlar, oruç tutan veya hicret eden saliha kadınlarPeygamber eşlerinin örnek ahlaki vasıfları bağlamında, arınmışlık ve itaatte sebat gösterenler (Tahrîm 66:5)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamRuhbanlık ve dünyadan el çekme tartışmalarıİslam'da Hristiyanlıktaki gibi dünyadan bütünüyle kopup dağlarda dolaşma şeklinde bir ruhbanlığın meşruiyetiİmanın mekanla değil kalbi arınma ve amel ile gerçekleştiği, tecridin zihni bir yönelim olduğu kabulü
FıkıhZiraat hukuku (öşür) ve savaş hukuku (eman/mühlet)Yağmur ve nehir suyuyla doğal olarak sulanan (seyh) arazilerin zekat oranı ile harbîlere verilen serbest dolaşım süresiSuyun kendiliğinden yeryüzünde akması masrafsız sulamayı; eman ise serbest ve güvenli hareketi ifade eder
Tefsirالسَّائِحُونَ ve سَائِحَاتٍ lafızlarının yorumuAyetlerdeki lafızların fiziki seyahat mi, hicret mi, yoksa oruç tutmak mı anlamına geldiği meselesiÇoğunluk müfessirlerce oruç tutanlar olarak tevil edilmiş, bedeni hazlardan kesilme akışla bağdaştırılmıştır
Hadisلا سياحة في الإسلام hadisi ve cihat/oruç benzetmeleriİslam'da toplumdan kaçıp yeryüzünde başıboş dolaşmanın nehyedilmesi ve ümmetin seyahatinin cihat ve oruç oluşuFiziksel başıboşluktan sorumlu toplumsal hayata ve nefis terbiyesine doğru anlam yoğunlaşması

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniNefis terbiyesi ve ibadet hayatıOruç ve kalbi seyr ü sülûkBedeni kısıtlayarak ruhun hakikate doğru serbestçe akmasını sağlamaBedensel arzulardan el çekildiğinde ruh, suyun tabii akışı gibi engelsizce ilahi huzura yönelir.Kesin
İlmiHakikati arama ve tefekkürZihni tahkik ve ibret seyahatiZihni sabit fikirlerden kurtarıp deliller arasında serbestçe dolaştırmaAkıl, dar dogmaların sınırlarına hapsolmadan hakikatin izini sürer ve bilgiyi yayar.Güçlü
SiyasiHukuki güvenlik ve serbest dolaşımEman, ateşkes ve seyahat özgürlüğüBireylerin veya tarafların belirli bir süre tehdit altında olmadan hareketini temin etmeHukuk düzeni, bireye şiddetten ve baskıdan arınmış serbest bir hareket ve karar sahası tanır.Kesin
İktisadiDoğal kaynakların ve suyun kullanımıDoğal sulama (seyh) ve sermaye akışkanlığıMasrafsız kaynakla üretim yapma ve piyasa engellerini aşarak dolaşımı sağlamaEmek harcanmadan yeryüzünde kendiliğinden akan su en bereketli üretim girdisidir.Kesin

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerLaminer akış ve açık kanal hidrodinamiğiBir sıvının herhangi bir dış tazyik veya kapalı boru baskısı olmaksızın, bir yüzey boyunca sınır tabaka sürtünmesini aşarak serbestçe akması durumu ile tam bir yapısal özdeşlik taşır.Kesin
Beşeri bilimlerSeyahat hürriyeti ve negatif özgürlükHukuk ve siyaset felsefesinde bireyin dışarıdan gelen bir zorlama, engel veya baskı olmaksızın kendi hareket alanını serbestçe kullanabilmesi ve iradesini kısıtlamasız eyleme dökebilmesi ilkesidir.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca günümüzün turizm, tatil ve amaçsız eğlence gezisi (siyahat) anlamıyla sınırlamak veya geçmişteki keşişvari manastır hayatıyla özdeşleştirmek
Kur'an içi daha geniş anlamHukuki dokunulmazlık içinde serbestçe hareket etme hakkı (Tevbe 9:2) ile bedeni arzulardan uzaklaşarak ruhi olgunluğa erişme disiplinini (Tevbe 9:112; Tahrîm 66:5) içine alan çok boyutlu özgürlük hali
Yanlış anlamanın doğuracağı hataMüşriklere verilen dört aylık mühletin hikmetini kavramaktan uzaklaşmak; müminlerin ve saliha kadınların vasıfları arasında sayılan seyahati başıboş gezginlik veya toplumdan kaçış zannederek ibadi derinliğini yitirmek

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?İslam'ın hem bireysel ahlak ve ibadet boyutunda (oruç ve tefekkür) hem de kamu hukuku ve uluslararası ilişkiler boyutunda (eman, ateşkes ve hareket serbestisi) özgürlük ve serbest dolaşım ilkelerini nasıl harmanladığını gösterdiği için hayatidir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Tevbe suresinin başındaki antlaşma, savaş ve eman hükümlerini bildiren ahkam ayetlerinde ve müminlerin kemal sıfatlarını sıralayan ahlak ve aile ayetlerinde belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Kur'an'ın muhaliflerine dahi düşünme ve tercih hakkı tanıyan bir mühlet alanı açtığını ortaya koyarak 'İslam'da doğrudan kılıç zoruyla inandırma vardır' iddiasını çürütür; ayrıca dindarlığı pasif bir hapis hayatı değil, şuurlu bir seyyaliyet olarak tanımlar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamSuyun bir kaba veya bende hapsedilmeksizin yeryüzü sathında engelsizce, yaygın ve tabii olarak akması.
  • Soyut anlamVarlığın, üzerindeki dış kısıtlamalardan, baskılardan veya nefsani arzulardan arınarak belirlenen meşru uzamda serbestçe ve tabii bir gayeyle hareket etmesi.
  • Sistematik karşılıkHukukta eman ve serbest dolaşım hakkı, ahlakta nefsi kısıtlayıp ruhu serbest bırakma (oruç), tabiatta ise harici müdahale gerektirmeyen tabii akışkanlık.
  • LaTeX modeliΔM=∫t0t1(Fext−R(x))dts¸artıylaR(x)→0  ⟹  dxdt=vserbest
  • LaTeX açıklamasıModelde M hareket veya akış miktarını, t0 ile t1 tanınan zaman aralığını (örneğin mühlet süresini), Fext harekete yön veren içsel/tabii potansiyeli, R(x) ise hareket alanındaki sınırlandırıcı direnç veya engelleri simgeler. Kökün temsil ettiği durumda harici engeller ve kısıtlamalar sıfıra yaklaştığından (R(x)→0), hareket bir dış baskı altında kalmadan kendi tabii hızında (vserbest) gerçekleşir; bu da hem suyun yüzeyde engelsiz akışını hem de hukuki güvence altındaki serbest dolaşımı ifade eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: س