سين

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: س-ي-ن2 sîga, 7 mücavir kök, 2 ayet, 2 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.شجرأكلسِينِينَسينسَيْنَاءَطورصبغنبتخرج

KökSîga 2Ayet 2Sure 2Mücavir 7

▶ Ağı aç (3B)

سين

س - ي - ن

KÖK
  • 2 geçiş
  • 2 ayet
  • 2 sîga
  • 7 sözlük

Tin incir demektir. T’nin sin’e dönüşmesi ile incir bulunan bir dağın adıdır.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(7)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Tin incir demektir. T’nin sin’e dönüşmesi ile incir bulunan bir dağın adıdır.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR4.776 harf
باب السين والنون و و ا ي ء معهما س ن و، ن س و، ن و س، و س ن، س ي ن، ن س ي، ن س أ، أ س ن، أ ن س مستعملات سنو: السّانيةُ: النّاقة يُسقَى عليها للأرضين. سَنَتِ السّانية تَسْنُو سُنُوّاً وسِناية، إذا اسْتَقَتْ. وسَنَوْتُ الماءَ سُنُوّاً وسِناوة. والسّانية: اسم الغرْب وأَداته، والجميعُ: السّواني. والسّحابُ يسنو المطر، والقَوْمُ يستنون، إذا اسْتَنَوْا لأنفسهم، قال رؤبة: بأيّ غربٍ إذ غَرَفْنا نستني
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR520 harf
- طور سيناء: جبل معروف، قال: ﴿تخرج من طور سيناء﴾ [المؤمنون/ 20]. وقرئ بالفتح والكسر (قرأ نافع وابن كثير وأبو عمرو وأبو جعفر بكسر السين، والباقون بالفتح. الإتحاف 318)، والألف في سيناء بالفتح ليس إلا للتأنيث، لأنه ليس في كلامهم فعلال إلا مضاعفا، كالقلقال والزلزال، وفي سيناء يصح أن تكون الألف فيه كالألف في علباء وحرباء (راجع: الممتع في التصريف 1/122 و 363)، وأن تكون الألف للإلحاق بسرداح (وهي ألف
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR1.406 harf
السين حرف هجاء من حروف المعجم وهو حرف مهموس يذكر ويؤنث هذه سين وهذا سين فمن أَنث فعلى توهم الكلمة ومن ذكر فعلى توهم الحرف السين من حرف الزيادات وقد تُخَلِّص الفعلَ للاستقبال تقول سيفعل وزعم الخليل أَنها جواب لن أَبو زيد من العرب من يجعل السين تاء وأَنشد لعِلْباء بن أَرقم يا قَبَّحَ اللَّهُ بني السعْلاةِ عَمرو بن يَرْبُوعٍ شِرارَ الناتِ ليسوا أَأِعْفَّاء ولا أَكْياتِ يريد الناس والأَكياس قال ومن
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR233 harf
* س ي ن * طور سيناء جبل بالشام وهو طور أضيف إلى سيناء وهي شجر وكذا * طُورُ سِينِينَ * قال الأخفش سينين شجر واحدتها سينينة قال وقرئ ﴿طور سيناء﴾ وسيناء بالفتح والكسر والفتح أجود في النحو وقال أبو علي إنما لم يصرف لأنه جعل اسما للبقعة
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR6.542 harf
: ( *!السِّينُ ) ، بالكسْرِ : ( حَرْفٌ ) هجاءِ من حُرُوفِ المعْجمِ ، وهو ( مَهْموسٌ ) يُذَكَّر ويُؤَنَّث ، هذا *!سِينٌ ، وهذه سِينٌ ، فمن أَنَّثَ فعَلَى توَهُّمِ الكَلِمَةِ ، ومن ذَكَّر فعَلَى توهُّمِ الحرْفِ وهو ( مِن حُرُوفِ الصَّفيرِ ، ويَمْتازُ عن الصَّادِ بالاطْباقِ ، وعن الزَّاي بالهَمْسِ ، ويُزادُ ) وقد يخلصُ الفِعْل للاسْتِقبالِ تقولُ سَيَفْعَل ، وزَعَمَ الخَليلُ أَنَّها جوابُ لنْ ؛ (
Maddenin bağlantısı

: ( *!السِّينُ ) ، بالكسْرِ : ( حَرْفٌ ) هجاءِ

من حُرُوفِ المعْجمِ ، وهو ( مَهْموسٌ ) يُذَكَّر ويُؤَنَّث ، هذا *!سِينٌ ، وهذه سِينٌ ، فمن أَنَّثَ فعَلَى توَهُّمِ الكَلِمَةِ ، ومن ذَكَّر فعَلَى توهُّمِ الحرْفِ وهو ( مِن حُرُوفِ الصَّفيرِ ، ويَمْتازُ عن الصَّادِ بالاطْباقِ ، وعن الزَّاي بالهَمْسِ ، ويُزادُ ) وقد يخلصُ الفِعْل للاسْتِقبالِ تقولُ سَيَفْعَل ، وزَعَمَ الخَليلُ أَنَّها جوابُ لنْ ؛ ( وتُبْدَلُ منه التَّاءُ ) ، حَكَاه أَبو زَيْدٍ أَنْشَدَ : يا قَبَّحَ الّلهُ بَني السعْلاتِعَمْرو بن يَرْبُوعٍ شِرارَ الناتِليسوا أَعِفَّاء ولا أَكْياتِيُريدُ الناسَ والأَكْياسَ ؛ كما في الصِّحاحِ . قلْتُ : ويقُولُونَ : هذا سنه وتنَّه ، أَي قرْنُه ، ويُريدُونَ السنين والتنين . ( و ) *!السِّينُ : ( جَبَلٌ . ( و ) أَيْضاً : ( ة بأَصْبَهانَ ، منها : أَبَوَا مَنْصورٍ المُحَمَّدانِ ابنُ زَكَرِيَّا ) بنِ الحَسَنِ بنِ زَكرِيَّا بنِ ثابِتِ بنِ عامِرِ بنِ حكيمٍ الأديبُ مَوْلى الأنْصارِ ؛ ( و ) أَبو مَنْصورِ ( بنُ سَكْرَوَيْه ) ، كعَمْرَوَيْه ، ( *!السِّينِيَّانِ سَمِعَا ) مِن أَبي إسْحق إبراهيمَ ( بن خُرْشِيدَ قُولَةَ ) التَّاجِرِ . قالَ الذَّهبيُّ : ووَلِيَ الأخيرُ بَلَد قَضَائِه سِيْن . ( ومحمدُ بنُ عبدِ اللهاِ بنِ سِينٍ ) أَبو عبْدِ اللهاِ الأصْبَهانيُّ ( مُحدِّثٌ ) عن مُطّين .

( و ) قوْلُه تعالَى : ﴿يس﴾ ( أَي يا إنْسانُ ) ، لأنَّه قالَ : إنَّك لمن المُرْسَلِين ؛ نَقَلَه الجَوْهرِيُّ عن عكرمَةَ . وقالَ ابنُ جنيِّ في المُحْتسبِ : ورَوَى هَارُون عن أَبي بكْرٍ الهُذَليِّ عن الكَلْبيّ يللهس بالرَّفْع ، قالَ : فلَقِيْت الكَلْبيّ فسَأَلْته فقالَ : هي بلُغَةِ طيِّىءٍ يا إنْسانُ ، ثم قالَ : ومن ضمَّ نُون يللهس احْتَمَل أَمْرَيْن أَحَدهما : أَن يكونَ لالْتِقاءِ السَّاكِنَيْن كحوب في الزَّجْرِ ، وهيت لك ؛ والآخَرُ : أَنْ يكونَ على ما ذَهَبَ إليه ابنُ الكَلْبيّ ورَوَينا فيه عن قطْرُب : فيا ليتني من بعد ما طافَ أَهْلُهاهلكتُ ولم أسمع بها صوتَ ياسينوقالَ : معْناهُ صَوْت إنْسانٍ ؛ قالَ : ويحْتَملُ ذلك عنْدِي وَجْهاً ثالثاً ، وهو أَنْ يكونَ أَرادَيا إنْسانُ ؛ ( أَو يا سَيِّدُ ) ، إلاَّ أَنَّه اكْتَفَى مِن جميعِ الاسْمِ *!بالسِّيْن فقالَ : *!ياسِيْن ، فيا فيه حَرْف نِدَاء كقوْلِكَ : يا رَجُل ؛ ونَظِيرُ حَذْفِ بعضِ الاسْمِ قوْلُ النَّبيِّ ، صلى الله عليه وسلم ( كَفَى بالسَّيْف شا ) ، أَي شاهِداً ، فَحَذَف العَيْن واللاَّمِ ، وكذلِكَ حَذَف مِن إنْسان الفَاءَ والعَيْن ، غير أنَّه جَعَل مابَقِي منه اسْماً قائِماً برأْسِه وهو السِّيْن ، فقيلَ : يللهس ، كقوْلِكَ : لو قسْت عليه في نِداء زيد يا راء ، ويُؤَكِّد ذلِكَ ما ذَهَبَ إليه ابنُ عبَّاسٍ في حم عسق ونحْوهِ أنَّها حُرُوفٌ مِن جمْلَةِ أَسْماء اللهاِ سبْحانَه وتعالَى وهي رَحِيمٌ وعَلِيمٌ وسَمِيعٌ وقَدِيرٌ ونَحْو ذلِكَ ، وشَبِيه به قوْلُه :

قُلْنا لها قِفِي لنا قالَتْ قاف أَي وَقَفْت فاكْتَفي بالحَرْف عن الكَلِمَةِ . ( *!وسِيْنا ، مَقْصورَةً : جَدُّ ) الرَّئِيس ( أَبي عليَ الحُسَيْنُ بنُ عبدِ الله ) الحَكِيم المَشْهور كانَ أَبُوه مِنْ أَهْلِ بَلَخ ، فانْتَقَل منها إلى بُخارَى ووُلِدَ له ولدُه هذا في بعضِ قُراها في سَنَة 370 ، ولمَّا بَلَغ عُمره عَشْرَ سِنِيْن حصَّل الفُنُون كُلّها ، وصارَ يُدِيم النظر ، وجَالَ في البِلادِ وخَدَمَ الدَّولَة السَّامَانِية ، وتُوفي بهَمَذَان سَنَة 438 بالقُولَنج ، وقيلَ بالصَّرَع ، ويقالُ إنَّه ماتَ في السِّجْنِ مُعْتقلاً ؛ ومنه قوْلُ الشاعِرِ : 2 ( فصل الشين ) مع النون ) 2 رأَيْت ابن سِينا يُعادِي الرِّجال وفي السِّجْن ماتَ أخس المَمَات فلم يشف ما نابَه بالشّفاء ولم يَنْج من مَوْتِه بالنَّجات ومِن مُؤَلَّفاتِه : القانون والشّفاء . ( و ) سِيْناءُ ، ( بالمدِّ ؛ حِجارَةٌ م ) مَعْروفَةٌ ؛ عن الزَّجَّاج ، قالَ : وهو ، والله أَعْلَم ، اسمُ المَكانِ . ( *!وسِينانُ ) ، بالكسْرِ : ( ة بمَرْوَ ) ، منها : أَبو عبْدِ الله الفضْلُ بنُ موسَى المَرْوَزيُّ عن الأَعْمش وعبْدِ المُؤْمن بنِ خَلَف ، وثَّقَه ابنُ مُعِين ، وُلِدَ سَنَة 115 ، وماتَ سَنَة 152 ، يُقالُ تبرم أَهْلُ *!سِينان مِن كثْرةِ طَلَبته فوَضَعُوا عليه امْرأَةً تقولُ إنَّه رَاوَدَها ، فانْتَقَل إلى

رامانشاه فيَبِسَ زَرْع سِينانَ ، تلْكَ السَّنَةِ فسَألُوه الرّجُوع ، فقالَ : حتى تَقرُّوا بالكَذِبِ ففَعَلوا ، فقالَ : لا حاجَةَ لي فيمَنْ يكْذِب ؛ وأَخُوه أَحْمدُ . قالَ ابنُ ماكولا : غَزِيرُ الحديِثِ . ومحمدُ بنُ بكْرٍ السِّينانيُّ المَرْوَزيُّ عن بُنْدار وطَبَقَتِه . ومُفَلّسُ بنُ عبدِ الله الضَّبِّيُّ *!السِّينانيُّ شيْخٌ لأبي نُمَيْلة . وذكر الحافِظُ في التَّبْصيرِ ضابطاً فيه . قالَ أَبو عَمْرو بنُ حبوية : مَنْ جاءَ مِن الكُوفَةِ فهو شيباني بالمعْجَمَةِ ، ومَنْ جاءَ مِنَ الشامِ فهو سِيبانيٌّ بالمهْمَلَةِ ، ومَنْ جاءَ مِن خُرَاسان فهو *!سِينانيٌّ بنَوْنَيْن . ( و ) *!سِينانُ : ( جَدُّ محمدِ بنِ المغيرةِ ) الهَمَدانيّ الرَّاوِي عن بكْرِ بنِ إبراهيمَ . ( و ) أَيْضاً : ( جَدٌّ لعليِّ بنِ محمدِ بنِ عبْدِ الله ) بنِ الهَيْثم الأَصْبهانيّ ( صاحِبِ ) أَبي القاسِمِ ( الطَّبْرَانيِّ ) ، كذا في التَّبْصيرِ ، ويقالُ له ابنُ سِين أَيْضاً . ( وطُورُ *!سِنينَ و ) طُورُ ( *!سِيناءَ ) ، مَمْدوداً ( ويُفْتَحُ ، *!وسِينَا ، مَقْصورَةً : جَبَلٌ بالشَّامِ ) . قالَ الزَّجَّاجُ : فمن قَرَأَ *!سِينَاءَ على وَزْنِ صَحْراءَ فإنَّها لا تَنْصَرِف ، ومن قَرَأَ *!سِيناء فهو على وَزْن عِلْباء إلاّ أنَّه اسمٌ للبُقْعةِ فلا يَنْصَرِف ، وليس في كَلامِ العَرَبِ فَعْلاء بالكسْرِ مَمْدوداً . وقالَ الجَوْهرِيُّ : قالَ الأخْفَش : وقُرِىءَ : ﴿طُور سَيْناءَ﴾ وسِينَاءَ ، بالفتْحِ

والكسْرِ ، والفَتْحِ أَجْودُ في النَّحْو ، لأنَّه مَبْنيٌّ على فِعْلاء ، والكَسْر رَدِىءٌ في النّحْوِ لأنَّه ليسَ في أَبْنيةِ العَرَبِ فِعْلاء مَمْدود بكسْرِ الأوَّل غَيْر مَصْروفٍ ، إلاَّ أَن تَجْعَلَه أَعْجمِيّاً . وقالَ أَبو عليَ : لم يُصْرَف لأنَّه جُعِل اسماً للبُقْعةِ . ووَجَدْت في نسخةِ الصِّحاحِ للميدانيّ زِيادَةً في المَتْن ما نَصّها : وكانَ أَبو عَمْرو بنُ العَلاءِ يَخْتارُ الكَسْر ويَعْتَبرُهُ بطور *!سِينِين ، وهو أَكْثَر في القِراءَةِ ، واخْتَارَ الكِسائيُّ الفتْحَ وهو أَصَح في النَّحْو ؛ انتَهَى . ( *!والسِّينِينِيَّة ) بالكسْرِ : ( شَجَرةٌ ) ، حَكَاه أَبو حَنِيفَةَ عن الأَخْفش ، ( ج *!سِينينَ ) ؛ قالَ : وزَعَمَ أَنَّ طُورَ سِينِين مُضافٌ إليه ، ولم يبلغِني هذا عن أَحدٍ غيرِهِ . ونَقَلَ الجَوْهرِيُّ أَيْضاً قوْلَ الأَخْفَشِ المَذْكُور . والذي نَقَلَه الأزْهرِيُّ وغيرُهُ أَنَّ *!سِينِين جَبَلٌ بالشامِ أُضِيفَ إليه الطُّور ، وتقدَّمَ للمصنِّفِ قَرِيباً . وممَّا يُسْتدركُ عليه : قالَ أَبو سعيدٍ : قوْلُهم : فلانٌ لا يُحْسِن سِينه ، يُريدُونَ شُعْبَةً مِن شُعَبِه ، وهو ذُو ثلاثِ شُعَبٍ ؟ نَقَلَه الجَوْهرِيُّ . والطرة *!السينية التي على هَيْئةِ *!السِّين ؛ ومنه قَوْلُ الحَرِيريّ : لو لم تبْرزْ جَبْهصلى الله عليه وسلم هُالسِّين لما قَنْفَشَت الخَمْسِين . *!وسِينانُ : قَرْيةٌ على بابِ هرَاةَ ، منها : أَبو نَصْر أَحمدُ بنُ محمدِ بنِ مَنْصورِ بنِ أَحْمدَ بنِ محمدِ بنِ لَيْثٍ

*!السِّينانيُّ الهَرَوِيُّ عن أَبي سعيدٍ محمدِ بنِ محمدِ بنِ عبْدِ الله المخلديّ ، وعنه عبدُ الله بنُ أحمدَ السَّمَرْقَنْديُّ وأَبو القاسِمِ عليُّ بنُ محمدِ بنِ عبْدِ الله بنِ الهَيْثمِ بنِ *!سِيْن ، ويقالُ *!سِينانيٌّ رَوَى عنه الطَّبْرانيّ وقد تقدَّمَ 2 ( فصل الشين ) مع النون ) 2

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR646 harf
سِينٌ سِينٌ ذ One of the letters of the alphabet: (S, M, L, K:) [i. e., the name of that letter: (see art. س:)] of the masc. gender as being supposed to be a حَرْف [or letter], and fem. as being supposed to be a كَلِمَة [or word]. (L.) The saying فُلَانٌ لَا يَحْسِنُ سِنَهُ means Such a one will not form well one of the three شُعَب [i. e. teeth, or cusps,] of his س. (S, L.) سِينَآءُ سِينَآءُ ذ
Tamamını oku

Sîgalar(2)

Mücavir kökler7 mücavir (8 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. طور

    2 ortak ayet · Sina’da bir dağın adıdır

  2. صبغ

    1 ortak ayet · صِبْغَةً boya ya da boyamak anlamındadır

  3. دهن

    1 ortak ayet · Duhn (he) : Yağ, kaygan madde demektir

  4. نبت

    1 ortak ayet · Bitki

  5. شجر

    1 ortak ayet · Ağaç

  6. أكل

    1 ortak ayet · Ekel pas demektir

  7. خرج

    1 ortak ayet · Huruc : Harc duvarın dışına sürülen harçtır

Geçtiği ayetler(2)

  1. وَشَجَرَةً تَخْرُجُ مِنْ طُورِ سَيْنَاءَ تَنْبُتُ بِالدُّهْنِ وَصِبْغٍ لِلْآكِلِينَ

    SinaTur-u Sina’da yetişen, yiyenlere yağ ve katık veren bir ağaç da var ettik

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökسين
YapıÜçlü kök biçiminde yer adı (özel ad) ve harf adı
Özel DurumEcvef (orta harfi illetli)
Bağlamsal Yakın Köklerطور, جبل, قدس
Zıt Kökدنس
Çekirdek Özet 1Yükselti, sarp taşlık alan, mukaddes dağ ve çevreleyen bereketli coğrafya
Çekirdek Özet 2İlahi vahyin tecelli ettiği, bereket ve emniyetle mühürlenmiş kutlu mekan
Çekirdek Özet 3Tarihsel vahiy hafızasının coğrafi bir nişane üzerinden tevhidi sürekliliğe bağlanması
Kritik Hata Riskiİsmi salt soyut bir incir-ağaç benzetmesine indirgeyip tarihsel vahiy ve peygamberlik mekanını buharlaştırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
سيAkma, yayılma, serbest hareket etme ve uzanma (karşılaştırınız: سيب, سيح, سير, سيل)نYayılma ve akış hareketini belirli bir mekana ve sabit sınırlı bir coğrafi alana sabitleyerek yerleşik isim türetmiştir

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
سDiken, destekTutunma, yükselme, kayalık ve sert zeminde direnç gösterme
يEl ve kolFaaliyet, erişim, ilahi tasarrufun ve tecellinin mekana uzanması
نFiliz, yılan, balıkCanlılığın, suyun ve kesintisiz bereketin sürekliliği
سينDiken, destek, el ve filiz imgelerinin birleşimiYeryüzünden göğe doğru yükselen sarp bir desteğin ilahi dokunuş ve feyizle hayat ve berekete kaynaklık etmesi

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamTaşlık, kayalık, engebeli yükselti veya çalılık dağ silsilesi; Sami coğrafyasında ay veya parlaklık ile irtibatlandırılan kutlu yükselti
Cahiliye şiiri kullanımıErken dönem şiirinde bu lafız bağımsız Arapça bir fiil kökünden ziyade bilinen kutlu dağın veya Şam bölgesindeki mübarek bir mekanın adı olarak zikredilmiştir; Züccâc'ın aktardığına göre taşlık araziye veya hususi bir dağa isim kılınmıştır
Erken Arapça kullanımErken lugat alimlerinin kaydettiği üzere kelime genellikle طور kelimesine izafe edilerek kullanılmış; Kur'an öncesinde de bilinen bir vadi ve dağ silsilesini niteleyen kadim bir Sami toponimi olarak korunmuştur

Kaynak Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn, el-Müfredât ve Maqāyīs al-Lugha.

Sami etimolojik katman

Arapça سين kökü, Sami dillerinin ortak hafızasında hem alfabetik bir ses imi hem de doğrudan doğruya Güney Levant ve Sina Yarımadası ile irtibatlı arkaik bir yer adı olarak yer alır. İbranicede sarp kayalık ve çalılar arasındaki dağlık bölge için kullanılan סִינַי ve çalı/diken anlamına gelen סְנֶה sözcükleriyle semantik ve fonetik açıdan örtüşür. Süryanicede ܣܝܢܝ biçiminde aynı mukaddes coğrafyayı ifade eder. Kökün Akadca ay tanrısı Sin (Sîn) ile ilişkisi ve bu tanrıya adanmış dağlık kutsal alanları temsil ettiği yönündeki filolojik tespitler güçlüdür. Kelimenin sonundaki nisbet veya çoğul ekleri (Arapça سَيْنَاءَ ve سِينِين) Sami dillerindeki coğrafi isim yapım morfolojisiyle tam bir uyum gösterir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith ve David Cohen.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönGayri munsarif özel isim veya taşlık alanArap dilcileri kelimeyi taşlık arazi veya Şam civarındaki bir dağ ismi olarak ele almış, vezin açısından yabancı kökenli (muarreb) olduğunu kabul etmiştirGüçlü
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice Sinai ve Akadca SinKutsal yükselti, çalı/dikenlik arazi ve kadim Sami ay kültü ile bağlantılı dağ silsilesi adıGüçlü
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik çöl ve kaya topoğrafyası terimleriVeri bulunamadıMuhtemel

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab ve el-Mufradāt.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
سينAnlamlıDağ, kutsal yükselti, harfSina Dağı ve Kur'an'daki kutlu coğrafya adıHedef kök; Kur'an'da geçer
سنيAnlamlıYücelik, ışık, parıltıŞimşeğin çakması, yüksek mertebeye ulaşmaYücelik ve parlaklık yönüyle hedef kökle semantik bağ taşır; Kur'an'da geçer
يسنKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez
ينسKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKur'an'da geçmez
نسيAnlamlıUnutmak, terk etmekHatırdan çıkma, ihmal edilme, geride bırakılmaTers permütasyon; Kur'an'da geçer
نيسAnlamı bulunmayanVeri bulunamadıKlasik lügatlerde kullanım alanı sınırlı veya mühmeldirKur'an'da geçmez

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
سينMerkezKutsal mekan ve bereketli dağVahyin indiği ve bereketiyle temayüz eden somut coğrafi dağMübarek kılınmış Sina arazisi
طورKomşuDağ ve yükseltiسين bu yükseltinin özel adı iken, طور ağaçlıklı ve yeşil dağı ifade eden cins isimdirMekanın fiziki yükselti yapısı
جبلKomşuGenel dağجبل her türlü sert ve büyük kaya kütlesini belirtirken, سين vahiy tarihiyle özdeşleşmiş mukaddes dağı bildirirYeryüzü kütlesi ve sabitlik
قدسKomşuArınmışlık ve kutsiyetقدس mekanın manevi vasfını ve arılığını tanımlarken, سين bu kutsiyetin tecelli ettiği fiziki coğrafyadırMekanın temiz kılınması
دنسZıtKirlenme ve bayağılaşmaسين kökünün taşıdığı mukaddes ve bereketli tecelliye karşılık her türlü maddi ve manevi necaseti ifade ederKirlilik ve murdarlık

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaسينSina Dağı, mukaddes mekanVahiy ve bereketle anılan tarihi yükselti ve toponimKesin
LatinceSinai, mons SinaiSina DağıDoğrudan İbrani-Sami coğrafya isminin teolojik aktarımıGüçlü
İngilizceSinai, Mount SinaiSina DağıTevrat ve İncil bağlamındaki vahyî mekanı doğrudan karşılarKesin
AlmancaSinai, Berg SinaiSina DağıTarihsel ve teolojik mekan ismi olarak birebir örtüşürKesin
FransızcaSinaï, mont SinaïSina DağıSami kökenli yer adının Batı dillerindeki tam karşılığıKesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Payne Smith ve Oxford English Dictionary.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
سَيْنَاءَZeytin ağacının bittiği, gıda ve yağ kaynağı olan mübarek dağMaddi bereket, nimet ve yaratılış bağlamında zikredilen mekan (Mü'minûn 23:20)
سِينِينَÜzerine yemin edilen, ilahi vahiy ve peygamberlik hafızasının tecelli ettiği kutsal dağYemin, fıtrat ve ahlaki sorumluluk bağlamında zikredilen mekan (Tîn 95:2)

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
KelamKelamullah ve vahyin mahalliAllah'ın Musa ile konuşmasının (Teklîm) mekansal bir sınır taşımaksızın Sina'da tecelli etmesi meselesiVahyin tarihselliği ve aşkınlığı
FıkıhMukaddes mekanlar ve yeminKur'an'da üzerine yemin edilen beldelerin ve mekanların hürmeti ve fıkhi statüsüHürmet ve ta'zim gerektiren mekan
Tefsirطور سيناء ve طور سينين terkibiİsmin gayri munsarif oluşu, Arapça mı yoksa Süryanice/İbranice kökenli mi olduğu ve bereketin mahiyetiVahiy coğrafyasının tespiti
Hadisİsra ve Mirac güzergahıHz. Peygamber'in İsra yolculuğunda Musa'nın münacat mekanına işaret eden rivayetlerPeygamberler zincirinin mekan birliği

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniTevhid ve vahiy tarihiKutsal tecelli mekanıVahyin sürekliliğini tescil etmeHz. Musa'ya şeriatın verildiği mekan olarak tevhidi hafızanın kurucu odağıdırKesin
İlmiCoğrafi ve toponomik hafızaTarihsel nirengi noktasıBilginin mekana bağlanmasıVahyin indiği somut coğrafyayı belirleyerek mitolojileşmeyi önlerGüçlü
SiyasiHukuk ve toplum sözleşmesiŞeriatın ilanı mekanıMeşruiyet zemini sunmaİlahi kanunun kavme tebliğ edildiği kurucu anayasal merkez niteliği taşırMuhtemel
İktisadiDoğal kaynak ve tarımsal bereketYağ ve katık üreten çevreİktisadi canlılığı sağlamaAyette zeytin ağacının ve yağın kaynağı olarak zikredilen coğrafi verimlilikGüçlü

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKoordinat merkezli tekillik ve tepe noktası (Singularity / Extremum point)Sürekli ve engebeli bir yüzey üzerinde belirli parametrelerin tepe yaptığı ve sistemin kurucu denklemlerinin üretildiği odak noktasıMuhtemel
Beşeri bilimlerKolektif hafıza mekanı (Lieu de mémoire)Toplumların kimlik, hukuk ve inanç sistemlerini üzerine inşa ettikleri, zamanın aşındırmasına karşı korunan sembolik kurucu mekanGüçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi sadece coğrafi-fiziki bir dağdan ibaret görerek taşıdığı vahiyle irtibatlı kutsiyet boyutunu göz ardı etmek yahut zorlama ses değişimleriyle incir manasına indirgemek
Kur'an içi daha geniş anlamKur'an bu mekanı hem zeytin ağacıyla simgelenen somut rızık ve bereketin hem de Hz. Musa'ya verilen vahiy ile temsil edilen manevi hidayetin birleşik odağı olarak sunar
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİsmin kadim Sami ve vahyî köklerini göz ardı edip kökü salt incir kelimesinin bir türevi saymak, Kur'an'ın Mekke, Sina ve zeytin ekseninde kurduğu evrensel peygamberlik haritasını zedeler

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Vahyin boşlukta değil, somut bir coğrafi mekanda ve peygamberlik zincirinin belirli bir halkasında tecelli ettiğini gösteren tarihsel bir nişanedir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Nimetlerin ve gıdaların sayıldığı ayetlerde (23:20) ile insan fıtratı ve ahlaki sorumluluğun vahiy hafızasıyla temellendirildiği yemin ayetlerinde (95:2) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Kur'an'ın kullandığı özel isimlerin rastgele mitolojik unsurlar olmadığını, aksine insanlığın kadim tevhidi hafızasını canlı tutan somut referanslar olduğunu ortaya koyar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamYeryüzünde yükselen sarp, kayalık, çalılık ve etrafında bereketli zeytin ağaçları barındıran dağ ve çevre coğrafyası.
  • Soyut anlamİlahi kelamın, vahyin ve kurtuluş çağrısının tarih içinde belirli bir koordinatta insanlıkla buluşması ve bu buluşmanın mekan üzerinden ebedileşmesi.
  • Sistematik karşılıkMaddi nimet (yağ, besin) ile manevi nimetin (şeriat, hidayet) aynı coğrafi sembolde birleşerek insanın ontolojik tekamülünü desteklemesi.
  • LaTeX modeliMs={(x,y)∈R2∣V(x,y)∧B(x,y)}
  • LaTeX açıklamasıModelde yer alan Ms sembolü mukaddes Sina mekanını temsil eder. (x,y) koordinatları yeryüzündeki somut coğrafi mekana işaret eder. V(x,y) fonksiyonu o mekanda vuku bulan ilahi vahyi ve peygamberlik tecellisini, B(x,y) fonksiyonu ise o mekandan neşet eden maddi ve iktisadi bereketi simgeler; böylece mekan her iki değerin kesişim kümesi olarak tanımlanır.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: س