شأن

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ش-أ-ن3 sîga, 31 mücavir kök, 4 ayet, 4 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.تلوشَأْنِهِمْثقلبعضشَأْنٌشأنعزبذهبفيضشَأْنٍسموأذنمرأغني

KökSîga 3Ayet 4Sure 4Mücavir 31

▶ Ağı aç (3B)

شأن

ش - أ - ن

KÖK
  • 4 geçiş
  • 4 ayet
  • 3 sîga
  • 12 sözlük

Suların dağ eteklerinde açtıkları yarık, hurma dikmek için açılan kanaldır. Sonraları iş, meşguliyet anlamına gelmiştir. “Şahne” çardakları, çadırları ve evleri korumakla görevli kimse; sonra bekçi, koruyucu, gözetleyici; önemli iş, meşgul eden iş anlamları kazanmıştır.devamı ›

Bu sayfa şu yazımları da kapsar: شءن

Notlarım

Sözlükler(12)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Suların dağ eteklerinde açtıkları yarık, hurma dikmek için açılan kanaldır. Sonraları iş, meşguliyet anlamına gelmiştir. “Şahne” çardakları, çadırları ve evleri korumakla görevli kimse; sonra bekçi, koruyucu, gözetleyici; önemli iş, meşgul eden iş anlamları kazanmıştır.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.502 harf
باب الشين والنون و و ا ي ء معهما ن ش و، ن و ش، ش ي ن، ش ن أ، ش أ ن، ن ش أ، ن أ ش، أ ش ن مستعملات نش: النّشوة: السُّكرُ، وانتشى فلان فهو نشوان، وقد يقال: نشي ينشى، في معنى: انتشى، فهو نشوانُ وامرأة نشوى مثل: عطشى. والجميع نشاوى. والنَّشا، مقصور نسيم الريح الطيبة، قال: وتنشى نشا المِسكِ في قـارةٍ وريحُ الخُزامى على الأجوع واستنشيت نشوةً، أي: نسمتها، واستروحتها. نوش: النَّوش: التناول. ناشتِ
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR353 harf
الشَأْنُ: الأمر والحال. يقال: لأَشْأَنَنَّ شَأْنَهُمْ، أي لأفسِدَنَّ أمرهم. والشَأْنُ: واحد الشُؤُونِ، وهي مَواصل قبائل الرأس وملتقاها، ومنها تجيء الدموع. قال ابن السكيت: الشَأْنانِ: عِرْقانِ ينحدران من الرأس إلى الحاجبين ثم إلى العينين. ويقال اشْأَنْ شَأْنَكَ، أي اعمَلْ ما تحسنه. وشَأَنْتُ شَأْنَهُ: قصدت قصده. وما شَأَنْتُ شَأْنَهُ، أي لم أكترِثْ له.
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR2.826 harf
(باب الشين والهمزة وما يثلثهما) (شأت) الشين والهمزة والتاء. إنَّ الشئِيت من الأفراس: العَثُور. * كميتٌ لا أحَقُّ ولا شئِيتُ([1]) * (شأز) الشين والهمزة والزاء أُصَيْلٌ يدل على قلق وتَعَادٍ([2]) في مكان. من ذلك المكان الشّأْز، وهو الخشِن المتعادِي. قال رؤبة: * شأزٍ بمَنْ عَوَّه جدْبِ المنطَلَق([3]) * ويقال أشْأَزهُ([4]) الشيءُ، إِذا أقْلَقَه. (شأس) الشين والهمزة والسين، هو كالباب الذي قَبلَه،
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR200 harf
- الشأن: الحال والأمر الذي يتفق ويصلح، ولا يقال إلا فيما يعظم من الأحوال والأمور. قال الله تعالى: ﴿كل يوم هو في شأن﴾ [الرحمن/29]، وشأن الرأس جمعه: شؤون، وهو الوصلة بين متقابلاته التي بها قوام الإنسان.
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR79 harf
ش أ ن ما شأنك وهذا شأن من الشأن وكلفني شؤونك‏.‏ وفاضت شؤونه وهي عروق الدمع‏.‏
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR4.015 harf
الشَّأْنُ: الخَطْبُ والأَمْرُ والحال، وجمعه شُؤونٌ وشِئانٌ؛ عن ابن جني عن أَبي علي الفارسي. وفي التنزيل العزيز: كلَّ يوم هو في شأْن؛ قال المفسرون: من شأْنه أَن يُعِزَّ ذليلاً ويُذِلَّ عزيزاً، ويُغْنيَ فقيراً ويُفْقر غنيّاً، ولا يَشْغَلُه شَأْنٌ عن شأْنٍ، سبحانه وتعالى. وفي حديث المُلاعنة: لكان لي ولها شأْنٌ أَي لولا ما حكم الله به من آيات الملاعَنة وأَنه أَسقط عنها الحَدَّ لأَقَمْتُه عليها حيث
Tamamını oku

Kâmûsü'l-Muhît

Fîrûzâbâdî · 15. yyTR117 harf
* ش أ ن * * الشَّأْنُ * الأمر والحال والشأن أيضا واحد * الشُّؤُونِ * وهي مواصل قبائل الرأس وملتقاها ومنها تجيء الدموع
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR3.908 harf
: ( *!الشَّأْنُ : الخَطْبُ والأَمْرُ ) والحَالُ الذي يشينُ ويصلحُ . ولا يُقالُ إلاَّ فيمَا يَعْظمُ مِن الأَحْوالِ والأُمُورِ ؛ قالَهُ الرَّاغبُ ؛ ( ج *!شُؤُونٌ *!وشِئينٌ ) ، هكذا في النُّسخِ ، والصَّوابُ : *!شِئانٌ ، كما هو نَصُّ ابن جنيّ عن أَبي عليَ الفارِسِيِّ ، كذا في المُحْكَمِ . وقوْلُه تعالَى : ﴿كلَّ يوْمٍ هو في *!شَأْنٍ﴾ : قالَ المُفَسِّرونَ : من *!شأْنِه أَن يُعِزَّ ذَلِيلاً ويُذِلَّ
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR6.888 harf
شَأَنْتُ شَأْنَهُ 1 شَأَنْتُ شَأْنَهُ ذ i. q. قَصَدْتُ قَصْدَهُ [meaning I pursued his (another's) way, or course, doing as he did]; (S, L, K: * in the K, شَأَنَ شَأْنَهُ and قَصَدَ قَصْدَهُ;) and in like manner one says, شَأْنَهُ ↓ اشتأن. (K.) ― -b2- And اِشْأَنْ شَأْنَكَ Do thou what thou dost well. (S, L, K. *) And Keep thou to thy affair. (IAar, L.) ― -b3- And مَا شَأَنَ شَأْنَهُ He did not
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR452 harf
Madde başı: شءنشَأَنَ شَأَنَ A ( n. ac. شَأْن 1 ), a. Purposed, intended. b. Noticed. اِشْتَأَنَ اِشْتَأَنَ VIII , a. see I (a) . شَأْن شَأْن 1 , ( pl. شِئَان [ 23 ] , شُؤُوْن [ 27 ] ), a. Thing; affair, matter. b. State, condition; rank, station. c. ( pl. أَشْءُن 16 , شَؤُوْن 27 ), Lachrymatory duct. c. ( pl. شَؤُن 10 , شَؤُوْن 27 ), Suture ( of the skull ). شَاهْبَلُّوْط شَاهْبَلُّوْط P. , a.
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR10.249 harf
Madde başı: شءنشءن شَأَنَ - يَشْأَنُ - شَأْن شأَنَ - يَشْأَنُ + كائن أو أمر أو شيء (السيل أو المجرى) + مكاناً أو جهة: اتخذ له مجرى واتجاهاً رئيسياً نحو المكان أو الجهة شَأن: على وزن " فـَعْـل": اسم فعل من " شَأَنَ - يَشْأَنُ ": وهو كذلك ما يكون بفعل " شَأَنَ - يَشْأَنُ ": الوجهة أو الاهتمام الرئيسي الذي يركز عليه مجرى الفعل: وهي تطابق دلالة لفظ " الاهتمام
Tamamını oku

Sîgalar(3)

Mücavir kökler31 mücavir (49 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. عزب

    1 ortak ayet · Meraya salınmış sahibinden uzak develer

  2. فيض

    1 ortak ayet · Akın

  3. صغر

    1 ortak ayet · Küçük

  4. سمو

    2 ortak ayet · “Sem” hayvanın sırtı, “ard” da hayvanın karnıdır

  5. ثقل

    1 ortak ayet · Terazinin karşı kefesine konan taş demektir

  6. ذرر

    1 ortak ayet · Zerre toz demektir

  7. مرأ

    1 ortak ayet · Mer’, “merve”den dönüşmüştür

  8. يوم

    2 ortak ayet · “Yemm” durgun akan su demektir

  9. أرض

    2 ortak ayet · Hayvanların sırtına sema, alt tarafına ard denir

  10. ذهب

    1 ortak ayet · Zihbe, ara ara yağan yağmur, gidip gelen yağış demektir

  11. تلو

    1 ortak ayet · Tilvi toklu demektir

  12. غني

    1 ortak ayet · Ğaniy, Ğanem, koyun sürüsü demektir

Geçtiği ayetler(4)

  1. وَمَا تَكُونُ فِي شَأْنٍ وَمَا تَتْلُو مِنْهُ مِنْ قُرْآنٍ وَلَا تَعْمَلُونَ مِنْ …

    BağlantıNe işte bulunsan, Kur’an’dan ne okusan ve siz ne iş yaparsanız; yaptıklarınıza daldığınızda mutlaka Biz üzerinizde şahidiz. Yerde ve gökte hiç bir zerre Rabbından gizli değildir. Bundan daha küçüğü de, daha büyüğü de şüphesiz apaçık kitabdadır.

  2. يَسْأَلُهُ مَنْ فِي السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ

    BağlantıGöklerde ve yerde kim varsa hepsi O’ndan ister. O; her gün bir şe’n üzeredir.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökشأن
YapıÜçlü
Özel DurumHemzeli
Bağlamsal Yakın Köklerأمر, خطب, حال
Zıt Kökفراغ
Çekirdek Özet 1Kafatasındaki dikiş hatları, gözyaşının aktığı mecralar ve hedeflenen bir maksadın peşine düşme
Çekirdek Özet 2Varlığı bütünüyle kuşatan mühim hâl, ilahi tecelli ve insanı bütünüyle meşgul eden büyük mesele
Çekirdek Özet 3İlahi tasarrufun dinamik sürekliliği ve insanın varoluşsal yönelimini belirleyen asli uğraş
Kritik Hata RiskiKavramı sıradan, mekanik ve küçük bir dünyevi işe indirgeyerek ilahi tecelli ve varoluşsal meşguliyet boyutunu gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
شأBelirme, bir yöne sevk olma ve açığa çıkma hareketi; nitekim aynı çekirdeği paylaşan شأم kökünde de belirli bir cihete yönelme ve belirlenim anlamı görülür.نEklenen nun harfi süreklilik, içsel derinlik ve akışkanlık katarak kökü kafatasındaki dikiş kanalları gibi sabit bir mecraya, sürekli bir maksada ve insanı bütünüyle bağlayan mühim bir hâle dönüştürmüştür.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
شdiş; ısırma, parçalama, keskinlikAyrışma, yarılma ve kanalların birbirinden ayırt edilerek belirginleşmesi.
أöküz başı; güç, öncülük, başlangıçYönelinen maksadın, iradi veya tekvini ilk hamlenin kararlılıkla başlatılması.
نfiliz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılıkMecra boyunca süregiden akış, durumun kalıcılığı ve canlı bir meşguliyet üretmesi.
شأنBir mecra bularak belirli bir hedefe doğru kesintisiz akma ve yönelmeBir gayeyi kastetmek, varlığın süreklilik arz eden temel vaziyeti ve insanı kuşatan büyük meşguliyet.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamKafatası kemiklerinin birleştiği dikiş yerleri, bu aralıklardaki yarıklar ve gözyaşının aktığı damarlar / kanallar; ayrıca suyun akması veya fidan dikilmesi için toprakta açılan kanal.
Cahiliye şiiri kullanımıİbn Fâris'in naklettiği beyitte kök, arayış ve kastetme anlamında kullanılmıştır: يا طالبَ الجُودِ إنَّ الجُود مكرُمةٌ / لا البخلُ منك ولا من شأنك الجُودَا
Erken Arapça kullanımErken dönem rivayetlerinde durumun zayıflığını anlatan والشَّأْنُ إذ ذاك دُونٌ ifadesinde ve لعان hadisinde meselenin büyüklüğünü belirten لكان لي ولها شأْنٌ ibaresinde yer almıştır.

Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

Sami etimolojik katman

Sami dil ailesinde شأن kökü, içsel durum, niyet ve bir mecraya sevk olma ekseninde şekillenmiştir. İbranicede yer alan ש-א-ן kökü dinginlik, belirli bir hâl üzere yerleşme ve sükûnet bulma anlamı taşırken; Arapçada bu kök, kafatasındaki dikiş hatları ve gözyaşı damarları gibi somut anatomik bağlamdan soyutlanarak zihni ve varlığı dolduran mühim meşguliyet, kast ve amaç edinme yönünde özelleşmiştir. Süryanice ve Akadca gibi diğer kollarda aynı morfolojik dizilimin doğrudan eşdeğer kullanımı sınırlı olup, Arapçadaki anlam örgüsü fiziksel yarık/kanal tabanından büyük bir ontolojik hâl ve meşguliyet kavramına doğru özgün bir iç semantik sıçrama göstermektedir.

Güven Güçlü

Kaynak Brown-Driver-Briggs, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönشأن kökünden türeyen mecra, hâl ve talepFiziksel olarak gözyaşı kanalı ve kafatası dikişlerinden soyutlanarak insanın peşine düştüğü mühim gaye ve kuşatıcı durum manasına evrilmiştir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice ש-א-ןKararlı duruş, sükûn ve bir hâl üzere bulunma anlamıyla fonetik ve semantik paralellik gösterir.Güçlü
Daha geniş dilsel ilişkiVeri bulunamadıAfro-Asyatik ailenin diğer kollarında doğrudan doğrulanmış soydaş kök tespit edilmemiştir.Veri bulunamadı

Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Brown-Driver-Briggs.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
شأنAnlamlıBir maksadı kastetmek, hâl, mühim işKafatası dikişleri, gözyaşı mecraları ve insanı kuşatan büyük meşguliyet.Hedef kök; Kur'an'da geçer.
شنأAnlamlıBuğzetmek, nefret etmek, tiksinmekBir şeyden yüz çevirip onu sevimsiz ve itici bulma hâli.Kur'an'da geçer; zıt duygusal yönelim taşır.
أشنAnlamlıBozulmak, temizleyici bitkiKokusu değişmiş su veya el yıkamakta kullanılan uşnân bitkisi.Kur'an'da geçmez; sözlüklerde müsta'meldir.
أنشKök olarak oluşmayanVeri bulunamadıVeri bulunamadıKlasik sözlüklerde bu dizilim mühmel kabul edilmiştir.
نشأAnlamlıDoğmak, yükselmek, varlığa çıkmakCanlının büyümesi, bulutun yükselmesi veya bir işin ilk kez başlatılması.Kur'an'da geçer; oluş ve ortaya çıkış bildirir.
نأشAnlamlıAğırdan almak, uzanmak, aramakBir şeye doğru uzanma veya hareketi erteleme anlamı taşır.Kur'an'da geçmez; sözlüklerde müsta'meldir.

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
شأنMerkezHâl, maksat, mühim meşguliyetBütünü kuşatan, ağırlığı olan ve varlığı meşgul eden durum.Kişinin veya varlığın temel konumunu ve kastını belirleyen ana meşguliyet.
أمرKomşuBuyruk, iş, tasarrufشأن içkin durum ve yöneliş iken, أمر iradi sevk ve yetki temelli yönlendirmedir.Doğrudan bir iradenin dışa dönük yönlendirici kararı ve tasarrufu.
خطبKomşuÖnemli mesele, büyük hadiseشأن süreklilik gösteren hâl iken, خطب ansızın ortaya çıkan sarsıcı meseledir.İnsanın dikkatini zorla çeken fevkalade ve ağır hadise.
حالKomşuDeğişken vaziyet, durumشأن ağırlığı ve maksadı olan hâl iken, حال sürekli dönüşebilen anlık vaziyettir.Varlığın zamana ve şartlara göre aldığı anlık biçim ve başkalaşım.
فراغZıtBoşluk, meşguliyetsizlikشأن zihni ve varlığı bütünüyle dolduran iş iken, فراغ meşguliyetten soyutlanmadır.Herhangi bir amaca veya işe bağlanmamış boşluk ve çekilme hâli.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaشأنMühim iş, hâl, yönelişVarlığın durumunu belirleyen, hedeflenen ve zihni dolduran asli meşguliyet.Kesin
Latinceres, negotium, statusMesele, meşguliyet, konumNegotium meşguliyet yönünü, status durum yönünü verir; ancak ilahi tecelli boyutunu içermez.Güçlü
İngilizceaffair, concern, stateMesele, alaka, durumConcern zihni bağlayan ilgi yönünü, affair meşguliyeti karşılar; kökün somut kanal bağını taşımaz.Güçlü
AlmancaAngelegenheit, ZustandMesele, durumAngelegenheit insanı bağlayan işi verir; kozmik boyuttaki sürekli tecelliyi kısmen dışarıda bırakır.Güçlü
Fransızcaaffaire, dessein, étatMesele, gaye, hâlAffaire meşguliyeti, dessein niyet ve amaç yönünü karşılar.Güçlü

Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Wehr Arabic-English Dictionary.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
فِيمَا يَشْتَغِلُ بِهِ / فِى شَأْنٍİnsanın içinde bulunduğu durum ve meşguliyetİnsanın herhangi bir iş veya hâl üzere bulunurken ilahi murakabe altında oluşu (Yûnus 10:61).
كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِى شَأْنٍİlahi tecelli, sürekli yaratma ve kozmik tasarrufAllah'ın her an kâinatta diriltme, rızıklandırma ve varlığı yönetme fiilleri (er-Rahmân 55:29).
لِكُلِّ امْرِئٍ مِّنْهُمْ شَأْنٌ يُغْنِيهِİnsanı bütünüyle saran dehşetli dert ve meşguliyetKıyamet günü kişinin başkasıyla ilgilenmesine imkân bırakmayan varoluşsal kaygı (Abese 80:37).
أَمْرٍ جَامِعٍ / لِبَعْضِ شَأْنِهِمْToplumu ilgilendiren mühim, ortak ve kritik meseleMüminlerin toplumsal ve kamusal ortak bir mesele için toplanması ve izin ahlakı (en-Nûr 24:62).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi fiiller ve yaratmanın sürekliliğiAllah'ın her an bir şânda oluşunun ezeli sıfatlar ve zaman üstü irade ile ilişkisiYaratılışın durmaksızın yenilenmesi ve hiçbir işin O'nu diğerinden alıkoymaması.
FıkıhOrtak kamusal işler ve izin hukukuToplumu ilgilendiren hayati meselelerde cemaat disiplini ve meşru mazeret sınırlarıBireysel işlerin kamusal sorumluluğun önüne keyfi olarak geçirilemeyeceği ilkesi.
TefsirLafzın mefhumu ve umumilik derecesiAyette geçen gün ve şân lafızlarının kozmolojik ve ahlaki sınırlarının tayiniGünün anlara, şânın ise diriltme, öldürme, yüceltme ve alçaltmaya hamledilmesi.
HadisYargılama ve büyük hukuki hadiselerAğır hüküm gerektiren davalarda durumun vehametinin tespitiSıradan bir hadisenin ötesinde, hukuki netice doğuracak büyük dava.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniKulluk ve varoluş bilinciNihai Gaye ve İlahi Tecelliye MuhataplıkKişinin hayatını en üst meşguliyet ekseninde tanzim etmesiİnsanın hakiki şânı, Allah'ın her an tecelli eden tasarrufuna bilinçli yönelişidir.Kesin
İlmiAraştırma ve bilgi üretimiAsli Araştırma MeselesiZihni dağıtan ikincil unsurlardan sıyrılarak ana probleme odaklanmaİlimde ihtisas, tali konuları dışarıda bırakıp mühim bir meseleyi mecra edinmektir.Güçlü
SiyasiKamusal düzen ve karar almaBütüncül Kamu MaslahatıToplumsal krizlerde dağınıklığı önleyip ortak iradede birleşmeToplumu bağlayan büyük meselelerde keyfi ayrılıkları engelleyen ortak disiplin.Güçlü
İktisadiKaynak tahsisi ve üretimAna Meşguliyet Alanı ve İhtisasEmek ve sermayenin stratejik, katma değeri yüksek alanlara kanalize edilmesiZaman ve enerjinin rastgele değil, toplumun hayati ihtiyaçlarına hasredilmesi.Muhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerKuantum durum vektörü ve dinamik akış kanalıBir sistemin her an belirli bir durum içinde bulunması, durumunun dinamik operatörlerle yenilenmesi ve enerjinin belirli kanallardan akışı.Güçlü
Beşeri bilimlerNihai alaka (ultimate concern) ve odaklanmış toplumsal rolBireyin ve kurumun enerjisini tüketen, kimliğini inşa eden ve tali meşguliyetleri bastıran baskın varoluşsal yönelim.Güçlü

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKelimeyi sadece sıradan bir gündelik koşuşturmaca, bürokratik bir meşgale veya basit bir iş seviyesine indirgemek.
Kur'an içi daha geniş anlamVarlığı her an inşa eden ilahi tecelliyi, kıyametteki ontolojik dehşeti ve kamusal hayatı bağlayan en mühim ortak meseleyi kapsar.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataİlgili ayetleri beşeri bir uğraş gibi tasavvur ederek deizme ya da antropomorfizme kaymak; insanın dünyadaki asli yönelimini tesadüfi meşgalelerden ibaret saymak.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Varlığın durağan olmadığını, her an ilahi bir tasarrufla yeniden kurulduğunu ve insanın da tesadüfen değil, belirli bir gaye ve mecra üzere yaşadığını kavramayı sağlar.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Kozmoloji ve uluhiyet ayetlerinde (er-Rahmân 55:29), ilahi murakabe bağlamında (Yûnus 10:61), toplumsal sorumluluk ve sebat hükümlerinde (en-Nûr 24:62) ve kıyamet sahnelerinde (Abese 80:37).
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Evrenin yaratılıp kendi haline bırakıldığı yanılgısını yıkar; kamusal meselelerde ferdi disiplinsizliği ve geçici meşgalelerin insanı asıl gayesinden koparmasını engeller.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamKafatasındaki dikiş hatları, gözyaşının aktığı kanallar ve suyun açtığı mecra.
  • Soyut anlamBir amaca kilitlenmek, varlığı ve zihni bütünüyle dolduran büyük hâl, tecelli ve meşguliyet.
  • Sistematik karşılıkDurağan bir vaziyet yerine, bir mecra boyunca sürekli yenilenen dinamik yönelim ve enerji akışı.
  • LaTeX modeliSt=Φ(St−1,G)
  • LaTeX açıklamasıFormülde St belirli bir t anındaki hâl, meşguliyet veya ilahi tecelliyi (şân); St−1 bir önceki durumun zeminini; G yönelinen nihai gayeyi veya mecra doğrultusunu; Φ ise durumu bir önceki andan alıp hedeflenen doğrultuda kesintisizce yenileyen dinamik oluş operatörünü temsil eder. Model, kökün hem kanaldan akış somutluğunu hem de her an yenilenen durum sürekliliğini sembolize eder.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ش