شأن
ش - أ - ن
KÖK- 4 geçiş
- 4 ayet
- 3 sîga
- 12 sözlük
Suların dağ eteklerinde açtıkları yarık, hurma dikmek için açılan kanaldır. Sonraları iş, meşguliyet anlamına gelmiştir. “Şahne” çardakları, çadırları ve evleri korumakla görevli kimse; sonra bekçi, koruyucu, gözetleyici; önemli iş, meşgul eden iş anlamları kazanmıştır.devamı ›
Bu sayfa şu yazımları da kapsar: شءن
Notlarım
Sözlükler(12)
★ Akevler SözlüğüTürkçe
Suların dağ eteklerinde açtıkları yarık, hurma dikmek için açılan kanaldır. Sonraları iş, meşguliyet anlamına gelmiştir. “Şahne” çardakları, çadırları ve evleri korumakla görevli kimse; sonra bekçi, koruyucu, gözetleyici; önemli iş, meşgul eden iş anlamları kazanmıştır.
Kitâbu'l-'Ayn
Halîl b. Ahmed · 8. yyTR1.502 harfباب الشين والنون و و ا ي ء معهما
ن ش و، ن و ش، ش ي ن، ش ن أ، ش أ ن، ن ش أ، ن أ ش، أ ش ن مستعملات
نش:
النّشوة: السُّكرُ، وانتشى فلان فهو نشوان، وقد يقال: نشي ينشى، في معنى: انتشى، فهو نشوانُ وامرأة نشوى مثل: عطشى. والجميع نشاوى. والنَّشا، مقصور نسيم الريح الطيبة، قال:
وتنشى نشا المِسكِ في قـارةٍ وريحُ الخُزامى على الأجوع
واستنشيت نشوةً، أي: نسمتها، واستروحتها.
نوش:
النَّوش: التناول. ناشتِ
es-Sıhâh
Cevherî · 10. yyTR353 harfالشَأْنُ: الأمر والحال. يقال: لأَشْأَنَنَّ شَأْنَهُمْ، أي لأفسِدَنَّ أمرهم. والشَأْنُ: واحد الشُؤُونِ، وهي مَواصل قبائل الرأس وملتقاها، ومنها تجيء الدموع. قال ابن السكيت: الشَأْنانِ: عِرْقانِ ينحدران من الرأس إلى الحاجبين ثم إلى العينين. ويقال اشْأَنْ شَأْنَكَ، أي اعمَلْ ما تحسنه. وشَأَنْتُ شَأْنَهُ: قصدت قصده. وما شَأَنْتُ شَأْنَهُ، أي لم أكترِثْ له.
Mekâyîsü'l-Luğa
İbn Fâris · 11. yyTR2.826 harf(باب الشين والهمزة وما يثلثهما)
(شأت) الشين والهمزة والتاء. إنَّ الشئِيت من الأفراس: العَثُور.
* كميتٌ لا أحَقُّ ولا شئِيتُ([1]) *
(شأز) الشين والهمزة والزاء أُصَيْلٌ يدل على قلق وتَعَادٍ([2]) في مكان. من ذلك المكان الشّأْز، وهو الخشِن المتعادِي. قال رؤبة:
* شأزٍ بمَنْ عَوَّه جدْبِ المنطَلَق([3]) *
ويقال أشْأَزهُ([4]) الشيءُ، إِذا أقْلَقَه.
(شأس) الشين والهمزة والسين، هو كالباب الذي قَبلَه،
Müfredât
Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR200 harf- الشأن: الحال والأمر الذي يتفق ويصلح، ولا يقال إلا فيما يعظم من الأحوال والأمور. قال الله تعالى: ﴿كل يوم هو في شأن﴾ [الرحمن/29]، وشأن الرأس جمعه: شؤون، وهو الوصلة بين متقابلاته التي بها قوام الإنسان.
Esâsü'l-Belâğa
Zemahşerî · 12. yyTR79 harfش أ ن
ما شأنك وهذا شأن من الشأن وكلفني شؤونك.
وفاضت شؤونه وهي عروق الدمع.
Lisânü'l-Arab
İbn Manzûr · 13. yyTR4.015 harfالشَّأْنُ: الخَطْبُ والأَمْرُ والحال، وجمعه شُؤونٌ وشِئانٌ؛ عن ابن جني عن أَبي علي الفارسي. وفي التنزيل العزيز: كلَّ يوم هو في شأْن؛ قال المفسرون: من شأْنه أَن يُعِزَّ ذليلاً
ويُذِلَّ عزيزاً، ويُغْنيَ فقيراً ويُفْقر غنيّاً، ولا يَشْغَلُه شَأْنٌ عن شأْنٍ، سبحانه وتعالى. وفي حديث المُلاعنة: لكان لي ولها شأْنٌ أَي لولا ما حكم الله به من آيات الملاعَنة وأَنه أَسقط عنها الحَدَّ لأَقَمْتُه عليها حيث
Kâmûsü'l-Muhît
Fîrûzâbâdî · 15. yyTR117 harf* ش أ ن * * الشَّأْنُ * الأمر والحال والشأن أيضا واحد * الشُّؤُونِ * وهي مواصل قبائل الرأس وملتقاها ومنها تجيء الدموع
Tâcü'l-Arûs
Zebîdî · 18. yyTR3.908 harf: ( *!الشَّأْنُ : الخَطْبُ والأَمْرُ ) والحَالُ الذي يشينُ ويصلحُ . ولا يُقالُ إلاَّ فيمَا يَعْظمُ مِن الأَحْوالِ والأُمُورِ ؛ قالَهُ الرَّاغبُ ؛ ( ج *!شُؤُونٌ *!وشِئينٌ ) ، هكذا في النُّسخِ ، والصَّوابُ : *!شِئانٌ ، كما هو نَصُّ ابن جنيّ عن أَبي عليَ الفارِسِيِّ ، كذا في المُحْكَمِ .
وقوْلُه تعالَى : ﴿كلَّ يوْمٍ هو في *!شَأْنٍ﴾ : قالَ المُفَسِّرونَ : من *!شأْنِه أَن يُعِزَّ ذَلِيلاً ويُذِلَّ
Lane's Lexicon
Edward W. Lane · 19. yyTR6.888 harfشَأَنْتُ شَأْنَهُ
1 شَأَنْتُ شَأْنَهُ ذ i. q. قَصَدْتُ قَصْدَهُ [meaning I pursued his (another's) way, or course, doing as he did]; (S, L, K: * in the K, شَأَنَ شَأْنَهُ and قَصَدَ قَصْدَهُ;) and in like manner one says, شَأْنَهُ ↓ اشتأن. (K.) ― -b2- And اِشْأَنْ شَأْنَكَ Do thou what thou dost well. (S, L, K. *) And Keep thou to thy affair. (IAar, L.) ― -b3- And مَا شَأَنَ شَأْنَهُ He did not
Salmone
H. Anthony Salmone · 19. yyTR452 harfMadde başı: شءنشَأَنَ
شَأَنَ A ( n. ac. شَأْن 1 ),
a. Purposed, intended.
b. Noticed.
اِشْتَأَنَ
اِشْتَأَنَ VIII ,
a. see I (a) .
شَأْن
شَأْن 1 , ( pl. شِئَان [ 23 ] , شُؤُوْن [ 27 ] ),
a. Thing; affair, matter.
b. State, condition; rank, station.
c. ( pl. أَشْءُن 16 , شَؤُوْن 27 ), Lachrymatory duct.
c. ( pl. شَؤُن 10 , شَؤُوْن 27 ), Suture ( of the skull ).
شَاهْبَلُّوْط
شَاهْبَلُّوْط P. ,
a.
Kitâbullâh
Kur'an kullanımından türetilmişTR10.249 harfMadde başı: شءنشءن
شَأَنَ - يَشْأَنُ - شَأْن
شأَنَ - يَشْأَنُ + كائن أو أمر أو شيء (السيل أو المجرى) + مكاناً أو جهة: اتخذ له مجرى واتجاهاً رئيسياً نحو المكان أو الجهة
شَأن: على وزن " فـَعْـل": اسم فعل من " شَأَنَ - يَشْأَنُ ": وهو كذلك ما يكون بفعل " شَأَنَ - يَشْأَنُ ": الوجهة أو الاهتمام الرئيسي الذي يركز عليه مجرى الفعل: وهي تطابق دلالة لفظ " الاهتمام
Mücavir kökler31 mücavir (49 toplam)
- عزب
1 ortak ayet · Meraya salınmış sahibinden uzak develer
- فيض
1 ortak ayet · Akın
- صغر
1 ortak ayet · Küçük
- سمو
2 ortak ayet · “Sem” hayvanın sırtı, “ard” da hayvanın karnıdır
- ثقل
1 ortak ayet · Terazinin karşı kefesine konan taş demektir
- ذرر
1 ortak ayet · Zerre toz demektir
- مرأ
1 ortak ayet · Mer’, “merve”den dönüşmüştür
- يوم
2 ortak ayet · “Yemm” durgun akan su demektir
- أرض
2 ortak ayet · Hayvanların sırtına sema, alt tarafına ard denir
- ذهب
1 ortak ayet · Zihbe, ara ara yağan yağmur, gidip gelen yağış demektir
- تلو
1 ortak ayet · Tilvi toklu demektir
- غني
1 ortak ayet · Ğaniy, Ğanem, koyun sürüsü demektir
Geçtiği ayetler(4)
وَمَا تَكُونُ فِي شَأْنٍ وَمَا تَتْلُو مِنْهُ مِنْ قُرْآنٍ وَلَا تَعْمَلُونَ مِنْ …
BağlantıNe işte bulunsan, Kur’an’dan ne okusan ve siz ne iş yaparsanız; yaptıklarınıza daldığınızda mutlaka Biz üzerinizde şahidiz. Yerde ve gökte hiç bir zerre Rabbından gizli değildir. Bundan daha küçüğü de, daha büyüğü de şüphesiz apaçık kitabdadır.
يَسْأَلُهُ مَنْ فِي السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ
BağlantıGöklerde ve yerde kim varsa hepsi O’ndan ister. O; her gün bir şe’n üzeredir.
Kök analizi
Kök tanımı ve çekirdek özet
| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | شأن |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Hemzeli |
| Bağlamsal Yakın Kökler | أمر, خطب, حال |
| Zıt Kök | فراغ |
| Çekirdek Özet 1 | Kafatasındaki dikiş hatları, gözyaşının aktığı mecralar ve hedeflenen bir maksadın peşine düşme |
| Çekirdek Özet 2 | Varlığı bütünüyle kuşatan mühim hâl, ilahi tecelli ve insanı bütünüyle meşgul eden büyük mesele |
| Çekirdek Özet 3 | İlahi tasarrufun dinamik sürekliliği ve insanın varoluşsal yönelimini belirleyen asli uğraş |
| Kritik Hata Riski | Kavramı sıradan, mekanik ve küçük bir dünyevi işe indirgeyerek ilahi tecelli ve varoluşsal meşguliyet boyutunu gözden kaçırmak |
Biliteral analiz
| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| شأ | Belirme, bir yöne sevk olma ve açığa çıkma hareketi; nitekim aynı çekirdeği paylaşan شأم kökünde de belirli bir cihete yönelme ve belirlenim anlamı görülür. | ن | Eklenen nun harfi süreklilik, içsel derinlik ve akışkanlık katarak kökü kafatasındaki dikiş kanalları gibi sabit bir mecraya, sürekli bir maksada ve insanı bütünüyle bağlayan mühim bir hâle dönüştürmüştür. |
Piktografik analiz
| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ش | diş; ısırma, parçalama, keskinlik | Ayrışma, yarılma ve kanalların birbirinden ayırt edilerek belirginleşmesi. |
| أ | öküz başı; güç, öncülük, başlangıç | Yönelinen maksadın, iradi veya tekvini ilk hamlenin kararlılıkla başlatılması. |
| ن | filiz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılık | Mecra boyunca süregiden akış, durumun kalıcılığı ve canlı bir meşguliyet üretmesi. |
| شأن | Bir mecra bularak belirli bir hedefe doğru kesintisiz akma ve yönelme | Bir gayeyi kastetmek, varlığın süreklilik arz eden temel vaziyeti ve insanı kuşatan büyük meşguliyet. |
Tarihsel ve erken kullanım
| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Kafatası kemiklerinin birleştiği dikiş yerleri, bu aralıklardaki yarıklar ve gözyaşının aktığı damarlar / kanallar; ayrıca suyun akması veya fidan dikilmesi için toprakta açılan kanal. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | İbn Fâris'in naklettiği beyitte kök, arayış ve kastetme anlamında kullanılmıştır: يا طالبَ الجُودِ إنَّ الجُود مكرُمةٌ / لا البخلُ منك ولا من شأنك الجُودَا |
| Erken Arapça kullanım | Erken dönem rivayetlerinde durumun zayıflığını anlatan والشَّأْنُ إذ ذاك دُونٌ ifadesinde ve لعان hadisinde meselenin büyüklüğünü belirten لكان لي ولها شأْنٌ ibaresinde yer almıştır. |
Kaynak Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.
Sami etimolojik katman
Sami dil ailesinde شأن kökü, içsel durum, niyet ve bir mecraya sevk olma ekseninde şekillenmiştir. İbranicede yer alan ש-א-ן kökü dinginlik, belirli bir hâl üzere yerleşme ve sükûnet bulma anlamı taşırken; Arapçada bu kök, kafatasındaki dikiş hatları ve gözyaşı damarları gibi somut anatomik bağlamdan soyutlanarak zihni ve varlığı dolduran mühim meşguliyet, kast ve amaç edinme yönünde özelleşmiştir. Süryanice ve Akadca gibi diğer kollarda aynı morfolojik dizilimin doğrudan eşdeğer kullanımı sınırlı olup, Arapçadaki anlam örgüsü fiziksel yarık/kanal tabanından büyük bir ontolojik hâl ve meşguliyet kavramına doğru özgün bir iç semantik sıçrama göstermektedir.
Güven Güçlü
Kaynak Brown-Driver-Briggs, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.
Etimolojik analiz
| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | شأن kökünden türeyen mecra, hâl ve talep | Fiziksel olarak gözyaşı kanalı ve kafatası dikişlerinden soyutlanarak insanın peşine düştüğü mühim gaye ve kuşatıcı durum manasına evrilmiştir. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice ש-א-ן | Kararlı duruş, sükûn ve bir hâl üzere bulunma anlamıyla fonetik ve semantik paralellik gösterir. | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Afro-Asyatik ailenin diğer kollarında doğrudan doğrulanmış soydaş kök tespit edilmemiştir. | Veri bulunamadı |
Kaynak Maqāyīs al-Lugha, Brown-Driver-Briggs.
Kardeş kökler
| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| شأن | Anlamlı | Bir maksadı kastetmek, hâl, mühim iş | Kafatası dikişleri, gözyaşı mecraları ve insanı kuşatan büyük meşguliyet. | Hedef kök; Kur'an'da geçer. |
| شنأ | Anlamlı | Buğzetmek, nefret etmek, tiksinmek | Bir şeyden yüz çevirip onu sevimsiz ve itici bulma hâli. | Kur'an'da geçer; zıt duygusal yönelim taşır. |
| أشن | Anlamlı | Bozulmak, temizleyici bitki | Kokusu değişmiş su veya el yıkamakta kullanılan uşnân bitkisi. | Kur'an'da geçmez; sözlüklerde müsta'meldir. |
| أنش | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bu dizilim mühmel kabul edilmiştir. |
| نشأ | Anlamlı | Doğmak, yükselmek, varlığa çıkmak | Canlının büyümesi, bulutun yükselmesi veya bir işin ilk kez başlatılması. | Kur'an'da geçer; oluş ve ortaya çıkış bildirir. |
| نأش | Anlamlı | Ağırdan almak, uzanmak, aramak | Bir şeye doğru uzanma veya hareketi erteleme anlamı taşır. | Kur'an'da geçmez; sözlüklerde müsta'meldir. |
Komşu kökler ve zıt kök
| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| شأن | Merkez | Hâl, maksat, mühim meşguliyet | Bütünü kuşatan, ağırlığı olan ve varlığı meşgul eden durum. | Kişinin veya varlığın temel konumunu ve kastını belirleyen ana meşguliyet. |
| أمر | Komşu | Buyruk, iş, tasarruf | شأن içkin durum ve yöneliş iken, أمر iradi sevk ve yetki temelli yönlendirmedir. | Doğrudan bir iradenin dışa dönük yönlendirici kararı ve tasarrufu. |
| خطب | Komşu | Önemli mesele, büyük hadise | شأن süreklilik gösteren hâl iken, خطب ansızın ortaya çıkan sarsıcı meseledir. | İnsanın dikkatini zorla çeken fevkalade ve ağır hadise. |
| حال | Komşu | Değişken vaziyet, durum | شأن ağırlığı ve maksadı olan hâl iken, حال sürekli dönüşebilen anlık vaziyettir. | Varlığın zamana ve şartlara göre aldığı anlık biçim ve başkalaşım. |
| فراغ | Zıt | Boşluk, meşguliyetsizlik | شأن zihni ve varlığı bütünüyle dolduran iş iken, فراغ meşguliyetten soyutlanmadır. | Herhangi bir amaca veya işe bağlanmamış boşluk ve çekilme hâli. |
Başka dillerde anlam karşılıkları
| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | شأن | Mühim iş, hâl, yöneliş | Varlığın durumunu belirleyen, hedeflenen ve zihni dolduran asli meşguliyet. | Kesin |
| Latince | res, negotium, status | Mesele, meşguliyet, konum | Negotium meşguliyet yönünü, status durum yönünü verir; ancak ilahi tecelli boyutunu içermez. | Güçlü |
| İngilizce | affair, concern, state | Mesele, alaka, durum | Concern zihni bağlayan ilgi yönünü, affair meşguliyeti karşılar; kökün somut kanal bağını taşımaz. | Güçlü |
| Almanca | Angelegenheit, Zustand | Mesele, durum | Angelegenheit insanı bağlayan işi verir; kozmik boyuttaki sürekli tecelliyi kısmen dışarıda bırakır. | Güçlü |
| Fransızca | affaire, dessein, état | Mesele, gaye, hâl | Affaire meşguliyeti, dessein niyet ve amaç yönünü karşılar. | Güçlü |
Kaynak Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Wehr Arabic-English Dictionary.
Vücûh ve nezâir
| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| فِيمَا يَشْتَغِلُ بِهِ / فِى شَأْنٍ | İnsanın içinde bulunduğu durum ve meşguliyet | İnsanın herhangi bir iş veya hâl üzere bulunurken ilahi murakabe altında oluşu (Yûnus 10:61). |
| كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِى شَأْنٍ | İlahi tecelli, sürekli yaratma ve kozmik tasarruf | Allah'ın her an kâinatta diriltme, rızıklandırma ve varlığı yönetme fiilleri (er-Rahmân 55:29). |
| لِكُلِّ امْرِئٍ مِّنْهُمْ شَأْنٌ يُغْنِيهِ | İnsanı bütünüyle saran dehşetli dert ve meşguliyet | Kıyamet günü kişinin başkasıyla ilgilenmesine imkân bırakmayan varoluşsal kaygı (Abese 80:37). |
| أَمْرٍ جَامِعٍ / لِبَعْضِ شَأْنِهِمْ | Toplumu ilgilendiren mühim, ortak ve kritik mesele | Müminlerin toplumsal ve kamusal ortak bir mesele için toplanması ve izin ahlakı (en-Nûr 24:62). |
Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı
| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | İlahi fiiller ve yaratmanın sürekliliği | Allah'ın her an bir şânda oluşunun ezeli sıfatlar ve zaman üstü irade ile ilişkisi | Yaratılışın durmaksızın yenilenmesi ve hiçbir işin O'nu diğerinden alıkoymaması. |
| Fıkıh | Ortak kamusal işler ve izin hukuku | Toplumu ilgilendiren hayati meselelerde cemaat disiplini ve meşru mazeret sınırları | Bireysel işlerin kamusal sorumluluğun önüne keyfi olarak geçirilemeyeceği ilkesi. |
| Tefsir | Lafzın mefhumu ve umumilik derecesi | Ayette geçen gün ve şân lafızlarının kozmolojik ve ahlaki sınırlarının tayini | Günün anlara, şânın ise diriltme, öldürme, yüceltme ve alçaltmaya hamledilmesi. |
| Hadis | Yargılama ve büyük hukuki hadiseler | Ağır hüküm gerektiren davalarda durumun vehametinin tespiti | Sıradan bir hadisenin ötesinde, hukuki netice doğuracak büyük dava. |
Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi
| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Kulluk ve varoluş bilinci | Nihai Gaye ve İlahi Tecelliye Muhataplık | Kişinin hayatını en üst meşguliyet ekseninde tanzim etmesi | İnsanın hakiki şânı, Allah'ın her an tecelli eden tasarrufuna bilinçli yönelişidir. | Kesin |
| İlmi | Araştırma ve bilgi üretimi | Asli Araştırma Meselesi | Zihni dağıtan ikincil unsurlardan sıyrılarak ana probleme odaklanma | İlimde ihtisas, tali konuları dışarıda bırakıp mühim bir meseleyi mecra edinmektir. | Güçlü |
| Siyasi | Kamusal düzen ve karar alma | Bütüncül Kamu Maslahatı | Toplumsal krizlerde dağınıklığı önleyip ortak iradede birleşme | Toplumu bağlayan büyük meselelerde keyfi ayrılıkları engelleyen ortak disiplin. | Güçlü |
| İktisadi | Kaynak tahsisi ve üretim | Ana Meşguliyet Alanı ve İhtisas | Emek ve sermayenin stratejik, katma değeri yüksek alanlara kanalize edilmesi | Zaman ve enerjinin rastgele değil, toplumun hayati ihtiyaçlarına hasredilmesi. | Muhtemel |
Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm
| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Kuantum durum vektörü ve dinamik akış kanalı | Bir sistemin her an belirli bir durum içinde bulunması, durumunun dinamik operatörlerle yenilenmesi ve enerjinin belirli kanallardan akışı. | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Nihai alaka (ultimate concern) ve odaklanmış toplumsal rol | Bireyin ve kurumun enerjisini tüketen, kimliğini inşa eden ve tali meşguliyetleri bastıran baskın varoluşsal yönelim. | Güçlü |
Yanlış daraltma ve kritik hata riski
| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kelimeyi sadece sıradan bir gündelik koşuşturmaca, bürokratik bir meşgale veya basit bir iş seviyesine indirgemek. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Varlığı her an inşa eden ilahi tecelliyi, kıyametteki ontolojik dehşeti ve kamusal hayatı bağlayan en mühim ortak meseleyi kapsar. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | İlgili ayetleri beşeri bir uğraş gibi tasavvur ederek deizme ya da antropomorfizme kaymak; insanın dünyadaki asli yönelimini tesadüfi meşgalelerden ibaret saymak. |
Kur'an'ı anlama odaklı sonuç
| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Varlığın durağan olmadığını, her an ilahi bir tasarrufla yeniden kurulduğunu ve insanın da tesadüfen değil, belirli bir gaye ve mecra üzere yaşadığını kavramayı sağlar. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Kozmoloji ve uluhiyet ayetlerinde (er-Rahmân 55:29), ilahi murakabe bağlamında (Yûnus 10:61), toplumsal sorumluluk ve sebat hükümlerinde (en-Nûr 24:62) ve kıyamet sahnelerinde (Abese 80:37). |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Evrenin yaratılıp kendi haline bırakıldığı yanılgısını yıkar; kamusal meselelerde ferdi disiplinsizliği ve geçici meşgalelerin insanı asıl gayesinden koparmasını engeller. |
Nihai sentez ve LaTeX modeli
- Somut anlamKafatasındaki dikiş hatları, gözyaşının aktığı kanallar ve suyun açtığı mecra.
- Soyut anlamBir amaca kilitlenmek, varlığı ve zihni bütünüyle dolduran büyük hâl, tecelli ve meşguliyet.
- Sistematik karşılıkDurağan bir vaziyet yerine, bir mecra boyunca sürekli yenilenen dinamik yönelim ve enerji akışı.
- LaTeX modeli
- LaTeX açıklamasıFormülde belirli bir anındaki hâl, meşguliyet veya ilahi tecelliyi (şân); bir önceki durumun zeminini; yönelinen nihai gayeyi veya mecra doğrultusunu; ise durumu bir önceki andan alıp hedeflenen doğrultuda kesintisizce yenileyen dinamik oluş operatörünü temsil eder. Model, kökün hem kanaldan akış somutluğunu hem de her an yenilenen durum sürekliliğini sembolize eder.