عور

Klavye kısayolları

Ara
/
Yeni not
n
Önceki / sonraki ayet
[ ]
Okuma modu
f
Graf modu
g
Kur'an evreni
e
Kapat / geri
Esc
Grafiği atla

Kök ağı

Kök ağı: ع-و-ر4 sîga, 60 mücavir kök, 3 ayet, 2 sure; sîgalar ve mücavir kökler Sîgalar ve Mücavir kökler kartlarında, ayetler Ayetler kartında liste olarak var.ملكعَوْرَاتٍأذنعَوْرَةٌعورطوفعَوْرَاتِيثرببِعَوْرَةٍيمنخمر

KökSîga 4Ayet 3Sure 2Mücavir 60

▶ Ağı aç (3B)

عور

ع - و - ر

KÖK
  • 4 geçiş
  • 3 ayet
  • 4 sîga
  • 12 sözlük

Ölçmek için kullanılan boş kaptır.devamı ›

Notlarım

Sözlükler(12)

★ Akevler SözlüğüTürkçe

Ölçmek için kullanılan boş kaptır.

Kitâbu'l-'Ayn

Halîl b. Ahmed · 8. yyTR10.057 harf
باب العين والرّاء والواو معهما ع ر و، ع ر ي، ع و ر، ع ي ر، ر ع و، ر ع ي، و ر ع، ر و ع، ر ي ع، و ر ع، ي ع ر عرو: عري: عراه أمرٌ يَعْرُوه عَرْواً إذا غشيه وأصابه، يقال: عراه البرد، وعَرَتْهُ الحُمَّى، وهي تَعْروه إذا جاءته بنافض، وأخذته الحُمَّى بعُرَوائها. وعُرِيَ الرّجلُ فهو مَعْروّ، واعتراه الهمّ. عامّ في كلّ شيء، حتى يقال: الدّلف يعتري الملاحة. ويقال: ما مِنْ مؤمنٍ إلا وله ذَنْبٌ يعتريه قال
Tamamını oku

es-Sıhâh

Cevherî · 10. yyTR3.694 harf
العَوْرَةُ: سوءة الإنسان، وكلُّ ما يُسْتحيا منه، والجمع عَوَرات. وعَوْراتٌ بالتسكين، وإنَّما يحرك الثاني من فَعْلَةٍ في جمع الأسماء إذا لم يكن ياءً أو واواً. وقرأ بعضهم: "على عَوَراتِ النساء". بالتحريك. والعَوْرَةُ: كلُّ خللٍ يُتخوَّف منه في ثغرٍ أو حربٍ. وعَوْرات الجبال: شقوقها. وقول الشاعر: تَجاوَبَ بومُها في عَوْرَتَيهاإذا الحِرباءُ أَوْفى للتناجي قال ابن الأعرابي: أراد عَوْرَتي الشمسِ.
Tamamını oku

Tehzîbu'l-Luğa

Ezherî · 10. yyTR38.223 harf
باب العين والراء عرى ، عرا ، عير ، عور ، رعي ، روع ، ريع ، ورع ، وعر ، يعر ، يرع . عرا : قال الله جلّ وعزّ : ( إِن نَّقُولُ إِلاَّ اعْتَرَاكَ بَعْضُ ءَالِهَتِنَا بِسُو ( صلى الله عليه وسلم ) 1764 ءٍ ) ( هُود : 54 ) قال الفراء : كانوا كذّبوه يعني هوداً ثم جعلوه مختلِطاً ، وادَّعَوا أن آلهتهم هي التي خَبَّلته لعيبه إيّاها . فهنالك قال : ( إِنِّى ( صلى الله عليه وسلم ) 1764 أُشْهِدُ اللَّهِ
Tamamını oku

Mekâyîsü'l-Luğa

İbn Fâris · 11. yyTR14.347 harf
(باب العين والواو وما يثلثهما) (عوي) العين والواو والياء أصلٌ صحيح يدلُّ على ليٍّ في الشيء وعطْفٍ له. قال الخليل: عَوَيت الحبلَ عَيَّا، إذا لويتَه. وعَوَيت رأس النّاقة، إذا عُجْتَه([1]) فانعوى. والناقة تَعْوِي بُرَتَها في سَيرها، إذا لوَتْها بخَطْمها. قال رؤبة: * تَعوِي البُرَى مُستوفِضاتٍ وَفْضا([2]) * أي سريعات، يصف النُّوقَ في سَيرها. قال: وتقول للرّجُل إذا دعا النّاسَ إلى الفتنة: عوى قوماً،
Tamamını oku

Müfredât

Râgıb el-İsfahânî · 11. yyTR1.501 harf
- العورة سوأة الإنسان، وذلك كناية، وأصلها من العار وذلك لما يلحق في ظهوره من العار أي: المذمة، ولذلك سمي النساء عورة، ومن ذلك: العوراء للكلمة القبيحة، وعورت عينه عورا (قال السرقسطي: عورت العين عورا، وأعورت: ذهب بصرها: انظر الأفعال 1/201)، وعارت عينه عورا (قال السرقسطي: عار عين الرجل عورا، وأعورها: فقأها. قال: وزاد أبو حاتم: وأعرتها وعورتها. انظر: الأفعال 1/203)، وعورتها، وعنه استعير: عورت البئر،
Tamamını oku

Esâsü'l-Belâğa

Zemahşerî · 12. yyTR1.291 harf
ع و ر في عينه عوّار وعائر وهو عمصة تمضّ منها‏.‏ قالت الخنساء‏:‏ قذي بعينك أم بالعين عوّار وجاء من المال بعائر عينين أي بما يملؤها ويكاد يعوّرهما وقيل بمالٍ تعوّر له عينا الفحل وكانوا يفقئون عينه إذا بلغت الإبل ألفاً‏.‏ وفي كلام بعضهم‏:‏ لأعطينّك من المال عائرة عينين ولأضعنّك في أعزبيتين‏.‏ ويقال للغراب‏:‏ أعور عوّر الله عينك‏.‏ ورأسه ينتغش أعاور أي صئباناً الواحد‏:‏ أعور‏.‏ ويقال
Tamamını oku

Lisânü'l-Arab

İbn Manzûr · 13. yyTR yok20.498 harf
العَوَرُ: ذهابُ حِسِّ إِحدى العينين، وقد عَوِرَ عَوَراً وعارَ يَعارُ واعْوَرَّ، وهو أَعْوَرُ، صحَّت العين في عَوِر لأَنه في معنى ما لا بد من صحته، وهو أَعْوَرُ بيّن العَوَرِ، والجمع عُورٌ وعُوران؛ وأَعْوَرَ اللهُ عينَ فلان وعَوَّرَها، وربما قالوا: عُرْتُ عينَه. وعَوِرَت عينُه واعْوَرَّت إِذا ذهب بصرها؛ قال الجوهري: إِنما صحت الواو في عَوِرَت عينُه لصحتها في أَصله، وهو اعْوَرَّت، لسكون ما قبلها ثم
Tamamını oku

Tâcü'l-Arûs

Zebîdî · 18. yyTR19.815 harf
العور- أطلقه المصنف، فأوهم أنه بالفتح، وهو محرك، وكأنه اعتمد على الشهرة؛ قاله شيخنا - ذهاب حس إحدى العينين. وقد عور، كفرح، عورا، وإنما صحت العين في عور لأنه في معنى ما لابد من صحته. وعار يعار وعارت هي تعار وتعار، الأخير ذكره ابن القطاع، واعور واعوار، كاحمر واحمار، الأخيرة نقلها الصاغاني، فهو أعور بين العور. وفي الصحاح عورت عينه واعورت، إذا ذهب بصرها، وإنما صحت الواو فيه لصحتها في أصله، وهو اعورت
Tamamını oku

Lane's Lexicon

Edward W. Lane · 19. yyTR yok22.125 harf
عَوِرَ 1 عَوِرَ ذ , (O, K,) said of a man, (O,) aor. يَعْوَرُ, inf. n. عَوَرٌ, (S, O, K,) He was, or became, blind of one eye: (K:) [or he became one-eyed; wanting one eye: or one of his eyes sank in its socket: or one of his eyes dried up: see what next follows:] as also عَارَ, aor. يَعَارُ; and ↓ اعورّ; (K;) and ↓ اعوارّ. (Sgh, K.) And عَوِرَتْ عَيْنُهُ, (Az, S, IKtt, O, Msb,) aor. تَعْوَرُ,
Tamamını oku

Salmone

H. Anthony Salmone · 19. yyTR2.342 harf
عَارَ عَارَ ( w ) U ( n. ac. عَوْر 1 ), a. Deprived of an eye, blinded in one eye. b. Carried off. c. Spoilt, ruined, destroyed. عَوِرَ عَوِرَ A ( n. ac. عَوَر 4 ), a. Was one-eyed. b. Was blinded, sightless ( eye ). عَوَّرَ عَوَّرَ II , a. see I (a) , ( b ), ( c ). d. [ acc. & 'An ], Hindered, debarred from; deprived of. e. see III (a) . عَاْوَرَ عَاْوَرَ III , a. Fixed,
Tamamını oku

Kitâbullâh

Kur'an kullanımından türetilmişTR57.719 harf
عارَ - يَعُوْرُ - عَوْرَة - عَوْرات عارَ - يَعُوْرُ + كائن + شيئاً: عابه بخرقه أو شقه: خرقه أو شقه أو أنقص من جودته وحسنه: وفي العين: خرقها أو فقأها فصارت عوراء أي فيها عيب وخرق: ومنه في العرف الشائع " الأعور ": من في عينه عيب أو ضرر عَوْرَة: على وزن " فـَعلة " من " عارَ - يَعُوْرُ ": اسم فعل بمعنى مفعول للمرة منه: شيء محدد فيه عيب أو نقص
Maddenin bağlantısı

عارَ - يَعُوْرُ - عَوْرَة - عَوْرات عارَ - يَعُوْرُ + كائن + شيئاً: عابه بخرقه أو شقه: خرقه أو شقه أو أنقص من جودته وحسنه: وفي العين: خرقها أو فقأها فصارت عوراء أي فيها عيب وخرق: ومنه في العرف الشائع " الأعور ": من في عينه عيب أو ضرر عَوْرَة: على وزن " فـَعلة " من " عارَ - يَعُوْرُ ": اسم فعل بمعنى مفعول للمرة منه: شيء محدد فيه عيب أو نقص ترغب في إخفائه عن آخر: الخصوصية التي قد يكون فيها نقص وعيب، ولا تحب ولا ترغب أن يطلع عليها الآخرون عَوْرَات: جمع " عورة " واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " عمل وإنتاج وتصنيع شيء مشوه وممسوخ"، وهي: مَسَخَ - يَمْسَخُ، أدَّ - يَؤُدُّ (أَدَّ - يَئِدُّ )، عارَ - يَعُوْرُ، عابَ - يَعيْبُ، فَرى - يَفْري، خَرَقَ - يَخْرِقُ يفرق لفظاً: عَارَ - يَعِيْرُ + الكائن: يطوف ويتردد بين بلدين أو مكانين بنشاط، ماشياً أو راكباً عارَ - يَعُوْرُ + كائن + شيئاً: عابه بخرقه أو شقه: خرقه أو شقه أو أنقص من جودته وحسنه عَرَا - يَعْرُو + كائن + شيئاً أو كائناً: يربطه ويشنكله به ويتداخل فيه، بحيث يشكل معه عروة عَرَّ - يَعُرُّ + كائن + كائناً: رمى آخر بنقص في جسمه أو ماله أو كرمه فآذاه وآلمه نفسياً عَرِيَ - يَعْرَى + الكائن: يصبح من غير غطاء واق من عوامل الضرر، من كساء أو مأوى أو منزل

تفرق لفظاً عن " عـَـرَّ - يـَعـِـرُّ " يرميه بنقص تفرق لفظاً عن : عارَ - يـَعـيـْرُ + الكائن: يطوف ويتردد بين بلدين أو مكانين بنشاط

عورة - عورات عورات النساء ﴿وقل للمؤمنات يغضضن من أبصارهن ويحفظن فروجهن ولا يبدين زينتهن إلا ما ظهر منها وليضربن بخمرهن على جيوبهن ولا يبدين زينتهن إلا لبعولتهن أو آبائهن أو آباء بعولتهن أو أبنائهن أو أبناء بعولتهن أو إخوانهن أو بني إخوانهن أو بني أخواتهن أو نسائهن أو ما ملكت أيمانهن أو التابعين غير أولي الإربة من الرجال أو الطفل الذين لم يظهروا على عورات النساء ولا يضربن بأرجلهن ليعلم ما يخفين من زينتهن وتوبوا إلى الله جميعا أيها المؤمنون لعلكم تفلحون(31)﴾ النور عورات الغرف ﴿ياأيها الذين آمنوا ليستأذنكم الذين ملكت أيمانكم والذين لم يبلغوا الحلم منكم ثلاث مرات من قبل صلاة الفجر وحين تضعون ثيابكم من الظهيرة ومن بعد صلاة العشاء ثلاث عورات لكم ليس عليكم ولا عليهم جناح بعدهن طوافون عليكم بعضكم على بعض كذلك يبين الله لكم الآيات والله عليم حكيم(58)﴾ النور عورات البيوت ﴿وإذ قالت طائفة منهم ياأهل يثرب لا مقام لكم فارجعوا ويستأذن فريق منهم النبي يقولون إن بيوتنا عورة وما هي بعورة إن يريدون إلا فرارا(13)﴾ الأحزاب مختار الصحاح ● [عور] ع و ر: العَوْرَةُ سوءة الإنسان وكل ما يستحيا منه والجمع عَوْرات بالتسكين وإنما يحرك الثاني من فَعْلَةٍ في جمع الأسماء إذا لم يكن ياء أو واوا وقرأ بعضهم ﴿عورات النساء﴾ بفتح الواو ورجل أَعْوَرُ بين العَوَرِ وبابه طرب وجمعه عُورَان والاسم العَوْرَة ساكنا و عَارَتِ العين تعار و عَوِرَت أيضا بكسر الواو وعُرْتُ عينه أعورها و أعْوَرْتُها أيضا و عَوَّرْتُها تَعْويرا و العَوْرَاء بوزن العرجاء الكلمة القبيحة وهي السقطة و العَوَارُ بالفتح العيب يُقال سلعة ذات عَوَار وقد يُضم و العَارِيَّةُ بالتشديد كأنها منسوبة إلى العار لأن طلبها عار وعيب و العَارَةُ أيضا العارية وهم يَتَوَّرُون ثوبا فَأَعَارَهُ إياه و عَاوَرَ المكاييل لغة في عَايَرَهَا و اعْتَوَرُوا الشيء تداولوه فيما بينهم وكذا تَعَوَّرُوهُ تَعَوُّرَا و تَعَاوَرُوهُ الراغب عور - العورة سوأة الإنسان، وذلك كناية، وأصلها من العار وذلك لما يلحق في ظهوره من العار أي: المذمة، ولذلك سمي النساء عورة، ومن ذلك: العوراء للكلمة القبيحة، وعورت عينه عورا (قال السرقسطي: عورت العين عورا، وأعورت: ذهب بصرها: انظر الأفعال 1/201)، وعارت عينه عورا (قال السرقسطي: عار عين الرجل عورا، وأعورها: فقأها. قال: وزاد أبو حاتم: وأعرتها وعورتها. انظر: الأفعال 1/203)، وعورتها، وعنه استعير: عورت البئر، وقيل للغراب: الأعور، لحدة نظره، وذلك على عكس المعنى ولذلك قال الشاعر: - 235 - وصحاح العيون يدعون عورا (الشطر في اللسان (عور) دون نسبة؛ وتهذيب اللغة 3/171؛ وعمدة الحفاظ: عور) والعوار والعورة: شق في الشيء كالثوب والبيت ونحوه. قال تعالى: }إن بيوتنا عورة وما هي بعورة﴿[الأحزاب/13]، أي: متخرقة ممكنة لمن أرادها، ومنه قيل: فلان يحفظ عورته، أي: خلله، وقوله:﴾ثلاث عورات لكم﴿[النور/58]، أي: نصف النهار وآخر الليل، وبعد العشاء الآخرة، وقوله:﴾الذين لم يظهروا على عورات النساء{ [النور/31]، أي: لم يبلغوا الحلم. وسهم عائر: لا يدرى من أين جاء، ولفلان عائرة عين من المال (انظر: المجمل 3/636؛ وأساس البلاغة ص 316). أي:ما يعور العين ويحيرها لكثرته، والمعاورة قيل في معنى الاستعارة. والعارية فعلية من ذلك، ولهذا يقال: تعاوره العواري (انظر: اللسان (عور) )، وقال بعضهم (هو الخليل في العين 2/239 قال ابن منظور: وهو قويل ضعيف) : هو من العار؛لأن دفعها يورث المذمة والعار، كما قيل في المثل: (إنه قيل للعارية أين تذهبين؟ فقالت: أجلب إلى أهلي مذمة وعارا) (انظر: البصائر 4/112؛ وأمثال أبي عبيد ص 297؛ ومجمع الأمثال 2/189)، وقيل: هذا لا يصح من حيث الاشتقاق؛ فإن العارية من الواو بدلالة: تعاورنا، والعار من الياء لقولهم: عيرته بكذا. ملخص اللسان: 1. عَوِرَ يَعْوَرُ عَوَراً وعارَ يَعارُ العَوَرُ: ذهابُ حِسِّ إِحدى العينين 2. ويقال: عارَ عينَه يَعُورُها إِذا عَوَّرها 3. والعَوَارُ والعُوار، بفتح العين وضمها: خرق أَو شق في الثوب، وقيل: هو عيب 4. العَوْرة في الثُّغُور وفي الحُروبِ خَلَلٌ يُتَخَوَّف منه القتل 5. العَوْرات: جمع عَوْرة، وهي كل ما يستحيا منه إِذا ظهر، وهي من الرجل ما بين السرة والركبة، ومن المرأَة الحرة جميعُ جسدها إِلا الوجه واليدين إِلى الكوعين، وفي أَخْمَصِها خلاف، ومن الأَمَة مثلُ الرجل، وما يبدو منها في حال الخدمة كالرأْس والرقبة والساعد فليس بِعَوْرة 6. وعَوّرْته عن الأَمر: صرَفته عنه. 7. والأَعْوَرُ: الذي قد عُوِّرَ ولم تُقْضَ حاجتُه ولم يُصِبْ ما طلب وليس من عَوَر العين لسان العرب ● - عور: العَوَرُ: ذهابُ حِسِّ إِحدى العينين، وقد عَوِرَ عَوَراً وعارَ يَعارُ واعْوَرَّ، وهو أَعْوَرُ، صحَّت العين في عَوِر لأَنه في معنى ما لا بد من صحته، وهو أَعْوَرُ بيّن العَوَرِ، والجمع عُورٌ وعُوران؛ وأَعْوَرَ اللهُ عينَ فلان وعَوَّرَها، وربما قالوا: عُرْتُ عينَه. وعَوِرَت عينُه واعْوَرَّت إِذا ذهب بصرها؛ قال الجوهري: إِنما صحت الواو في عَوِرَت عينُه لصحتها في أَصله، وهو اعْوَرَّت، لسكون ما قبلها ثم حُذِفت الزوائد الأَلفُ والتشديدُ فبقي عَوِرَ، يدل على أَن ذلك أَصله مجيءُ أَخواته على هذا: اسْوَدَّ يَسْوَدُّ واحْمَرَّ يَحْمَرّ، ولا يقال في الأَلوان غيره؛ قال: وكذلك قياسه في العيوب اعْرَجَّ واعْمَيَّ في عَرِج وعَمِيَ، وإِن لم يسمع، والعرب تُصَغِّر الأَعْوَر عُوَيْراً، ومنه قولهم كُسَيْرٌ وعُوَيْر وكلٌّ غَيْرُ خَيْر. قال الجوهري: ويقال في الخصلتين المكروهتين: كُسَيْرٌ وعُوَيْر وكلٌّ غي

Sîgalar(4)

Mücavir kökler60 mücavir (74 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.
  1. طوف

    2 ortak ayet · Çeper demektir

  2. يثرب

    1 ortak ayet · Yesrib

  3. ظهر

    2 ortak ayet · Arka demektir

  4. يمن

    2 ortak ayet · Sağ yandır

  5. أذن

    2 ortak ayet · Kulak demektir

  6. أرب

    1 ortak ayet · Ürbiye alça demektir

  7. جيب

    1 ortak ayet · Cevb bir şeyi yerleştirmek için açılan kuyu, çukur demetir

  8. طفل

    1 ortak ayet · Yeni doğan çocuktur

  9. غضض

    1 ortak ayet · Ğudde (dat), “Ğadid” hurmanın tomurcuğu olup yumuşak…

  10. بعل

    1 ortak ayet · Hurma ağaçları çift evcikli olup erkek ve dişileri vardır

  11. ملك

    2 ortak ayet · Melekut, tüm kainatı mülk olarak varlığını ifade eder

  12. خمر

    1 ortak ayet · Hamr (hı) : Üzümden yapılan içki, şarap demektir

Geçtiği ayetler(3)

  1. … مِنْهُمُ النَّبِيَّ يَقُولُونَ إِنَّ بُيُوتَنَا عَوْرَةٌ وَمَا هِيَ بِعَوْرَةٍ إِنْ يُرِيدُونَ إِلَّا فِرَارًا

    AyıplıHani onlardan bir grup demişti ki: Ey Medine halkı; sizin için tutunacak bir yer yok. Artık geri dönün. İçlerinden bir grup da peygamberden izin isteyerek diyorlardı ki: Evlerimiz düşmana açıktır. Halbuki evleri açık değildi. Onlar, sadece kaçmak istiyorlardı.

Kök analizi

Kök tanımı ve çekirdek özet

AlanDeğer
Kökعور
YapıÜçlü
Özel DurumEcvef
Bağlamsal Yakın Köklerسوء, ثغر, خلل
Zıt Kökحصن
Çekirdek Özet 1İki gözden birinin kör olması, bütünde korumasız gedik veya kusur bulunması
Çekirdek Özet 2Korumasız, örtüsüz, saldırıya veya mahremiyet ihlaline açık açık gedik
Çekirdek Özet 3Tahkimatın düşmesiyle içeriye sızılabilen zaaf ve mahremiyet alanı
Kritik Hata RiskiKökü yalnızca anatomik mahrem uzuvlara indirgeyerek sınır, savunma ve vakit güvenliği boyutlarını gözden kaçırmak

Biliteral analiz

Biliteral ÇekirdekTemel AnlamEklenen UnsurOluşan Anlam Farkı
عوBoşluk, çukurluk, bükülme ve yön değiştirme hissi taşıyan ses ve hareket çekirdeğidir; عوج (eğrilik), عوذ (sığınma, korunaklı yere çekilme), عول (ağırlık altına girme, muhtaç olma), عون (boşluğu dolduracak destek sağlama) köklerinde bu çekirdeğin zaaf ve boşluk hissi belirgindir.رÇekirdeğe eklenen tepe, sınır ve sonlanma unsuru, boşluk veya zaafın belirli bir noktada gedik, kusur ve savunmasız bir açıklık biçiminde somutlaşmasını sağlamıştır.

Piktografik analiz

BirimPiktografik İmge / HareketAnlam Açıklaması
عGözGörme, gözetleme, dışarıdan algılanma ve açıklık noktası
وÇengel, çadır kazığıBağlantı noktası, ek yeri, sabitleme ve iki unsuru birbirine tutturma
رİnsan başıÜst kısım, karar noktası, öne çıkan odak
عورGöz, bağ ve baş imgelerinin birleşimiGörülmesi veya korunması gereken bağ ve örtünün zayıflayarak başın, gövdenin veya evin dış bakışa ve tecavüze açık hale gelmesi hareketini resmeder.

Tarihsel ve erken kullanım

AlanVeri
İlk fiziksel anlamBir gözün kör olup görme duyusunu yitirmesi; bütünden bir parçanın eksilmesi; elbisede, duvarda veya sınır boyunda açılan gedik ve korumasız açıklık.
Cahiliye şiiri kullanımıA‘şâ bir beytinde rüzgarların ardı ardına gelip bir kalıntıyı silmesini ve karşılıklı nöbetleşe etkisini kökün devir ve dönüş anlamıyla şöyle zikreder: دِمنةٌ قفرةٌ تعاوَرَها الصَّيفُ بريحينِ من صبَاً وشَمالِ
Erken Arapça kullanımMuhadram şair Hansâ gözündeki kusuru ve iltihabı anlatırken kelimeyi bu kökten kullanır: قذي بعينك أم بالعين عوّار / Erken dönemde sınır boylarındaki savunmasız gediklere, düşmanın hücum edebileceği açık noktalara ve bir süvarinin koruyucusuz kalmasına da bu kökten türeyen kelimeler verilmiştir.

Kaynak Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Asās al-Balāgha.

Sami etimolojik katman

Arapça عور kökü, Sami dillerinde görme noksanlığı, çıplaklık, açığa çıkma ve örtünün kalkması anlam alanlarıyla yakından ilişkilidir. İbranicede yer alan 'wr kökü kör olma ve kör etme eylemini karşılarken, 'or biçimi deri, çıplak ten ve örtüsüz beden anlamına gelir; 'erwah ise mahrem yer, açıkta kalmış çıplaklık ve bir ülkenin veya kalenin savunmasız açık gediklerini ifade eder. Süryanicede 'war kökü körleşme, kararma ve görme yetisinin yitirilmesi manasını sürdürür. Kökün Afro-Asyatik katmandaki ilksel çekirdeği, koruyucu bir tabakanın (göz kapağı, elbise, sur, nöbetçi) ortadan kalkmasıyla zayıf ve hassas olan iç kısmın savunmasız kalması hareketine dayanır. Arapçada kök bir yandan gözdeki tek taraflı görme kusurunu sürdürürken, diğer yandan örtülmesi gereken boşluk, sınır boylarındaki delik ve tedbirsizlik anı gibi zafiyet alanlarını kuşatacak biçimde genişlemiştir.

Güven Kesin

Kaynak Brown-Driver-Briggs, HALOT, Payne Smith.

Etimolojik analiz

KatmanVeriAçıklamaGüven
İç Arapça etimolojik yönGözün tek taraflı körlüğü ve örtüsüz gedikBir taraftan görmenin kesilmesi veya surda bir gediğin açılmasıyla ortaya çıkan savunmasızlık halidir.Kesin
Sami dilleriyle etimolojik ilişkiİbranice 'wr (körlük) ve 'erwah (çıplaklık, zaaf)Anlam dizgesi hem bedensel görme kusurunu hem de korunmasız açıklığı birebir paylaşır.Kesin
Daha geniş dilsel ilişkiAfro-Asyatik çeperde deri, koruyucu zar ve soyulma semantizmiBedenin dış kabuğunun sıyrılması veya açılmasıyla hassas bölgenin görünür olmasıyla örtüşür.Muhtemel

Kaynak David Cohen, Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab.

Kardeş kökler

KombinasyonDurumTemel AnlamAnlam DetayıNot
عورAnlamlıTek gözün kör olması, gedik, açık noktaHedef köktür; savunmasız ve örtüsüz boşluğu anlatır.Kur'an'da geçer
عروAnlamlıBağlanmak, sarılmak, tutamakBir nesneye tutunacak kulp veya bağ oluşturmayı ifade eder; açık kalmanın zıddına bağlama bağıdır.Kur'an'da geçer
وعرAnlamlıSarp, güç ve aşılması zor araziGeçişi güçleştiren engebeli yerleri anlatır; korumasız düzlüğün zıddıdır.Kur'an'da geçmez
ورعAnlamlıSakınmak, çekinmek, kendini tutmakŞüpheli şeylerden korunmak için geri durmaktır; korunma gayretidir.Kur'an'da geçmez
رعوAnlamlıVazgeçmek, geri dönmek, ıslah olmakKötü tutumdan dönüp sınırına çekilme halidir.Kur'an'da geçmez
روعAnlamlıKorku, ürperti, ansızın gelen dehşetKalbe aniden düşen sarsıcı korkudur; güvenlik açığının doğurduğu duygudur.Kur'an'da geçer

Komşu kökler ve zıt kök

Kökİlişki TürüAnlam AlanıKarşılaştırmalı NüansAnlam Detayı
عورMerkezSavunmasız gedik, örtülmesi gereken zaafDış saldırıya veya bakışa açık olan, tahkim edilmemiş eksik noktadır.Kusur, mahremiyet ve güvenlik açığını bir arada taşır.
سوءKomşuKötülük, çirkinlik, fenalıkÇirkin görülen ve açığa çıkması rahatsızlık veren kötülüğü öne çıkarır; savunma açığından ziyade fenalık yönü baskındır.Utanç verici edep yerlerini nitelemek üzere kullanılır.
ثغرKomşuSınır boyu, gedik, yarıkCoğrafi ve fiziki bir hatta düşmanın sızabileceği yarık ve boğazı anlatır.Stratejik sınır zaafına odaklanır.
خللKomşuBoşluk, ara, aralıkİki nesne arasındaki doğal veya sonradan oluşan mesafeyi anlatır; ahlaki veya bedensel kusur vurgusu taşımaz.Yapısal bütünlükteki aralıkları karşılar.
حصنZıtTahkimat, kale, korumaDış müdahaleye ve bakışa karşı tam kapalı ve güçlendirilmiş güvenli alanı ifade eder.Her türlü gedik ve zaafın kapatıldığı muhkem yapıdır.

Başka dillerde anlam karşılıkları

DilKelime / KelimelerKısa AnlamDetayGüven
ArapçaعورSavunmasız gedik, açılmış mahremiyetKorunmasız, dış müdahaleye ve bakışa açık kalan noksanlık halidir.Kesin
LatincePudenda, rima, vulnerabilitasMahrem kısımlar, yarık, zafiyet noktasıUtanç verici organları ve savunma duvarındaki yarıkları karşılar; tek göz kusurunu içermez.Güçlü
İngilizceVulnerability, breach, privities, exposednessSavunmasızlık, gedik, mahrem yerlerTehlikeye veya göze açık olma durumunu karşılar; körlük anlamını doğrudan taşımaz.Güçlü
AlmancaBlöße, Verwundbarkeit, SchamteileAçık, zafiyet noktası, mahrem alanHem bir savunmadaki açığı hem de örtülmesi gereken edep yerini iyi karşılar.Güçlü
FransızcaVulnérabilité, brèche, parties intimesKırılganlık, gedik, örtülü mahremiyetSınır güvenliğindeki gedik ile bedensel mahremiyeti ayrı terimlerle ifade eder.Güçlü

Kaynak Lewis & Short, Oxford English Dictionary, Grimm Wörterbuch.

Vücûh ve nezâir

Form / KullanımAnlam YüzüAyet Tipi / Bağlam
بَيْتٌ عَوْرَةٌKorunmasız, tahkimsiz, açık evHendek Savaşı'nda münafıkların şehri terk etmek için evlerinin korumasız ve düşman baskınına açık olduğunu iddia ettikleri askeri ve fiziki zafiyet bağlamı (Ahzâb 33:13).
عَوْرَاتُ النِّسَاءِKadınların mahremiyeti, örtünmesi gereken beden alanlarıHenüz kadınların örtülü hallerinin ve cinselliğinin farkında olmayan çocukların istisnası bağlamında bedensel mahremiyet (Nûr 24:31).
ثَلَاثُ عَوْرَاتٍMahremiyet vakitleri, korumasız dinlenme anlarıİnsanların elbiselerini çıkardığı, mahremiyet ve istirahat halinde bulunduğu üç özel zaman diliminde izin isteme zorunluluğu bağlamı (Nûr 24:58).

Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

DisiplinKullanım AlanıTartışma NoktasıAnlam Yoğunlaşması
Kelamİlahi sıfatların tenzihi ve noksanlıktan arılıkAllah'ın kusurlardan münezzeh oluşu çerçevesinde, deccalin tek gözünün kör (a‘ver) olması rivayetleri üzerinden antropomorfik tasavvurların reddi.Bütünsel mükemmelliğe karşı tek taraflı noksanlık ve kusur hali.
FıkıhNamaz ve sosyal hayatta setr-i avret hükümleriNamazın geçerlilik şartı olarak örtülmesi gereken asgari beden sınırları ve yabancı bakışa karşı korunması zorunlu alanlar.Örtülmesi ve korunması dini yükümlülük olan bedensel sınırlar.
TefsirHane güvenliği ve münafıkların savaştan kaçış mazeretleriAhzâb Suresi'ndeki ifadenin sadece hırsızlık değil, şehrin savunma hattındaki açık ve tahkimsiz noktaları ifade ettiği tahlili.Düşman saldırısına ve gözetlemeye elverişli açık gedik.
HadisKul kusurlarını örtmek ve mahremiyeti korumakMüslümanın ayıbını ve zafiyetini (avretini) gizlemenin fazileti ile evlere izinsiz bakmanın yasaklanması.Korumasız kalan ahlaki, bedensel veya mahrem açıkların örtülmesi.

Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

SistemBağlamKarşılıkİşlevAçıklamaGüven
DiniFıtri edep ve setr-i avret bilinciMahremiyet sınırıİnsanın şerefini ve dokunulmazlığını dış bakıştan korumakİnsanın hayvani çıplaklıktan ayrılarak sınırlarını koruma altına almasını sağlar.Kesin
İlmiMetodolojik bütünlük ve akıl yürütmeEpistemik zaaf ve kör noktaBilgi sistemindeki denetlenmemiş açık ve kusurları tespit etmekArgümantasyondaki savunmasız gedikleri fark edip kapatma gereğini gösterir.Güçlü
SiyasiSavunma stratejisi ve sınır güvenliğiAskeri gedik ve tahkimsiz hatDüşman sızmasını engellemek için zafiyet noktalarını tahkim etmekToplumun ortak savunma hattındaki zayıf noktaların kapatılmasını ifade eder.Kesin
İktisadiMülkiyetin ve piyasanın korunmasıİktisadi açık ve denetimsizlikKaynak israfına ve istismara açık denetimsiz kanalları korumakSermaye ve mülkiyet güvenliğini sarsacak kuralsız boşlukların kapatılmasıdır.Muhtemel

Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

Alanİzomorfik KarşılıkAçıklamaGüven
Sayısal bilimlerGüvenlik açığı ve topolojik süreksizlikBilişim sistemlerinde dış saldırılara kapı aralayan yamasız sistem gediği veya bir yüzeyin kapalı formundaki delik ve süreksizlik noktası.Güçlü
Beşeri bilimlerMahremiyet alanı ve kurumsal kırılganlıkSosyolojide bireyin dış dünyaya karşı sınır çektiği özel alan ve kurumsal yapılarda kriz anında çöküşe yol açabilecek denetimsiz zafiyet noktası.Kesin

Yanlış daraltma ve kritik hata riski

AlanAçıklama
Modern daraltma riskiKökü yalnızca cinsel organlar ve fıkhi örtünme sınırları içine hapsederek kelimenin zaman, mekan ve stratejik savunma boyutlarını tamamen dışarıda bırakmak.
Kur'an içi daha geniş anlamKelime sadece bedeni değil; evin dış saldırılara karşı korunaksızlığını (Ahzâb 33:13) ve günün istirahat dolayısıyla dikkatin dağıldığı savunmasız zaman dilimlerini (Nûr 24:58) kapsar.
Yanlış anlamanın doğuracağı hataAhzâb Suresi'ndeki nitelemeyi sadece ahlaki bir kusur zannedip münafıkların askeri ve mekânsal savunma açığı mazeretini anlamamak; İslam'ın mahremiyet doktrinini yalnızca kıyafete indirgeyip mekan ve zaman güvenliğini ihmal etmek.

Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

SoruCevap
Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir?Kur'an'ın güvenlik, korunma ve mahremiyet anlayışının yalnızca bireysel ahlakla sınırlı olmadığını; mekanın tahkimi, vaktin tanzimi ve toplumsal savunma hattıyla organik bir bütün oluşturduğunu gösterir.
Hangi ayet gruplarında belirleyicidir?Hane dokunulmazlığı ve aile içi izin isteme kurallarını koyan ayetlerde (Nûr Suresi) ile Hendek kuşatması sırasındaki cephe gerisi psikolojisini ve münafıkların tutumunu anlatan ayetlerde (Ahzâb Suresi) belirleyicidir.
Hangi yanlış anlamaları düzeltir?Avret kavramının sadece utanılacak bir bedensel kusur veya uzuvdan ibaret olduğu zannını yıkar; kavramın aslen dış tehditlere, istismara ve saldırıya açık kalmış her türlü korumasız gediği ifade ettiğini ortaya koyar.

Nihai sentez ve LaTeX modeli

  • Somut anlamİki gözden birinin kör olması, görme yetisinin tek taraflı yitirilmesi ve koruyucu yapıda meydana gelen açık gedik.
  • Soyut anlamKorunması, örtülmesi ve tahkim edilmesi gereken bir yapının dış müdahaleye ve bakışa karşı savunmasız kalması hali.
  • Sistematik karşılıkBir sistemin sınır tahkimatında meydana gelen ve dışarıdan sızmaya olanak tanıyan potansiyel zaaf ve mahremiyet alanı.
  • LaTeX modeliA=S∖B
  • LaTeX açıklamasıFormülde S korunması ve örtülmesi gereken bütünsel alanı (beden, ev veya sınır hattı), B bu alanı dış müdahalelere ve bakışlara karşı koruyan tahkimat ve örtü kümesini, A ise örtüden yoksun kalarak dış tehdit ve ifşaya açık hale gelen gedik ve mahremiyet bölgesini temsil eder. Tahkimat eksildiğinde açıkta kalan fark kümesi avret halini doğurur.
Metin sürümü (yapay zekâ araçları için)Harfe göre kök dizini: ع